گوشت ماهی

گوشت ماهی

ترکیبات اصلی گوشت ماهی عبارتند از :

 

پروتئین، کربوهیدرات ها، مواد معدنی، چربیهای اشباع نشده، آب و ویتامین.

تن ماهیان جزو گروه ماهیان دریایی محسوب می شوند که گوشت آنها غنی از پروتئین است، لذا بطور

 اختصار فوائد استفاده از تن ماهیان به شرح زیر ارائه می گردد.

1 یکی از منابع با ارزش ویتامینها ی گروه  ا   D,B,Aست.

2-     دارا بودن منابع معدنی با ارزشی مانند کلسیم، فسفر و آهن.

3-     میزان ماده با ارزش ید که در رشد و حفظ بدن انسان نقشی فوق العاده و چشمگیر دارد.

4-     چربی غیر اشباع ذخیره شده در بافت ماهی با چربی پستانداران متفاوت است و همانطوریکه

 میدانید چربیهای غیر اشباع سرطانزا نیستند و مصرف آن موجب بیماری قلبی نمی شود.

5-     چربی ماهیان دارای نوع خاصی از اسیدهای چرب غیر اشباع است که برای بهبود و التیام

 بیماریهای پوستی مفید است.

6-     وجود اسیدهای چرب غیر اشباع در رشد کودکان نقش برجسته ای دارد.

7-     چربی ماهی با داشتن ترکیبات (امگا – 3) مانع از بروز بیماریهای تصلب شرائن می گردد.

8-     پروتئین موجود در بافت ماهیچه ای تن ماهیان در بردارنده اسیدهای آمینه ضروری برای بدن

 انسان است.

9-     میزان بسیار پایین سدیم در گوشت ماهی برای افرادی که مصرف نمک برای آنها منع شده

 همواره توصیه می شود.

 

 

 

    ماهی تن ساده                       ماهی تن زيتونی

ترکيبات فيله ماهی تن               80% روغن                           18% نمک                             2% 80% تکه ای 20%به صورت خرده	ترکيبات فيله ماهی تن              80% روغن                         18% نمک                           2% 80% تکه ای 20%به صورت خرده
ارزش غذايی در هر 100 گرم انرژی                       315   کيلو کالری پروتئين                      22           گرم چربی اشباع شده         3            گرم چربی اشباع نشده      22            گرم کربو هيدرات                             ناچيز	ارزش غذايی در هر 100 گرم انرژی         240    کيلو کالری پروتئين        23             گرم چربی         19             گرم کربو هيدرات               نا چيز

 بهنام ظرافت فارس. داراب . جنت شهر ۲۵/۹/۸۵

ايجاد چرخه آکواريوم بدون نياز به ماهی

متن زير ترجمه مقاله ايست که توسط Shawna McGregor نوشته شده است:

 

متن مقاله :

 

 وقتی که یک آکواریم جدید را نصب می کنید، مهمترین مرحله ای که قابل بحث است معروف به چرخه و سیکل آکواریم می باشد. اولین دوره ( که حدود 4 الی 6 هفته طول می کشد )، زمانی است که کلونی باکتریهای مفید شروع به رشد می کنند و به پروسه تجزیه مواد زائد تولید شده بوسیله آبزیان، کمک می نمایند. در طول چرخه آکواریم، سموم - بیشتر آمونیاک و نیتریت -  به میزان بالایی افزایش می یابند تا زمانی که کلونی باکترهای مفید به حد کافی برای تجزیه آنها رشد کنند.  از هنگامی که وجود زباله ها و مواد دفعی ماهی ها به عنوان نقطه آغازین چرخه آکواریم به حساب می آمد، بطور سنتی چرخه را به این نحو آغاز می کردند که تعدادی ماهی مقاوم و قوی (مانندZebra Danios) را به آکواریم می افزودند و اجازه می دادند که مواد دفعی آنها چرخه آکواریم را برقرار کنند. این متد براستی مؤثر است، هرچند که این سموم حتی برای ماهی های مقاوم هم بسیار استرس زا هستند. آمونیاک سمی است بسیار قوی و اثر آن بر روی دستگاه تنفس ماهی ها را می توان با اثر شامپویی که به چشم انسان وارد می شود مقایسه کرد - می سوزاند! - حتی بدتر از این، سبب پایداری آسیب بافتهایی می شود که در تنفس ماهی نقش دارند. این آسیب ها بقدری جدی هستند که ممکن است باعث مرگ ماهیها شوند و حتی اگر برخی از آنها بتوانند این وضعیت را تحمل کنند، طول عمر آنها بسیار کاهش خواهد یافت و اغلب بجای اینکه 3 تا 10 سال عمر مفید داشته باشند، ظرف چند ماه می میرند. در بسیاری از موارد، مردم برای شروع کار و در آکواریمی که تازه آنرا به کار انداخته اند برخی از ماهیانی را انتخاب می کنند که اصلاً تمایلی به قرار گرفتن در چنین محیط به اصطلاح صفر کیلومتری را ندارند. آنها این ماهی ها را می خرند فقط به خاطر اینکه کسی به آنها گفته این ماهی ها برای شروع چرخه خوب هستند؛ اگر واقعاً اینطور باشد!!!           

 

در سالهای اخیر، اکنون که اطلاعات  بیشتری در مورد شیمی و بیولوژی ماهی های آکواریمی دریافتیم، به این تشخیص رسیده ایم که تنها عامل لازم برای انجام شدن چرخه ابتدایی، مواد دفعی ماهی ها نیست، بلکه خود آمونیاک است. بنابراین به این نکته می رسیم که از خود درباره ضرورت قرار دادن ماهی های ضعیفمان در معرض عذاب و شکنجه ای که در بالا شرح آن رفت، سؤال کنیم. خوشحالم از این که باید بگویم جواب اینست: واقعاً ضرورتی ندارد.

 

روند رشد در چرخه آکواریم روشی است که به  (Fishless Cycling) یعنی چرخه فاقد ماهی معروف است. این روش بیشتر از روش سنتی، انسانی بنظر می رسد چرا که - همانطور که از نامش پیداست - در آن از ماهی استفاده نمی شود. انجام آن بسیار ساده است و من چرخه آکواریم های بسیاری را به این روش برقرار کردم و از نتایج آن بسیار راضی و خشنودم. چرخه آکواریم در زمان طبیعی خودش  انجام می شود و شما واقعاً نمی توانید آن پروسه را به اجبار بوجود آورید. اگرچه من در تجربیاتم روش برقراری چرخه بدون وجود ماهی را بسیار سریعتر از روش سنتی یافتم. آکواریم 100 لیتری من که چرخه آن با روش سنتی برقرار شده بود شش هفته کامل طول کشید.  در حالی که با این متد به نتایج زیر دست یافتم:

 

آکواریم 40 لیتری (10گالن ) - بدون گیاه            هفت روز

آکواریم 70 لیتری (18گالن )- گیاهدار                2 هفته

آکواریم 23 لیتری ( 6 گالن )- گیاهدار               10 روز

آکواریم 23 لیتری ( 6 گالن ) - بدون گیاه            3 هفته

 

 این متد چطور کار می کند ؟

تنها به دو چیز احتیاج دارید: منبعی از آمونیاک و کیت آزمایش برای ترکیبات نیتروژن.

شما یک کیت برای آزمایش آمونیاک نیاز دارید و یکی برای نیتریت. داشتن یک کیت برای نیترات نیز می تواند بخوبی کمک کننده باشد، اما من دریافتم که همان دو کیت اول برای ایجاد این چرخه مهمتر و کافی است. ( دقت کنید که دو اسم نیتریت و نیترات با وجود شباهت زیادی که به هم دارند، دو فاکتور متفاوت می باشند که نقش آنها در چرخه نیتروژن و آسیبی که به ماهی ها وارد می کنند کاملاً متفاوت است. ) این کیت های آزمایش را در بازار و نیز از فروشگاه های اینترنتی می توان خریداری کرد یا از فروشگاه های ماهی و یا حتی از سوپرمارکت های زنجیره ای تهیه کرد. ( بستگی به محل زندگی شما دارد )

بسیار خوب است که یک پیمانه درجه بندی شده برای اندازه گیری مقدار آمونیاکی که اضافه می کنید داشته باشید و همینطور تمام وسایلی که در نهایت برای تعویض آب به آنها نیاز دارید. برخی از مردم، مانند خود من، ترجیح می دهند برای انجام این چرخه  از محصولات تجاری استفاده کنند و برخی نیز فکر می کنند که این محصولات فقط عامل هدر دادن پول است. اینها همه عقاید شخصی است و شما بطور قطع می توانید چرخه را بدون استفاده از باکتری های بسته بندی شده در بطری های تجاری هم ایجاد کنید چرا که آنها همه جا هستند، حتی بطور معلق در هوا.

اگر شما یک آکواریم دیگر که قبلاً نصب شده باشد در دسترس خود دارید، استفاده از شن های آن می تواند در ایجاد چرخه بسیار کمک کننده باشد.این شن ها را در داخل یک جوراب یا جوراب شلواری قرار دهید و سر آنرا گره بزنید، سپس آنرا ته آکواریم جدیدی که بکار انداختید بگذارید تا اینکه بخوبی با باکتریهای عالی بذرپاشی شود. همچنین مقداری آب تمیز از آکواریم قدیمی به آکوراریم جدید اضافه کنید که به ایجاد چرخه کمک می نماید. حقه دیگری که می توانید بکار ببرید این است که فیلتر آکواریم جدید را برای یک هفته در آکواریم قدیمی قرار دهید و بعد به آکواریم جدید منتقل نمایید. یا اینکه بسادگی لوازم فیلتر جدید را برای یک هفته در آکواریم قدیمی قرار دهید و بعد آنرا در فیلتر مناسب قرار داده و  قبل از شروع چرخه در آکواریم جدید بگذارید.اگر هم که این آکواریم جدید اولین آکواریم شماست و دسترسی به آکواریم قدیمی نیز ندارید، اصلاً نگران نباشید، چرا که باز هم می توانید از روش چرخه بدون ماهی استفاده کنید.

بسیار خوب، دکوراسیون را قرار دادید و آکواریم را پر نمودید، فیلتر هم بخوبی بکار خود مشغول است. دمای آب را به اندازه 30 تا 32 درجه بالا ببرید . این عمل به سرعت چرخه کمک می نماید. اما نیاز نیست که شما صبر کنید تا دما به این حد برسد و بعد آمونیاک را اضافه کنید . این کار را بعد از پر کردن آکواریم ، هر زمان که خواستید می توانید انجام دهید. اگر می خواهید که یک آکواریم محتوی گیاه داشته باشید، حتماً در طول چرخه این گیاهان را اضافه کنید ( برعکس ماهی ها، گیاهان مقادیر کم آمونیاک را دوست دارند) اما در اینصورت دما را به 25 تا 27 درجه کاهش دهید چرا که بیشتر گیاهان آب گرم را دوست ندارند.

کیت آزمایش آمونیاک خود را آماده کنید. مقداری آمونیاک اضافه نمایید. با مقدارکم شروع کنید. فقط دو قاشق چایخوری برای یک آکواریم کوچک ( حدود 40 لیتر آب ) و نصف  فنجان برای آکواریم های بزرگ ( حدود 200 لیتر ). حدود یک ساعت صبر کنید و اجازه بدهید که آمونیاک منتشر شود و بگردش درآید. حال آزمایش کنید. هدف شما باید قرائت رنج آمونیاک در حدود 3 تا 5  میلی گرم بر لیتر(یا ppm) باشد. اگر قرائت آمونیاک صفر بود.مقدار بیشتری به آب اضافه کنید نه خیلی زیاد؛ به هر صورت شما یک ماده شیمیایی سمی را به کار می برید. اجازه بدهید که آکواریم به کار خود ادامه دهد. دوباره آزمایش کنید. به همین روش آنقدر این اضافه کردن آمونیاک و تست کردن را ادامه دهید تا اینکه به هدف تعیین شده برسید. برای اینکار ممکن است بخواهید که از محصولات تجاری استفاده کنید. فراموش نکنید که باکتریهای تجاری در بطری ها و به فرم آمونیاک غیر سمی وجود دارند و اگر از آنها استفاده می کنید قرائت آمونیاک شما بالاتر از حدی خواهد رفت که در هنگام استفاده نکردن از این محصولات شاهد هستید. شما ممکن است رنج آمونیاک را بالاتر از 6 ppm  (parts per million ( مشاهده کنید که برای ماهی ها بسیار سمی است اما تا زمانی که از ماهی در چرخه استفاده نمی کنید نیازی به نگرانی در این زمینه نیست.

بلافاصله پس از اینکه به رنج بالای آمونیاک دست یافتید، اضافه کردن آنرا قطع کنید و حالا زمانی است که باید در انجام آزمایش  و اندازه گیری مقدار آن صبور باشید. اجازه دهید همه چیز روند خود را طی کند و به آزمایش آب ادامه دهید. روزی یکبار مناسب است و یا یک روز در میان. بعد از چند روز می توانید آزمایش مقدار نیتریت را مثل آمونیاک شروع کنید. اگر مقادیری  از نیتریت را مشاهده نکردید،مسئله ای نیست. این مسئله نیاز به زمان دارد. هنوز تعویض آب را انجام ندهید و باز هم اجازه بدهید که همه چیز روال خود را دنبال کند. وقتی میزان آمونیاک  شروع به کاهش کرد باید بتوانید مقادیری از نیتریت را اندازه گیری کنید. وقتی که مقدار آمونیاک به صفر کاهش یافت، دوباره شروع کنید به اضافه کردن روزانه مقدار کمی از آن. فقط حدود یک قاشق چایخوری.

هر وقت دیدید که میزان نیتریت شما به ماکسیسم خود رسیده و شروع به کاهش کرد، بدانید که تقریباً کارتان تمام شده است. در تجربیاتی که من داشتم چرخه آکواریم سه تا چهار روز بعد از این زمان کامل شد. اما این زمان برای افراد مختلف ممکن است متفاوت باشد. زمانی که میزان نیتریت و آمونیاک به صفر رسید چرخه آکواریم شما کامل شده است. حالا زمان آن است که مقدار زیادی از آب آکواریم را تعویض کنید ( در حدود 50 تا 80 درصد ). لوازم فیلتر خود را تعویض نکنید و در حین تعویض آب شن های کف آکواریم را نیز تمیز ننمایید. آکواریم را دوباره با آب مناسب پر کنید و دمای آن را تا حدی که برای ماهی انتخاب شده نیاز است پایین بیاورید. اجازه دهید که چند ساعت یا برای تمام مدت شب، همه چیز روال خود را طی کند .  دوباره میزان آمونیاک و نیتریت را چک کنید و اگرمیزان هر دوی آنها هنوز صفر بود، چرخه آکواریم به خوبی انجام شده و آماده پذیرش ماهی می باشد. 

 

اگرچه در اکثر منابع این طور ذکر شده که بهتر است همه ماهی ها را دریک زمان به آکواریم وارد کنیم، برای آکواریم های با جمعیت های بالا و خصوصاً برای افراد مبتدی ، بهتر است که ماهی ها به آهستگی و با فاصله اضافه شوند- تنها چند عدد در هفته، تا اینکه -  صرفنظر از روش کامل شدن چرخه آکواریم - کلنی باکتریها همزمان با افزایش فضولات ماهی ها، فرصت رشد داشته باشند. اضافه کردن تمام ماهی ها در یک زمان اغلب سبب می شود که میزان آمونیاک و نیتریت حتی در آکواریم هایی که چرخه آن به خوبی انجام شده افزایش یابد که ممکن است باعث تلفات گروهی ماهیان و یا سبب ایجاد بیماری شود که علت آن سست و ضعیف شدن ماهی هاست. درصورتیکه جمعیت آکواریم بالاست، سرعت افزودن تدریجی ماهی ها باید به گونه ای باشد که جمعیت آکواریم، یک ماه بعد از پایان چرخه، کامل شود.          

تعیین سن آبزیان

مقدمه:
با عنایت به رشد روز افزون جمعیت و مصرف ناگزیر موادغذایی، بشر در تلاش برای ازدیاد منابع مورد بهره برداری جهت رفع نیازهای غذایی خویش می باشند ، این امر انسانها را متوجه ذخایر آبی موجود و بهره برداری از آنها نموده است. انسانها اقدامات خود را در این زمینه شروع کردند اما باید توجه داشت که جمعیت تحت تأثیر عوامل طبیعی و غیرطبیعی دستخوش تغییر می گردد. عواملی مانند مرگ و میر و یا صیادی باعث کاهش ذخایر می گردند و عواملی نظیر زاد و ولد نقش افزایشی در یک جمعیت ایفا می کند.
به جهت محدود بودن ذخایر و با توجه به رشد افزایشی جمعیت لازم است تدابیری اتخاذ شود گردد تا در سایه این تدابیر بهره برداری مطلوب و مناسبی از ذخایر صورت گیرد به نحوی که اجازه جایگزین شدن ذخایر مورد مصرف به جمعیتهای مورد بهره برداری داده شود. این امر جز با مدیریت مناسب بر روی منابع آبی ممکن نیست و به عبارتی یک مدیریت شیلاتی را می طلبد. برای رسیدن به این مهم باید اطلاعات پایه ای درمورد ذخایر بدست آورد که تعیین سن یکی از این روشهاست.
در تصمیم گیری های مدیریتی آگاهی از چگونگی تأثیر فعالیتهای صید و صیادی بر روی جمعیت ماهیان، چگونگی رشد ماهی و نسبت فراوانی نوزادان و بالغین حائز اهمیت است که در همه آنها تعیین سن ابزاری مهم به شمار می رود (پرافکنده حقیقی،1376).

مطالعات تعیین سن میتواند بیانگر شرایط محیطی، سن بلوغ و دوره تخمریزی باشد. هر گونه آبزی می تواند سن بلوغ و یا سن تخمریزی مشخصی داشته باشد. حتی در جنسهای مختلف یک گونه هم ممکن است تفاوتهایی وجود داشته باشد. با اطلاع از این موارد می توان نسبت به مدیریت بر روی ذخایر اقدام کرد بطوریکه برای مثال از صید آبزیانی که هنوز به رشد و رسیدگی کامل جهت تولید مثل نرسیده اند اجتناب نمود تا آنها مجبور نباشند قبل از رسیدگی جنسی فشار صید را تحمل کنند و تا قبل از آن بتوانند تولید مثل نمایند.

برای تعیین سن آبزیان می توان از اندامهای مختلفی نظیر فلس، اتولیت، خار، شعاع سخت باله و مهره های پشتی در ماهیان، استاتولیت و گلادیوس در اسکوئید و صدف خارجی در دوکفه ای ها استفاده نمود. در تمامی این بخشها که همگی از بخشهای سخت بدن آبزیان به شمار می روند، اساس بررسی تعداد سالعای سن، رسوبهای معدنی می باشد که در طی سالیان ایجاد شده اند و حلقه هایی را ایجاد نموده اند که با شمارش این حلقه های رسوبی، سن هر آبزی تعیین می گردد.

جهت مطالعه فلس و شمارش حلقه های سالیانه آن فلس را مستقیماً زیر میکروسکوپ های نوری و یا الکترونی مورد بررسی قرار می دهند. جهت مطالعه اتولیت پس از استخراج آن با روشهای گوناگون، آنها را بوسیله دستگاههای برش، برش می دهند. برشهای عرضی تهیه شده نازک از اتولیت زیر میکوسکوپ بررسی شده و سن ماهی تعیین می گردد. در این مورد بهترین برش برشی است که از مرکز هسته بگذرد و حاوی تمامی حلقه های رشد باشد.

