نهنگ هاي قاتل
با مطالعه اين مقاله در مورد نهنگ هاي قاتل اطلاعات مفيد و معتبري را توام با منابع اصلي آنها بدست خواهيد آورد
نام انگليسي : Killer Whale
نام علمي : Orcinus orca
نام فارسي : نهنگ قاتل
مقدمه :
نهنگ هاي قاتل از زمان هاي بس دور و دراز تا كنون توجه بسياري از انسان ها را به خود جلب كرده اند. برخي آنها را موجوداتي خونخوار و برخي ديگر آنها را گرگ هاي دريا ناميدند. برخي دانشمندان و فلاسفه آنها را موجوداتي وحشي تلقي كردند و آنها را دشمن انسان به شمار آوردند.
و در اين ميان برخي ديگر نهنگ هاي قاتل را حيواناتي باهوش احساساتي و بازيگوش ناميدند. و اما چيزي كه همگي در مورد آن مطمئن هستيم اين است كه تا كنون حتي يك مورد از حمله يك نهنگ قاتل به انسان در هيچ جاي دنيا گزارش نشده است. ولي اگر به برخورد انسان در مورد اين حيوان بي آزار بنگريم مي بينيم كه هزاران مورد تهاجم انسان به نهنگ قاتل در سطح دنيا به بهانه هاي مختلف اتفاق افتاده است.
در اينجا سعي داريم شما را با جنبه هاي مختلف زندگي نهنگ قاتل آشنا سازيم و حتي الامكان اطلاعاتي عمومي را در مورد حيات اين موجود عرضه داريم.
تاريخچه :
در سال 1961 اولين نهنگ قاتل جهت انجام مطالعات در آبهاي اقيانوسي ايالت كاليفورنيا از دريا گرفته شد. اين نهنگ يك نهنگ ماده بيمار و ضعيف بود كه بعد از گذشت دو روز از ورود به استخر سر خود را به ديواره استخر كوبيد و مرد. نهنگ قاتل بعدي در سال 1964 گرفته شد و او هم پس از گذشت چند مدت به همان شيوه نهنگ قبلي از بين رفت.
يك مجسمه ساز به نام Samuel Burich از طرف مجموعه آكواريومي Vancouver مأموريت يافت تا يك نهنگ قاتل را كشته و يك مدل از آن بسازد. وي با استفاده از زوبين ( نيزه مخصوص شكار نهنگ) يك نهنگ قاتل به طول 6/4 متر و به وزن يك تن را شكار كرد. ولي از آنجا كه نهنگ بلافاصله و حتي بعد از شليك نمرد رييس آكواريوم تصميم گرفت آنرا زنده به Vancouver ببرد و در آنجا نام نهنگ را Moby Doll گذاشتند. مردم از مطيع بودن Moby Doll تعجب مي كردند. اين نهنگ پس از كذشت 87 روز به دليل يك بيماري پوستي كه حاصل شوري كم آب بندرگاه بود از بين رفت.
گرفتن نهنگ هاي قاتل از آب به جهت نمايش دادن در نمايشگاه ها از سال 1965 شروع شد. در اين سال يك نهنگ قاتل به طول 5/7 نتر و به وزن 5 تن به طور اتفاقي در تور دو ماهيگيردر شهر Namu ( نامو) در كلمبياي انگلستان به دام مي افتد. اين دو ماهيگير تصميم مي گيرند آنرا به مزايده بگذارند.
در اين هنگام شخصي به نام Ted Griffin كه صاحب يك آكواريوم عمومي در واشنگتون مي باشد و مدت ها آرزوي نمايش نهنگ قاتل را در نمايشگاه خود در سر داشت نهنگ را به قيمت 8000 دلار خريداري ميكند و نام آنرا نامو مي گذارد. تنها مشكل موجود انتقال نامو به واشنگتون طي مسافتي 724 كيلومتري است كه او با ساختن محفظه اي به طول 3/18 متر عرض 12 متر و عمق 8/4 متر كه در آب شناور بوده و به قايق وصل بود اين مشكل را حل كرد. در روز اول سفر به سوي واشنگتن نامو صداهاي جيغ مانند مختلفي از خود صادر ميكرد و در روز چهارم سفر 30 تا 40 نهنگ قاتل به محفظه رسيدند و با ضربه زدن به آن قصد رها كردن نامو را داشتند. آنها دفعات زيادي به قفس حمله كردند ولي هنگامي كه توسط اندام كاشف صوتي درون بدن ( كه توسط آن مي توانند اجسام زير آب را شناسايي كند ) اخطار دريافت كردند دست از حمله كشيدند و بعد از ساعت ها به تدريج پراكنده شدند. فقط 3 نهنگ قاتل نامو را بيشتر از 240 كيلومتر همراهي كردند كه احتمالا مادر و خواهران يا برادران او بوده اند. در روز اول ورود نامو به نمايشگاه 5000 نفر به ديدن او آمدند و جمعيت بازديد كنندگان از او تا ماه بعد به 120000 نفر رسيد.
Ted Griffin تصميم گرفت اين اعتقاد و يا بهتر بگوييم اين طلسم را كه نهنگ قاتل موجودي خطرناك و خونخوار است از بين ببرد. او مي دانست كه اگر بخواهد خلاف اين مطلب را ثابت كند مي بايست شخصا و در حضور همه براي چند مدت با نامو تماس داشته باشد. به همين منظور جهت ايجاد رابطه دوستي با نامو تصميم گرفت با او شنا كند.
اما او قبل از اينكه با يك نهنگ قاتل از دنياي وحش تماسي داشته باشد تمام حركات نامو را مورد بررسي قرار داد و رفتارهاي مختلفاو را مطالعه كرد.
از آنجا كه نهنگ قاتل در طبيعت هيچ دشمني ندارد وي متقاعد شده بود كه ترس نهنگ دليلي بر تهاجم او نيست. بلكه در عوض باعث جلب توجه و حس كنجكاوي او مي شود.
وي براي اولين بار دقيقا يك ماه پس از ورود نامو به نمايشگاه با نامو به شنا كردن پرداخت. Griffin با يك برس دسته كوتاه به نامو نزديك شد و با آن سر بيني و زير پوزه او را نوازش داد. بعد از چند روز Griffin بر پشت نامو سوار شد و از آن به بعد آن دو از يكديگر جدايي ناپذير بودند. وي در مورد ارتباطش با نامو ميگويد: " انگار هر خواسته ذهني من به منزله يك دستور براي نهنگ بود. "
Griffin با پولي كه بدست آورده بود چنان شهرتي پيدا كرده بود كه عليرغم تجربه و لمس ذات و طبيعت باهوش نامو با شخصي به نام Goldsberry شريك شد و اقدام به دام انداختن نهنگ هاي قاتل بيشتري كرد. آن دو از سال 1965 تا سال 1977 تقريبا 262 نهنگ قاتل به دام انداختند كه حد اقل 11 عدد از آنها در طي نقل و انتقالات از بين رفتند.
شكارچيان نهنگ هاي قاتل تعداد اين نهنگ ها را در آبهاي اطراف واشنگتن بين 100 تا 1000 عدد پيش بيني مي كردند. با افزايش نگراني ها در مورد صيد بي رويه نهنگ هاي قاتل اداره شيلات كانادا يك زير دريايي تحقيقاتي را به منظور شمارش تعداد نهنگ ها در اين آبها اعزام كرد كه حاصل تحقيقات اين زيردريايي 200 تا 300 عدد نهنگ قاتل بود كه به مراتب از ميزاني كه در نظر صيادان بود كمتر مي نمود. در سال 1973 شيوه عكسبرداري از باله پشتي و بخش زين مانند پشت نهنگ جهت شمارش آنان توسط دكتر Mike Bigg پيشنهاد شد.
