آشنایی با دهان و دندان
آشنایی با دهان و دندان
دهان اولين قسمت دستگاه گوارش است كه از لب ها شروع و به حلق منتهی می گردد. در دهان دو فك وجود دارد.
فك بالا ثابت است و حركت نمی كند. ولي فك پایين حركت دارد و عمل باز و بسته شدن دهان را انجام می دهد. در داخل استخوان هر فك حفراتی وجود دارد كه ريشه دندانها در آن قرار می گيرد.
در اين حفرات دندانها بوسيله الياف دور دندان به استخوان فك متصل می شوند. روی آرواره ها و دور دندان را لثه می پوشاند.
به استخوان، لثه و الياف نگهدارنده دور دندان بافت نگهدارنده دندان گفته می شود.
دهان انسان در اعمال زيادی نظير حرف زدن خنديدن. چشيدن . گاز گرفتن. جويدن و بلعيدن غذا شركت دارد.
اولين قدم در راه گوارش غذا. خرد كرد و جويدن مواد غذایی است كه توسط دندانها صورت می گيرد . هركدام از دندانها با شكل خاص خود به عمل جويدن كمك می كنند.
دندان های پيشين برای بريدن . دندان های نيش براي پاره كردن و دندان های آسيا برای خرد كردن لقمه شكل گرفته اند.
دوره های دندانی
هر انسان در زندگی خود. دو سری دندان ( دندان های شيری و دندان های دايمی ) و سه دوره دندانی ( شيری. مخلوط و دايمی) دارد. از حدود 6 ماهگی كه اولين دندان شيری در دهان نوزاد رويش می یابد . تا سن 6 سالگی كه اولين دندان دايمی در دهان می رويد را دوره دندانی شيری می گويند. در اين دوران فقط دندان های شيری در دهان وجود دارند.
از 6 تا 12 سالگی به تدريج دندان های شيری جای خود را به دندان های دايمی می دهند. اين زمان را دوره دندانی مخلوط می گويند.
در حدود 12 سالگی كه هيچ دندان شيری در دهان وجود ندارد و فقط دندان های دايمی در دهان هستند. تا پايان عمر را دوره دندانی دايمی می نامند.
دندان های شيری
دندان های شيری معمولا از شش ماهگي شروع به رويش می نمیند و تا سن دو و نيم سالگی تكمیل می شوند.
البته زودتر در آمدن و يا تاخير در رويش به مدت چند ماه طبيعی است. ولی اگر اين تاخير بيش از 9 ماه گردد بايد به دندان پزشك مراجعه نمود.
تعداد دندان های شیری 20 عدد است يعني كودك در هر فك ده دندان دارد و اين ده دندان در دو نيمه راست و چپ به صورت قرينه قرار دارد.
اسم اين پنج دندان از خط وسط به طرف عقب عبارتند از :دندان پيشین میانی. كه به طور قراردادی با حرف A نشان داده می شود.
دندان پيشین طرفی و يا B .
دندان نيش يا C.
دندان آسيای اول يا D.
دندان آسيای دوم يا E.
دندان ها چگونه نامگذاری می شوند
عداد و نوع دندانها در فك بالا و پایين يكسان است. در هر فك نيز تعداد و نوع دندان های نيمه راست و چپ مشابه هستند.
بنابراين در دهان 4 نيم فك داريم.
نيم فک چپ بالا نيمه فک راست بالا
نيم فک چپ پایين نيم فک راست پایين
آیا مراقبت از دندانهای شیری لازم است
دندان های شيری علاوه بر وظايف معمولي يك دندان ( جويدن، تكلم حفظ شكل و زيبایی چهره ) وظيفه ديگری نيز دارند. در واقع دندان های شيری نسبت به دندان های دايمی وظيفه و نقش مهمی را به عهده دارند. حفظ فضای لازم برای رويش دندان های دايمی، وظيفه دندان های شيری است.
رويش صحيح دندان های دايمی ارتباط نزديكی با حفظ دندان هاي شيری تا سن طبيعي افتادن آن ها دارد. به طوری كه هرگاه دندان های شيری زودتر از زمان طبيعی كشيده شوند، يا آن كه بيشتر از مدت زمان لازم در دهان باقی بمانند، ممكن است رويش دندان های دايمی زيرين دچار اشكال شود.
به عنوان مثال دندان های D و E بايستی تا سن 12-10 سالگی به طور سالم در دهان باقی بمانند. سپس با لق شدن آنها دندان های دايمی به جای آن ها رويش يابند . اگر اين دندان ها زودتر از موعد از دست بروند، دندان های مجاور به سمت محل خالی دندان كشيده شده (یا پوسیده) حركت كرده فضای موجود را تنگ تر می نمیند. لذا رويش دندان دايمی دچار مشكل می شود.