در این زمینه عمل مشابهی را نیز برای آماده سازی خار ، شعاع سخت باله ها و مهره ها نیز انجام می دهند. در دوکفه ایها نیز حلقه های رشد مذکور پس از تمیز نمودن صدفهای خارجی به وضوح قابل بررسی است. در نهایت در کلیه اندامهای یاد شده با مطالعه حلقه های رشد و با توجه به مواردی نظیر تراکم و رنگ حلقه ها و استفاده از روشهای آماری گوناگون شرایط زیستی این موجودات تعبیر و تفسیر می گردد.

کلیاتی در مورد تعیین سن:
بطور کلی سه روش برای تعیین سن ماهی بکار می رود که می توان آنها بصورت زیر بیان کرد:

1- روش تحربی براساس مشاهدات مستقیم- ماهیانی که در محیطهای بسته تحت کنترل پرورش داده می شوند و سن انها مشخص است، یا اندازه گیری نرخ رشد بعضی از افراد در جمعیت که به عنوان نمونه انتخاب شده، علامتگذاری شده باشند و در محیطهای طبیعی رهاسازی شوند و در فواصل زمانی و رشد (در دوره های طولی و وزنی) مجدداً صید شوند.
2- روش آماری بر اساس توزیع فراواني های طولی در طول دوره رشد. این روش از اواخر قرن 19 مورد استفاده قرارگرفت. در سال 1892 زیست شناس دانمارکی C.G.john Peterson نشان داد زمانی که ماهی در یک نمونه بزرگ از روی اندازه جدا می شود، تعداد ماهیان در هر اندازه، سطوحی را تشکیل میدهد که پیکهای مشخص و واضحی پدیدار می شود. تعداد گروههای سنی مختلف بوسیله پیکها تعیین می گردد.
3- روش آناتومیکی- که برپایه تعیین سن ماهیان از طریق شمارش علائم رشد منظم ایجاد شده در بافتهای سخت بدن نظیر فلس، اتولیت، خارها، سرپوش آبششی، مهره ها و تیغه های پشتی استوار می باشد.
قدیمی ترین و متداولترین روش تعیین سن روش آناتومیکی می باشد که نسبت به روشهای دیگر جهت تعیین سن ارجحیت دارد.


جمع آوری ساختارهای آناتومیکی جهت تعیین سن:

جهت انتخاب بهترین عضو برای تعیین سن باید به گونه ای عمل کرد که انتخاب انجام شده بتواند نیازها و خواسته های محقق را فراهم سازد. دراین زمینه عموماً به مطالعات قبلی رجوع می شود.حال چنانچه در مورد یک گونه خاص بررسی قبلی صورت نگرفته باشد، مجبور خواهیم بود که هر یک از ساختارهای تعیین سن را بطور جداگانه مورد برسی و مطالعه قرار دهیم. از طرفی باید تمام این ساختارها از چند ماهی (5- 10 عدد ماهی) از هر گروه سنی (لارو- سن صفر- یکساله- نوزادان- بالغین جوان و بالغین مسن انتخاب کرد.راجع به اینکه کدامیک از ساختارهای سخت بالاترین کارایی را دارند بایستی به زمان و مقدار تلاش در ارتباط با جمع آوری و تهیه و تدارک این ساختارها توجه داشت.به دنبال بررسیهایی که تا کنون توسط محققین صورت گرفته برای تعدادی از خانواده ها عضو یا اندام مناسب تعیین شده  است.

بطور خلاصه هدف یافتن عضوی است که دو معیار را فراهم سازد:
1- بتواند الگویی قابل تشخیص را بعد از آماده سازی ارائه نماید.
2- بایستی یک مقیاس زمانی منظم به الگویی قابل رؤیت اختصاص داده شود.

جهت اطمینان به مقیاس زمانی که در اوایل زندگی تشکیل می شود باید توجه خاص نمود. از آنجایی که اتولیتها و استخوانها از ابتدای زندگی، حتی 14 روز قبل از بیرون آمدن لارو از تخم شکل می گیرند (herten,MC.ceren and lose.1974) مناسب تر از فلس می باشند. بطور متداول در شروع یک بررسی بایستی بیش از یک روش جهت تعیین سن بکار برده شود چون مشخص شده که همیشه نتیجه دو روش همانند نیستند (Mistche & Tibo,1970) که در این مورد اگر مقدور باشد اختلاف موجود توضیح داده می شود در غیر اینصورت روش سومی مورد آزمایش قرار می گیرد (Bagnal,1978) اگر سنهای تعیین شده از عضو مشابه بودند، عضوی که به راحتی تعیین سن می شود و یا یه راحتی قابل دسترس است بکار برده می شود (Chilton & Richard.1982).

دندان نیش

ماهی دندان‌نیش

Jump to: navigation, search

ماهی دندان‌نیش

ماهیهای دندان نیش که به نام غول ماهی نیز شهرت دارند در اعماق دریاها زندگی می‌کنند و این گونه ماهی‌ها که بسیار وحشی به نظر می‌‌رسند، جزء خانواده Anoplog astridae (که گاه به غلط Anoplog asteridae نوشته می‌شود) به شمار می‌‌آیند.این گونه در آبهای گرمسیری و سرد ـ معتدل پراکنده هستند. این خانواده تنها شامل دو گونه بسیار مشابه می‌‌باشد:

• .ماهی دندان نیش معمولی، Anoplogastr cornuta)۱۸۳۳ و valenciennes) که در سراسر جهان پراکنده هستند.
• .ماهی دندان نیش تیغ دار،(brachycera Anoplogastr kotlyar۱۹۸۶) که در آبهای گرمسیری اقیانوس آرام و اطلس پراکنده هستند.

اطلاعات عمومی

نخستین ماهی ها

---

در 500 میلیون سال پیش بر زمین پدید آمدند. ماهیان نخستین جانوران مهره داران گیتی بودند بیشتر دانشمندان عقیده دارند که این ماهیان نخستین اجداد همه جانوران مهره دار بوده اند. ماهیان برای آدمی سودهای فراوانی داشته‌اند خوراک عمده بسیاری از مردمان است. از جمله ژاپن و نروژ را تشکیل می‌‌دهد.در کشورهای دیگر مردم ماهی را ضمن خوراکهای دیگر می‌‌خورند.

---

نخستین ماهی ها

---

در 500 میلیون سال پیش بر زمین پدید آمدند. ماهیان نخستین جانوران مهره داران گیتی بودند بیشتر دانشمندان عقیده دارند که این ماهیان نخستین اجداد همه جانوران مهره دار بوده اند. ماهیان برای آدمی سودهای فراوانی داشته‌اند خوراک عمده بسیاری از مردمان است. از جمله ژاپن و نروژ را تشکیل می‌‌دهد.در کشورهای دیگر مردم ماهی را ضمن خوراکهای دیگر می‌‌خورند.

---

چگونگی حرکت ماهی ها

---

ماهی به‌وسیله حرکت دادن قسمت عقبی بدن خود به سمت جلو حرکت می‌کند. ماهیچه‌های که دو طرف ستون فقرات (اسخوانهای پشتی) او را پوشانده‌اند حرکت دم او را کنترل می‌کنند ماهی ابتدا این ماهیچه را به یک طرف می‌‌کشاند و بعد به طرف دیگر و هم‌زمان دم خود را از یک طرف به طرف دیگر حرکت می‌‌دهد و به این ترتیب به جلو حرکت می‌کند ماهیها برای حرکت به سمتهای راست و چپ و همچنین بالا و پایین از باله‌های خود استفاده می‌کنند.

ماهی00

ماهی یک مهره‌دار خونسرد و آبشش‌دار است که در آب زندگی می‌کند. ماهیها (با بیش از 27315 گونه) یک گروه نزدیک‌نیا (پارافیلتیک Paraphyletic) هستند و به سه گروه ماهیهای استخوانی (استیکتیس Osteichthyes)، با (22000 گونه)، ماهیهای غضروفی (کندریکتیس Chondrichthyes با بیش از 800 گونه) و گروههای مختلف ماهیهای بدون آرواره (75 گونه) از جمله ماهی‌های مکنده و دهان‌گِرد (hagfish) تقسیم می‌شوند. ماهیها در اندازه‌های مختلف به چشم می‌‌خورند و طول آنها از 45 فوت مثل کوسه نهنگی تا 8 میلی متر مثل گوبی کوتوله (dwarf goby) متغییر می‌‌باشد. جانوران آبزی دیگر همانند عروس دریایی و ماهی مرکب ماهیهای حقیقی نیستند.

برای نمونه برخی از ماهیان چون صخره‌های ناهنجار و برخی مانند کرمهای لولنده هستند. بعضی تخت و مسطح چون کلوچه آردی و پاره‌ای مانند توپ هستند. ماهیان همه گونه رنگی دارند. یعنی همه رنگ‌های رنگین کمان. بسیاری از ماهیان رنگهای روشن همچون رنگهای درخشان و روشن پرندگان. سرخ تند زرد آبی و ارغوانی و صدها نمونه و گونه رنگ زیبا و دلربا و طرح‌های راه راه و خطوط شبیه توری یا نقطه چین دارند.

کوچک‌ترین ماهی پیگمی گابی فیلیپینی است که کمتر از 13 میلیمتر در کمال رشد طول دارد. بزرگ‌ترین ماهی شارک وال می‌‌باشد که در رشد کامل 18 متر طول و 14 تن وزن دارد. این ماهی جانوران کوچک دریایی و گیاهان را می‌‌خورد و به طور کلی بی آزارتر از ماهیان دیگر نسبت به انسان است. خطرناکترین ماهی تنها چند کیلوگرم وزن دارد. سنگ ماهی که برآمدگی زهرداری دارد که می‌تواند با زهرش آدمی را در چند دقیقه بکشد. ماهی‌ها تقریباٌ در همه آبها زندگی می‌کنند: در آبهای در نقطه یخ زدن قطب شمال و در رودها و جویبارهای بخارآلود جنگلهای استوایی و در جویبارهای خروشان کوهستانها و در آبهای رودهای آرام زیرزمینی. برخی از ماهیان سفرها و مهاجرتهایی سرتاسری اقیانوسی می‌کنند. ماهیان دیگر بیشتر زندگی خود را درون شنها و کف اقیانوسها می‌‌گذرانند. بیشتر ماهیان هرگز اب را ترک نمی‌گویند. اما برخی از ماهیان ممکن است ماهها در بستر خشک رودخانه زنده بمانند.

یک نوع ماهی به نام آناباس در سواحل فیلیپین، مالزی و مشرق هند وجود دارد که پس از این که بر اثر طغیان آب از آب دریا بدور و در برکه‌ای خشک شد از میان گل و لای خزان خزان همچون خزندگان راه می‌‌روند تا خود را به دریا برساند. ماهیان برای آدمی اهیمت بسیار دارند، خوراک میلیون‌ها نفر از مردم از ماهی فراهم می‌شود عده‌ای برای تفریح به شکار ماهی می‌‌روند و بسیاری آنها را همچون جانوران دست آموز در آکواریوم و غیره نگه می‌‌دارند. ماهیان در تعادل طبیعت نقش مهمی دارند. ماهیان گیاهان و جانوران آبزی را می‌‌خورند و باز خوراک گیاهان و جانوران می‌‌گردند و ماهیان تعادل مجموع کلی گیاهان و جانوران کرده زمین برقرار می‌‌سازند.

همه ماهیان مهره دار و دارای آلت تنفسی مخصوصی برای دم و بازدم در آب و خونسرد هستند. ماهیان نمی‌توانند حرارت بدن خود را با حرارت محیط اطراف خود میزان کنند. بعلاوه تقریباٌ همه ماهیان باله‌ها و پره‌هایی دارند که در شنا کردن به کار می‌‌روند. جانوران آبی دیگر مانند دلفین‌ها و وال‌ها شبیه ماهی به نظر می‌‌رسند گرچه مهره دار و باله دار می‌‌باشند ولی بر خلاف ماهیان بچه زا هستند و بچه‌های خود را شیر می‌‌دهند به علاوه بر خلاف ماهیان با شش دم و بازدم می‌کنند همچنین خونگرمند.

ماهی یک مهره‌دار خونسرد و آبشش‌دار است که در آب زندگی می‌کند. ماهیها (با بیش از 27315 گونه) یک گروه نزدیک‌نیا (پارافیلتیک Paraphyletic) هستند و به سه گروه ماهیهای استخوانی (استیکتیس Osteichthyes)، با (22000 گونه)، ماهیهای غضروفی (کندریکتیس Chondrichthyes با بیش از 800 گونه) و گروههای مختلف ماهیهای بدون آرواره (75 گونه) از جمله ماهی‌های مکنده و دهان‌گِرد (hagfish) تقسیم می‌شوند. ماهیها در اندازه‌های مختلف به چشم می‌‌خورند و طول آنها از 45 فوت مثل کوسه نهنگی تا 8 میلی متر مثل گوبی کوتوله (dwarf goby) متغییر می‌‌باشد. جانوران آبزی دیگر همانند عروس دریایی و ماهی مرکب ماهیهای حقیقی نیستند.

برای نمونه برخی از ماهیان چون صخره‌های ناهنجار و برخی مانند کرمهای لولنده هستند. بعضی تخت و مسطح چون کلوچه آردی و پاره‌ای مانند توپ هستند. ماهیان همه گونه رنگی دارند. یعنی همه رنگ‌های رنگین کمان. بسیاری از ماهیان رنگهای روشن همچون رنگهای درخشان و روشن پرندگان. سرخ تند زرد آبی و ارغوانی و صدها نمونه و گونه رنگ زیبا و دلربا و طرح‌های راه راه و خطوط شبیه توری یا نقطه چین دارند.

کوچک‌ترین ماهی پیگمی گابی فیلیپینی است که کمتر از 13 میلیمتر در کمال رشد طول دارد. بزرگ‌ترین ماهی شارک وال می‌‌باشد که در رشد کامل 18 متر طول و 14 تن وزن دارد. این ماهی جانوران کوچک دریایی و گیاهان را می‌‌خورد و به طور کلی بی آزارتر از ماهیان دیگر نسبت به انسان است. خطرناکترین ماهی تنها چند کیلوگرم وزن دارد. سنگ ماهی که برآمدگی زهرداری دارد که می‌تواند با زهرش آدمی را در چند دقیقه بکشد. ماهی‌ها تقریباٌ در همه آبها زندگی می‌کنند: در آبهای در نقطه یخ زدن قطب شمال و در رودها و جویبارهای بخارآلود جنگلهای استوایی و در جویبارهای خروشان کوهستانها و در آبهای رودهای آرام زیرزمینی. برخی از ماهیان سفرها و مهاجرتهایی سرتاسری اقیانوسی می‌کنند. ماهیان دیگر بیشتر زندگی خود را درون شنها و کف اقیانوسها می‌‌گذرانند. بیشتر ماهیان هرگز اب را ترک نمی‌گویند. اما برخی از ماهیان ممکن است ماهها در بستر خشک رودخانه زنده بمانند.

یک نوع ماهی به نام آناباس در سواحل فیلیپین، مالزی و مشرق هند وجود دارد که پس از این که بر اثر طغیان آب از آب دریا بدور و در برکه‌ای خشک شد از میان گل و لای خزان خزان همچون خزندگان راه می‌‌روند تا خود را به دریا برساند. ماهیان برای آدمی اهیمت بسیار دارند، خوراک میلیون‌ها نفر از مردم از ماهی فراهم می‌شود عده‌ای برای تفریح به شکار ماهی می‌‌روند و بسیاری آنها را همچون جانوران دست آموز در آکواریوم و غیره نگه می‌‌دارند. ماهیان در تعادل طبیعت نقش مهمی دارند. ماهیان گیاهان و جانوران آبزی را می‌‌خورند و باز خوراک گیاهان و جانوران می‌‌گردند و ماهیان تعادل مجموع کلی گیاهان و جانوران کرده زمین برقرار می‌‌سازند.

همه ماهیان مهره دار و دارای آلت تنفسی مخصوصی برای دم و بازدم در آب و خونسرد هستند. ماهیان نمی‌توانند حرارت بدن خود را با حرارت محیط اطراف خود میزان کنند. بعلاوه تقریباٌ همه ماهیان باله‌ها و پره‌هایی دارند که در شنا کردن به کار می‌‌روند. جانوران آبی دیگر مانند دلفین‌ها و وال‌ها شبیه ماهی به نظر می‌‌رسند گرچه مهره دار و باله دار می‌‌باشند ولی بر خلاف ماهیان بچه زا هستند و بچه‌های خود را شیر می‌‌دهند به علاوه بر خلاف ماهیان با شش دم و بازدم می‌کنند همچنین خونگرمند.

ماهی یک مهره‌دار خونسرد و آبشش‌دار است که در آب زندگی می‌کند. ماهیها (با بیش از 27315 گونه) یک گروه نزدیک‌نیا (پارافیلتیک Paraphyletic) هستند و به سه گروه ماهیهای استخوانی (استیکتیس Osteichthyes)، با (22000 گونه)، ماهیهای غضروفی (کندریکتیس Chondrichthyes با بیش از 800 گونه) و گروههای مختلف ماهیهای بدون آرواره (75 گونه) از جمله ماهی‌های مکنده و دهان‌گِرد (hagfish) تقسیم می‌شوند. ماهیها در اندازه‌های مختلف به چشم می‌‌خورند و طول آنها از 45 فوت مثل کوسه نهنگی تا 8 میلی متر مثل گوبی کوتوله (dwarf goby) متغییر می‌‌باشد. جانوران آبزی دیگر همانند عروس دریایی و ماهی مرکب ماهیهای حقیقی نیستند.

برای نمونه برخی از ماهیان چون صخره‌های ناهنجار و برخی مانند کرمهای لولنده هستند. بعضی تخت و مسطح چون کلوچه آردی و پاره‌ای مانند توپ هستند. ماهیان همه گونه رنگی دارند. یعنی همه رنگ‌های رنگین کمان. بسیاری از ماهیان رنگهای روشن همچون رنگهای درخشان و روشن پرندگان. سرخ تند زرد آبی و ارغوانی و صدها نمونه و گونه رنگ زیبا و دلربا و طرح‌های راه راه و خطوط شبیه توری یا نقطه چین دارند.

کوچک‌ترین ماهی پیگمی گابی فیلیپینی است که کمتر از 13 میلیمتر در کمال رشد طول دارد. بزرگ‌ترین ماهی شارک وال می‌‌باشد که در رشد کامل 18 متر طول و 14 تن وزن دارد. این ماهی جانوران کوچک دریایی و گیاهان را می‌‌خورد و به طور کلی بی آزارتر از ماهیان دیگر نسبت به انسان است. خطرناکترین ماهی تنها چند کیلوگرم وزن دارد. سنگ ماهی که برآمدگی زهرداری دارد که می‌تواند با زهرش آدمی را در چند دقیقه بکشد. ماهی‌ها تقریباٌ در همه آبها زندگی می‌کنند: در آبهای در نقطه یخ زدن قطب شمال و در رودها و جویبارهای بخارآلود جنگلهای استوایی و در جویبارهای خروشان کوهستانها و در آبهای رودهای آرام زیرزمینی. برخی از ماهیان سفرها و مهاجرتهایی سرتاسری اقیانوسی می‌کنند. ماهیان دیگر بیشتر زندگی خود را درون شنها و کف اقیانوسها می‌‌گذرانند. بیشتر ماهیان هرگز اب را ترک نمی‌گویند. اما برخی از ماهیان ممکن است ماهها در بستر خشک رودخانه زنده بمانند.

