تغذيه ماهيان پرورشی

از آنجا كه سهم عمده اي از هزينه هاي پرورش ماهي مربوط به تأمين غذاست لذا توجه به مسائل تغذيه اي از جمله نوع غذا ، مقدار غذا ، زمان غذادهي وهمچنين ارتباط تغذيه با ساير عوامل از جمله درجه حرارت آب واندازه ماهي بسيار مهم است.از آنجا كه شرايط پرورش وعادات تغذيه اي ماهيان سردابي وگرمابي متفاوت است مسائل تغذيه اي آنها در دو بخش بررسي مي گردد.

الف) تغذيه ماهيان گرمابي

با توجه به اينكه پرورش ماهيان گرمابي بصورت توأم وچهار گونه اي در استخرهاي خاكي انجام ميشود. لذا بخشي از نيازهاي غذايي آنها از محيط طبيعي استخر از جمله زي شناوران گياهی و جانوري ، كفزيان و گياهان علوفه اي موجود در استخر تامين مي گردد.

1ـ ماهي فيتوفاگ ياكپور نقره اي :

 فيتوپلانکتون خوار بوده واز پلانکتونهايي كه اندازه آنها حدود 20 ميكرون است تغذيه مي نمايد.

2ـ ماهي كپور سرگنده يا بيگهد :

 زئوپلانکتون خوار بوده واز زي شناوران جانوري با اندازه 60 ميكرون تغذيه مي نمايد و از روتيفرها ، سخت پوستان كوچك و آلگهاي درشت نيز تغذيه مي نمايد.

·   نكته : توليد دو گونه يادشده در استخرهاي پرورش نيازي به غذاي دستي نداشته وبا عمل كوددهي وبارور سازي استخر ميتوان اين دو گونه ماهي را با حداقل هزينه توليد نمود.

3ـ ماهي آمور:

 از گياهان عالي وماكروفيت ها تغذيه مي نمايد.اين ماهي براي توليد يك كيلوگرم گوشت نياز به 25 تا 30 كيلوگرم علوفه سبز دارد.

4ـ ماهي كپور معمولي :

همه چيز خوار بوده واز جانوران كفزي ، شيرونوميده ها وموجودات پلانکتوني درشت تغذيه مي نمايد.

·   بمنظور سرعت بخشيدن به رشد دو گونه اخير (آمور ـ كپور) پرورش دهنده ناگزير است از غذاي دستي استفاده نمايد. بدين منظور براي تغذيه ماهي آمور از علوفه سبز (شبدرويونجه) استفاده مي نمايد.ـ براي تغذيه ماهي كپور ميتوان مخلوطي از غذاي دستي شامل غلات ، كنجاله ها وپودرماهي به شكل خميري ويا از غذاي كنسانتره استفاده نمود. تغذيه ماهي كپور بايد درحدي باشد كه 70-60 درصد محصول ماهي از غذاي طبيعي استخر ومابقي از غذاي دستي تأمين گردد.

نكته هاي مهم:

1ـ استفاده از تشت هاي پلاستيكي جهت تغذيه ماهي كپور به تعداد 10-5 عدد در هكتار وقاب چوبي به ابعاد 2×2 براي تغذيه ماهي آمور ضروري است.

2ـ تشت هاي غذاي ماهي كپور بايستي در يك طرف ديواره طولي استخر ودر خلاف جهت آخور (قاب چوبي)براي تغذيه آمور قرار داده شود.

3ـ جهت تغذيه ماهيان آمور كمتر از 100 گرم بايستي علوفه ها را قطعه قطعه كرده ودر داخل قابهاي چوبي قرارداد.

4ـ با توجه به مصرف غذاي كپور توسط ماهي آمور وبمنظور جلوگيري از تغذيه ماهي آمور از كنسانتره كپور بايستي غذاي ماهي آمور 2-1 ساعت زودتر داده شود.