رده بندي علمي نهنگ هاي قاتل :
راسته :
پستانداران دريايي
تمام دلفين ها نهنگ اي دندان دار و وال ها در اين راسته قرار دارند. اين راسته تقريبا 80 گونه موجود زنده را شامل مي شود كه به سه زير راسته مي توان آنها را تقسيم كرد :
1) نهنگ هاي دندان دار (Odontoceti )
2) نهنگ گو?پشت آبي ( Mysticeti )
3) نهنگ هاي فسيلي ( Archaeoceti ) كه هم اكنون از بين رفته اند.
خانواده دلفين ها
دلفين ها و خويشاوندان نزديك آنها در اين خانواده قرار مي گيرند. در اين خانواده 32 گونه وجود دارد از جمله آنهايي كه از لحاظ اسمي به نهنگ قاتل نزديك هستند مانند نهنگ قاتل كوتوله يا Feresa attenuata و نهنگ قاتل بدلي يا Pseudorca crassiddens . نهنگ هاي قاتل بزرگترين عضو خانواده دلفين ها هستند.
گونه :
نهنگ قاتل ( Orcinus orca )
به دليل شهرت آنها در درندگي به زبان اسپانيايي گاهي آنها را Ballena asesina به معني آدم كش مي نامند. دريانورداني كه شاهد حمله اين موجود به پستانداران بزرگ دريايي بودند آنرا " قاتل نهنگ " ناميدند كه پس از گذشت زمان اين اسم به " نهنگ قاتل " تغيير پيدا كرد. آنها به اين دليل به اين نام خوانده مي شوند كه نهنگ هاي بزرگ ديگر را مي كشند نه به دليل اينكه ضرري به انسان مي رسانند.
مشخصه هاي جسماني :
اندازه :
نهنگ هاي قاتل از برخي نهنگ هاي ديگر كوچكتر هستند ولي بزرگ ترين شكارچي پستاندار تا كنون شناخته شده مي باشند. طول بدن نهنگ قاتل نر 6/7-8/5 متر و وزن آن 5442-3628 كيلوگرم است. طول بدن ماده ها 8/5-9/4 متر و وزن آنها 3628-1361 كيلوگرم مي باشد.
سايز بدن نهنگ ها در نواحي مختلف جغرافيايي متفاوت است. تحقيقات بر روي بيش از 2000 نهنگ قاتل اطلس شمالي انجام شده و طول بدن نهنگ قاتل نر را به طور ميانگين 1/6 متر و طول بدن نهنگ ماده 5/5 متر برآورد شده است.
بزرگترين نهنگ قاتل نر شناخته شده 8/9 مترطول و10000 كيلوگرم و بزرگترين ماده 5/8 متر طول و 7500 كيلوگرم وزن داشته است.
شكل بدن :
بدن نهنگ قاتل براق هيدروديناميك و دوكي شكل بوده و براي زندگي در يك محيط آبي به خوبي سازگاري پيدا كرده است.
رنگ :
اين حيوانات از روي رنگ سياه و سفيد پررنگ و چشم گيرشان به راحتي قابل تشخيص اند. سطح پشتي به استثناء قسمت زيرين و پشتي باله پشتي ( زين ) و باله هاي سينه اي سياه رنگ اند. زين يك ناحيه خاكستري رنگ است كه درست در پشت باله پشتي قرار دارد. بخش شكمي فك پاييني و ناحيه زير باله دمي سفيد رنگ است. حاشيه پاييني باله دمي سياه رنگ مي باشد. يك ناحيه سفيد رنگ به نام لكه چشمي دقيقا بالا و كمي عقب تر از چشم قرار گرفته است.
اين رنگ آميزي نهنگ هاي قاتل احتمالا قابليت شكار آنها را افزايش ميدهد.
رنگ بدن آن به گونه اي است كه گمان ميرود به شكل معكوس سايه انداخته است قسمت تاريك در بالا و قسمت روشن در پايين قرار دارد. به دليل وجودرنگ تيره بالاي بدن اگر از بالا به نهنگ نگاه كنيم تشخيص او از تاريكي كف دريا مشكل مينمايد و اگر از پايين به او نگاه كنيم بخش روشن زيرين بدن با قسمت روشن سطح آب تركيب ميشود. بنابراين طعمه در تشخيص دادن صياد از محيط اطراف دچار مشكل ميشود.
74 مورد در مورد عارضه عدم وجود رنگ دانه در بدن نهنگ قاتل گزارش شده است و در سال 1970 يك نهنگ قاتل كاملا سفيد رنگ در كلمبيا مورد مطالعه قرار گرفت.
نهنگ قاتل ماده نهنگ قاتل نر
باله سينه اي :
باله سينه اي نهنگ قاتل دايره اي شكل است و شكلي مانند پارو دارد. باله اكثر بخش هاي اندام جلويي پستانداران خشكي را دارا ميباشد كه نشان دهنده يك منشأ واحد ميان آنان است. بخش هاي مختلف آن توسط بافت مياني محكم شده اند و صفحات غضروفي در بخش عرضي ميان استخوان ها قرار دارد. نهنگ ها از باله سينه اي براي تغيير جهت و از باله دمي براي توقف استفاده مي كنند. يك نهنگ نر منحصر به فرد باله داراي سينه اي به طول 203 سانتي متر و عرض 109 سانتي متر بوده است.
باله دمي :
دو انتهاي باله دمي نهنگ قاتل را Fluke مي نامند. فلوك ها صفحات بدون استخواني هستند كه از پهن شدن بافت هاي مياني سخت و محكم تشكيل شده اند.
نهنگ با استفاده از ماهيچه هاي پشتي كه در پشت ستون فقرات قرار دارند و همچنين با استفاده از ساقه دمي باله دمي را حركت مي دهد. با اينكه نهنگ قاتل داراي 50 تا 54 مهره در ستون فقرات خود مي باشد ولي هيچكدام از آنها به باله دمي راه نيافته اند. بنا براين هيچ تعجبي ندارد كه باله دمي نهنگ هاي قاتل به وي?ه انواع نر به دليل نداشتن استخوان و يا حتي غضروف خميده شده باشند. بزرگترين باله دمي متعلق به يك نهنگ نر بوده كه فاصله ميان دو انتهاي دمي 7/2 متر اندازه گيري شده است.
باله پشتي :
ساختار دروني باله پشتي نيز دققا همانند باله دمي است و هيچ استخوان يا غضروفي ندارد. نقش باله پشتي مانند دكل كشتي است و تعادل نهنگ را به هنگام شنا فراهم مي كند. بزرگترين باله پشتي در ميان پستانداران دريايي متعلق به نهنگ قاتل نر ميباشد كه طول آن به 8/1 متر مي رسد. باله پشتي در انواع ماده كوتاه تر است و بين 9/0 تا 2/1 متر طول دارد و ممكن است كمي به عقب خميده شود.
گمان مي رود رشد باله پشتي در نهنگ هاي نر يكي از معيارهاي تشخيص بلوغ جنسي باشد زيرا رشد انتهاي باله تقريبا همزمان با بلوغ جنسي اتفاق مي افتد.
نهنگ هاي قاتل نر و ماده ممكن است داراي باله هاي پشتي با اشكال مختلفي باشند از جمله خميده موج دار پيچ خورده زخم خورده و يا كاملا به شكل تا شده. حتي در باله دمي برخي از آنها سوراخ گلوله وجود دارد.