یک نوع ماهی به نام آناباس در سواحل فیلیپین، مالزی و مشرق هند وجود دارد که پس از این که بر اثر طغیان آب از آب دریا بدور و در برکه‌ای خشک شد از میان گل و لای خزان خزان همچون خزندگان راه می‌‌روند تا خود را به دریا برساند. ماهیان برای آدمی اهیمت بسیار دارند، خوراک میلیون‌ها نفر از مردم از ماهی فراهم می‌شود عده‌ای برای تفریح به شکار ماهی می‌‌روند و بسیاری آنها را همچون جانوران دست آموز در آکواریوم و غیره نگه می‌‌دارند. ماهیان در تعادل طبیعت نقش مهمی دارند. ماهیان گیاهان و جانوران آبزی را می‌‌خورند و باز خوراک گیاهان و جانوران می‌‌گردند و ماهیان تعادل مجموع کلی گیاهان و جانوران کرده زمین برقرار می‌‌سازند.

همه ماهیان مهره دار و دارای آلت تنفسی مخصوصی برای دم و بازدم در آب و خونسرد هستند. ماهیان نمی‌توانند حرارت بدن خود را با حرارت محیط اطراف خود میزان کنند. بعلاوه تقریباٌ همه ماهیان باله‌ها و پره‌هایی دارند که در شنا کردن به کار می‌‌روند. جانوران آبی دیگر مانند دلفین‌ها و وال‌ها شبیه ماهی به نظر می‌‌رسند گرچه مهره دار و باله دار می‌‌باشند ولی بر خلاف ماهیان بچه زا هستند و بچه‌های خود را شیر می‌‌دهند به علاوه بر خلاف ماهیان با شش دم و بازدم می‌کنند همچنین خونگرمند.

ماهی یک مهره‌دار خونسرد و آبشش‌دار است که در آب زندگی می‌کند. ماهیها (با بیش از 27315 گونه) یک گروه نزدیک‌نیا (پارافیلتیک Paraphyletic) هستند و به سه گروه ماهیهای استخوانی (استیکتیس Osteichthyes)، با (22000 گونه)، ماهیهای غضروفی (کندریکتیس Chondrichthyes با بیش از 800 گونه) و گروههای مختلف ماهیهای بدون آرواره (75 گونه) از جمله ماهی‌های مکنده و دهان‌گِرد (hagfish) تقسیم می‌شوند. ماهیها در اندازه‌های مختلف به چشم می‌‌خورند و طول آنها از 45 فوت مثل کوسه نهنگی تا 8 میلی متر مثل گوبی کوتوله (dwarf goby) متغییر می‌‌باشد. جانوران آبزی دیگر همانند عروس دریایی و ماهی مرکب ماهیهای حقیقی نیستند.

برای نمونه برخی از ماهیان چون صخره‌های ناهنجار و برخی مانند کرمهای لولنده هستند. بعضی تخت و مسطح چون کلوچه آردی و پاره‌ای مانند توپ هستند. ماهیان همه گونه رنگی دارند. یعنی همه رنگ‌های رنگین کمان. بسیاری از ماهیان رنگهای روشن همچون رنگهای درخشان و روشن پرندگان. سرخ تند زرد آبی و ارغوانی و صدها نمونه و گونه رنگ زیبا و دلربا و طرح‌های راه راه و خطوط شبیه توری یا نقطه چین دارند.

کوچک‌ترین ماهی پیگمی گابی فیلیپینی است که کمتر از 13 میلیمتر در کمال رشد طول دارد. بزرگ‌ترین ماهی شارک وال می‌‌باشد که در رشد کامل 18 متر طول و 14 تن وزن دارد. این ماهی جانوران کوچک دریایی و گیاهان را می‌‌خورد و به طور کلی بی آزارتر از ماهیان دیگر نسبت به انسان است. خطرناکترین ماهی تنها چند کیلوگرم وزن دارد. سنگ ماهی که برآمدگی زهرداری دارد که می‌تواند با زهرش آدمی را در چند دقیقه بکشد. ماهی‌ها تقریباٌ در همه آبها زندگی می‌کنند: در آبهای در نقطه یخ زدن قطب شمال و در رودها و جویبارهای بخارآلود جنگلهای استوایی و در جویبارهای خروشان کوهستانها و در آبهای رودهای آرام زیرزمینی. برخی از ماهیان سفرها و مهاجرتهایی سرتاسری اقیانوسی می‌کنند. ماهیان دیگر بیشتر زندگی خود را درون شنها و کف اقیانوسها می‌‌گذرانند. بیشتر ماهیان هرگز اب را ترک نمی‌گویند. اما برخی از ماهیان ممکن است ماهها در بستر خشک رودخانه زنده بمانند.

یک نوع ماهی به نام آناباس در سواحل فیلیپین، مالزی و مشرق هند وجود دارد که پس از این که بر اثر طغیان آب از آب دریا بدور و در برکه‌ای خشک شد از میان گل و لای خزان خزان همچون خزندگان راه می‌‌روند تا خود را به دریا برساند. ماهیان برای آدمی اهیمت بسیار دارند، خوراک میلیون‌ها نفر از مردم از ماهی فراهم می‌شود عده‌ای برای تفریح به شکار ماهی می‌‌روند و بسیاری آنها را همچون جانوران دست آموز در آکواریوم و غیره نگه می‌‌دارند. ماهیان در تعادل طبیعت نقش مهمی دارند. ماهیان گیاهان و جانوران آبزی را می‌‌خورند و باز خوراک گیاهان و جانوران می‌‌گردند و ماهیان تعادل مجموع کلی گیاهان و جانوران کرده زمین برقرار می‌‌سازند.

همه ماهیان مهره دار و دارای آلت تنفسی مخصوصی برای دم و بازدم در آب و خونسرد هستند. ماهیان نمی‌توانند حرارت بدن خود را با حرارت محیط اطراف خود میزان کنند. بعلاوه تقریباٌ همه ماهیان باله‌ها و پره‌هایی دارند که در شنا کردن به کار می‌‌روند. جانوران آبی دیگر مانند دلفین‌ها و وال‌ها شبیه ماهی به نظر می‌‌رسند گرچه مهره دار و باله دار می‌‌باشند ولی بر خلاف ماهیان بچه زا هستند و بچه‌های خود را شیر می‌‌دهند به علاوه بر خلاف ماهیان با شش دم و بازدم می‌کنند همچنین خونگرمند.

 

ماهی یک مهره‌دار خونسرد و آبشش‌دار است که در آب زندگی می‌کند. ماهیها (با بیش از 27315 گونه) یک گروه نزدیک‌نیا (پارافیلتیک Paraphyletic) هستند و به سه گروه ماهیهای استخوانی (استیکتیس Osteichthyes)، با (22000 گونه)، ماهیهای غضروفی (کندریکتیس Chondrichthyes با بیش از 800 گونه) و گروههای مختلف ماهیهای بدون آرواره (75 گونه) از جمله ماهی‌های مکنده و دهان‌گِرد (hagfish) تقسیم می‌شوند. ماهیها در اندازه‌های مختلف به چشم می‌‌خورند و طول آنها از 45 فوت مثل کوسه نهنگی تا 8 میلی متر مثل گوبی کوتوله (dwarf goby) متغییر می‌‌باشد. جانوران آبزی دیگر همانند عروس دریایی و ماهی مرکب ماهیهای حقیقی نیستند.

برای نمونه برخی از ماهیان چون صخره‌های ناهنجار و برخی مانند کرمهای لولنده هستند. بعضی تخت و مسطح چون کلوچه آردی و پاره‌ای مانند توپ هستند. ماهیان همه گونه رنگی دارند. یعنی همه رنگ‌های رنگین کمان. بسیاری از ماهیان رنگهای روشن همچون رنگهای درخشان و روشن پرندگان. سرخ تند زرد آبی و ارغوانی و صدها نمونه و گونه رنگ زیبا و دلربا و طرح‌های راه راه و خطوط شبیه توری یا نقطه چین دارند.

کوچک‌ترین ماهی پیگمی گابی فیلیپینی است که کمتر از 13 میلیمتر در کمال رشد طول دارد. بزرگ‌ترین ماهی شارک وال می‌‌باشد که در رشد کامل 18 متر طول و 14 تن وزن دارد. این ماهی جانوران کوچک دریایی و گیاهان را می‌‌خورد و به طور کلی بی آزارتر از ماهیان دیگر نسبت به انسان است. خطرناکترین ماهی تنها چند کیلوگرم وزن دارد. سنگ ماهی که برآمدگی زهرداری دارد که می‌تواند با زهرش آدمی را در چند دقیقه بکشد. ماهی‌ها تقریباٌ در همه آبها زندگی می‌کنند: در آبهای در نقطه یخ زدن قطب شمال و در رودها و جویبارهای بخارآلود جنگلهای استوایی و در جویبارهای خروشان کوهستانها و در آبهای رودهای آرام زیرزمینی. برخی از ماهیان سفرها و مهاجرتهایی سرتاسری اقیانوسی می‌کنند. ماهیان دیگر بیشتر زندگی خود را درون شنها و کف اقیانوسها می‌‌گذرانند. بیشتر ماهیان هرگز اب را ترک نمی‌گویند. اما برخی از ماهیان ممکن است ماهها در بستر خشک رودخانه زنده بمانند.

یک نوع ماهی به نام آناباس در سواحل فیلیپین، مالزی و مشرق هند وجود دارد که پس از این که بر اثر طغیان آب از آب دریا بدور و در برکه‌ای خشک شد از میان گل و لای خزان خزان همچون خزندگان راه می‌‌روند تا خود را به دریا برساند. ماهیان برای آدمی اهیمت بسیار دارند، خوراک میلیون‌ها نفر از مردم از ماهی فراهم می‌شود عده‌ای برای تفریح به شکار ماهی می‌‌روند و بسیاری آنها را همچون جانوران دست آموز در آکواریوم و غیره نگه می‌‌دارند. ماهیان در تعادل طبیعت نقش مهمی دارند. ماهیان گیاهان و جانوران آبزی را می‌‌خورند و باز خوراک گیاهان و جانوران می‌‌گردند و ماهیان تعادل مجموع کلی گیاهان و جانوران کرده زمین برقرار می‌‌سازند.

همه ماهیان مهره دار و دارای آلت تنفسی مخصوصی برای دم و بازدم در آب و خونسرد هستند. ماهیان نمی‌توانند حرارت بدن خود را با حرارت محیط اطراف خود میزان کنند. بعلاوه تقریباٌ همه ماهیان باله‌ها و پره‌هایی دارند که در شنا کردن به کار می‌‌روند. جانوران آبی دیگر مانند دلفین‌ها و وال‌ها شبیه ماهی به نظر می‌‌رسند گرچه مهره دار و باله دار می‌‌باشند ولی بر خلاف ماهیان بچه زا هستند و بچه‌های خود را شیر می‌‌دهند به علاوه بر خلاف ماهیان با شش دم و بازدم می‌کنند همچنین خونگرمند.

ماهی سیم

ماهی سیم

 

رده : Actinoptrygii
راسته : Cypriniformes
خانواده : Cyprinidae
نام فارسی : ماهی سیم
نام علمی  : Abramis brama

این ماهی از نظر اندازه تا 82 سانتی متر طول و از نظر وزنی تا 6.010 کیلو گرم گزارش شده است . بیشترین سنی که از این ماهی گزارش شده 17سال است . محل زندگی این ماهی در رودخانه ها در قسمت های انتهایی ستون آب نزدیک کف می باشد .  pH مناسب آن 7 تا 7.5 محدوده dh آن 15 و محدوده عمق زیستی آن زیر 1 متر است . درجه حرارت محیطی مطلوب آن از 10 تا 24 درجه سانتیگراد می باشد .این ماهی از نظر اقتصادی با ارزش بوده و برای پرورش گونه مناسبی می باشد .همچنین از آن می توان به عنوان طعمه نیز استفاده کرد .از نظر جمعیتی حداقل زمان 2 برابر شدن جمعیت آنها از 4.5 تا 14 سال می باشد .از نظر پراکنش در آسیا و اروپا , از غرب کوههای پیرنیس فرانسه , از شمال کوههای آلپ و خاور میانه همچنین در دریای شمال , بالتیک , دریای سیاه و دریای خزر و آرال وجود دارند .

از نظر ریخت شناسی در باله پشتی شعاعهای سخت 3 -3 شعاعهای نرم 10 - 9 شعاعهای سخت در باله مخرجی 3 - 3 و شعاعهای نرم باله مخرجی 30 - 23 تعداد مهره ها 45 - 43 باله دمی با 19 شعاع قرار گرفته است . شکل بدن کشیده که از دو طرف فشرده شده است . باله ها در بالغین تیره تر به نظر می رسند . باله مخرجی دو برابر باله پشتی ارتفاع دارد . محل زندگی این ماهی در آبهای ساکن یا آبهایی که سرعت کمی دارند می باشد که در دسته های بزرگی مهاجرت می کنند . تغذیه آنها از حشرات بویژه شیرونومیده ها , سخت پوستان ریز , نرمتنان و گیاهان می باشد . گونه های درشت تر ممکن است از ماهیان ریز هم تغذیه کنند .تغذیه نوزادان این ماهی از زئو پلانکتونها است . این ماهی می تواند زمان نسبتا طولانی را در خارج از آب با مرگ مقابله کند . بدن این ماهی دارای استخوانهای زیاد و از نظر طعم تقریبا بی مزه است .

خوردن ماهی

همه ما تا به حال مطالبی در مورد نقش خوردن ماهی در تامین سلامتی خوانده‌ایم یا در مورد منافع بهداشتی آن مطالبی شنیده‌ایم یکی از جدیدترین پژوهش‌های انجام شده در امریکا نشان می‌دهد که اسید‌های چرب امگا 3 تاثیری قویتر و گسترده تر برروی سلامتی انسان بخصوص بانوان دارند. متن زیر نتایج یک تحقیق را توسط پژوهشگران دانمارکی در خصوص تاثیر ماهیان سردآبی (قزل آلا)‌در زنان باردار و کودکانی که بدنیا می‌آورند بیان می‌کند .

جدیدترین مطالعات انجام شده در دانمارک بیانگر آن است که ماهیان سردآبی یکی از سالم‌ترین انواع غذاها هستند که می‌توانند بخش بسیار مهمی از برنامه غذایی سالم یک زن باردار را تشکیل دهند .

زنان بارداری که هرگز ماهی مصرف نکردند طی این تحقیق، سه برابر بیشتر از کسانی که دست کم یکبار در هفته ماهی می‌خوردند زایمان زودرس و نوزادان زیر وزن استاندارد داشتند. با در نظر گرفتن تحقیقاتی که پیش از این بر روی زنان جزایر فارو انجام شده بود و بخش عظیمی از برنامه غذایی آنها را ماهی تشکیل می‌داد مشاهده شد که در این جامعه تعداد زایمانهای پیش از موعد و بدنیا آوردن نوزادان بسیار کم وزن بطور غیر عادی کم است این تحقیق در ادامه آن تحقیقات نگاهی دیگر به ارتباط بین مصرف ماهی و کودکان سالم دارد . در مطالعات انجام شده در بیمارستان دانشگاه Skejby دانمارک، 8729 زن باردار تحت کنترل قرار گرفتند وضعیت این مادران در آینده،‌ دو بار در طول دوره مراقبت غذایی بررسی شد و اطلاعات بدست آمده برای ارزیابی ارتباط بین مصرف غذاهای دریایی در این افراد در دوره بارداری و خطر تولد زودرس نوزاد و یا بدنیا آوردن کودک سبک وزن مورد استفاده قرار گرفت.

یافته‌ها بسیار قابل توجه بودند کسانی که اصلاً ماهی مصرف نکردند خطر زایمان زودرس در آنها 6/3 بار بیشتر از گروهی بود که دست کم یک وعده در هفته ماهی خورده بودند . تولد زودرس نوزاد،‌در بین 4 گروه بطور معنی داری متفاوت بود . این گروه بندی براساس میزان مصرف غذاهای دریایی صورت گرفت. درصد زایمان زودرس از 1/7 درصد درگروهی که اصلاً ماهی مصرف نکردند تا 9/1 درصد در مجموعه افرادی که دست کم یکبار در هفته ماهی می‌خوردند کاهش یافت. محققین معتقدند که اسیدهای چرب امگا 3 که بیش از همه در ماهی های سردابی یافت می‌شوند به عدم زایمان زودرس کمک می‌کند و این امر می‌تواند تشویق خوبی برای خانمهای باردار باشد که ماهی بیشتری مصرف کنند .

فیش

بهنام ظرافت۰۹۱۷۳۳۱۲۴۸۶

مشخصات ماهی قزل آلا: ماهی قزل آلا که از نوع ماهی‌های سرد آبی است دارای بدنی فشرده و داری باله دمی بزرگتر از ماهی آزاد است. ساقه دمی آن مرتفع ، سر کند و قسمت خارجی باله دمی تقریبا صاف است. تعداد فلس بین باله چربی و خط جانبی ۱۹ - ۱۴ عدد و بطور متوسط حدود ۱۶ عدد می‌باشد. تعداد خارهای اولین کمان آبشش بین ۵ - ۲ عدد است که به شکل شمشیر بوده و در پایین به شکل دکمه درآمده‌اند. حداکثر طول بدن ماهی قزل آلا ۱۴۰ سانتیمتر و وزن آن تقریبا به ۵ کیلوگرم می‌رسد. نحوه زندگی ماهیان قزل آلا به هنگام ورود به رودخانه جهت جفت‌گیری و تخم ریزی لباس عروسی زیبایی به تن می‌کنند. تخم ریزی آنها بین ماههای بهمن و اسفند است. تعداد تخمها حدود ۱۰ هزار عدد است که تقریبا برای هر کیلوگرم و وزن بدن ماهی ماده ۱۵۰۰ عدد تخم برآورد می‌شود. بیشتر ماهیان بالغ نر و ماده بعد از تخم ریزی زنده مانده و در سال بعد برای تخم ریزی مجددا وارد آب رودخانه می‌شوند. لارو این ماهی بوسیله نوارهای تیره رنگ با نقطه‌های قرمز زیاد مشخص می‌شوند. بچه ماهیان ۵ - ۱ سال در آب شیرین زندگی می‌کنند که در شمال اروپا این مدت به ۵ سال می‌رسد. هنگامی که طول آنها به ۲۵ - ۱۵ سانتیمتر رسید وارد آب شده و بیشتر در ساحل دریا بسر می‌برند. قزل آلا رنگین کمان این ماهی دارای یک نوار پهن به صورت رنگین کمان در هر طرف بدن است. دوره تخم ریزی از ماههای آخر زمستان تا اواخر بهار و تعداد تخمها بین ۵ - ۱ هزار عدد است. امروزه ماهی قزل آلای رنگین کمان به صورت ماهی شماره یک اکثر کارگاههای تکثیر و پرورش ماهیان سرد آبی در بیشتر نقاط جهان درآمده‌است. از خصوصیاتی که این ماهی را مورد توجه قرار داده، سازش آن با شرایط پرورش متراکم است. از طرف دیگر این ماهی در انتخاب غذا زیاد سختگیر نیست و از سرعت رشد خوبی نیز برخوردار است.

کرک و خار برگ

گلای

گل6

لابستر

صدف

مار ماهی ایران

ماهیان آبهای داخلی

ماهیان خاویاری

عقاب

دلفین3

ماهی5

منظره4

منظره3

حلوا سفید

تکثير و پرورش مصنوعی ماهی حلوا سفيد

 اين مقاله از نشريات بخش آبزي پروري شيلات و اقيانوس شناسي موسسه تحقيقات علمي كويت به قلم دكتر سليمان المطر و چارلز جيمز ترجمه شده است.