 

 

نيازهاي تغذيه اي ماهی کپور

 

نيازهاي تغذيه اي ماهی کپور

 

نيازهاي تغذيه اي ماهی کپور

تركيب مواد مغذي

علامت اختصاري

آغازيstarer))

 

رشد(Grower)

 

پايانيfinisher

 

مولد

 

SFC0

SFC1

SFC2

FFC1

GFC2

GFC1

GFC2

BFC

پروتئين خام

Cp%

40

39

38

35

34

30

28

40

آرژنين

Arg%

3/2

2/2

1/2

9/1

85/1

75/1

75/1

3/2

ليزين

Lys%

8/2

7/2

7/2

6/2

5/2

2/2

05/2

9/2

متيونين

Met%

85/0

84/0

83/0

82/0

8/0

75/0

72/0

64/0

هيستيدين

His%

86/0

86/0

84/0

81/0

79/0

75/0

73/0

88/0

ايزولوسين

Iso%

81/1

75/1

7/1

65/1

45/1

3/1

1/1

8/1

لوسين

Leu%

45/2

25/2

2/2

15/2

12/2

05/2

85/1

45/2

سيستين

Cys%

35/0

33/0

32/0

3/0

28/0

25/0

23/0

35/0

تريپتوفان

Try%

28/0

27/0

26/0

25/0

25/0

21/0

2/0

4/0

انرژي ناخالص

GE(keal/kgq)

3400

3400

3400

3500

3500

3600

3600

3800

حداكثرفيبرخام

Cf%

3

5/3

4

5/4

5/4

5

3

2

حداكثر ازت آزاد

Tvn(mg/100g)

40

45

45

45

45

50

50

40

حداكثر خاكستر

Ash%

8

8

8

8

9

10

10

10

عصاره عاري ازازت

NFE%

30

30

32

35

35

38

20

25

چربي خام

EE%

8

8

5/8

5/8

9

9

9

10

حداكثر رطوبت غذا

W%

10

10

10

10

10

10

10

10

فسفر قابل جذب

P%

7/0

7/0

72/0

72/0

73/0

73/0

75/0

75/0

كلسيم

Ca%

4/0

45/0

45/0

45/0

45/0

45/0

5/0

54/0

منيزيم

Mg%

05/0

05/0

052/0

054/0

06/0

06/0

06/0

07/0

منگنز

Mn(mg/kg)

12

12

13

13

13

14

415

16

آهن

Fe(mg/kg)

150

150

160

160

160

10

170

180

پتاسيم

K%

4/0

4/0

4/0

45/0

45/0

45/0

5/0

5/0

ويتامين A

V.A(IU)

2000

2000

2100

2100

2100

2100

2200

2200

ويتامين B

V.E(IU)

100

100

120

120

150

150

200

200

ويتامينِِD

V.D( IU)

1000

1100

1200

1200

1300

1300

1500

2000

تيامين

V.B (mg/kg)

3

3

5/3

5/3

8/3

8/3

4

5/4

ريبوفلاوين

V.B 2(mg/kg)

44

40

42

44

44

45

45

46

پيريدوكسين

V.B6 (mg/kg)

5

5

7

7

8

9

10

12

کولين

V.coll(mg/kg)

1500

1500

1600

1600

1800

1800

1900

2000

اسيداسكوربيك

V.C(mg/kg)

250

260

300

300

350

350

380

 

خصوصيات فيزيكي غذاي ماهي كپور ودفعات غذادهي

نوع خوراك

SFC-1

ّّ SFC-2

ّّ SFC-3

FFC

GFC-1

GFC-2

GFC-3

BFC-1

BFC-2

شكل خوراك

آردي

گرانول

پلت

پلت

پلت

دانه بندي خوراك (mm)

25/0-6/0

6/0-1

1-2

5/2

5/3

8/4

8-6

10

10

وزن ماهي(گرم)

5/0-0

2-5/0

5-2

20-5

50-20

100-50

300-100

300-1000

1000<

طول ماهي (سانتيمتر)

5/3>

5-5/3

5/7-5

10-5/7

5/13-10

5/17-5/13

24-5/17

33-24

33<

دفعات خوراك دهي(روزانه)

10

8

6

3

2

1

 

ب: تغذيه ماهيان سردابي(قزل آلا)

 ازآنجائيكه آزاد ماهيان در محيط طبيعي از نرمتنان , حشرات آبزي , سخت پوستان كوچك و… تغذيه مينمايد در شرايط پرورش مي بايست نيازهاي تغذيه اي آنان از نظر پروتئين , چربي ها , قندها , ويتامين ها و مواد معدني توسط غذاي كنسانتره تأمين کند. ميزان نيازمندي ماهيان به مواد فوق با وزن ماهي تغيير مي كند به همين جهت غذاي كنسانتره ماهيان با توجه به اندازه ماهي در اندازه هاي مختلف وبا تركيبات مختلف ساخته مي شود.