دليل تا شدن باله پشتي نهنگ هاي قاتل هنوز كاملا مشخص نيست و احتمال ميرود كه به دليل ?نتيك و يا به دليل آسيب ها و صدمات باشد. و از آنجا كه بلندي آنها از قد يك انسان هم بيشتر مي شود اين خميدگي ممكن است به دليل عدم وجود استخوان و يا غضروف در باله جهت استحكام آن بوجود بيايد. اخيرا مطالعات در نيوزلند نشان مي دهند كه 23 درصد نهنگ هاي قاتل نر باله پشتي خميده دارند.
دانشمندان با عكسبرداري از باله پشتي نهنگ ها آنها را به صورت فردي و جمعي تشخيص هويت مي كنند مانند گرفتن اثر انگشت از انسان.
رفتار نهنگ قاتل :
ساختار جمعي :
نهنگ هاي قاتل در گروه هاي جمعي به هم چسبيده به مدت هاي طولاني زندگي مي كنند. اين گروه ها را دسته مي ناميم. اندازه دسته ها از 5 تا 30 عدد نهنگ را شامل مي شود و در مناطق مختلف جغرافيايي به اندازه هاي مختلفي ديده ميشوند مثلا در آلاسكا و آنتراكتيكا گروه هاي شامل بيشتر از 100 نهنگ ديده شده اند.دسته ها متشكل از نرها ماده ها نوزادان و سنين مختلف است. ماده ها و نوزادان عموما در ميان گروه و نرهاي بالغ در اطراف شنا مي كنند.
دسته ها كوچك ترين و يا بزرگ ترين واحد اجتماعي نهنگ هاي قاتل نيستند.
محققان اساسي ترين واحد اجتماعي نهنگ ها را به عنوان گروه هاي خانوادگي شناسايي كرده اند. يك گروه خانوادگي از يك مادر و نوزادانش ( به جز دختري كه خود نوزاد دارد) تشكيل شده است. يك يا دو گروه خانوادگي ممكن است با يكديگر در يك زير شاخه دسته ( زير دسته ) حركت كنند. نهنگ هاي درون يك زير دسته احتمالا با يكديگر خويشاوندي نزديكي دارند. يك زير دسته شامل مادرها دخترها و احتمالا خواهرها و دخترخاله ها است.
يك طايفه يك طبقه بالاتر از دسته است. طايفه ها از دسته هاي موجود در يك ناحيه با لهجه هاي همسان كه گمان ميرود خويشاوند باشند تشكيل شده اند. طايفه ها از يك دسته اجدادي كه طي زمان رشد كرده و تكه تكه شده است بوجود آمده اند.
و در نهايت بالاترين مرتبه ساختار جمعي نهنگ ها جامعه است. يك جامعه از تعداد زيادي دسته كه در حال مهاجرت با يكديگر مشاهده شده اند تشكيل شده است. يك دسته از يك جامعه هرگز در حال مهاجرت با دسته ديگر از يك جامعه ديگر مشاهده نشده است حتي اگر مسير مهاجرت آنها يكي باشد.
بعضي مواقع ممكن است دسته هاي كوچك تر به يكديگر بپيوندند و گروهي متشكل از 50 عدد عضو ( حد اكثر 500 عدد در بعضي مواقع ) بوجود مي آورند كه به آنها " گله " يا " تراكم " اطلاق مي شود.
تحت برخي شرايط مخصوصا در ماه زايمان بعضي از افراد دو دسته با يكديگر تعويض مي شوند.
دسته هاي مقيم و ناپايدار :
در اقيانوس هاي شمال شرقي محققان نهنگ هاي قاتل را بر اساس مشخصه هاي فيزيكي و رفتاري به سه دسته نهنگ هاي قاتل مقيم نهنگ هاي قاتل ناپايدار و نهنگ هاي قاتل ساحلي تقسيم مي كنند. نهنگ هاي ساحلي شناخته شده هستند اما كمتر مورد مطالعه قرار گرفته اند. آنها در گروه هاي 30 تا 60 تايي مهاجرت مي كنند و به ندرت در آبهاي اقيانوسي يافت مي شوند. دانشمندان متوجه تفاوت هاي زيادي بين نهنگ هاي مقيم و نهنگ هاي ناپايدار شده اند. هيچ گونه اثر متقابلي ميان اين دو گروه يافت نشده است در حقيقت اين دو از يكديگر دوري مي كنند. اندازه دسته تاي نهنگ هاي مقيم از 5 تا 50 عدد متغير است در حالي كه نهنگ هاي ناپايدار معمولا به تنهايي و يا در گروه هاي2 تا 7 تايي سفر مي كنند.
نهنگ هاي مقيم در محدوده آبهاي اقيانوسي مهاجرت مي كنند در حالي كه نمي توان براي گروه هاي نهنگ هاي ناپايدار نمي توان محدوده مهاجرتي در نظر گرفت. مقيم ها عموما روي يك خط مستقيم و در امتداد خط ساحلي حركت مي كنند اما ناپايدارها ممكن است براي مهاجرت دو برابر زمان مصرف كنند زيرا داراي حركت دايره اي هستند و همچنين خط محيط مرئي ساحل را دنبال مي كنند. نهنگ هاي ناپايدار در فاصله 1450 متري ساحل مشاهده شده اند. نهنگ هاي مقيم با نهنگ هاي ناپايدار از لحاظ ر?يم غذايي نيز متفاوت اند. شواهدي وجود دارد دال بر وجود داشتن حد اقل 8 طايفه از نهنگ هاي قاتل آلاسكايي : چهار طايفه نهنگ قاتل مقيم سه طايفه نهنگ قاتل ناپايدار و يك طايفه نهنگ قاتل ساحلي .
ارتباطات :
نهنگ هاي دندان دار در حلق خود فاقد تارهاي صوتي هستند. احتمالا صداها توسط جريان هوا از ميان كيسه هاي بيني در ناحيه حفره اسپيراكولوم به وجود مي آيند. آنها هنگام تلفظ برخي لغات از اين حفره هوا آزاد مي كنند ولي دانشمندان بر اين باورند كه اين عمل نوعي نمايش بصري است. فركانس اصوات توليد شده بين 1/0 تا 40 كيلو هرتز مي باشد. نهنگ هاي قاتل صداهايي شبيه به كليك صدايي مانند ناله صداهاي لرزشي صداي خرخر صداي سوت جيغ و صدايي شبيه به صداي لولاي در بوجود مي آورند. آنها اين صداها را در هر زمان و در هر عمقي ايجاد مي كنند. صداها از لحاظ شدت طول موج و خصوصيات با يكديگر متفاوتند.
هنگامي كه دو دسته نهنگ قاتل به يكديگر مي پيوندنديك سري اصوات وي?ه اي را به اشتراك مي گذارند ولي مجموعه اصوات هر دسته همچنان متفاوت با دسته ديگر باقي مي ماند به شكلي كه دانشمندان مي توانند هر دسته را توسط صدايي كه ايجاد ميكند شناسايي كنند.نهنگ هاي قاتلي كه از لحاظ جغرافيايي با يكديگر فاصله زيادي دارند داراي لهجه هاي كاملا متفاوتي هستند.
رفتار اجتماعي :
به نظر مي رسد كه ميان اعضاء يك دسته نهنگ قاتل يك وابستگي شديد اجتماعي وجود دارد. همانند بيشتر گونه هاي جانوري يك سلسله مراتب اجتماعي ميان گروهي از نهنگ هاي قاتل وجود دارد سلسله مراتب در اين گونه جانوري مادر سالاري يا ماده سالاري است.اين حيوانات بر يكديگر تسلط پيدا مي كنند و دستورات خود را از روش هايي مانند وارد كردن ضربه اي سيلي مانند بر روي سطح آب ضربه زدن با سر به هم زدن ناگهاني آرواره ها گاز گرفتن خراش انداختن با دندان و ديگر حركات و ?ست هاي نمايان كننده نيرو به يكديگر اعمال مي كنند.