ماهي حلوا سفيد با نام انگليسي silver pomfret و نام علمی Pampus argenteus

كه در كويت زبيدي ناميده مي شود ، داراي ارزش غذايي بالايي است كه در سراسر جهان مشتريان فراواني دارد . اين ماهي همچنين داراي پراكندگي وسيعي در مناطق مختلف جهان از درياي شرق چين در آسياي جنوب شرقي و اقيانوس هند تا خليج فارس دارد . در سالهاي اخير به علت بهره برداري بيش از حد ذخاير اين گونه در آبهاي طبيعي ، كاهش شديدي در ذخاير آن در كويت و ساير مناطق جهان ايجاد گرديده است . عليرغم كاهش ايجاد شده در ذخاير طبيعي اين گونه و افزايش قيمت آن تحقيقات اندكي بر روي توسعه تكنولوژي هچري و پرورش اين گونه در سالهاي اخير انجام گرديده است .

در ژوئن سال 1997 در يك تلاش مقدماتي براي توسعه هچري و تكنيكهاي پرورش لارو بخش آبزي پروري شيلات و اقيانوس شناسي موسسه تحقيقات علمي كويت براي اولين بار در جهان در پرورش لارو و توليد بچه ماهي حلوا سفيد در شرايط كشت در هچري به موفقيت هايي دست يافت كه با استفاده از تخم كشي از مولدين وحشي كه به وسيله تورهاي گوشگير سطحي صيد گرديده بودند ، تعداد 45 قطعه لارو بصورت موفقيت آميزي تا مرحله بچه ماهي نورس پرورش داده شدند0
متعاقب اين موفقيت كسب شده در مورد پرورش لارو در سال 1997 ، يك پروژه تحقيقاتي 5 ساله با بررسي امكانات فني كشت ماهي حلوا سفيد در كويت از آوريل 1998 آغاز گرديد . ازآن پس تاكنون اين پروژه توانست بطور موفقيت آميزي چندين هزار بچه ماهي انگشت قد ماهي حلوا سفيد را براي پرورش در نرسري و محيطهاي پرورشي توليد نمايد و تكنيك هاي پرورش لارو براي پرورش بازاري توسعه يافت0 در حال حاضر تلاشهاي مستمري براي توسعه مولدين پرورشي براي تكثير در شرايط كنترل شده پرورشي نيز در دست اقدام مي باشد.

عملكرد هچري :

منبع كنوني براي پرورش لارو استفاده از تخم هاي گرفته شده از مولدين وحشي است . نرها و ماده هاي كاملا رسيده در مدت ژوئن تا سپتامبر در آبهاي ساحلي كويت در اعماق حدود 5 تا 20 متر يافت مي شوند . آنها با تورهاي گوشگير سطح، در زمان جز ر و مدهاي بلند هنگام ماه نو و كامل در ساعات روز صيد مي گردند . در مدت دوره تخمريزي ، دامنه دماي سطحي آب دريا بينC º 33-28 و شوري بين 39-35 قسمت درهزار مي باشد .
پيك تخمريزي در ژوئن – جولاي ، هنگامي كه دماي آب در حدودC º 29-28 است ، مي باشد . ماده هاي كاملا رسيده با تخم هاي آزاد سيال و آبدار ، بين ساعت هاي 15 تا 18 در هنگام جزر يافت مي شوند0 در صيد با تور گوشگير ، نرهاي كاملا رسيده از نظر تعداد نسبت به ماده ها، به نسبت 5:1 بيشتر مي باشند0 نرها با يك شاخص گنادوسوماتيك( GSI) خيلي كمتري كه نسبت به ماده ها دارند، زودتر به رسيدگي جنسي مي رسند 0 مطالعات هم آوري و بافت شناسي نشان مي دهد كه مولدين با علائم نامشخصي كه دارند مي توانند حداقل شش بار از ژوئن تا آگوست با يك هم آوري نسبي 6/170 عدد تخم به ازائ هر گرم وزن بدن در هر بار ، تخمريزي نمايند . هم آوري مطلق براي يك ماهي ماده 500 گرمي حدود 350000 تخم مي باشد . بطور متوسط از هر عدد مولد رسيده حدود 40000 تا 60000 تخم سالم بر اساس اندازه و وضعيت تخمدان ها مي توان گرفت . در صد تخم هاي سالم بر اساس فصل / ماه صيد مي باشد بنابراين بالاترين درصد تخم هاي سالم مربوط به تخم هايي است كه در ماه ژوئن گرفته شده اند . تخم هاي لقاح يافته ، كروي، شفاف و شناور و قطري حدود 1/1 ميلي متر دارند . زمان تفريخ تخم ها 15 ساعت در دمايC º30-29 مي باشد و نسبت تفريخ بر اساس زمان و وضعيت جمع آوري تخم ها و معمولا بين 50-28 درصد مي باشد . لاروهاي تازه هچ شده داراي يك كيسه زرده بيضوي بزرگ و اندازه اي حدود 4/2 ميلي متر دارند .

پرورش لارو :
بهترين درجه حرارت براي پرورش لاروهاC º 29-27 درجه سانتي گراد و
شوري PPT 40-39 مي باشد . معمولا لاروهاي تازه تفريخ شده را در تراكم 120-30 قطعه لارو در ليتر ذخيره سازي مي كنند . با وجود اين ميزان ذخيره سازي 40-20 قطعه لارو در ليتر را بدون هيچ اختلاف معني داري در بقائ لارو در اين ميزان ذخيره سازي استفاده مي نمايند .
ميزان بقا در 12 روز بعد از تفريخ ، براي لاروهاي تغذيه شده با تركيبي از مخلوط چندگونه از ميكروآلگها شامل كلرلا ، ايزوكرسيس و نانوكلروپسيس با تراكم سلولي يك ميليون سلول در ميلي متر در آب محيط پرورش لاروها، به همراه روتيفرهاي غني سازي شده با مواد مغذي ، در مقايسه با استفاده از فقط يك گونه از آلگ ها ، بطور فابل ملاحظه اي بالاتر بوده است .
ابتدا لاروها را با روتيفر با تراكم 5 عدد روتيفر در ميلي متر تا روز ششم بعد از تفريخ ، تغذيه مي نمايند و سپس تراكم را به 15-10 عدد روتيفر در ميلي ليتر ، تا زمان اوج رفتار تغذيه اي شكارگري لاروها در روز هشتم ، افزايش مي يابد تا اينكه آنها را با ناپلي آرتمياي تازه هچ شده تغذيه نمايند .
لاروها بطور قابل ملاحظه اي بيشتر از روتيفرهايي كه محيط كشتشان با مخلوطي از چند گونه آلگ باشد در مقايسه با اينكه محيط كشت آنها فقط از يك آلگ باشد ، تغذيه مي كنند . علاوه بر آن چربي هاي امگا سه اساسي كه داراي اسيدهاي چرب غير اشباع با زنجيره بلند هستند در روتيفرهايي كه با مخلوطي از چند گونه آلگ ، همراه با مكمل هاي تجاري مانند Selco Super و
protein selco DHA تغذيه شده اند بطور قابل ملاحظه اي بيشتر است .
درخلال يك هفته از تغذيه با ناپلي آرتميا ، لاروها قادر به تغذيه با غذاهاي فرموله خميري مي باشند . لاروها همچنين به راحتي جهت تغذيه با غذاهاي خميري در سيني هاي آويزان شده در ستون آب عادت مي كنند .
در شرايط آزمايشي، بقاء تا مرحله بچه ماهي جوان 2/4% بوده است . پرورش لارو و توليد بچه ماهي با استفاده از تانك هاي فايبر گلاس گرد با ظرفيت يك تا چهار متر مكعب موجب بقائ بهتر لاروها در مقايسه با تانك هاي بزرگتر بوده است .
يكي از علل تلفات لاروها در هچري ناشي از رفتار لاروها در بلعيدن حباب هاي كوچك هوا در سطح آب است كه اين ناشي از رفتار ذاتي لاروهاي ماهي حلوا سفيد مبني بر مصرف مدوزها و ژله ماهي هاي كوچك است ، حبابهاي كوچك كه در ظاهر به شكل ژله ماهي هاي غير واقعي است توسط لاروها خورده شده و موجب شناور شدن و از دست دادن تعادل لاروها در ستون آب مي گردد . اين پديده در مرحله دوم پرورش لارو از روز 25 پرورش به بعد افزايش مي يابد. تلفات لاروها بر اثر بلعيدن حباب هاي هوا را با جايگزين كردن تكنيك هاي هوادهي مستقيم در تانك هاي پرورش لارو مي توان كاهش داد . تلفات لاروها بر اثر همجنس خواري در مقايسه با ساير گونه هاي ماهيان دريايي كمتر است . فقدان همجنس خواري و آمادگي پذيرش غذاي فرموله ، تكنيك هاي هچري را توسعه مي دهد و موجب اميدواري جهت توليد تجاري لارو مي باشد . مطالعات تحقيقات آتي براي بهبود پرورش لارو ، بر روي تغذيه و تكنيك هاي مديريت تانك براي افزايش توليد بچه ماهي خواهد بود .

كشت در محيط هاي پرورش :

تاريخ كشت ماهي حلوا سفيد در محيط هاي پرورشي در خشكي به سيستم كشت با استفاده از تانك هاي گرد با ظرفيت هاي متفاوت حتي بيش از 65 متر مكعب با جريان مداوم آب دريا بر مي گردد .
توليد غذاي تجاري مناسب براي استفاده در فاز پرورش نيز هنوز در دست اقدام مي باشد . بطور هم زمان ، بر اساس نتايج بدست آمده از تجربيات گوناگون ، يك غذاي نيمه مرطوب استفاده گرديده است ، غذا را در ظروف پلاستيكي كه در ستون آب آويزان است قرار مي دهند .
در آزمايشات انجام گرفته بين سالهاي 2003-1998 ، متوسط وزن حاصل شده براي ماهيان زير 50 گرم ، بيش از 34/.0 گرم در هر روز براي هر ماهي و 23/0 گرم در هر روز براي هر ماهي بالاي 50 گرم بوده است كه بدليل بهبود غذاهاي ساخته شده با افزودني هاي غذايي در سال 2004 ، ميزان رشد براي ماهيان زير 50 گرم ، به 62/0 گرم در هر روز براي هر ماهي و در سايزهاي بالاي 50 گرم ، به 32/1 گرم در هر روز براي هر ماهي افزايش يافته است .
در طول اين دوره نسبت رشد ويژه ( SGR ) برابر با 96/5% در هر روز براي هر ماهي در سايز زير 50 گرم و حدود 13/2% در هر روز براي هر ماهي بالاي سايز 50 گرم بوده است .
ميزان رشد در طول زمستان از نوامبر تا مارس در كويت هنگامي كه دماي آب به زير 13 درجه سانتي گراد مي رسد ، كاهش مي يابد . عملكرد رشد در اين ماهيان كه در تراكم هاي مختلف 60 ، 80 ، 100 و 120 قطعه در متر مكعب در روش كشت در تانك هاي با سيستم گردشي، ذخيره سازي شده اند نشان داد كه در تراكم ذخيره سازي 60 قطعه در متر مكعب ، بقائ بهتري را مي توان بدست آورد . عملكرد رشد ماهي حلوا سفيد در استخرهاي خاكي و قفس هاي دريايي تاكنون مورد بررسي قرار نگرفته است

توسعه مولدين پرورشي :

در طول مدت پرورش ماهياني كه رشد سريع تري داشتند را در تانك هاي جداگانه اي به منظور توسعه مولدين پرورشي نگهداري كردند . مطالعات بافت شناسي نشان مي دهد كه ماهي حلوا سفيد از
گونه هاي Gonochroistic مي باشد كه جنس هاي نر و ماده از هم جدا مي باشند0 مطالعات همچنين نشان مي دهد كه پروسه تفريق جنسيت براي نرها و ماده ها به ترتيب در سن 115 و 135 روز بعد از تفريخ كامل مي شود . در شرايط پرورش در تانك ، اندازه رشد كامل مولدين از 124 تا 832 گرم است0 ماهياني كه براي توسعه مولد سازي انتخاب شده بود ند رسيدگي گنادها در شرايط اسارت در آنها به سختي صورت مي گرفت ، چنانچه اولين نشانه وجود نرهاي كاملا رسيده براي توليد اسپرم در اندازه هاي 134 گرم وزن بدن و 17 سانتي متر طول چنگالي ( FL) مشاهده مي گرديد و ظهور ماده هاي رسيده در مولد سازي با مرحله 2 گنادها در اندازه 4/222 گرم وزن بدن و 5/19 سانتي متر طول چنگالي( FL) بود .
در مدت جولاي سال 2004 يك ماهي ماده 408 گرمي با مرحله چهار رسيدگي تخمدان مشاهده گرديد0 سرانجام مولدين نگهداري شده در تانك ها به Criptocarion آلوده شده و روند تخمريزي مولدين را در سال 2004 مختل نمود . بررسي هاي آتي در خصوص توسعه مولدين پرورشي از ماهيان توليد شده در هچري خواهد بود . به منظور دستيابي به تخمريزي مولدين نگهداري شده در كارگاه ، تلاش هايي جهت تزريق ماهيان با هورمون HCG صورت گرفت كه بر اثر تلفات ماهيان هيچ نتيجه اي حاصل نگرديد . پتانسيل مولدين پرورشي تحمل دستكاري و استرس تزريق را در مقايسه با مولدين وحشي ندارد و تكنيك هاي تخمريزي طبيعي مولدين در شرايط اسارت با استفاده از بهبود مديريت تانك پرورش و تغذيه هنوز در حال توسعه مي باشد .

چشم انداز آينده :
بطور معمول ، تكنولوژي هاي توسعه كشت تجاري گونه هاي ماهيان دريايي جهت تحقيقات و توسعه چندين سال وقت نياز دارد . در مقايسه با برخي از گونه هاي تجاري مهم دريايي پرورشي ، تحقيقات بر روي ماهي حلوا سفيد نسبتا در مراحل متاخرتري قرار دارد و در مراحل اوليه توسعه به نظر مي رسد كه به هر حال پروسه هاي ارزشمندي به منظور كاربرد تجاري صورت گرفته است . براساس نتايجي كه اخيرا حاصل شده، به نظر مي رسد كه ماهي حلوا سفيد يك كانديد جالب براي آبزي پروري با پتانسيل خيلي بالايي از ارزش بازاري و تقاضا بخصوص در خاور ميانه و آسياي جنوب شرقي باشد.



ترجمه : علي يوسفي كارشناس ارشد شيلات استان بوشهر

انتشارات آبزیان

انتشارات آبزيان

 

با درود

 

درباره دكتر حسين عمادى و انتشارات آبزيان

تنفس زير آب

كاوه فيض اللهى

اواخر دهه شصت در يك كتابفروشى كه كتاب هاى دست دوم مى فروخت با مجله اى در قطع كوچك و ۶۸ صفحه روبه رو شدم كه عنوان «آبزيان» را برخود داشت. از آن اتفاق هاى عجيب بود؛ شش جلد مجله «طبيعت، دانش و تكنولوژى» با موضوعى نه چندان عمومى و فراگير و آن هم مربوط به سال هاى ۶۳ و ۶۴ . در شماره ششم تهديدى از قطع انتشار به چشم نمى خورد. مطالب مجله فوق العاده جذاب و بى نظير بودند: ماهى طلايى، دزدان دريايى، ماژلان، وايكينگ ها و قايق هاى اژدهاسر، نهنگ هاى قاتل، غواصى، ميگوى آب شيرين، ماهى سفيد، سوف، تون و... با دوازده صفحه گلاسه رنگى. ظاهراً قرار نبود چيزى ادامه داشته باشد تا آنكه در خرداد ۱۳۷۰ بار ديگر مجله آبزيان اين بار در قطع بزرگ و حاشيه سياه اما همان لوگوى سابق روى دكه هاى مطبوعاتى ظاهر شد.
صاحب امتياز، مديرمسئول و سردبير مجله دكتر حسين عمادى در نخستين شماره مجله در بهمن ماه سال ۱۳۶۳ در سرمقاله مى نويسد: «پانزده سال پيش وقتى در كتابخانه عظيم دانشگاهى كه در آن درس مى خواندم دنبال مطلبى مى گشتم، در كمال تعجب به مجله اى علمى در زمينه ماهى و آبزيان برخورد كردم كه ۴۰ سال از عمر آن مى گذشت و هرماهه در هندوستان چاپ مى شد. در آن موقع مجله را كه امروز ۵۵ساله است [و اكنون ۷۷ساله] ورق زدم و تاسف خوردم كه چرا ما كه بيش از ۲۵۰۰ كيلومتر مرز آبى داريم و اين همه امكانات، هرگز به فكر انتشار مجله اى در زمينه آبزيان نيفتاده ايم.» هدف مجله از همان ابتدا آن بود كه مطالب علمى ساده و درخور استفاده عموم عرضه شود و هر چيزى كه به نوعى ارتباط با آب و آبزيان مى يابد را پوشش دهد.
دكتر عمادى در شماره هفتم دليل نزديك به شش سال غيبت آبزيان را هزينه هاى زياد و عدم اعتماد به آينده عنوان و اظهار اميدوارى مى كند كه با كمك شيلات اين دفعه انتشار مجله متوقف نشود. در دهه ۱۳۷۰ مجله آبزيان در ميان مخاطبان خود طرفداران بسيارى داشت و بسيارى از مطالب آن هنوز در تحقيقات كلاسى دانشجويان مورد استفاده قرار مى گيرد. اما متاسفانه چند سال پيش مجله پس از هشتاد و چند شماره دوباره متوقف شد.
بار سوم هم كاملاً به طور اتفاقى در كتابفروشى سپهر در خيابان انقلاب با كتابى تحت عنوان «شگفتى هاى جهان آبزيان» روبه رو شدم در سيصد صفحه و با قيمت سه هزار تومان نوشته دكتر حسين عمادى. عجيب ترين چيز در مورد كتاب آن بود كه توسط انتشارات آبزيان به چاپ رسيده است. انتشار كتاب بهانه اى شد براى گفت وگو با ايشان كه در دفتر انتشارات آبزيان در خيابان خواجه عبدالله انصارى تهران صورت گرفت.
حسين عمادى در سال ۱۳۲۲ در بروجرد به دنيا آمد. نخستين كتابش را در هفده سالگى و در دوره دبيرستان نوشته است با عنوان «تاثير تربيت خانواده» كه در سال ۱۳۳۹ توسط مطبوعاتى عطايى به چاپ رسيد. با خنده مى گويد كه هيچ ربطى به شيلات و آبزيان ندارد و ابتدا بيشتر به روانشناسى علاقه مند بوده است. در سال ۱۳۴۴ از دانشگاه تهران ليسانس زيست شناسى گرفت، به سربازى رفت و در تحقيقات شيلات شمال در بندرانزلى مشغول به كار شد. «در آن  زمان تعداد پرسنل علمى شيلات در مجموع به تعداد انگشتان يك دست نمى رسيد. غير از مهندس فرهاد فريدپاك كه ماهى شناس بودند يك نفر شيمى خوانده بود و ديگرى دكتراى دامپزشكى داشت.»
دكتر حسين عمادى نخستين دكتر شيلات در ايران است. وى پس از هفت سال تحصيل در سال ۱۳۵۴ از دانشگاه ايالتى اورگون دكتراى «شيلات و حيات وحش» گرفت. اما كارهايش اختصاص به موضوع شيلات دارد. عنوان تز عمادى در دوره فوق ليسانس «ناهنجارى هاى زرده در ماهى آزاد اقيانوس آرام» و در دوره دكترا «اثرات محيط زيست روى رشد و نمو و مرگ و مير خرچنگ دراز آب شيرين» است.
دكتر عمادى روش جديدى در عمل آورى خاويار با كمك براكس و اسيد بوريك ابداع كرده و در مورد وضعيت ماهى سفيد درياى خزر مقاله مشهورى دارد كه توسط آكادمى علوم شوروى به روسى و سپس توسط شيلات آمريكا به انگليسى ترجمه شده است. وى پس از بازگشت چند ماهى قائم مقام سازمان تحقيقات شيلات ايران بود و سپس به رياست سازمان تحقيقات منسوب شد. مى گويد «مسئوليت  كلى آب هاى درياى خزر تمامى رودخانه هاى شمال، آب بندان ها و آب هاى داخلى كشور از نظر بررسى با ما بود. در چند سال اول تعدادى از منابع از نظر امكان پرورش ماهيان آب شيرين بررسى و چندين پروژه از جمله پرورش ماهى در استان هايى مانند خوزستان و سيستان و بلوچستان ارائه شد.»