متاسفانه بسياری از پدر و مادرها فكر می كنند كه زود خراب شدن دندان های شيری و كشيدن آن ها مهم نيست چرا كه دندان های دايمی به جای آن ها خواهند روييد. به اين ترتيب با عدم مراقبت كافی باعث پوسيدگی زود رس و از دست رفتن آن ها می شوند، كه نتيجه آن رويش نا به جا و يا عدم رويش دندان های دايمی زيرين است.
دوره های دندانی مخلوط
از حدود سن 6 سالگی به تدريج دندان های دايمی شروع به رويش می كنند. در داخل استخوان فك هر كودك در زير دندان های شيری جوانه دندان های دايمی وجود دارند.
با بزرگ شدن كودك . جوانه دندان های دايمی نيز رشد پيدا كرده و به تدريج شروع به حركت می كند. همراه با حركت جوانه دندان های دايمی وجود دارد .
با بزرگ شدن كودك . جوانه دندان های دايمی نيز رشد پيدا كرده و به تدريج شروع به حركت می كند. همراه با حركت جوانه دندان های دايمی ريشه دندان های شیری تحليل می رود . زماني كه ريشه دندان شیری از بين می رود . دندان لق شده و دندانه دايمی به جای آن در می آيد.
به دندان های دايمی كه جایگزين دندان های شیری می شوند دندان های دايمی جانشين گويند. يعني 20 عدد از دندان های دايمی كه به جای 20 عدد دندان شیری در می آيند. دندان های دايمی جانشين نام دارد ( دندان های 1 تا 5 دايمی). بقيه دندان های دايمی كه رويش آنها ارتباطی به افتادن دندان شیری ندارد را دندان دايمی غير جانشين می نامند.
دندان شش سالگی
معمولا اولين دندان دايمی كه رويش می كند، دندان آسيای بزرگ اول يا دندان شماره 6 است و چون اين دندان در حدود 6 سالگی در می آيد، دندان 6 سالگی نام دارد. محل اين دندان در پشت دندان آسيای دوم شیری است و بدون اين كه دندان شیری بيفتد، اين دندان رويش می كند. به عبارت ديگر اولين دندان دايمی غير جانشين كه در پشت دندان های شیری رويش می كند، دندان 6 سالگی است.
به دليل اينكه رويش اين دندان، با افتادن دندان شیری همراه نيست، بسياري از والدين فكر می كنند كه اين دندان هم شیری است و با اطمینان اين كه اگر دندان شیری بيفتد، دندان ديگری بجای آن می رويد، كوششی براي تمیز نگهداشتن آن نمی نمایند به اين تريتب دندان 6 سالگی بايد تا آخر عمر در دهان باقي بماند، خيلي زود پوسيده شده و ازبين می رود. در ابتدای رويش، دندانها استعداد بيشتری براي پوسيدگی دارند و بايستی در تمیز نگه داشتن آنها دقت بيشتری كرد. بی توجهی به دندان 6 سالگی باعث پوسيدگی شديد آن و در موارد زيادی منجر به از دست رفتن اين دندان می شود. دندان در 6 سالگی، الگوی رويش ساير دندان های دائمی است و رويش صحيح و مرتب بقيه دندانها به وجود دندان 6 سالگی بستگی دارد.
دندانهای دائمی
تعداد دندان های دايمی 32 عدد است. تعداد 28 عدد از آنها در سن 6 تا 12 سالگی رويش می كند. دندان های عقل معمولا از 17 سالگی به بعد در می آيند.
تعداد دندان های دايمی در هر نيمه فك 8 عدد است كه به ترتيب از خط وسط بطرف عقب عبارتست از :
دندان پيشین میانی. كه بطور قراردادی با شماره 1 نشان داده می شود.
دندان پيشین طرفی يا شماره 2.
دندان نيش يا شماره 3.
دندان آسيای كوچك اول يا شماره 4.
دندان آسيای كوچك دوم يا شماره 5.
دندان آسيای بزرگ اول يا شماره 6 يا دندان 6 سالگی.
دندان آسيای بزرگ يا شماره 7.
دندان آسيای بزرگ سوم يا شماره 8 يا دندان عقل.
براي نامگذاری اين دندانها همانند دندان های شیری علامت اختصاری به كار می رود ولي در اين حالت از شماره دندان ها استفاده می شود.
دندان های دايمی برای داشتن تغذيه سالم. تكلم صحيح و حفظ زيبايی چهره به كار می روند و همانند بقيه اعضای بدن برای تمام عمر پيش بينی شده اند. لذا مراقبت و نگه داری آن ها از ابتدای رويش ضروری است.