تعداد بي شماري از خراش هاي حاصل از دندان روي بدن نهنگ هاي قاتل مشاهده ميشود. در برخي مواقع ممكن است اين خراش ها به صورت يك زخم براي هميشه روي بدن باقي بماند اما در اكثر مواقع اين خراش ها سطحي بوده و به سرعت بهبود مي يابند.
دانشمندان دريافته اند كه نوزادان نهنگ قاتل از 2 روز بعد از تولد تا حداكثر 56 روز بعد از متولد شدن يك نظم اجتماعي را از مادرها و بالغ هاي مهم دسته مي آموزند. اين نظم ممكن است به شكل جلوگيري كردن ( تشكيل يك حصار اطراف نوزاد براي محدود كردن حركاتش ) و يا خراش با دندان باشد.
رفتار انفرادي :
رفتار انفرادي نهنگ قاتل مانند غوطه ور شدن در آب به شكل عمودي به طوري كه بخشي از سر بيرون از آب باشد .
جهيدن بيرون از آب به طور كامل به شكلي كه با پشت يا پهلو روي سطح آب پايين بيايد.
وارد كردن ضربه با باله دمي خود بر سطح آب
وارد كردن ضربه با باله سينه اي بر سطح آب
و چرخيدن روي پهلوي خود جهت برخورد باله پشتي بر سطح آب. دانشمندان بر اين عقيده اند كه اين رفتار با رفتار تسلط يابي و همچنين شناختن محيط اطراف رابطه دارد. نهنگ هاي قاتل ممكن است اين حركات را جهت تسكين دادن درد انجام دهند زيرا پوست آنها در طول شنا مي ريزد و زخم ميشود. رويش سلول پوستي يك نهنگ قاتل 250 مرتبه سريعتر از سلول پوست ساعد انسان است. نهنگ هاي قاتل در تنگه Johnston در كلمبياي انگلستان عادت دارند بدن خود را به كف خليج كه پر از سنگريزه است مي مالند. دليل اين رفتار هنوز كاملا مشخص نيست اما اين عمل ممكن است نهنگ را در از بين بردن انگل هاي خارجي كمك كند و يا شايد براي تحريك كردن حس لامسه اي كاربرد داشته باشد.
رفتارشناسي هاي انجام شده روي بسياري از پستانداران در پارك هاي جانوري نشان داده اند كه نهنگ هاي قاتل جزء كنجكاوترين انواع نهنگ ها هستند و علاقه زيادي به بازي كردن و همچنين دستكاري اجسام از خود نشان مي دهند.
خواب :
طرز خوابيدن نهنگ هاي قاتل يكي از اسرار طبيعت محسوب ميشود با اين حال مطالعات انجام شده در شوروي سابق حاكي از اين است كه خواب عميق در دلفين ها ( خويشاوندان نزديك نهنگ هاي قاتل ) ممكن است تنها در يك نيمكره مغزي اتفاق بيافتد.
نهنگ هاي قاتل در حال استراحت در شب و روز براي مدت هاي زماني كوتاه و يا به مدت 8 ساعت كامل مشاهده شده اند. آنها ممكن است در هنگام استراحت به آرامي شنا كنند و ممكن است 3 تا 7 غوص كوتاه داشته باشند كه كمتر از يك دقيقه به طول مي انجامد قبل از اينكه يك عمق گيري طولاني به مدت 3 دقيقه انجام دهند.
پرا?ندگي و زيستگاه :
نهنگ هاي قاتل بعد از انسان بيشترين وسعت جغرافيايي را در ميان پستانداران دارا مي باشند. آنها در تمام اقيانوس ها سكونت دارند ولي بيشتر در آبهاي قطب جنوب و قطب شمال و در آبهاي سرد يافت مي شوند.
نهنگ هاي قاتل در آبهاي گرم مانند هاوايي استراليا و خليج مكزيك نيز يافت شده اند. چنين مشاهداتي با اينكه بسيار كمتر اتفاق مي افتند اما حاكي از اين هستند كه نهنگ قاتل ريسك زندگي كردن در مناطق مختلف را مي پذيرد. حتي عجيب تر از اين نهنگ هاي قاتل را در رودخانه هاي آب شيرين مانند راين نيز ديده اند. يكي از آنها 177 كيلومتر در رودخانه كلمبيا براي خوردن ماهي پيش رفته بود. با آنكه آنها را هم در آبهاي اقيانوسي و هم درآبهاي ساحلي مي توان يافت اما نهنگ هاي قاتل بيشتر اعماق كمتر از 200 متر را براي سكونت انتخاب مي كنند. در آبهاي سرد پراكندگي آنها به يخ هاي شناور بستگي دارد.
مهاجرت :
در برخي نواحي مهاجرت نهنگ ها توسط مهاجرت ماهي ها تحت تاثير قرار مي گيرد. در كاناداي شرقي مهاجرت نهنگ هاي قاتل به مهاجرت سگ هاي آبي و نهنگ هاي شياردار بستگي دارد. در حالي كه مهاجرت نهنگ هاي قاتل در شمال شرقي اقيانوس اطلس با مهاجرت " شگ ماهيان " همراه است. در درياهاي Bering Chukchi و Beaufort نهنگ هاي قاتل مهاجرت خود را با توجه به پيشروي يا عقب نشيني تكه يخ هاي قطبي انجام مي دهند.
جمعيت :
به دليل پراكندگي وسيع آنها در مناطق مختلف دنيا جمعيت جهاني آنها مشخص نيست. چند گروه از نهنگ هاي قاتل مورد بررسي قرار گرفته اند كه نمودار جمعيتي آنها به شرح زير است :
جمعيت آنها در جنوب شرقي آلاسكا تقريبا 250 عدد است.
در غرب آلاسكا و جزيره Vancouver در كلمبياي انگليس هر كدام 300 عدد برآورد شده است.
تعداد آنها در مناطق قطبي حدود 70 هزار تا 180 هزار تخمين زده شده است.
سازش با محيط :
شنا كردن :
1)_سرعت شنا كردن و مدت زمان شنا بسيار به هم وابسته اند احتمالا شناي سريع مدت زمان كمتر و شناي با سرعت كم مدت زمان بيشتري به طول مي انجامد.
2)_نهنگ هاي قاتل از جمله سريع ترين پستانداران دريايي به شمار مي آيند. آنها حد اكثر با سرعت 48 كيلومتر بر ساعت (36 متر بر ثانيه) كه فقط چند ثانيه به طول مي انجامد در مرتبه دوم بعد از دلفين هاي Commerson (با سرعت 56 متر بر ثانيه) قرار دارند. هر چند اين نهنگها معمولا با سرعت 2/3 تا 2/9 به شنا كردن مي پردازند.
نهنگ هاي قاتل در آب بسيار چابك هستند و قابليت مانور بالايي دارند. در هنگام شنا نزديك سطح آب معمولا به مدت 30 ثانيه يا كمتر زير آب مي مانند.
عمق گيري و تنفس :
آنها تا عمق 5/31 تا 61 متري در آب فرو مي روند و عموما تا اعماق زيادي نفوذ نمي كنند. بيشترين عمق گيري آنها تحت شرايط آزمايشگاهي 2743 متر بوده است.
نهنگ هاي قاتل در هنگام عمق گيري هر 4 تا 5 دقيقه به سطح آب مي آيند. هنگامي كه روي سطح آب هستند 2 تا 5 مرتبه نفس مي گيرند. فاصله ميان عمق گيري ها 5 تا 10 دقيقه است.