پس از اجراى طرح هاى عمرانى شيلات شمال به رياست بخش هاى تحقيقات و تكثير و پرورش منسوب شد كه در آن زمان درهم ادغام شده بودند. پس از انقلاب به تهران آمد و از طرف دكتر ايزدى وزير وقت كشاورزى مديرعاملى شيلات به وى پيشنهاد شد.
«به دليل مشكلاتى كه بود نپذيرفتم اما عضو هيات مديره شدم. پس از آن نيز به عنوان معاون توليد و بهره بردارى مشغول به كار شدم.» در سال ۱۳۷۶ دانشكده علوم و فنون دريايى دانشگاه آزاد واحد تهران شمال براى تاسيس نيازمند چند هيات علمى تمام وقت بود. دكتر عمادى پس از ۳۳ سال كار در شيلات بازنشسته شد و به آنجا پيوست. اين در حالى است كه وى از سال ۱۳۵۵ به كار تدريس اشتغال دارد و تاكنون در دانشگاه هاى تهران، شهيد چمران اهواز، تربيت مدرس، آزاد لاهيجان و كيش تدريس كرده و هم اكنون عضو تمام وقت دانشگاه آزاد واحد تهران شمال است.
دكتر عمادى از ابتدا نسبت به انتشار كتاب هاى مورد نياز اهتمام ويژه اى داشته و هرگز كار ترجمه، تاليف و نشر را رها نكرده است. مى گويد: «در سطح كشور پتانسيل خوبى براى پرورش آبزيان وجود داشت اما اطلاعات لازم در دست نبود. كتاب «راهنماى كشت توام انواع ماهى كپورچينى» در سال ۵۸ انتشار يافت و به سرعت به چاپ چندم رسيد. كتاب «تكثير و پرورش ماهى قزل آلا و آزاد» پس از آن ترجمه شد و اكنون به چاپ هفتم رسيده است. قزل آلا اكنون پرطرفدارترين ماهى پرورشى در ايران است اما «در آن زمان فقط دو كارگاه يكى در جاجرود و ديگرى در ماهى سراى كرج وجود داشت كه در مجموع سالى ۲۰۰ تا ۲۵۰ تن توليد مى كرد اما هيچ كتابى در اين زمينه نبود.»
با تعطيل شدن دانشگاه توجه دكتر عمادى به آكواريوم و تكثير و پرورش ماهيان زينتى جلب شد. وى در اين زمينه كتاب هاى «بيمارى هاى ماهيان آكواريومى و معالجه آنها در منزل»، «آكواريوم  ماهى هاى آب شيرين»، «طراحى و تزئين آكواريوم»، «راهنماى تشخيص نر و ماده در ماهى هاى آكواريومى» و «آكواريوم ماهى هاى دريايى» را به چاپ رساند. وى يكى از دلايل مصرف ناچيز آبزيان در ايران را عدم آشنايى با شيوه هاى صحيح طبخ و شناخت ماهى  سالم و تشخيص كيفيت آن مى داند. خانواده دكتر عمادى بيش از ۵۰ درصد از گوشت مصرفى خود را از آبزيان تامين مى كنند. وى در زمينه طبخ انواع ماهى و ميگو كتابى نفيس به چاپ رسانده و كتابى همراه تحت عنوان راهنماى خريد زير چاپ دارد كه با كمك پريسا قاسمى تهيه شده است.
دكتر عمادى اكنون بيش از ده عنوان كتاب در حال آماده سازى براى چاپ دارد. ترديدى نيست كه نگرش ايرانيان ظرف دو دهه گذشته نسبت به آبزيان به كلى تغيير كرده است و گوشت  دريايى جاى واقعى اش را سر سفره هاى ما پيدا مى كند. نقش دكتر عمادى در اين تغيير فرهنگ تا چه اندازه تاثير گذار بوده است؟ واقعاً يك نفر به تنهايى چقدر مى تواند فرهنگ ساز باشد؟ آنچه واضح است اينكه حسين عمادى زير آب جايگاهى اختصاصى براى تنفس خويش و ديگران ساخته است.

15 منظره ی زیبا

2. 
3. 
4. 
5. 
6. 
7. 
8. 
9. 
10. 
11. 
12. 
13. 
14. 
15. 
16. 
17. 
18. 
19. 
20. 
21. 
22. 
23. 
24. 
25. 
26. 
27. 
28. 
29. 
30. 
31. 
32. 
33. 
34. 
35. 
36. 

آبشار

بیوتکنولوژی

روشهای عملی در بيوتکنولوژی آبزيان

مقدمه
يکی از صنايع مهم فراورده های غذائی در ايران و ساير کشورها فراوردههای حاصل از آبزيان می باشد.
امروزه استفاده از ساير قسمتهای ماهی وتهيه انواع محصولات آبزی واستخراج مواد مهم و با ارزش از جمله ويتامينها واسيدهای آمينه ضروری از ساير محصولات شيلاتی که بصورت اختصار به ان می پردازيم يکی ازشاخهای مهم علوم شيلاتی است که دارا ی بيشترين ارزش افزوده می باشد. که در اين راستا اميد است با توجه ويژه متخصصين ومديران شيلاتی اين بخش در کشور عزيزمان نيزبه صورت در خوری توسعه يابد.
كبدماهي Fish Liver
روغن موجود دركبد ماهي منبع پر ارزشي از ويتامينها به حساب مي آيد كه درگذشته از آن جهت درمان شب كوري ونرمي استخوان استفاده مي گرديد.
از كبد ماهي مي توان ويتامين D (بصورت كمپلكس ) و ويتامين A را در اشكال زير استخراج نمود.
A1 [C20H30O] , A2[ C20H28O] ,D1 [C56H88O2] , D2 [C28H44O] , D3 [C27H44O] علاوه بر ويتامينهاي ياد شده روغن كبد ماهي شامل مواردي از قبيل 7- دي هيدروكلسترول فعال C27H28O و كلسترول C40H66O2 ، لسيتين ويا پيگمنتهايي ماننت استاسين قرمز C40H48O4، فوگزانتين زرد C42H56O4 ، كلروفيل (C45-55H70-72O5-6MGN4O5-6) ، منوگلسيريدهاواسترها و ويتامين هاي محلول درآب شامل ويتامين B-Complex مي باشد.
شايان ذكر است كه با افزودن ماده ALKO8S2 به ميزان 0.25-0.5 درصد به كبد ماهي و انجام عمل سانتريفوژ ماده اي حاصل مي گردد كه اين ماده را پس از صاف شدن تحت خلاء بخار نموده و به كمك ماده جاذب absorbent ويتامين B. Complex را از آن جدا مي نمايند.
2- ژلاتين ماهي Fish GELATINE
پوست و استخوان ماهي منبع با ارزشي از ژلاتين محسوب مي شوند. براي تهيه ژلاتين ابتدا ماده اوليه را با آب شستشو داده و درمحل ALKALI در ماكزيمم 5% NaoH و به مدت 8-6 ساعت فرو برده و اين عمل را سه بار با محلول تازه انجام مي دهيم بعد آنرا به مدت 4-3 ساعت با آب شستشو داده و در يك اسيد رقيق مي خيسانيم و اين عمل را سه بار تكرار مي كنيم در اين مرحله ماده اوليه آماده استخراج ژلاتين مي باشد، سپس آنرا در دماي °C80-70 براي دو دوره سي دقيقه اي و با استفاده از مواد عمل آورنده فرآوري نموده و با دو رش خشك كردن و غليظ كردن ژلاتين را استخراج مي نمائيم.
ژلاتين حاصل از ماهي مي تواندمستقيماً در توليد چسب يا ايجاد سطح هاي حساس به نور در فعاليتهاي عكاسي به كار رود.
3- چسب ماهي Fish GLUE
از پوست زائد و سر ماهي مي توان جهت استخراج چسب ماهي استفاده نمود. بعد از شستن مواد اوليه را در محلول 2% NaoH يا Cao قرار داده و سپس با محلول 2% Hcl شسته و در پايان آن را با آب سرد مي شوئيم و سپس درمحلول C2H4O5 حرارت داده و تلغيظ مي نمائيم تا غلظت مناسب چسب مورد نظر پديد آيد. البته پروسه توليد چسب از پوست و سرماهي تا حدودي متفاوت از يكديگر مي باشد كه خارج از بحث مي باشد.

4- كتين CHITIN
كتين ماده اي است سخت و سفت كه از پوست آبزيان قابل استخراج مي باشد ومصارف فراواني در صنعت و همچنين علم پزشكي دارد.

5- انسولين INSULIN
اين ماده از كيسه صفراي ماهي gall bladder استخراج مي گردد. براي تهيه آن اين اندام را در الكل 95 درصد C2H6O قرار داده و مقار 3% اسيدكلرئيدريك به آن اضافه نموده و بعد از 24 ساعت انسولين را با روش خاص فيلتراسيون الكل از بافت خارج مي نمايند.عمل فيلتراسيون در سه مرحله صورت گرفته و انسولين از ماهي استخراج مي گردد.

6- مواد بيوشيميايي حاصل ازماهي
اين مواد داراي تنوع زيادي بوده و شامل موادي از قبيل نوكلوئيك و اسيد نوكلويد وپروتامين ها Protamines شامل C9H11IN2O5 ، 5- Iododeoxyuridine كه در درمان سرطان از آن استفاده مي گردد، مي باشد.
از اسپرم ماهي و Sterpogenin يا glutathione ماده C15H17N3O6 حاصل مي گردد كه يك كوانزيم مي باشد ماده C21H28O5 , cortisone نيز از كبد، كليه و بيضه ماهي قابل استخراج بوده و مصرف دارويي دارد.

Polyunsaturated fatty acids such as Arachidonic Acid (CH3(CH2)4(CH=CHCH2)4(CH2)2-COOH), isolated from marine fish oils have antilipemic activity (lower blood cholesterol)

7- نمك هاي صفراوي
اين نمك ها موادي همچون CHolic ACID ، deoxycholic , C28H40O5 و استرها و اسيدهاي چرب و PROTEOLYTIC Anzymes مي باشند كه از معده كاذب حاصل گرديده و آنها را مي توان بامحصول 90% استن C3H6O ومحصول 10% اتر C4H10O استخراج نمود.
8- كنسانتره پروتئين ماهي F.P.C
كنسانتره پروتئين ماهي تركيب پابرجايي از ماهي است كه به منظور تغذيه انساني درنظر گرفته شده و در آن پروتئين بسيار فشرده تري نسبت به گوشت خودماهي كه حدود 80-65 درصد پروتئين را شامل مي گردد، حاصل مي گردد.
بدست آوردن پروتئين ماهي شامل عصاره گيري و انجام عمل سانتريفوژ طي سه مرحله متوالي سپس حلال زدايي ونهايتاً آسياب و بسته بندي كردن مي باشد كه نهايتاً موجب توليد پودري بي رنگ و بي مزه گرديده و مي تواند به عنوان افزودني مناسب به سوپ، بيسكويت ، نان و ساير مواد غذايي به كار برده شود.

9- Surimi ماهي
محصولي است از ماهي كه براي تهيه آن ابتدا ماهي راسرزده و امحاء و احشاء آن را تخليه نموده و تميز مي كنند. سپس استخوانهاي پشت و پوست ماهي راجدا نموده و با آب 5C°10-5 دقيقه شستشو داده و به آن Nacl 3% درصد اضافه مي نمائيم. سپس تحت عمل فشار آب آنرا خارج نموده و موادي نظير C12H22O11 4 % (Sugar) يا (Sorbitol) C6M14O6 يا Polyphosphates 2% يا Na5O10P3triphosphate به آن اضافه نموده و دردماي -20C° فريزمي نمايند. در واقع سوريمي ازگوشت چرخ شده مفيد عمل آوري شده، تهيه و در ساخت انواع وسيعي از فرآورده هاي آماده مصرف به كارمي رود. انجام فرآيند طي عمليات سرزدن، خالي نمودن امحا و احشاء ، جدانمودن، استخوان، شستشو، آبگيري ، فشرده واضافه نمودن قند و فسفات و فريز نمودن صورت مي پذيرد.
10- فرآورده هاي تخمير شده ماهي
اين فرآورده ها براساس تخمير يا فرمانتاسيون و تغيير مواد آلي به تركيبات ساده تر بوسيله آنزيمها و يا ميكروارگانسيم ها صورت مي پذيرد. همچنين در سالهاي اخير استفاده از روشهاي شيميايي نيز درجهت تخمير متداول گشته است. دراين راستا سه فراوره اصلي به نامهاي سس ماهي، خمير ماهي ومحصولات خشك تهيه مي گردد كه بسته به شرايط سياسي، آداب و رسوم و مذهبي هرنوع ماهي در مناطق مختلف متفاوت مي باشد.
ج- نگاهي اجمالي به فرآورده هاي حاصل از ماهيان خاوياري

1- خاويار
با ارزشترين و گرانقيمت ترين فرآورده حاصل از ماهيان خاوياري، خاويار آن مي باشد.خاويار عبارت است از اندامهاي تناسلي جنس ماده يا همان تخمكهاي ماهيان ماده كه از شكم آنها استحصال شده و به روشهاي گوناگون عمل آوري مي گردد.
از معروفترين خاويارهاي عرضه شده در جهان خاويار ايران مي باشد كه علاوه برشهرت جهاني گرانقيمت ترين آنها محسوب مي گردد. خاويار در اين نوع از ماهيان حدود 20-10 درصد وزن بدن را تشكيل مي دهد كه اين مقدار حداكثر تا 35% هم مي رسد مهمترين مواد تشكيل دهنده تخمك ماهيان خاوياري ويا خاويار عبارتند از :
5/51 درصد آب، 28 درصد پروتئين، 16 درصدچربي، 5/1 درصد مواد قندي و 3درصد ويتامينها، كه مي تواند 2800 كيلو كالري انرژي را تامين مي نمايد اسيدهاي امينه موجود در خاويار ماهيان استورژن شامل موارد زير مي باشند.
11.15امروزه خاويار حاصل از ماهيان استورژن آب شيرين درچين و همچنين گونه هاي پرورشي درايتاليا، اسپانيا و فرانسه به عنوان يك كالا به بازار عرضه ميگردد اما مشتريان عمده اين آگاهي را دارند كه آن خاويار واقعي نيست. قدر يقين آن است كه در سالهاي آتي گوشت ماهيان خاوياري و خاويار حاصل ازماهيان پرورشي خواهند توانست قسمت عمده اي ازتجارت و بازار را به خود اختصاص دهند.

كليه جداول اين مقاله در پيوست 1 قرار داده شده است

2- گوشت ماهيان خاوياري
گوشت ماهيان خاوياري بصورت تازه، منجمد، فيله،دودي و كبابي عرضه مي شود كه نوع دودي آن در كشورهاي اروپايي نظير نروژ ، اسكاتلند داراي ارزش والايي مي باشد بطوريكه هر پوند آن حدود 48 دلار در بازارهاي جهاني عرضه مي گردد. از سوي سازمان خواربار جهاني سازمان ملل، درسالهاي آتي بازارخوبي براي اين كالا پيش بيني ميگردد. جدول شماره يك نشانگر قسمتهاي مختلف بدن ماهيان خاوياري و كالاهاي حاصل از آنها مي باشد.

Fatty Acids derived from macroalgae such as acrylic acid (CH2=CHCOOH) have antibacterial properties, used in preservation of non-food materiales

3- كبد ماهي
مهمترين اندام داخلي بعد از تخمدان كبد ماهي مي باشد كه منبع با ارزشي از ويتامينهاي A و D مي باشد .
حداكثر وزن كبد نسبت به كل بدن ماهي معادل 8-2 درصدمي باشد كه اين ميزان درگونه هاي مختلف وفصول متفاوت فرق مي كند. وزن كبد در ماهيان خاوياري عمدتا 3-2 درصد وزن بدن است و مابقي امعاء و احشاء بطور ميانگين 20-10 درصد وزن بدن را تشكيل مي دهند (بدون محاسبه اندامهاي تناسلي ) جدول شماره دو قسمتهاي مختلف بدن تاس ماهيان و درصدآنرا نسبت به كل وزن بدن نشان مي دهد. همچنين تركيبات شيميايي اندامهاي مختلف در جدول شماره 3 آمده است.
كليه جداول اين مقاله در پيوست 1 قرار داده شده است
جدول شماره دو – تناسب وزني قسمتهاي مختلف بدن ماهيان خاوياري بر حسب درصد
جدول شماره يك – قسمتهاي مختلف بدن ماهيان خاوياري و كالاهاي
حاصل ازآنها

3- كيسه شنا
اين اندام درزير ستون مهره ها و داخل حفره شكمي ماهي قراردارد. كيسه شنا شامل چندين لايه محافظ غشايي مي باشد كه غني از ژلاتين مي باشد. از هرتن ماهي خاوياري حدود 20-8 كيلوگرم سريشم خشك حاصل مي گردد كه از آن 85-50 درصد ژلاتين خشك قابل استخراج مي باشد.
همچنين ماده Isinglass درصنعت براي شفاف كردن و سفت كردن ژلاتين و مايعات و برخي مصارف ديگر مورد قرارمي گيرد. اين ماده نيزاز كيسه شنا ماهيان خاوياري قابل استخراج است.

4- تهيه چرم
علاوه بر امكان تهيه چسب و ژلاتين از پوست ماهيان خاوياري تهيه چرم يكي از مناسب روشهاي فرآوري پوست مي باشد كه شامل مراحل زير مي باشد.
1- جداسازي پوست از گوشت ،
2- خيساندن ،
3- كلسيم گيري
4- آهك زني
5- لش زدايي
6- آهك زدائي
7- آنزيم دهي
8- چربي گيري
9- اسيدي كردن دباغي معدني
10- دباغي تكميلي وروغني كردن
11- عمليات تكميلي چرم حاصله را مي توان در مصارف سراجي و صحافي و خياطي و مصارف صنايع دستي ونيمه صنعتي وكفش سازي استفاده نمود. چرم بدست آمده را ميتوان از نظر مقاومت و ظاهر طبيعي آن جزو چرمهاي بسيار مرغوب محسوب نمود.
د- نتيجه
با توجه به آنچه كه مختصراً توضيح داده شد به راحتي مي توان نتيجه گرفت كه از انواع آبزيان می توان به صورت بهينه تری استفاده نمود. درشرايط موجودكه دهها متخصص شيلاتي در رشته های مختلف از جمله ارزيابي ذخاير ، ژنتيك ، تكثير وپرورش و فرآورده هاي شيلاتي هم اكنون در قسمتهاي مختلف مشغول به كار مي باشند ولی عمده درآمد شيلات به صورت استعداد بالقوه در اين بحث بصورت نهفته باقي مانده است.
همانگونه كه مي دانيد آمار و اعداد حاصله از يك بررسي و تحقيق زماني قابل بهره برداري خواهند بود كه توسط يك سيستم آماري مناسب و توسط فرد مطلع پردازش شده و تحليل گردند در همين راستا صيد و بهره برداري از آبزيان نيز همانند اطلاعات خامي مي باشند كه مي بايست توسط عمليات فرآوري پردازش شده وقابل استفاده گردند. آنچه كه مسلم است فرآيند فرآوري موجب ايجاد ارزش افزوده والايي خواهد گرديد كه بعضاً تا صد در صدمي باشد

شهروز قاسمی
کارشناس اداره کل صيد

فهرست منابع
1- فرآورده هاي ماهي، دانشگاه اوهايو، پروفسور Herbert W.ockerman ، سال 1994
2- تجارت جهاني خاويار ، Helga Josupeit , FAO ، سال 1994 .
3- صيد براي كسب طلاي سياه، دانشگاه ميامي آمريكا، dwins Iversen ، سال 1991.
4- كارتنوئيدهاي حاصل از خاوياري، مركز بيولوژي عمومي دانشكده پزشكي لهستان ، B.CZECZUGA ، سال 1982 .
5- تكنولوژي گوشت چرخ شده ماهي، مقاله فني شيلاتيFAO شماره 216، ج- گزانتهام، سال 1981.
6- فرآورده هاي تخمير شده ماهي ، سازمانFAO ، اي – ام- ميكي وآر- هاردي و جي هوبس، سال 1971.
7- كنسانتره ، پروتئين ماهي، ناشر دفتر طرح و برنامه شيلات، مترجم ، مهندس گلكاري ، سال 1370 .