دهان اولين قسمت دستگاه گوارش است كه از لب ها شروع و به حلق منتهی می گردد. در دهان دو فك وجود دارد.
فك بالا ثابت است و حركت نمی كند. ولي فك پایين حركت دارد و عمل باز و بسته شدن دهان را انجام می دهد. در داخل استخوان هر فك حفراتی وجود دارد كه ريشه دندانها در آن قرار می گيرد.
در اين حفرات دندانها بوسيله الياف دور دندان به استخوان فك متصل می شوند. روی آرواره ها و دور دندان را لثه می پوشاند.
به استخوان، لثه و الياف نگهدارنده دور دندان بافت نگهدارنده دندان گفته می شود.
دهان انسان در اعمال زيادی نظير حرف زدن خنديدن. چشيدن . گاز گرفتن. جويدن و بلعيدن غذا شركت دارد.
اولين قدم در راه گوارش غذا. خرد كرد و جويدن مواد غذایی است كه توسط دندانها صورت می گيرد . هركدام از دندانها با شكل خاص خود به عمل جويدن كمك می كنند.
دندان های پيشين برای بريدن . دندان های نيش براي پاره كردن و دندان های آسيا برای خرد كردن لقمه شكل گرفته اند.
دوره های دندانی
هر انسان در زندگی خود. دو سری دندان ( دندان های شيری و دندان های دايمی ) و سه دوره دندانی ( شيری. مخلوط و دايمی) دارد. از حدود 6 ماهگی كه اولين دندان شيری در دهان نوزاد رويش می یابد . تا سن 6 سالگی كه اولين دندان دايمی در دهان می رويد را دوره دندانی شيری می گويند. در اين دوران فقط دندان های شيری در دهان وجود دارند.
از 6 تا 12 سالگی به تدريج دندان های شيری جای خود را به دندان های دايمی می دهند. اين زمان را دوره دندانی مخلوط می گويند.
در حدود 12 سالگی كه هيچ دندان شيری در دهان وجود ندارد و فقط دندان های دايمی در دهان هستند. تا پايان عمر را دوره دندانی دايمی می نامند.
دندان های شيری
دندان های شيری معمولا از شش ماهگي شروع به رويش می نمیند و تا سن دو و نيم سالگی تكمیل می شوند.
البته زودتر در آمدن و يا تاخير در رويش به مدت چند ماه طبيعی است. ولی اگر اين تاخير بيش از 9 ماه گردد بايد به دندان پزشك مراجعه نمود.
تعداد دندان های شیری 20 عدد است يعني كودك در هر فك ده دندان دارد و اين ده دندان در دو نيمه راست و چپ به صورت قرينه قرار دارد.
اسم اين پنج دندان از خط وسط به طرف عقب عبارتند از :دندان پيشین میانی. كه به طور قراردادی با حرف A نشان داده می شود.
دندان پيشین طرفی و يا B .
دندان نيش يا C.
دندان آسيای اول يا D.
دندان آسيای دوم يا E.
دندان ها چگونه نامگذاری می شوند
عداد و نوع دندانها در فك بالا و پایين يكسان است. در هر فك نيز تعداد و نوع دندان های نيمه راست و چپ مشابه هستند.
بنابراين در دهان 4 نيم فك داريم.
نيم فک چپ بالا نيمه فک راست بالا
نيم فک چپ پایين نيم فک راست پایين
آیا مراقبت از دندانهای شیری لازم است
دندان های شيری علاوه بر وظايف معمولي يك دندان ( جويدن، تكلم حفظ شكل و زيبایی چهره ) وظيفه ديگری نيز دارند. در واقع دندان های شيری نسبت به دندان های دايمی وظيفه و نقش مهمی را به عهده دارند. حفظ فضای لازم برای رويش دندان های دايمی، وظيفه دندان های شيری است.
رويش صحيح دندان های دايمی ارتباط نزديكی با حفظ دندان هاي شيری تا سن طبيعي افتادن آن ها دارد. به طوری كه هرگاه دندان های شيری زودتر از زمان طبيعی كشيده شوند، يا آن كه بيشتر از مدت زمان لازم در دهان باقی بمانند، ممكن است رويش دندان های دايمی زيرين دچار اشكال شود.
به عنوان مثال دندان های D و E بايستی تا سن 12-10 سالگی به طور سالم در دهان باقی بمانند. سپس با لق شدن آنها دندان های دايمی به جای آن ها رويش يابند . اگر اين دندان ها زودتر از موعد از دست بروند، دندان های مجاور به سمت محل خالی دندان كشيده شده (یا پوسیده) حركت كرده فضای موجود را تنگ تر می نمیند. لذا رويش دندان دايمی دچار مشكل می شود.