مدت زمان عمق گيري ها معمولا 10 دقيقه است و بيشترين زمان عمق گيري مشاهده شده در اقيانوس 12 دقيقه و در شرايط آزمايشگاهي 15 دقيقه بوده است.
اعضاء و جوارح تمامي پستانداران دريايي سازگاري هاي وي?ه اي را به هنگام عمق گيري كسب كرده اند كه اين سازگاري ها آنها را قادر به ذخيره اكسي?ن هنگام شنا در زير آب كرده است.
ضربان قلب نهنگ قاتل نيز مانند بقيه پستانداران دريايي به هنگام عمق گيري كاهش مي يابد و از 30 تا 60 ضربه در دقيقه متغير است. در هنگام عمق گيري جهت جريان خون عوض مي شود و از اندامي كه قابليت تحمل كمبود اكسي?ن را دارند به سوي قلب شش ها و مغز كه به اكسي?ن بيشتري نياز دارند جريان پيدا مي كند.
اين نهنگ هنگامي كه بر سطح آب است از طريق مجراي تنفسي(حفره اسپيراكولوم) كه در قسمت پشتي آن قرار دارد تنفس ميكند در زير آب نفس خود را نگه مي دارد و قبل از رسيدن به سطح آب حفره اسپيراكولوم را باز كرده هوا را خارج مي كند.
پستانداران دريايي داراي مقادير ميوگلوبين بيشتري در ماهيچه هاي خود براي ذخيره بيشتري دارا هستند. ميوگلوبين وظيفه رساندن اكسي?ن را به بافت ها بر عهده دارد. بنابراين اين سازش ها باعث مي شود كه نهنگ قاتل هنگام عمق گيري بتواند به ميزان كافي اكسي?ن ذخيره نمايد.
هنگامي كه غواصان به اعماق آب مي روند با خطري به نام بيماري كمبود فشار مواجه هستند كه به اين طريق اتفاق مي افتد :
مولكول هاي نيترو?ن درون كپسول هواي غواصان در اعماق زياد در بدن آنها تغييراتي پيدا مي كند زيرا مولكول هاي نيترو?ن با افزايش عمق محلول تر مي شوند. و هنگامي كه غواص به طرف سطح مي آيد نيترو?ن نامحلول به قسمت هاي گازي بدن راه پيدا مي كند و در نتيجه ممكن است باعث ايجاد حباب هاي ريزي در مويرگ ها شود.
اما يك نهنگ قاتل به دليل اينكه در سطح آب تنفس مي كند و در اعماق آب نفس نمي گيرد شش هاي قابل انعطاف آن در اعماق آب به سوي ناي و لوله هاي بيني مي فرستند و در نتيجه اندام هاي دروني نيترو?ن جذب نمي كنند و عارضه بيماري كمبود فشار در آنها بوجود نمي آيد. البته پس از غوص هاي متعدد و پشت سر هم ممكن است غلظت نيترو?ن درون بافت ها تا حدي برسد كه باعث به وجود آمدن اين عارضه شود.
نهنگ قاتل از طريق اين حفره تنفس مي كند و قبل از عمق گيري آن را مي بندد.
عادات غذايي :
نهنگ هاي قاتل بسيار فعال و فرصت طلب هستند و بدون شك بزرگترين شكارچيان دريا محسوب مي شوند. در حقيقت آنان بزرگترين شكارچيان در ميان جانوران خون گرم هستند.
ماهي ها نرمتنان شير دريايي گرازماهي لاك پشت دريايي سمور دريايي پرندگان پستانداران بزرگ دريايي ( بالن ها و وال هاي دندان دار) خرس هاي قطبي خزندگان و حتي يك گوزن شمالي در شكم نهنگ هاي قاتل يافت شده اند. شايد عجيب ترين چيزي كه در شكم آنها يافت شده است بقاياي يك نهنگ قاتل ديگر مي باشد. از آنجايي كه رفتار هم جنس خواري در آنها به ندرت ديده شده است اين بقايا به احتمال زياد بقاياي يك نهنگ قاتل مرده بوده است كه آنها از لاشه آن تغذيه كرده اند. در زير يك نهنگ قاتل را در حال حمله كردن به يك دلفين مشاهده مي كنيد.
عادات غذايي نهنگ هاي قاتل از يك منطقه به منطقه ديگر متفاوت است. آنها در قطب 67 در صد از ماهي 27 در صد از پستانداران دريايي و 7 درصد از نرمتنان تغذيه مي كنند. و در درياي برينگ (Bering) در نزديكي آلاسكا 65 درصد از ماهي 20 درصد از نرم تنان و 15 در صد از پستانداران دريايي استفاده مي كنند.ر?يم غذايي نهنگ هاي مقيم با نهنگ هاي ناپايدار متفاوت است دسته هاي نهنگ قاتل پايدار از دسته وسيعي از ماهي ها تغذيه مي كنند و كمتر به شكارپستانداران دريايي مي پردازند. اما نهنگ هاي ناپايدار عمدتا از پستانداران دريايي و گاه گاه از ماهي ها تغذيه مي كنند.
غذاي مصرف شده توسط هر نهنگ قاتل روزانه 3 تا 4 درصد از وزن بدن او را تأمين ميكند و در سن شير خوارگي روزانه حدود 10 در صد به وزن او اضافه مي شود.
روش هاي بدست آوردن غذا :
نهنگ هاي قاتل همانند يك دسته از گرگ ها و يا يگ گله شير به شكل دسته جمعي به شكار مي پردازند. آنها ابتدا طعمه را در يك محدوده كوچك محاصره كرده و سپس به آن حمله مي كنند. هنگام شكار يك نهنگ بزرگ از جهت هاي مختلف به آن حمله مي كنند.
يك دسته نهنگ قاتل در حال حمله كردن به يك نهنگ آبي(بزرگ ترين موجود زنده روي كره زمين) توسط يك گروه تحقيقاتي كه جهت علامت گذاري اره ماهي به منظور مطالعات مهاجرتي آن اعزام شده بودند براي اولين بار در دنيا به طور اتفاقي مشاهده شدند.
تقريبا 30 نهنگ قاتل به اين موجود 2/18 متري در حال حمله كردن بودند. دو نهنگ قاتل در جلو و دو عدد در پشت باله دمي و بقيه افراد از اطراف و از زير نهنگ را محاصره كرده مانع فرار او مي شدند. حتي برخي از آنها بر پشت نهنگ آبي مي پريدند كه احتمالا جهت به پايين كشيدن او به زير آب بوده است.
نهنگ ها به نوبت تكه هايي از گوشت و چربي نهنگ آبي استفاده مي كردند. بعد از 5 ساعت دسته از حمله دست كشيد. شايد براي استراحت و يا شايد سير شده بودند. اما سرنوشت نهنگ آبي كه شديدا زخمي شده بود مشخص نشد.
دندان هاي مخروطي و به هم پيوسته نهنگ قاتل مخصوص پاره كردن و بريدن است و براي جويدن طعمه مناسب نيست. تعداد دندان ها در هر كدام متفاوت است. به طور كلي 40 تا 56 دندان دارند كه معمولا 10 تا 14 دندان در هرطرف فك وجود دارد. هر دندان به طول 6/7 سانتي متر و ضخامت 5/2 سانتي متر است.
نهنگ قاتل غذاي خود را در تكه هاي بزرگ مي بلعد. حلق آن به حدي بزرگ است كه مي تواند يك سگ دريايي و يا يك گراز ماهي را درسته ببلعد. طعمه هايي مانند شير دريايي در خشكي نيز از دست اين نهنگ آسوده نيستند. برخي از نهنگ هاي قاتل متخصص در سر خوردن روي شن ساحل و يا روي قطعات يخ شناور براي تعقيب طعمه خود هستند.