مدیریت

مديريت كيفيت آب در استخرهاي پرورش ميگو

 

مقدمه:
مديريت وحفظ كيفيت آب در استخرهاي پرورش ميگو و همچنين مديريت غذا و غذادهي به طور گسترده اي به هم وابسته و داراي اثرات متقابل بوده و در توليد پايدار ميگوي پرورشي و در آمد زايي آن نقش اساسي ايفا مي نمايند.
حفظ فاكتورهاي كيفي آب مزارع پرورش ميگودر دامنه مناسب و مورد قبول براي رشد مطلوب ميگوهاي در حال پرورش ضروري است و نبايستي ميزان آنها به حد مرگ آور برسند.
برخي از پارامترهاي كيفي آب پرورش ميگو به همراه دامنه مطلوب آن كه در صنعت پرورشي داراي اهميت مي باشند به شرح جدول ذيل مي باشند.

براي مشاهده جدول به پيوست مراجعه فرماييد.

تعدادي از پارامترهاي كيفي آب به صورت روزانه و برخي از آنها نيزبايستي بر اساس ضرورت بصورت هفتگي و... مورد سنجش و اندازه گيري قرار گيرند.
فاكتورهايي نظير پ هاش، اكسيژن محلول، شفافيت شاخص خوبي براي تعيين سلامت شكوفايي پلانكتوني در استخر پرورش ميگو مي باشند كه اندازه گيري و آناليز نوسانات آنها جهت مديريت عمليات تعويض آب ، كوددهي و مديريت غذا و غذادهي در استخرهاي پرورش كاربرد دارند.
عواملي نظير پ هاش و اكسيژن محلول بايستي دو بار در روز( يكي صبح و ديگري در عصر )آنهم در قسمت ناحيه خروجي و نزديك كف استخر مورد سنجش قرار گرفته و همگام با آن نيزمي توان به بررسي و ثبت شفافيت ، دما و شوري استخر پرورش اقدام نمود . اندازه گيري روزانه اين عوامل اطلاعات مفيدي در خصوص كيفيت آب استخرهاي پرورش ميگو در اختيار مدير توليد قرار خواهد داد،لذا لازم است اندازه گيري اين عوامل در محل مزرعه صورت گرفته و حتي الامكان از انتقال نمونه هاي آب به آزمايشگاه براي بررسي اين عوامل خود داري شود .
چنانچه مشكلي درآب استخرهاي پرورش ميگو بروز نمايد ضروري است فاكتورهاي شيمي اب نظير قليائيت، آمونياك كل و نيتريت مورد سنجش قرار گيرند.
بسياري از پرورش دهندگان ميگو، پارامترهاي كيفي آب استخرهاي پرورش ميگو را مورد اندازه گيري قرار نمي دهند كه اين موضوع ، مي تواند در مديريت موثر استخرهاي پرورشي و همچنين كاهش ميزان توليد دخيل باشد فلذا بررسي و ثبت منظم پارامترهاي كمي( فيزيكي و شيميايي) وكيفي آب پرورش باعث مي شود كه چنانچه مشكلي در روند پرورش ايجاد شود در مراحل اوليه با در اختيار داشتن اطلاعات استخر پرورشي معضلات مورد تشخيص قرار گرفته و در مديريت بهينه توليد مورد استفاده قرار گيرد.
اكسيژن محلول(DO)
اكسيژن محلول به عنوان مهمترين پارامتر در آبزي پروري داراي اهميت بوده و سنجش ميزان آن در مديريت صحيح استخرهاي پرورشي نقش حياتي دارد بنابراين اندازه گيري و ثبت منظم آن مي توان ميزان تعويض آب ، كوددهي، غذادهي و هوادهي استخرهاي پرورشي را مديريت نمود.
همان طوريكه ذكر شد ميزان اكسيژن محلول آب استخرهاي پرورش ميگو بايستي حداقل دو بار در روز يكي در زمان صبح و ديگري در عصر مورد سنجش قرار گرفته و چنانچه ميزان آن در زمان عصر درحد نرمال باشد اندازه گيري مجدد آن در شب ضروري نيست ، چنانچه اين ميزان از حد نرمال خارج شود بايستي در طول شب ( چندين مرتبه) به منظور آگاهي از ميزان افت و جلوگيري ازرسيدن مقدارآن به مرحله خطر(در صبح هنگام) مورد اندازه گيري دقيق قرار گيرد.
در صورتي كه افت ميزان اكسيژن محلول در استخر اتفاق افتد براي افزايش ميزان اكسيژن و رفع بحران بايستي با انجام تعويض آب، هوادهي و كاهش و يا توقف غذادهي( در وعده هاي شب) اقدام اجرايي نمود.
به منظور آگاهي و پيشگيري از افت اكسيژن محلول در استخرهاي پرورش ميگو لازم است در زمان عصر در دو زمان مختلف ميزان آن مورد ارزيابي قرار گيرد.
به عنوان مثال اگر ميزان اكسيژن محلول در عصر( ساعت 18:00) در حدود 10 ميلي گرم در ليتر و 4 ساعت بعد از آن 10 شب( 22:00) ميزان آن 7.2 ميلي گرم در ليتر باشد ميزان آن در 6 صبح به مقدار 1.6 ميلي گرم در ليتر طبق نمودار شكل يك خواهد رسيد.

شكل 1- مثالي براي ارزيابي نوسانات ميزان اكسيژن محلول دراستخر .

براي مشاهده شكلها و جداول به پيوست مراجعه كنيد.
كوددهي استخر:
دو روش براي كوددهي استخرهاي پرورش ميگو معمول و مورد استفاده مي باشد.روش اول رقيق وحل كردن كود شيميايي با آب به نسبت يك به ده در مخازن پلاستيكي و سپس پخش يكنواخت آن در سرتاسر سطوح استخر و دومي قرار دادن كود در كيسه هاي رطوبت پذير و سپس استقرار آن در مكانهاي مختلف استخر به منظور حل شدن تدريجي آن در درون آب استخرمي باشد.
بعد از آماده سازي استخرهاي پرورش ميگو ابتدا استخرها را تا عمق 80 سانتي متر آبگيري و سپس اقدام به انجام كوددهي به روش اول مي نمايند در زمان كودهي بايستي دريچه خروجي آب استخرها كاملا" بسته شده و بهتر است كودهي در اوايل صبح بعد از طلوع آفتاب انجام گيرد.قبل از ذخيره سازي بچه ميگو در استخرهاي پرورشي و به منظور ايجاد شكوفايي پلانكتوني كوددهي در اين استخرها در طي چند مرحله انجام مي پذيرد كه شامل ميزان پايه يا تشويقي، ميزان ثانويه ، ميزان سومي و ديگري ميزان حفظ و نگهداري شكوفايي پلانكتوني مي باشد كه براي اطلاع بيشتر از روند كوددهي در استخرهاي پرورش ميگو جدول ذيل كه براي سطح مفيد يك هكتار ( حجم (10.000 ) متر مكعب ) محاسبه شده است آورده شده است.

مديريت توليد پلانكتوني استخرهاي پرورش ميگو:
رشد وتوسعه شكوفايي زي شناوران گياهي در استخرهاي پرورش ميگو يك فاكتور بسيار مهم تلقي شده و مزاياي زيادي به شرح ذيل دارد.
- زي شناوران گياهي به صورت مستقيم و غير مستقيم( از طريق زنجيره غذايي) به مصرف ميگو رسيده و باعث كاهش ميزان ضريب تبديل غذايي( FCR )و همچنين بهبود رشد ميگوهاي در حال پرورش مي شود.
- شكوفايي پلانكتوني همراه با مواد معدني حاصله از تجزيه مواد آلي نقش مهمي در افزايش فتوسنتز در آب استخرهاي پرورش ميگو دارد.
- افزايش شكوفايي پلانكتوني موجب كاهش و جلوگيري از نفوذ تشعشات خورشيد به قسمت هاي اعماق استخر(كف استخر) شده و از اين طريق رشد جلبكهاي رشته اي و كف زي كاهش يافته و همچنين اين عامل باعث كاهش استرس به ميگوهاي در حال پرورش مي شود.
بنا براين ضروري است پارامترهاي كيفي آب استخرهاي پرورش به دقت مورد كنترل قرار گرفته تا از اين طريق بتوانيم درك و فهم بيشتري نسبت به توسعه و شكوفايي پلانكتوني داشته باشيم . علاوه بر آن وضعيت رشد و توسعه زي شناوران گياهي از نظر سرعت و يا كندي رشد،مرگ و مير آن، تراكم سلولي، نوع آن و ...... مورد ارزيابي قرار گيرد زيرا زي شناوران گياهي علاوه بر مزاياي مورد اشاره در تامين اكسيژن مورد نياز اكوسيستم استخرهاي پرورش نيز نقش حياتي دارند.

فهرست انواع مشكلات كيفي آب استخرهاي پرورش ميگو ، علت و يا مسبب آن و راه حل هاي پيشنهادي براي رفع آنها:

مشكللات:
1- ميزان مواد جامد معلق در آب استخر پس از آبگيري بالا است:
علت:
نو ساز بودن استخر و سست بودن بافت خاك
راه حل پيشنهادي:
شستشوي استخرقبل از آبگيري و آهك پاشي براي كاهش مواد جامد معلق انجام گيرد.
2- وجود جلبك هاي رشته اي در كف استخر پرورش:
علت:
شني بودن بافت استخر، كم بودن شيب استخر به طرف دايك هاوآبگيري زود هنگام استخرها و تاخير در معرفي و ذخيره سازي به موقع بچه ميگوها
راه حل پيشنهادي:
افزايش شيب استخر به طرف دايك ها در فصل كار بعدي، توسعه شكوفايي پلانكتوني بلافاصله پس از آبگيري، برداشت و جمع آوري جلبك هاي رشته اي و جلوگيري از رشد مجدد آنها ،افزايش كدورت آب از طريق افزايش تراكم زي شناوران گياهي
3- وجود گل آلودگي در آب ورودي :
علت:
عدم انتخاب محل صحيح احداث استخرها
راه حل پيشنهادي:
نگهداري آب در استخرهاي ذخيره به مدت زمان لازم جهت رسوب مواد معلق، آبگيري استخرها در زمان مد، استفاده از مواد انعقادي براي كاهش و رسوب آن

4- عدم شكوفايي پلانكتوني درآب استخر :
علت:
بالا بودن مواد جامد معلق درآب، پايين بودن قليا ئيت آب، كمبود مواد مغذي، كم بودن تراكم سلولي زي شناور گياهي، نفوذ پذيري زياد خاك استخر
راه حل پيشنهادي:
كدورت آب ورودي مورد بررسي قرار گيرد، اطمينان از كوددهي كافي و بهره گيري از آهك كربناته، شكوفايي آب در استخر ذخيره و سپس آبگيري آن، در صورت نياز كف و كناره هاي استخر پوشش دار شده و يا در فصل كار بعدي از خاك رس براي پوشش كف استخر استفاده شود

5- بالا بودن پ هاش آب استخر:
علت:
آهك پاشي زياداستخر در فصول قبلي كار
راه حل پيشنهادي:
نگهداري آب در استخر ذخيره به مدت لازم و ممكن، افزايش تعويض آب استخر به ميزان لازم و كافي
6- پ هاش آب استخر داراي نوسان بوده و حد بيشينه آن بالاست:
علت:
كوددهي غير اختصاصي، شكوفايي پلانكتوني شديد، قليائيت پايين
راه حل پيشنهادي:
تعويض آب، كاهش تراكم پلانكتوني، آهك پاشي با نوع آهك كشاورزي، عدم استفاده از آهك آبدار و سوخته
7- افت پ هاش آب استخر و كاهش زياد آن:
علت:
ترشحات مواد اسيدي از كناره هاي استخر به ويژه پس از بارندگي،سقوط و يا مرگ و مير پلانكتوني
راه حل پيشنهادي:
آهك پاشي استخر با آهك كشاورزي و در صورت پايين بودن پ هاش كمتر از 7.5 بهره گيري از آهك هيدراته و همچنين آهك پاشي كناره هاي استخر، جمع آوري كف هاي موجود در كناره هاي استخر، راه اندازي هواده ها، كاهش غذادهي
8- اكسيژن محلول در آب خيلي پايين است و يا افت نموده است:
علت:
مرگ و مير پلانكتوني، هواي ابري، غذادهي استخر بيش از ظرفيت بيولوژيكي آن،
بعد از استعمال فرمالين و يا تفاله تخم چاي
راه حل پيشنهادي:
تعويض آب و سپس آهك پاشي، برداشت كف هاي استخر، راه اندازي مداوم هواده ها و افزايش هوادهي، كاهش غذادهي و عدم استفاده از غذاي تر

9- كدورت آب افزايش يافته است:
علت:
بهم زدن كف استخر پس از تعويض آب، گل آلود بودن آب ورودي، فرسايش كف استخر توسط هواده ها، كم بودن عمق آب استخر
راه حل پيشنهادي:
خاموش كردن هواده ها براي رسوب مواد و يا بعد از تعويض آب، استفاده از مواد انعقادي براي كاهش كدورت، تغيير زاويه قرار گيري هواده ها، افزايش عمق آب
10- تجمع مواد زايد در كف استخر:
علت :
وضعيت قرار گيري هواده ها و يا تعداد آنها مناسب نيست، غذادهي زياد استخر بيش از ظرفيت بيولوژيكي آن، بالا بودن كدورت آب ورودي، ناكافي بودن عمق آب استخرها براي جابجايي مواد و رسوبات توسط هواده ها،آماده سازي ضعيف استخر، مرگ و مير پلانكتوني، ناكافي بودن عمق آب استخر براي جابجايي مواد و رسوبات كف توسط هواده ها
راه حل پيشنهادي:
افزايش تعداد هواده ها و يا بهبود وضعيت قرار گيري آنها و يا تغيير نوع آن، نگهداري آب در استخر ذخيره و سپس آبگيري آن، بهبود روش غذادهي و نمونه گيري از استخر،افزايش تعويض آب

The Contact Information for Mr. Benoit Hillion is as follows
Email: [e-mail]
Interest: Shrimp farming, nutrition, feeding
Country: France
Address
22, rue Georges Camenen
City: St Philibert
ZipCode: 56470
Work Phone Number: + 33 6 19 55 88 52
Mobile Phone: + 33 6 19 55 88 52
Fax Number: + 33 2 97 30 0 1 69

طراحی

طراحي و ساخت نوع جديدي از انكباتور در تكثير مصنوعي ماهيان خاوياري

مقدمه :
يكي از مهمترين بخش هاي هر مركز تكثير بخش انكوباسيون مي باشد .
واژه انكوباسيون به كل مراحل جنيني تخم هاي بارور شده تا تولد نوزاد ماهي اطلاق مي شود . در تكثير مصنوعي و در شرايط مراكز تكثير اين عمل در دستگاه هاي انكوباتور صورت گرفته و اصطلاح انكوباتور كليه كارهاي مديريتي از توليد نوزاد تا تحويل لارو به مرحله بعدي توليد ( كه در مراكز تكثير خاوياري بخش ونيرو مي باشد) را شامل مي شود .در واقع كنترل مراحل رشد و نمو جنيني و توليد لارو با كيفيت مطلوب موجب افزايش راندمان در مراحل بعدي رشد شده و توليد كمي و كيفي بچه ماهيان را تضمين مي نمايد .
بديهي است در بحث تكثير مصنوعي ماهيان خاوياري اين بخش از جمله بخش هاي حياتي و مهم در مراكز تكثير مي باشد . تكثير انبوه ماهيان خاوياري در كشورمان با احداث مجتمع تكثير و پرورش ماهيان خاوياري سدسنگر ( مجتمع شهيد بهشتي ) از سال 1351 آغاز گشت . هر چند كه انجام عمل تكثير مصنوعي تاس ماهيان در روخانه سفيد رود در سال 1301 انجام شد . طراحي و ساخت اين مجتمع توسط كارشناسان روسي صورت گرفته و طبيعتا تمامي امكانات و تاسيسات مجتمع بر طبق مدل هاي روسي بوده است .
در سه دهه پيش ، پيشرفته ترين دستگاه انكوباتور مورد استفاده در مراكز تكثير روسيه انكوباتور نوع ( يوش چنكو ) بوده و از همين نوع انكوباتور در مجتمع شهيد بهشتي استفاده شد . در سال هاي بعد از انقلاب شكوهمند اسلامي كه مراكز تكثير خاوياري گسترش يافت و تعداد آن از يك مركز به5 مركز رسيد ، مجددا از همين نوع انكوباتور كه به شكلي كاملا ماهرانه توسط تكنيسين هاي كشورمان از مدل روسي كپي برداري شده بودند استفاده شد .
در طي اين مدت همراه با تحولات علمي و فني در تكثير و پرورش تاس ماهيان در كشورهاي صاحب نام ، انكوباتور هاي نوع يوشنكو از رده خارج و از انكوباتورهاي جديدتري استفاده مي شود .
هم اكنون در تمامي مراكز تكثير حوزه شمالي درياي خزر در كشور روسيه انكوباتورهاي آسيوتر ( فدچنكو ) به كار مي رود .
بنابراين واضح است كه بايستي اين تحول در مراكز تكثير خاوياري در كشورمان نيز صورت مي گرفت تلفات زياد و نياز به نيروي انساني بيشتر و مصرف آب زياد از معايب ، انكوباتورهاي قديمي است كه در جاي خود به آن خواهيم پرداخت بهمين جهت با توجه به تجربيات به دست آمده در اين مدت و لزوم استفاده از انكوباتورهاي نوع جديد دستگاه انكوباتور آذرخش توسط يكي از كاردان هاي مركز تكثير و پرورش شهيد مرجاني طراحي و ساخته شد .

انكوباتور هاي نوع سس گرين كه قبلا براي انكوباسيون تخم تاس ماهيان به كار مي رفت ( هم اكنون اين انكوباتور در تكثير مصنوعي ماهي سفيد نيز كاربرد دارد

اما قبل از هر گونه توضيحي در مورد مشخصات اين دستگاه ، در ابتدا لازم است خلاصه اي از انواع انكوباتور هاي مورد استفاده در تكثيرمصنوعي تاس ماهيان را خدمت خوانندگان محترم ارائه نموده وپس از آن به ذكر مزاياي انكوباتور نوع جديد بپردازيم .