متاسفانه بسياری از پدر و مادرها فكر می كنند كه زود خراب شدن دندان های شيری و كشيدن آن ها مهم نيست چرا كه دندان های دايمی به جای آن ها خواهند روييد. به اين ترتيب با عدم مراقبت كافی باعث پوسيدگی زود رس و از دست رفتن آن ها می شوند، كه نتيجه آن رويش نا به جا و يا عدم رويش دندان های دايمی زيرين است.
دوره های دندانی مخلوط
از حدود سن 6 سالگی به تدريج دندان های دايمی شروع به رويش می كنند. در داخل استخوان فك هر كودك در زير دندان های شيری جوانه دندان های دايمی وجود دارند.
با بزرگ شدن كودك . جوانه دندان های دايمی نيز رشد پيدا كرده و به تدريج شروع به حركت می كند. همراه با حركت جوانه دندان های دايمی وجود دارد .
با بزرگ شدن كودك . جوانه دندان های دايمی نيز رشد پيدا كرده و به تدريج شروع به حركت می كند. همراه با حركت جوانه دندان های دايمی ريشه دندان های شیری تحليل می رود . زماني كه ريشه دندان شیری از بين می رود . دندان لق شده و دندانه دايمی به جای آن در می آيد.
به دندان های دايمی كه جایگزين دندان های شیری می شوند دندان های دايمی جانشين گويند. يعني 20 عدد از دندان های دايمی كه به جای 20 عدد دندان شیری در می آيند. دندان های دايمی جانشين نام دارد ( دندان های 1 تا 5 دايمی). بقيه دندان های دايمی كه رويش آنها ارتباطی به افتادن دندان شیری ندارد را دندان دايمی غير جانشين می نامند.
دندان شش سالگی
معمولا اولين دندان دايمی كه رويش می كند، دندان آسيای بزرگ اول يا دندان شماره 6 است و چون اين دندان در حدود 6 سالگی در می آيد، دندان 6 سالگی نام دارد. محل اين دندان در پشت دندان آسيای دوم شیری است و بدون اين كه دندان شیری بيفتد، اين دندان رويش می كند. به عبارت ديگر اولين دندان دايمی غير جانشين كه در پشت دندان های شیری رويش می كند، دندان 6 سالگی است.
به دليل اينكه رويش اين دندان، با افتادن دندان شیری همراه نيست، بسياري از والدين فكر می كنند كه اين دندان هم شیری است و با اطمینان اين كه اگر دندان شیری بيفتد، دندان ديگری بجای آن می رويد، كوششی براي تمیز نگهداشتن آن نمی نمایند به اين تريتب دندان 6 سالگی بايد تا آخر عمر در دهان باقي بماند، خيلي زود پوسيده شده و ازبين می رود. در ابتدای رويش، دندانها استعداد بيشتری براي پوسيدگی دارند و بايستی در تمیز نگه داشتن آنها دقت بيشتری كرد. بی توجهی به دندان 6 سالگی باعث پوسيدگی شديد آن و در موارد زيادی منجر به از دست رفتن اين دندان می شود. دندان در 6 سالگی، الگوی رويش ساير دندان های دائمی است و رويش صحيح و مرتب بقيه دندانها به وجود دندان 6 سالگی بستگی دارد.
دندانهای دائمی
تعداد دندان های دايمی 32 عدد است. تعداد 28 عدد از آنها در سن 6 تا 12 سالگی رويش می كند. دندان های عقل معمولا از 17 سالگی به بعد در می آيند.
تعداد دندان های دايمی در هر نيمه فك 8 عدد است كه به ترتيب از خط وسط بطرف عقب عبارتست از :
دندان پيشین میانی. كه بطور قراردادی با شماره 1 نشان داده می شود.
دندان پيشین طرفی يا شماره 2.
دندان نيش يا شماره 3.
دندان آسيای كوچك اول يا شماره 4.
دندان آسيای كوچك دوم يا شماره 5.
دندان آسيای بزرگ اول يا شماره 6 يا دندان 6 سالگی.
دندان آسيای بزرگ يا شماره 7.
دندان آسيای بزرگ سوم يا شماره 8 يا دندان عقل.
براي نامگذاری اين دندانها همانند دندان های شیری علامت اختصاری به كار می رود ولي در اين حالت از شماره دندان ها استفاده می شود.
دندان های دايمی برای داشتن تغذيه سالم. تكلم صحيح و حفظ زيبايی چهره به كار می روند و همانند بقيه اعضای بدن برای تمام عمر پيش بينی شده اند. لذا مراقبت و نگه داری آن ها از ابتدای رويش ضروری است.
+ نوشته شده در جمعه یکم آذر ۱۳۸۷ ساعت 21:42 توسط بهنام
|