آنها حتي برخي مواقع به يخ هاي شناور ضربه مي زنند تا طعمه را در آب بيندازند.
يك رويداد نادر ديگر رويارويي يك نهنگ قاتل با يك كوسه سفيد است كه اخيرا از جنوب شرقي جزيره فارالن ((Farallon در نزديكي سان فرانسيسكو در ايالت كاليفورنيا گزارش شده است:
دو نهنگ قاتل در حال تغذيه از يك شير دريايي بودند كه غذاي مورد علاقه كوسه سفيد هم مي باشد. احتمالا بوي خون تازه شير دريايي كوسه را به آنجا مي كشد. ولي به محض اينكه يكي از نهنگ ها متوجه حضور كوسه در منطقه مي شود به سرعت به آن حمله مي كند و كوسه 4 متري را در دهان خود به سطح آب مي كشد و از اعضاي بدن او مانند جگر بزرگش تغذيه مي كند. اين نشاندهنده اين مطلب نيست كه هر بار در رويارويي يك نهنگ قاتل با كوسه سفيد چه اتفاقي مي افتد بلكه نشاندهنده تنوع غذايي يك نهنگ قاتل است.
در جزاير Shetlan Islands در انگلستان يك دسته 30 تا 40 تايي از نهنگ هاي قاتل در حال تعقيب چند قايق ماهيگيري بودند كه از ماهي هاي مرده اي كه از قايق به بيرون ريخته ميشدند تغذيه مي كردند.
تحقيقات نشان مي دهند كه نهنگ هاي قاتل مقيم بيشتر از نوع پايدار با يكديگر ارتباط صوتي دارند كه ممكن است به عادت شكار آنها بستگي داشته باشد انواع مقيم در همه حالات رفتاري با يكديگر ارتباط صوتي دارند اما نهنگ هاي ناپايدار فقط در هنگام بازي و يا بعد از شكار صوت ايجاد مي كنند. يك نظريه ميگويد كه نهنگ هاي مقيم جهت داشتن ادامه زندگي جمعي نياز زيادي به ارتباطات و همكاري در فعاليت هاي خود دارند. در حالي كه نهنگ هاي ناپايدار به دليل حركات مخفيانه اي كه براي نزديك شدن به شكار انجام مي دهند اگر ارتباط صوتي با يكديگر داشته باشند باعث هشدار به صيد ميشود. به همين دليل ارتباط صوتي كمتري با يكديگر دارند.
توليد مثل :
بلوغ جنسي :
مطالعات دقيقي در مورد جنبه هاي مختلف زندگي نهنگ قاتل از جمله توليد مثل در دسترس نيست و اطلاعات كنوني نيز از زندگي آنها از باغ وحش هاي آبي بدست آمده است. بر اساس اين اطلاعات نهنگ قاتل نر در 6 تا 10 سالگي و هنگامي كه طول بدن او 9/4-6/4 متر طول دارد به بلوغ جنسي مي رسد. و نهنگ ماده در سن 10 تا 13 سالگي با طول 1/6-5/5 متر از لحاظ جنسي بالغ مي شود. يك نهنگ قاتل نر در باغ وحش آبي در سن 7 تا 8 سالگي جفت گيري مي كند در حالي كه در حيات وحش نهنگ ها بايد سن زياد و اندازه بزرگ داشته باشند تا بتوانند با بقيه نرها رقابت كنند.
جفت گيري :
نهنگ هاي قاتل در طول عمر خود چند جفت انتخاب مي كنند. يك نهنگ ماده چند بار در سال آماده جفت گيري است. زايمان در هر فصلي مي تواند رخ دهد اما بيشتر زايمان ها در تابستان پيش مي آيند.
زايش و نگهداري از نوزاد :
زايمان :
نوزادان نهنگ قاتل ممكن است از سر يا از دم متولد شوند. دوران بارداري حدود 17 ماه است كه طولاني ترين دوران بارداري در ميان پستانداران ميباشد. در باغ وحش هاي آبي دوران بارداري از 15 تا 18 ماه متغير بوده است.
در اقيانوس هاي شمال غربي مشاهده شده است كه زايمان نهنگ هاي قاتل فصلي است و بيشتر آنها در بهار و فصل خزان مشاهده مي شوند. اما در جاهاي ديگر دنيا هيچ گونه مداركي دال بر زايمان فصلي مشاهده نشده است.
اطلاعات محدودي در مورد دفعات زايمان در دسترس است. يك نهنگ قاتل ماده معمولا هر پنج تا هفت سال يك زايمان دارد كه اين مدت ممكن است به ده سال نيز برسد.در مورداين نهنگ نيز مانند باقي پستانداران دريايي درهر بار زايمان فقط يك نوزاد متولد مي شود اما دو مورد زايمان دوقلو در حيات وحش مشاهده شده است.
در زايمان بيشتر نوزادان از دم به بيرون مي آيند و بند ناف نيز طي فراغت از زايمان پاره مي شود. مدت زمان وضع حمل از 8 تا 15 ساعت متغير است. نوزادان به دنيا آمده به طور ميانگين دو متر و نيم طول دارند و وزنشان بين 136 تا 181 كيلوگرم مي باشد.
البته يك زايمان 6/15 كيلوگرمي نيز مشاهده شده است. بخش سفيد رنگ پوست نهنگ هاي قاتل بعد از تولد به رنگ سفيد كرمي يا نارنجي كمرنگ است و بعد از گذشت يك سال روشنتر شده و به رنگ سفيد روشن در ميايد. با اين حال برخي گزارش ها از آبهاي قطب جنوب حاكي از اين هستند كه برخي نهنگ هاي قاتل اين رنگ زرد مانند را تا هنگام بلوغ حفظ كرده اند. در روزهاي اول تولد باله پشتي و انتهاي باله دمي نرم و انعطاف پذيرند و با گذشت زمان سخت مي شوند.
نگهداري از نوزاد:
با اينكه رفتارهاي شيردهي نوزاد غريزي به نظر مي رسند اما ماده هايي كه براي بار اول مادر شده اند داراي تجربه كمتري جهت نگهداري از نوزاد هستند و جهت كسب تجربه شيردهي به رفتار مادرهاي ديگر توجه مي كنند.
نوزاد از پستان هاي مادر كه در شيارهاي شكمي ( مختص پستانداران دريايي ) مخفي شده استفاده ميكند. پرستاري از نوزادان به مدت هاي طولاني انجام مي گيرد و اولين شيردهي موفق 26 تا 28 روز بعداز تولد ادامه مي يابد. شير دهي به نوزاد نزديك سطح آب صورت مي گيرد. نهنگ مادر به شكل افقي شنا مي كند و باله دمي خود را خميده نگه مي دارد. نوزاد روي يك پهلوي خود شنا مي كند در حالي كه دهان خود را روي غده شيري چپ يا راست نگه مي دارد.
نوزاد نهنگ قاتل در طول روز به دفعات زيادي از شير مادر تغذيه مي كند كه هر مرتبه 5 تا 10 ثانيه به طول مي انجامد. شير خوردن نوزاد در روزهاي اول تولد به حداكثر خود ميرسد يعني مجموعا 90 دقيقه در روز. بعد از آن به تدريج زمان شير خوردن به 10 دقيقه و يا كمتر كاهش مي يابد و از آنجا كه نوزاد در اين مدت در شير خوردن ماهر تر شده است مقادير بيشتري شير در طول اين ده دقيقه مي نوشد. شير مادر چنان مغذي است كه بدن نوزاد به سرعت لايه قطوري از چربي بوجود مي آورد. در ابتداي دوران شيردهي چربي شير 48 درصد است و پس از گذشت زمان به تدريج به 28 در صد كاهش مي يابد. نوزاد در سن يك سالگي از شير گرفته مي شود ولي در برخي موارد ممكن است تا ماه ها بيشتر ادامه يابد.