انواع انكوباتورهاي مورد استفاده در تكثير و پرورش ماهيان خاوياري

انكوباسيون تخم تاس ماهيان ممكن است به يكي از دو روش صحرائي ( خارج از كارگاه ) و كارگاهي انجام شود .
در روش اول كليه مراحل توليد لارو در آبگير محل تكثير انجام شده و لاروهاي حاصله در محيط رها مي شوند كه البته اين روش با تلفات زيادي رو به رو است ، در اين روش از انكباتورهاي نوع سس گرين وچالكيوف كه از كلاف چوبي و توري دار تشكيل شده است استفاده مي گردد.
در اين انكوباتورها تا 25هزار قطعه تخم تاس ماهي و 40 هزار قطعه تخم ماهي ازون برون را قرارمي دهند .
در حال حاضر از اين نوع انكوباتورها بدليل از بين رفتن تخم ها در اثر شكار ماهيان شكارچي و پرندگان و همچنين حساس بودن به شرايط كمي و كيفي آب رودخانه و درصد بقاي پائين لاروهاي حاصله استفاده نمي گردد .
در شيلات نيز عمده ترين انكوباتورهايي كه در تكثير و پرورش ماهيان خاوياري بكار برده مي شود به شرح ذيل مي باشد

1 – انكوباتور نوع يوشنكو
اين انكوباتور از دو جعبه فلزي كه در داخل يكديگر قرار گرفته اند تشكيل شده است . ابعاد جعبه خارجي 73*65*27 سانتي متر است ، جعبه داخلي كه متحرك بوده داراي ابعاد 66*56*21 سانتي متر مي باشد . كف جعبه داخلي از توري فلزي با چشمه 6/0 – 7/0 ميليمتر تشكيل شده است . در فضاي بين دو جعبه يك صفحه زيگزاك مانند فلزي قرار گرفته و مكانيسم آن طوري است كه در هر دقيقه 3 بار حركت كرده و با عث دوران آب و بهم زدن تخم ها در داخل دستگاه مي شود . حركت صفحه به وسيله اهرمي صورت مي گيردكه با ريزش آب در داخل يك سطلك ايجاد مي گردد .
معمولا در هر جعبه حدود 5/0 كيلوگرم تخم ريخته مي شود .آب مورد نياز براي هر دستگاه انكوباتور حدود 3/0 ليتر در ثانيه در زمان بيشترين نياز آبي مي باشد . ( نياز آب در مراحل مختلف رشد و نمو جنيني يعني از مرحله اول تا زمان خروج لارو تغيير مي كند .)

نمايي از سالن انكوباتورهاي نوع يوش چنكو

از معايب اصلي اين انكوباتور نحوه خروج لارو ها و تخم هاي مرده است كه بايستي توسط دست و ساچوك انجام گيرد و طبيعتا در هنگام خروج لاروها از تخم ، به نيروي كارگري زيادي براي جمع آوري لاروها نياز خواهد بود . از طرفي ديگر وارد آمدن ضربه به لاروها در اثر انتقال دستي موجب افزايش استرس و بالارفتن ميزان مرگ و مير در مراحل بعدي خواهد شد و با توجه به سر و صداي شديد ناشي از حركت دستگاه مذكور و اهرمهاي آن احتمالا تاثيرات سوء آلودگي صوتي نيز بر درصد تبديل تخم به لارو موثر خواهد بود . هرچند تا كنون در اين زمينه هيچ بررسي و تحقيقي صورت نگرفته است .
2 – انكوباتور نوع آسيوتر ( فدچنكو )
معايب دستگاه يوشنكوموجب شد كه روسها به فكر استفاده از دستگاه مدرن تري باشند تا دستكاري لاروها به حداقل ممكن برسد در نتيجه پس از 10 سال بررسي و تحقيقات دستگاه انكوباتور نوع آسيوتر ساخته شد و مورد استفاده قرار گرفت و هم اكنون كاملا دستگاه يوشنكو منسوخ شده و درهيچ يك از مراكز تكثير ماهيان خاوياري در روسيه استفاده نمي گردد . دستگاه انكباتور آسيوتر از دو رديف يا تراف تشكيل شده كه هر رديف از اين انكوباتور داراي 16 جعبه است كه ظرفيت هر يك از اين جعبه ها 5/1 تا 5/3 كيلوگرم تخم مي باشد . برخلاف دستگاه يوشنكو كه صفحه زيگزاك با حركت خود باعث بهم خوردن تخم ها و اكسيژن دهي به آن هامي شود . در اين انكوباتور خود جعبه ها در داخل لگن اصلي حركت كرده و بالا و پائين مي رود . اين حركت در اثر ريزش آب از ناودان به سلطك پائين انجام شده و بدين ترتيب تخم هاي مرده و قارچ گرفته با حركت جعبه ها بصورت شناور از جعبه خارج شده و وارد يك ناودان مي شوند.
به همين علت در اين انكوباتور جمع آوري لاروها نيز بدون دخالت دست صورت گرفته و لاروها پس از خروج از جعبه ها وارد ناوداني شده و در انتها تمامي لاروها كه از انكوباتور ها خارج شده اند ، وارد يك حوضچه ( كه داراي جعبه هاي توري مي باشند ) مي شوند .

نمايي ديگر از سالن انكوباسيون - انكوباتور نوع يوش چنكو

دراين انكوباتور علاوه بر مزيت فوق مصرف آب بسيار كمتر از انكوباتور يوشنكو مي باشد به طوري كه ميزان آب مورد نياز به 05/0 ليتر در ثانيه به ازاي هر كيلوگرم تخم كاهش مي يابد . با توجه به ظرفيت بالاي انكوباتور كه حداقل 8 برابر انكوباتور يوشنكو است . مصرف كلي آب در هر دستگاه آب حدود 6/1 ليتر در ثانيه است و اين مزيت موجب شده كه در فضاي يكسان راندمان توليد افزايش يافته و ظرفيت انكوباسيون براي توليد لارو افزايش قابل ملاحظه اي يابد.

3 - بشكه تغيير يافته ماهي قزل آلا
اين بشكه شامل يك ظرف فايبر گلاس به ابعاد 51 سانتي متر ارتفاع و 2/20 سانتي متر قطر است . بشكه از طريق يك مجراي تعبيه شده در قسمت پائين از آبي كه اشعه ماوراء بنفش به آن تابانده شده استفاده مي كند . آب از طريق يك سلسله لوله هاي منگنه شده سوراخ دار كه در زير توري فلزي قرار دارد وارد بشكه مي شود و توري فلزي مذكور نگهدارنده ستوني از شن و سنگريزه مي باشد ، نقش سنگريزه ها اين است كه هنگام بالا آمدن درستون ، جريان آب را شكسته و آنرا به آرامي و يكنواخت پخش كنند و يك توري دوم هم در بالاي سنگريزه ها نصب شده كه به منزله محلي براي تخم هاي تاس ماهي است . علاوه بر دو توري فلزي فوق الذكر ، مخزن داراي يك توري سوم نيز هست كه مانند كلاهك روي آن قرار دارد . از اين طريق آب به طرف بالا جريان پيدا كرده و از راه لبه زيرين به شكاف تخليه مي ريزد.

4 – شيشه هاي ويس تغيير يافته كپور ماهيان
در كشور فرانسه و ايتاليا از شيشه هاي ويس براي اين منظور استفاده مي كنند ، البته در كشور ايتاليا شيشه هاي مذكور در يك جعبه فلزي قرار دارند و در بعضي مراكز در فرانسه نظير CEMAGREF از تراف هايي شبيه به تراف هاي مورد استفاده در انكوباسيون تخم هاي قزل آلا استفاده مي شود .

5 – انكوباتور نوع مك دونالد
اين نوع انكوباتور در مراكز تكثير و پرورش ماهيان خاوياري در كشورآمريكا مورد استفاده قرار مي گيرد . كه شامل يك پايه نگهدارنده زوك هاي تخم كشي ، يك مخزن فوقاني براي تامين آب كه با اشعه ماوراء بنفش ضدعفوني شده است و يك سيني جمع آوري آب است . زوك هاي استوانه اي شكل
تخم كشي داراي ظرفيت 13 ليتر و از نوع ته گرد مي باشند كه بلندي هر يك50 سانتي متر و قطرشان 20 سانتي متر است جنس آن ها از پلاستيك اكريليك بوده تا امكان مشاهده تخم ها و نحوه جريان آب را فراهم سازد آب از مجراي ضدعفوني كننده اشعه ماوراء بنفش وارد مخزن بالائي مي شود .

انكوباتور نوع آسيوتر

مخزن مذكور داراي يك لوله عمودي خم شونده مخصوص است كه سطح آب را ثابت نگه داشته و از طرف ديگر يك فشار بالاسري را براي جريان يافتن آب درزوك هاي تخم كشي تامين مي نمايد . آب از راه لوله هاي توزيع كننده مجهز به شير كنترل وارد محوطه شده و سپس توسط يك لوله پي وي سي از طريق سر پوش وارد تك تك آن ها مي شود ، در داخل هر شيشه 8/0 – 4/0 كيلوگرم تخم ريخته مي شود. جريان آب مورد نياز در اين دستگاه بطور متوسط 2/0 ليتردر ثانيه به ازاي هر كيلوگرم تخم مي باشد ، با فن آوري كه توسط دوروشوف و موناكو(1983 ) ابداع شده رفع چسبندگي تخم ها در خود انكوباتور مك دونالد انجام مي شود .

جمع بندي :
بنا بر اين مشاهده مي گردد كه در هر كشور با توجه به شرايط محيطي ، ظرفيت توليد و حجم كاراز انكوباتور هاي متناسب با شرايط موجود بهره گرفته مي شود .
هر چند كه تكثير و پرورش ماهيان خاوياري در كشورمان توسط كارشناسان روسي آغاز شد و طبعا سيستم هاي بكار رفته از روش هاي روسي اقتباس شده اند ، اما تجربيات چندين ساله در مراكز تكثير خاوياري كشورمان نشان داد كه سيستم روسي علي رغم مزاياي فراوان به دليل آن كه بر گرفته از از شرايط آب وهوايي روسيه بوده و و وجود آب فراوان زمين هاي وسيع در حاشيه رودخانه ولگا موجب شده بود تا اين سيستم پر خرج و از راندمان كمي برخوردار باشد و اين امر پرسنل دلسوز مراكز تكثير و بازسازي ذخاير كشورمان را به فكر اصلاح و بهبود روش هاي تكثير و تغيير سيستم طراحي شده وا داشت .انكوباتور آذرخش كه توسط تكنسين بخش تكثير مركز تكثير وباز سازي ذخاير شهيد مرجاني طراحي گرديده ، نمونه اي از اين تلاش ارزشمند در جهت ساخت انكوباتورهاي پر بازده و كم خرج مي باشد.
اين دستگاه تلفيقي از سيستم ويس ( در كپورماهيان ) ، دستگاه انكوباتور آسيوتر ( در جمع آوري اتوماتيك لاروها ) بوده و علي رغم اينكه به هيچكدام از انكباتورهاي معمول در سيستم تكثير ماهيان خاوياري در كشورهاي جهان شباهت ندارد ولي از مزاياي همه آن ها برخوردار است .

بشكه تغيير يافته ماهي قزل آلا

انكوباتور آذرخش
انكوباتور آذرخش متشكل از 6 ظرف بنام تراف و به ارتفاع 30 سانتي متر به دو شكل مدور و چهار گوش است كه داراي فعاليت بي صدا هنگام كار و خروج لارو سالم از ظروف مي باشد . اين دستگاه با استفاده از نظرات ارزنده متخصصان شيلاتي و تجارب 15 ساله عملي آقاي حسين ندري در ساخت انكوباتورهاي يوشچنكو و آستر مدل روسي در ايران ، در تابستان و پائيز 1383 طراحي و سپس در زمستان سال 1383 ساخته شد .
انكوباتور آذرخش در فصل تكثير سالهاي 1384 ، 1385جهت مقايسه
كارائي آن با انكوباتورهاي موجود به طور آزمايشي مورد بهره برداري قرار گرفت و مقايسه كارائي انكوباتورهاي آذرخش ويوشچنكو بر روي مولدين تاس ماهي ايراني با تاكيد بر ارزيابي پارامتر هاي درصد لقاح در مرحله بلاستولا و گاسترولا درصد تلفات مرحله انكوباسيون ، درصد تلفات لارو قبل و بعد از تغذيه فعال و بازماندگي نهايي آن به طريق علمي صورت گرفت . در اين بررسي ها برتري كارائي انكوباتور آذرخش به دستگاه هاي خارجي با توجه به فاكتورهاي فوق به اثبات رسيد .
با مشخص شدن برتري دستگاه انكوباتور آذرخش نسبت به يوشچنكو به لحاظ تكوين دوران جنيني و توليد لاروهاي مناسب ، در اينجا لازم است برخي ديگر از محسنات اين دستگاه را نسبت به انكوباتور يوشچنكو و آسيوتر بر شماريم :
1.طراحي و ساخت در داخل كشور و با هزينه بسيار محدود همراه با كارائي بهينه نسبت به انكباتورهاي موجود
2.بي صدا بودن دستگاه انكوباتور آذرخش در هنگام فعاليت جهت ايجاد محيطي آرام و بدون آلودگي صوتي در مراحل انكوباسيون
3.مصرف آب كمتر ، همراه با فراگيري و بهم خوردن مناسبتر تخم
4.جمع آوري اتوماتيك لارو و جلوگيري از ضربه پذيري آن با جريان آب
5.امكان كاهش استفاده از نيروي انساني جهت مراقبت هاي لازم در مدت انكوباسيون
6.عدم ارتباط آب تراف ها ( ظروف انكوباتور ) بمنظور جلوگيري از سرايت آلودگي هاي باكتريائي و قارچي
7.استفاده دو گانه دستگاه جهت انكوباسيون تخم ماهيان خاوياري و استخواني

شیلات ایران

راهکارهای شیلات ایران برای جلوگیری از انقراض نسل ماهیان خاویاری

راهکارهای شیلات ایران برای جلوگیری از انقراض نسل ماهیان خاویاری

مقدمه
ماهیان خاویاری یکی از با ارزش ترین گونه های آبزیان بشمار می روند که از قدمت بسیار طولانی برخوردارند و به علت این سابقه تاریخی فسیل زنده نام گرفته اند در حال حاضر بیشتر از 27 گونه از انواع تاس ماهیان در دنیا وجود دارند که چند گونه از آنها از قبیل تاس ماهی ایرانی (Acipnser persics) ، تاس ماهی روسی (A.guldenstaedtii) ، شیب (A.undiventris) ، فیل ماهی (Huso huso) و ازون برون (A. stellatus) و استرلیاد (A. ruthenus) در دریای خزر و حوزه آبریز آن زندگی می کنند و بیشترین ذخایر ماهیان خاویاری را تشکیل می دهند .
بیشترین خاویار تولیدی مربوط به سه گونه ازون برون ، تاس ماهی روسی ، تاس ماهی ایرانی است و تعداد خاویار تولیدی از گونه های فیل ماهی ، شیب کمتر از سه گونه دیگر می باشد . میزان صید و استحصال خاویار دریای خزر در دهه گذشته شدید ترین روند نزولی را نسبت به سنوات گذشته داشته است.
در واقع صید ماهیان خاویاری از 25000 تن در دهه 1980 به 16000تن در سال 1998( یعنی 66 درصد کاهش ) کاهش یافته است و هم اکنون میزان صید ماهیان خاویاری در سواحل کشورمان 381 تن گوشت و 32 تن خاویار می باشد .
علل کاهش ذخایر
پژوهشگران و اندیشمندان دلایل مختلفی را برای کاهش ذخایر ماهیان خاویاری در دریای خزر عنوان می کنند که عمده ترین آن به صید غیر قانونی و بی رویه صیادان چهار کشور ساحلی ( روسیه ، آذربایجان ، قزاقستان و ترکمنستان ) در سالهای پس از فروپاشی اتحاد شوروی سابق نسبت داده می شود ، هر چند که فعالیت های روسیه و سابقه طولانی آن در زمینه علوم و فنون مربوط به تکثیر و پرورش ماهیان خاویاری بر کسی پوشیده نیست و اصولاً این کشور به عنوان بنیان گزار تکثیر انبوه ماهیان خاویاری و بازسازی ذخایر آن شناخته می شود ، اما به هر حال بنا به دلایل ذکر شده پس از فروپاشی نظام سوسیالیستی شوروی سابق و تقسیم آن به کشورهای متعدد از یک طرف فعالیت مرکز تکثیر و بازسازی ذخایر در شمال دریای خزر ( بخش روسی ) به دلیل مشکلات اقتصادی با رکود فوق العاده مواجه شده و از طرفی کنترل صید و تلاش کشورهای تازه استقلال یافته برای بهره برداری از دریای خزر و برداشت سهم خود و در واقع شروع صید در دریا ، ذخایر ماهیان خاویاری را با خطر جدی روبرو ساخت .

مسئله عمده دیگر در کاهش ذخایر این ماهیان باارزش خصوصیات منحصر به فرد این ماهیان از لحاظ اکولوژیکی و فیزیولوژیکی می باشد . این ماهیان رودکوچ ( آنادرم ) می باشند ، بدین معنی که برای تکثیر طبیعی و تخم ریزی ناچاراً بایستی به رودخانه ها مهاجرت نموده در مناطق بالادست رودخانه اقدام به تخم ریزی نمایند بدیهی است که آلودگی های متعدد شهری ، کشاورزی و صنعتی ، احداث سد و پل در رودخانه ها ( که موجب مسدود شدن مسیر مهاجرت این ماهیان می شوند )، برداشت شن و ماسه و تخریب بستر ، برداشت آب در فصول کشاورزی ( بدلیل کاهش دبی آب رودخانه ) تأثیر بسیار مخربی بر تکثیر طبیعی این ماهیان خواهند د اشت .
علاوه بر موارد مذكور، بالا بودن سن بلوغ جنسی این ماهیان (18-12 سال ) امکان بروز خطرات مختلف را تا زمان بهره برداری از ماهیان بالغ افزایش می دهد .

راه کارهای شیلات ایران برای حفاظت از نسل ماهیان خاویاری
سابقه تکثیر انبوه ماهیان خاویاری به منظور بازسازی ذخایر به بیشتر از سه دهه پیش باز می گردد . در سال 1350 با احداث مجتمع تکثیر و پرورش ماهی شهید بهشتی ( سد سنگر) در 25 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان رشت شیلات ایران فعالیت خود را بصورت رسمی در مورد بازسازی ذخایر ماهیان خاویاری آغاز نمود .
ظرفیت اسمی مجتمع در آن زمان تولید 5/3 میلیون قطعه بچه ماهی خاویاری در سال بود . پس از انقلاب شکوه مند اسلامی روند توسعه مراکز تکثیر ماهیان خاویاری شتاب بیشتری یافت و با احداث مرکز تکثیر و بازسازی ذخایر شادروان دکتر یوسف پور ( سیاهکل)در 5 کیلومتری مجتمع شهید بهشتی وارد مرحله جدیدی شد . درادامه همین روند درسال 1368 مرکز تکثیر و پرورش ماهی شهید مرجانی در 45 کیلومتری شمال شرقی شهرستان گرگان احداث گردید .