رشد نوزاد نهنگ قاتل :
دندان هاي بالايي در دو يا سه ماهگي در مي آيند. دندان هاي پاييني به طور ميانگين در چهار ماهگي در مي آيند. مطالعات نشان مي دهند كه بچه نهنگ ها در دو يا سه ماهگي مقدار اندكي ماهي مي پسندند و در چهار ماهگي با غذاي جامد سازگاري مي يابند. آنها در يك سالگي از شگ ماهي ها ماهيان فلس نازك و نرم تن ها به مقدار 23 تا 27 كيلوگرم تغذيه مي كنند.ميزان رشد يك نوزاد نهنگ قاتل در سال اول هر ماه 10 سانتي متر ميباشد. طول آن در يك سالگي 2/3 متر و وزن آن 454 كيلوگرم ميشود.
نوزاد در همان روزهاي آغازين پس از تولد جدا از مادر خود به شنا كردن مي پردازد ولي با اين حال مادر با فاصله نزديكي از نوزاد خود شنا مي كند و با دقت به حركات او نظارت دارد. نوزاد در كنار مادر شنا مي كند و همچنين مي تواند وارد Slip Stream شود. Slip Stream يك محدوده هيروديناميكي است كه از شناي نهنگ مادر در آب ايجاد مي شود ( همانند يك محدوده هواي كم فشار كه در پشت يك كاميون در حال حركت ايجاد ميشود) و باعث ميشود كه نهنگ نوزاد در اين محدوده با صرف انر?ي بسيار كمتري شنا كند.
رشد صوتي :
دانشمندان عضو انجمن تحقيقاتي دنياي آبهاي قطب (HSWRI) پيشرفت صوتي نهنگ هاي قاتل را مورد بررسي قرار داده اند
به نظر ميرسد كه اين رفتار به طور ?نتيك در آنها وجود دارد. نوزادها در طي زمان ياد مي گيرند كه از چه صدايي تحت چه شرايطي استفاده كنند. نوزادها به احتمال زياد از صداي مادر خود تقليد مي كنند. آنها مجموعه صداهاي مختلف را فقط از مادر خود ياد مي گيرند حتي اگر نهنگ هاي قاتل بيشتري حضور داشته باشند و صداهاي با بسامد بيشتري توليد كنند. نوزاد در همان روزهاي اول تولد ميتواند از خود صدا ايجاد كند كه شبيه به صداي جيغ مي باشد ( يك صداي خيلي زير و بلند ) كه هيچ شباهتي به صداي انواع بالغ ندارد. نوزاد در دو ماهگي براي اولين بار صدايي توليد مي كند كه شبيه به صداي يك نهنگ بالغ مي باشد. از آن لحظه تا سن بلوغ او ميتواند صداهاي بيشتري توليد كند.
حواس چندگانه :
حس شنوايي:
نهنگ هاي قاتل حس شنوايي بسيار قوي دارند و قشر مغزي مربوط به شنوايي به خوبي توسعه پيدا كرده است.
محدوده شنوايي :
محدوده شنوايي انسان 17- 02/0 كيلو هرتز است اما نهنگ ها قادر به شنيدن اصواتي با فركانس 125- 5/0 كيلو هرتز هستند.
دريافت صدا :
بيشتر صداهايي كه نهنگ قاتل مي شنود احتمالا توسط فك پاييني صورت ميگيرد. او همچنين ممكن است توسط ماهيچه هاي نرم و استخوان هاي اطراف گوش صداها را دريافت كند. گوش در پشت چشم قرار گرفته و كاملا نا مشخص هستند. لاله گوش وجود ندارد. به نظر مي رسد كه اصوات با فركانس هاي بالا در محدوده 50 هرتز و بالاتر به شكل مؤثري توسط فك پاييني جذب شوند.
استخوان هاي فك پايين صداها را به گوش مياني هدايت مي كنند. استخوان هاي فك پاييني نهنگ هاي دندان دار پهن شده و در محل اتصال به استخوان جمجمه تو خالي هستند. درون اين استخوان هاي ظريف چربي ته نشين شده است كه به سمت تشكيلات استخواني گوش ادامه مي يابد. صداها توسط فك پاييني دريافت مي شوند و از آنجا به گوش مياني و گوش داخلي راه مي يابند و توسط تارهاي عصبي از گوش داخلي به مراكز شنوايي در مغز ميرسند. نهنگ هاي دندان دار مي توانند به طور همزمان با يكديگر ارتباط صوتي برقرار كنند و راهيابي صوتي نيز انجام دهند. صداهاي با فركانس بالا احتمالا براي جهت يابي استفاده مي شوند اما هنوز كاربرد صداهاي با فركانس پايين توليد شده توسط نهنگ قاتل شناخته نشده است.
مسير يابي صوتي :
قابليتي است كه در نهنگ هاي دندان دار و معدودي حيوانات ديگر مانند خفاش ها وجود دارد كه در آن حيوان امواجي با فركانس بالا به صورت صداي كليك به محيط بيرون مي فرستد و از روي صداي امواج برگشتي از اجسام محيطي محل قرارگيري آنها را تشخيص مي دهند. آنها يك صدايي به شكل يك نوار پهن كه از اتصال هزاران صداي كليك بوجود آمده اند ايجاد مي كنند كه هر كدام از آنها يك هزارم ثانيه به طول مي انجامند. سرعت اين امواج 5/1 كيلومتر در ثانيه است.
مطالعات نشان مي دهند كه نهنگ ها با استفاده از اين صداها مي توانند اندازه شكل سرعت فاصله جهت و حتي بخشي از ساختمان دروني اشياء اطراف را تشخيص دهند.
بينايي :
نهنگ قاتل در آب و بيرون از آب بينايي عالي دارد. چشم هاي نهنگ قاتل در دو طرف بدن درست پشت دهان و رو به روي لكه هاي چشمي قرار گرفته اند.
غده هاي ترشحي چشم در گوشه چشم يك ماده لزج ?له مانند ترشح مي كند كه باعث چرب شدن چشم و تميز شدن آن مي شود و احتمالا چشم را از عوامل بيماري زا محافظت مي كند.
برخي مواقع طعمه ممكن است قصد صدمه زدن به چشم نهنگ به جهت رهايي از دست او داشته باشد كه در اين صورت لكه چشمي توجه طعمه را به خود جذب ميكند و چشم واقعي نهنگ صدمه اي نمي بيند. براي مشاهده محيط بيرون از آب نهنگ سر خود را به حالت عمودي از آب بيرون ميكند.
حس لامسه :
تحقيقات روي آناتومي ( تشريح اعضاء و جوارح ) نهنگ قاتل و مشاهدات نشان ميدهند كه اين جانور داراي حس لامسه قوي است و به محدوده زيادي از تحريكات لامسه اي پاسخ ميدهد.
حس چشايي :
اطلاعات كمي در مورد حس چشايي نهنگ قاتل در دسترس است. روي زبان آنها جوانه هاي چشايي وجود دارد ولي آنها به طور دقيق مورد مطالعه قرار نگرفته اند هرچند در آكواريوم هاي آبي مشاهده شده است كه آنها برخي غذاها را ترجيح ميدهند.
حس بويايي :
بخش مغزي وي?ه بويايي و اعصاب بويايي در نهنگ هاي دندان دار وجود ندارند كه حاكي از اين مطلب است كه آنها حس بويايي ندارند. از آنجا كه نهنگ هاي قاتل از هواي بيرون از آب تنفس ميكنند ولي بيشتر وقت خود را در آب مي گذرانند حس بويايي در آنها يك عضو غير ضروري محسوب مي شود.
طول عمر :
هيچ كس به طور قطع نمي داند يك نهنگ قاتل چقدر عمر مي كند. به دلايل نا مشخص آنها در دوران نوزادي مرگ و مير فراواني دارند. براي مثال در اقانوس هاي شمال غربي 43 درصد نهنگ هاي قاتل در 6 ماه اول زندگي مي ميرند كه اين مقدار در جمعيت هاي ديگر ممكن است به 50 درصد برسد.
تحقيقات بلند مدت نشان داد كه نهنگ هاي قاتل ساكن اقيانوس اطلس شمالي حداقل 35 سال زندگي مي كنند. دانشمندان از طريق شمردن لايه هاي دندان نهنگ به اين نتيجه رسيدند و در راه اصلاح و پيشرفت اين روش مي باشند.
دانشمندان در سال 1970 با مطالعه دسته هاي نهنگ قاتل در اقيانوس هاي شمال غربي به طور متوسط توانستند طول عمر آنها را تخمين بزنند. دانشمندان اعتقاد دارند كه اگر يك نهنگ قاتل بتواند شش ماه اول زنده بماند اگر ماده باشد تقريبا 50 سال و اگر نر باشد تقريبا 30 سال عمر مي كند. البته با ادامه مطالعات مشخص شد كه طول عمر اعضاء دسته هاي مختلف با يكديگر متفاوت است.
دلايل مرگ ومير :
بيماري ها و انگل ها:
بسياري از نهنگ هاي قاتل توسط اين عوامل از بين مي روند. انگل هايي مانند كرم هاي لوله اي كرم هاي نواري و نوعي كرم پهن به نام Fluke و عفونت هاي ويروسي و باكتريايي و قارچي از جمله اين موارد هستند. علاوه بر اين در آنها زخم دستگاه گوارش بيماري پوستي و تومور شايع است.
شكارچيان :
نهنگ هاي قاتل حرفه اي ترين و بزرگ ترين شكارچيان دريا هستند اما نهنگ هاي قاتل پير نهنگ هاي جوان و نهنگ هاي مريض خوراك كوسه ماهي ها مي شوند.
دخالت بشر در طبيعت :
نهنگ هاي قاتل ساحلي بيشتر در معرض خطر آلودگي آب رقابت با انسان بر سر غذا و ديگر عوامل محيطي هستند. براي مثال آنها با پاره كردن تورهاي ماهيگيري ضرر بزرگي به قشر ماهيگيران و همچنين به اقتصاد وارد مي كنند.
به دام افتادن :
يك مورد بسيار كمياب است برخي نهنگ هاي قاتل روي شن هاي ساحل به دام مي افتند كه علت اين امر هنوز مشخص نيست. يك فرضيه است كه مي گويد نهنگ هاي قاتل به هنگام تعقيب شكار خود در آبهاي كم عمق به طور اتفاقي در شن هاي ساحل به دام مي افتند. سابقا در سواحل شمالي نرو? 14 نهنگ قاتل به دام افتادند كه گمان مي رود در حال تعقيب شگ ماهي بوده اند. البته هر چهارده نهنگ سالم به آب برگردانده شدند و به دسته خود پيوستند.
كشتار توسط انسان :
انسان ها بسيار مجذوب نهنگ هاي قاتل هستند اما تا همين اواخر اطلاعات بسيار كمي در مورد آنها در دسترس بود. نقاشي مربوط به يك نهنگ قاتل در يك غار در شمال نرو? يافت شد كه مربوط به 9000 سال پيش مي شود.
در عهد باستان تعداد كمي از تمدن ها به نهنگ قاتل احترام مي گذاشتند. يك قرن پس از ميلاد مسيح يك دانشمند بزرگ رومي به نام Plini در مورد نهنگ هاي قاتل چنين نوشت : " نميتوان آنها را كاملا شرح داد و توصيف كرد به جز يك توده انبوه گوشت كه توسط دندان هاي وحشي مسلح شده است.
حتي در تمدن هاي پيشرفته نيز نهنگ هاي قاتل به عنوان يك تهديد براي انسان محسوب مي شوند. در سال 1973 ايالات متحده در كتاب مقررات غواصي در مورد نهنگ هاي قاتل هشدار داد كه در هر موقعيتي به انسان حمله مي كنند.
نهنگ هاي قاتل حيواناتي هستند كه در افسانه ها و توهمات غرق شده اند و اين اطلاعات نادرست در بسياري مواقع باعث انهدام و نابودي آنها شده است.
در گذشته برخوردهايي ميان انسان و نهنگ هاي قاتل پيش آمد كه در آن ماهيگيران عصباني خواستار از ميان رفتن اين گونه پستاندار شدند. دولت هايي نظير امريكا به طرفداري از اين قشر پرداختند. يك مثال از اين برخورد تاريخي و تلخ مي توان به مقاله اي اشاره كرد كه توسط نيروي دريايي امريكا در سال 1956 تهيه شد. در اين مقاله اظهار شد كه دولت امريكا در دو سال پياپي اقدام به مقابله نظامي با نهنگ هاي قاتل كرده و سواحل ايسلند را از آنها پاكسازي كرده است .
در سال 1958 دولت ?اپن جواز رسمي استفاده از تفنگ 50 كاليبري بر ضد نهنگ هاي قاتل صادر كرد. سالانه 60 نهنگ قاتل در آبهاي ?اپن صيد مي شوند و گوشت آنها در مغازه ها به فروش مي رسد و از املاح و احشام آنها براي كود و يا طعمه ماهيگيري استفاده مي شود.
گران ترين جنسي كه از نهنگ هاي قاتل تهيه مي شود روغني است كه از آب كردن چربي هاي آن بدست مي آيد. بعضي مواقع از پوست آنها در صنعت كفش سازي نيز استفاده مي شود.
نتيجه گيري :
بعد از بحث و مطالعه در مورد جنبه هاي مختلف زندگي نهنگ هاي قاتل پي ميبريم كه اين موجود نه تنها هيچ خطري براي انسان محسوب نمي شود بلكه اين انسان بوده كه به دلايل مختلف به حيات اين موجود آسيب هاي بي شماري وارد كرده است. نسل نهنگ هاي قاتل هم اكنون در برخي نقاط دنيا در حال انقراض است و در برخي نقاط ديگر دنيا از آنها به منظور سرگرمي و جلب مشتري براي باغ وحش هاي آبي استفاده ميشود و در اين ميان موضوعي كه طبق معمول از قلم مي افتد چاره انديشي براي جلوگيري از قرار گرفتن اين جانور بي آزار در معرض خطر نابودي است. به اميد روزي كه انسان به آن سطح درك برسد كه متوجه شود كه خود او تنها موجودي نيست كه لياقت يك زندگي آرام را دارد.
منابع :
http://www.whalewatchingvictoriabc.com/photos_whale_watching.html
http://www.intercontinentalcog.org/photogallery9.shtml
http://www.rockisland.com/~orcasurv/changing.htm
http://www.whaleresearch.com/
http://www.seaworld.org/infobooks/KillerWhale/
www.orca.online.fr/kwhales.htm
http://dmoz.org/Science/Biology/Flora_and_Fauna/Animalia/Chordata/Mammalia/Cetacea/Toothed_Whales/Dolphins/Orca/
http://marinebio.org/species.asp?id=84
www.nwfsc.noaa.gov/research/divisions/cbd/documents/srkw_research_plan0806.pdf
www.seakayakbc.com/killer_whales_orcinus_orca.html
www.cms.int/reports/small_cetaceans/data/o_orca/o_orca.htm
www.killerwhale.org/fieldnotes/field.html