در سال 1373 مرکز تکثیر و بازسازی ذخایر شهید مرجانی ساری ( در استان مازندران ) که قبلاً به امر تکثیر ( تولید )کپور ماهیان اشتغال داشت با اصلاح ساختار و تغییرات انجام شده در تأسیسات آن برای تکثیر و تولید بچه ماهیان خاویاری آماده شده و وارد چرخه تولید گشت .
در سال 1377 نیز مرکز تکثیر و بازسازی ذخائر خاویاری گرگان ( با سطح مفید 144 هکتار و سطح کل 300 هکتار) احداث شد و سر انجام در منطقه کیاشهر واقع در دهانه رودخانه سفید رود مرکز تکثیر و بازسازی ذخایر دیگری با مساحت مفید78 هکتار در حال احداث می باشد که حدود 80 درصد عملیات عمرانی آن به اتمام رسیده است .
با این احتساب مساحت مفید وسطح زیر کشت مراکز تکثیر و بازسازی ذخایر ماهیان خاویاری حدود 500 هکتار خواهد بود .
بر اساس بررسی های انجام گرفته در بخشهای اجرا و تحقیقات سقف تولید بچه ماهیان خاویاری در سقف برنامه پنج ساله چهارم 5/42 میلیون قطعه درنظر گرفته شده است .
علاوه بر افزایش سطح زیر کشت که در دستور کار شیلات برای روند توسعه تولید ماهیان خاویاری قرار گرفته است . استفاده از روشهای نوین و تولید بیشتر در واحد سطح و نتیجتاً ارتقا راندمان تولید نیز به شدت نیز مدنظر قرار گرفته است .
جراحی مولدین خاویاری ، روشهای تعیین جنسیت ، غنی سازی غذای زنده و استفاده از روشهای هوادهی و ... از جمله فعالیت های مثبت در این زمینه می باشد . اما به هر حال با وجود تمامی تمهیدات پیش بینی شده ، نیاز به ماده اولیه تولید یعنی مولدین مناسب وجود داشته و این مورد بایستی از طبیعت فراهم گردد در واقع بدون داشتن مولدین کافی و مناسب ، تکثیر مصنوعی و تولید بچه ماهی ، غیر ممکن خواهد بود .

متأسفانه در سالهای اخیر بنا به دلیل صید بی رویه ، خلاء قانونی و عدم توانایی برخورد قاطع و قضایی با صیادان غیر مجاز ، امنیت رودخانه ها که به منزله رگهای حیاتی دریا بوده و از طرف پذیرش مولدین مهاجر در فصل تخم ریزی و از طرف دیگر بچه ماهیان تولید شده می باشند به شدت به خطر افتاده است .
در این سالها اکثراً مراکز تکثیر برای تامین مولدین مناسب خود با مشکلات عدیده دست به گریبان بوده اند . به طور مثال آمار صید مولدین از تکثیر مصنوعی از 1621 قطعه در سال 1379 به977 قطعه کاهش یافته است .
لازم به ذکر است که این آمار مربوط به صید مولدین از همه صیدگاههای نواحی پنج گانه شیلات در حوزه جنوبی دریای خزر می باشد . مسئله مهم این است که با توجه به رود کوچ بودن ماهیان خاویاری مولدین که به رودخانه ها در فصل تخم ریزی مهاجرت می نمایند از کیفیت بهتری نسبت به سایر مولدین صید شده در دریا برخوردارند زیرا این ماهیان در مراحل بالای رسیدگی جنسی بوده و برای تکثیر مصنوعی کاملاً آماده اند .
این مطلب اهمیت صید مولدین را در رودخانه ها آشکار می سازد ، و بدیهی است برای این منظور ایجاد امنیت لازم برای دستیابی به مولدین مناسب در رودخانه ها بسیار حیاتی می باشد .
اگر چنانچه نگاهی به آمار صید مولدین از از رودخانه سفید رود را ( که مهمترین رودخانه حوزه آبخیزی دریای خزر بوده و از لحاظ مهاجرت ماهیان خاویاری از جایگاه ویژه ای برخوردار است ) را بررسی نماییم متوجه به این فاجعه خواهیم شد . طی ده سال گذشته تعداد مولد صید شده در این رودخانه از 124 قطعه در سال 1374 به 23 قطعه در سال 1384 کاهش یافته و اکیپ های تکثیر و صید مولدین مراکز تکثیر و بازسازی ذخایر استان گیلان که در این رودخانه مستقر بودند بدلیل صید قاچاق و ناامنی شدیدی که توسط صیادان غیر مجاز ایجاد شده بود با وجود تحمل خطرات جانی نتوانستند مولدین مورد نیاز خود را تأمین نمایند.

همانطور که قبلاً ذکر شد سازمان شیلات ایران در بحث بازسازی ذخایر تولید 5/42 میلیون قطعه بچه ماهی خاویاری را در افق برنامه پنج ساله چهارم (1388) را در دستور کار خود قرار داده است . برای دستیابی به این تولید علاوه بر افزایش سطح زیر کشت ، امکانات و تاسیسات مراکز تکثیر ، استفاده از فناوری روز دنیا ، مشارکت بخش خصوصی- تأمین مولدین از اهم لوازم مورد نیاز برای این تولید می باشد . برای این منظور بر اساس اطلاعات موجود و حدودا تعداد 6500 قطعه مولد از گونه های مختلف مورد نیاز می باشد و پر واضح است که با شرایط فعلی حاکم بر رودخانه ها ، دریا از لحاظ امنیت و صید غیر قانونی دستیابی به این تعداد مولد بسیار مشکل و حتی ناممکن بنظر می رسد .
به همین جهت بر اساس پیشنهاد تمامی دانشمندان و دست اندر کاران امر تکثیر و پرورش ماهیان خاویاری در جهان ، شیلات ایران پرورش مصنوعی و مولد سازی ماهیان خاویاری را در دستور کار خود قرار داده است .بدین معنی که کلیه امور تکثیر ، پرورش و تولید مولد و پس از آن تولید لارو و بچه ماهی در مراکز تکثیر و یا مزارع پرورشی صورت می گیرد .
و چنانچه به هر دلیل امکان صید مولدین مناسب از محیط طبیعی آنها وجود نداشته باشد ، علاوه بر تامین مولدین مورد نیاز برای تکثیر ، بچه ماهی ، لازم برای اهداف بازسازی ذخایر تأمین گشته و از طرفی با گسترش این صنعت در بخش خصوصی ، با تولید این گونه های با ارزش درمزارع پرورشی ، از فشار وارده به ذخایر طبیعی کاسته خواهد شد . بر همین اساس برنامه ریزی های لازم برای ارتقا فن آوری پرورشی ، تغذیه ، تعیین جنسیت و...... ماهیان خاویاری در شرایط مصنوعی انجام گرفته وتعدادی مزارع خاویاری خصوصی در استانهای شمالی ( استان گیلان 4 مزرعه ، استان مازندران دو مزرعه ، استان قم یک مزرعه ) در حال فعالیت می باشند .

و از نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی درخواست می شود که حمایتهای قانونی و معنوی لازم را از این حرکت که باعث اشتغال و شکوفایی و رشد کشور خواهد گردید بعمل آورند .
با این تفاصیل مشخص می گردد که با وجود تمامی تلاش سازمان شیلات ایران برای حفظ ذخایر ماهیان خاویاری و تداوم روند پرورش و صید مسئولانه و برداشت از دریای خزر ، بدلیل اینکه اصولاً فعالیت آبزی پروری بسیار تابع محیط طبیعی بوده و با بسیاری از عوامل و فاکتورهای مثبت و منفی دست به گریبان می باشد ، توسعه این صنعت منوط به همکاری و تعامل بسیاری از سازمانها ، وزارتخانه ها و مجامع دولتی و غیر دولتی می باشد .
بطور مثال برای تأمین شرایط مورد نیاز در رودخانه ها برای مهاجرت مولدین و همچنین رها سازی بچه ماهیان تولید شده علاوه بر تأمین امنیت لازم که همکاری جوامع ساکن در حاشیه دریای خزر و رودخانه ها و نیروهای انتظامی و حراستی را می طلبد .
تأمین دبی پایه آب از طرف وزارت نیرو ، رعایت استانداردههای زیست محیطی برای تخلیه زباله ها و پساب های صنعتی ، کشاورزی ، شهری از طرف شهرداری ها ، وزارت صنایع و کاهش میزان آلاینده های وارده به رودخانه ها بسیار ضروری بود ه و همکاری این نهادها را طلب می نماید . بهمین دلیل هر چند که سازمان شیلات ایران حراست و حفاظت و بازسازی ذخایر آبزیان را عهده دار می باشد ، اما این امر بدون ایجاد یک عزم ملی و باور در تمامی نهادهای اجرایی و قانون گذاری کشور میسر نيست .
که امیدواریم با همدلی موجود در بین قوای سه گانه بالاخص نمایندگان خردمند مردم در مجلس شورای اسلامی بتوانیم به این مهم دست یابیم

تاریخچه و بیولوژی

تاریخچه و بیولوژی میگوی بزرگ آب شیرین

تاریخچه و بیولوژی میگوی بزرگ آب شیرین

این مقاله توسط Louisr .D' Abramoand Martin.W.Brunson از دانشگاه ایالتی می سی سی پی نوشته شده و انتشارات SRAC آن را منتشر نموده است

تولید تجاری میگوی مالزیایی ماکروبراکیوم روز نبرگی (Macrobrachium rosenbergii ) با انجام فعالیتهای تحقیقاتی مداوم و با اقدامات تجاری در ایالت متحده امریکا صورت گرفته است.
اگر چه گونه های دیگری از جنس ماکروبراکیوم در نواحی جنوبی آمریکا به صورت بومی وجود دارند ولی این گونه ها به واسطه ی استعداد کم در رسیدن به سایز مناسب و مطلوب و در نتیجه عدم بازارپسندی آن ، به عنوان طعمه برای اهداف صید مورد استفاده قرار می گیرند .
فن آوری تولید پایه ای میگوی ماکروبراکیوم روزنبرگی از اواخر دهه 1950 میلادی در مالزی توسعه و گسترش یافت و در طی سه دهه اخیر نیز کشورهایی نظیر امریکا (هاوایی) و فلسطین اشغالی به این امرمبادرت ورزیده اند.
در طول دهه 1970 و اوایل دهه 1980 میلادی ، ایالتهای کارولینای جنوبی ، فلوریدا ، تگزاس ، لویی زیانا هدایت و راهبری پروژه های تحقیقاتی و فن آوری تولید پایه ای این گونه به همراه اقدامات بازاریابی ، عمل آوری و فر آیند تولید بچه میگو در مراکز تکثیر را بر عهده داشته اند.
در سال 1984 میلادی دانشگاه ایالتی می سی سی پی ،برنامه تحقیقاتی گسترده ای را برای توسعه وهمچنین ارزیابی فر آیند عملیات مدیریتی در تولید این گونه را آغاز نمود که نتایج آن منجر به برقراری فن آوری تولید تجاری در آن کشور شد.
قبل از سال 1989 میلادی این تفکر حاکم بوده است که پرورش میگوی ماکروبراکیوم روزنبرگی از نظر بیو لوژیکی در نواحی جنوب آمریکاقابل دستیابی و امکان پذیر ولی از نظر اقتصادی عملی و اجرایی نیست ولی با تلاشهای انجام شده در طی 6 سال گذشته و با اجرای عملیات مدیریتی نوین و طراحی پروژه های تحقیقاتی و کاربردی و متدهای ارزیابی پرورش، پتانسیل اقتصادی پرورش تجاری این گونه در نواحی جنوبی آمریکا به اثبات رسیده است.

شکل 1

میگوی بزرگ آب شیرین همانند سایر گونه های سخت پوستان دارای اسکلت خارجی سخت می باشد و با انجام پوست اندازی منظم و متناوب موجبات رشد این موجود فراهم می شود.
زاد و ولد (Breeding)
رسیدگی و آمادگی جنسی میگوی ماده ماکروبراکیوم روزنبرگی قبل از اتمام شش ماهگی حاصل شده و عملیات جفت گیری در شرایطی که میگوی نر دارای پوسته ی سخت و میگوی ماده دارای پوسته ای نرم می باشد صورت می گیرد.در اثر فرآیند جفت گیری اسپرم توسط میگوی نر به داخل توده ی ژلاتینی که در قسمت تحتانی بدن میگوی ماده و در بین چهارمین جفت پاهای حرکتی وجود دارد منتقل و ذخیره سازی می شود.
چند ساعت پس از جفت گیری و ذخیره سازی اسپرم ، میگوی ماده اقدام به رها سازی تخمکها از تخمدان از طریق سوراخ تناسلی که در قاعده پایه پای سوم حرکتی وجود دارد نموده و تخمکها در اثر عبور از توده ژلاتینی لقاح و سپس در سطح شکمی و در بین پا های شنا (Brood chamber) حفظ و نگهداری شده و مراحل انکوباسیون خود را در این مکان طی نموده و در اثر حرکات پاهای شنای میگوی ماده کار اکسیژن دهی (هوادهی) و تمیز نمودن تخمها که تا زمان تفریخ در محفظه برود نگهداری می شوند انجام می پذیرد.
تعداد تخم حاصله از هر قطعه میگوی مولد، به اندازه و سایز آن وابسته بوده و ارتباط مستقیم با وزن آن دارد . یک میگوی مولد می تواند در صورت مساعد بودن شرایط دمایی چندین بار در طی سال تخم ریزی نماید.
مدت زمان انکوباسیون تخمها در دمای82 درجه فارنهایت (27.7- 28 درجه سانتی گراد ) در حدود 20-21 روز می باشد.تخمهای حاصله از میگوی مادر که در محفظه شکمی نگهداری می شوند در ابتدا دارای رنگ زرد روشن تا نارنجی و سپس بتدریج تغییر رنگ داده و به رنگ قهوه ای و در نهایت 2 الی 3 روز قبل از تفریخ به رنگ خاکستری تبدیل می شوند. تخمها پس از تفریخ وارد مرحله لاروی میگوی آب شیرین می شوند.

لارو(Larvae):
پس از تفریخ تخم ، لاروها خارج شده و در درون آب رها می شوند . لاروهای میگوی آب شیرین بصورت وارونه در درون آب و با حرکات جهشی از ناحیه دم شنا می نمایند.
لاروهای تازه خارج شده از تخم نمی توانند بیش از 48 ساعت در درون آب شیرین مقاومت و یا زنده بمانند بنابراین لازم است آب مورد نیاز برای پرورش آنها از نوع لب شور و دارای شوری بین 9 تا 19 قسمت در هزار باشد.
وضعیت تغذیه در لاروها با افزایش سن آنها فعالتر شده و ضروری است غذا به طورمرتب و منظم در محیط پرورش در اختیار آنها قرار گیرد.غذاهای مورد استفاده در مراحل لاروی شامل زی شناوران جانوری ریز ، کرمها ، مراحل لاروی بی مهرگان آبزی و ... می باشند.
میگوی بزرگ آب شیرین دارای 11 مرحله لاروی می باشد که پس از هر بار پوست اندازی یک مرحله جدید لاروی تظاهر می نماید.
پس ازآخرین پوست اندازی ، دگردیسی مراحل لاروی کامل شده و به پست لارو میگوی آب شیرین تبدیل می شوند.
طول دوره لاروی میگوی آب شیرین با توجه به کیفیت و کمیت غذا ، دمای آب پرورش و تغییرات پارامترهای کیفی آب از 15 تا 40 روز به طول می انجامد ، بهترین دمای رشد مراحل لاروی و پست لاروی این موجود از 28 تا 31 درجه سانتی گراد می باشد.
پست لارو (Post Larvae):
پس از سپری شدن مراحل لاروی ، لارومیگوی آب شیرین به پست لارو تبدیل می شود.
پست لارو میگوی آب شیرین از نظر ظاهری شبیه میگوی بالغ آب شیرین است با این تفاوت که اندازه آن کوچکتر و ریزتر می باشد . طول بدن پست لارو در حدود 7 تا 10 میلی متر و وزن آن نیز 6 تا 9 میلی گرم می باشد.

پست لاروها در طی مراحل اولیه زندگی خود به صورت معلق در ستون آب شنا نموده و به تدریج و با افزایش سن آن ها رفتار کف زی از خود نشان می دهند. پست لاروها در هنگام شنا به صورت مستقیم شنا کرده و سطح پشتی آن ها همانند میگوی بالغ در بالاترین سطح قرار می گیرد.پست لاروهای میگوی آب شیرین قدرت تحمل محدوده وسیعی از شوری را داشته و به تدریج و با افزایش سن به آبهای شیرین مهاجرت می نمایند.
غذای مورد استفاده مراحل پست لاروی میگوی آب شیرین شامل لارو حشرات ، ناپلئوس آرتمیا و غذای گیاهی است بنابراین رژیم غذایی آنها از لارو و بالغ حشرات ، جلبک ها ، نرمتنان ، کرمها و ماهی و ... می باشد.
تحت شرایط تراکم بالا و کمبود مواد غذایی پست لاروها رفتار هم جنس خواری از خود بروز می دهند بنابراین لازم است در طول دوره پرورش پست لارو به این نکات توجه ویژه ای شود.
رنگ بدن پست لاروها در ابتدا از حالت نیمه شفاف به حالت صورتی ونا رنجی در ناحیه سر تغییر پیدا می کند و پس از تبدیل شدن آنها به مرحله جوانی رنگ بدن آنها متمایل به آبی و در بلوغ به رنگ قهوه ای متمایل می شوند.بچه میگوهای ماکروبراکیوم روزنبرگی می توانند در مراحل پست لاروی ، جوانی و بلوغ در آب شیرین نگهداری ، ذخیره سازی و زیست نمایند.
میگوی بالغ (Adult)
میگوهای جوان و مسن و بالغ ماکروبراکیوم روزنبرگی با رنگ آبی متمایل به سبز قابل تشخیص بوده هر چند برخی مواقع ممکن است آنها را به رنگ قهوه ای نیز مشاهده شوند. رنگ بدن میگوها نتیجه نوع و کیفیت مواد غذایی می باشد که میگوها از جیره غذایی دریافت می کنند .
میگوی نر بالغ از نظر اندازه از میگوهای ماده بزرگتر و از این طریق تشخیص جنسیت نر از ماده به راحتی امکان پذیر می شود . علاوه بر آن دومین پای حرکتی یا قدم زن میگوی نر و انبرک آن و همچنین سر میگوی نر بزرگتر از میگوی جنس ماده می باشد (شکل 1)

در پایه پنجم پاهای حرکتی میگوی نر ، به طرف داخل زایدهایی به شکل حباب های شفاف تحت عنوان ترمینال آمپول وجود دارد که محل خروج اسپرم از آنجا می باشد. پاهای حرکتی میگوی نر به شکل یک خط موازی و نزدیک به هم و با کمی فضای خالی و باز بین آنها قرار گرفته اند که می تواند در شناسایی میگوی جنس نر از ماده که دارای یک شکاف و یا بریدگی عریض در جفت پای آخر حرکتی می باشد کمک نماید . علاوه به آن در قاعده پای سوم حرکتی میگوی ماده سوراخ تناسلی باز می شود .
بر اساس خصوصیات ظاهری و خارجی سه نوع میگوی نر قابل شناسایی می باشد :
1- میگوی نر بازو آبی : این نوع از میگوهای نر را می توان با بازوی بلند و انبرک های آبی و خاردار مشاهده کرد.
2- میگوی نر با بازوی نارنجی کم رنگ :
3- میگوی نر با بازوی نارنجی پر رنگ :
میگوهای نر با بازوی نارنجی کم رنگ و با وزن کمتر از 10 گرم دارای رشد کند ولی قدرت رسیدگی جنسی و تولید مثل بالاتری نسبت به دیگر همنوعان خود می باشند. میگوهای نر بازو آبی و برخی از نرهای بازونارنجی کم رنگ دارای تولید مثل فعال و در جفت گیری موفق می باشند و همچنین در قلمرو طلبی از سایر میگوها برتری دارند.علاوه بر آن میگوهای نر بازو آبی از میگوهای ماده ای که در حال پوست اندازی می باشند و آسیب پذیر شده اند محافظت می کنند .
میگوهای نر بازو آبی با افزایش سن در برخی از مواقع یک دوره طولانی را بدون پوست اندازی سپری می کنند و در نهایت پوست اندازی ، تلف و یا اینکه به حالت رشد بر گشته و حالت قبلی خود را که از قدرت تولید مثلی بالایی برخوردار بودند بر می گردند.