 انواع غذاي كنسانتره ماهي قزل آلا

1_ غذاي آغازين(SFT) با ميزان پروتئين بالاتراز (50-45)درصد،براي ماهيان كمتراز 5 گرم

2_ غذاي رشد(FFT) باميزان پروتئين بطورمتوسط(45-40) درصد ،براي ماهيان 30-5 گرم

3_ غذاي پرواري (GFT ) با ميزان پروتئين حدود(4035) درصد ،براي ماهيان 350-30 گرم

4_ غذاي مولدين(BFT )با ميزان پروتئين(45-40)درصد،براي ماهيان مولد (بيش از 350گرم)

 

نيازهاي تغذيه اي ماهی قزل آلا

تركيب مواد مغذي

علامت اختصاري

آغازيstarer))

رشد(Grower)

پايانيfinisher))

مولد

SFT00

SFT0

SFT1

SFT2

FFT1

GFT2

GFT1

GFT2

BFT

پروتئين خام

Cp%

50

48

47

45

43

42

40

38

45

آرژنين

Arg%

5/3

5/3

3/3

3/3

2/3

2/3

3

8/2

7/3

ليزين

Lys%

2/3

4

8/3

8/3

5/3

5/3

4/3

4/3

2/4

متيونين

Met%

3/1

2/1

1/1

1/1

05/1

05/1

1

1

4/1

هيستيدين

His%

2/1

2/1

1/1

1/1

1

1

95/0

9/0

3/1

ايزولوسين

Iso%

2/2

1/2

1/2

05/2

2

2

5/1

4/1

3/2

لوسين

Leu%

5/3

4/3

2/3

3

8/2

7/2

7/2

6/2

4/3

سيستين

Cys%

1/1

1

9/0

8/0

8/0

7/0

5/0

45/0

2/1

تريپتوفان

Try%

57/0

54/0

52/0

5/0

48/0

48/0

42/0

4/0

52/0

انرژي ناخالص

Ge(keal/kgq)

4000

4000

4000

4000

4000

4000

4000

4000

4300

حداكثرفيبرخام

CF%

5/2

5/2

2

3

2/3

3/3

4/3

5/3

2

حداكثر ازت آزاد

TYN(mg/100g)

40

40

40

40

40

40

40

40

35

حداكثر خاكستر

Ash%

15

15

14

14

13

13

12

12

5/14

عصاره عاري ازازت

NFE%

10

12

13

15

17

19

21

25

15

چربي خام

EE%

14

14

14

13

12

12

12

12

15

حداكثر رطوبت غذا

W%

10

10

10

10

10

10

10

10

10

فسفر قابل جذب

P%

75/0

750

75/0

75/0

8/0

85/0

85/0

85/0

85/0

كلسيم

Ca%

7/0

7/0

75/0

75/0

8/0

85/0

9/0

9/0

85/0

منيزيم

Mg%

06/0

06/0

06/0

06/0

05/0

05/0

05/0

05/0

07/0

منگنز

Mn(mg/kg)

50

50

45

45

40

40

40

40

45

آهن

Fe(mg/kg)

90

90

95

95

100

100

80

85

100

پتاسيم

K%

8/0

8/0

85/0

85/0

01/1

02/1

95/0

95/0

98/0

ويتامينA

V.A(IU)

3000

3000

3000

3000

3500

3500

3500

3500

4500

ويتامينB

V.E(IU)

180

180

190

190

200

200

200

200

250

ويتامينD

V.D(IU)

2500

2500

2600

2600

2800

2800

2800

2800

3500

تيامين

V.B(mg/kg)

12

12

11

11

12

10

10

11

13

ريبوفلاوين

V.B (mg/kg)

20

20

20

20

22

21

21

20

23

پيريدوكسين

V.B6(mg/kg)

18

20

17

17

20

19

19

18

21

کولين

v.coll(mg/kg)

7000

7000

7200

8000

7500

7500

7500

7500

8500

اسيداسكوربيك

V.C (mg/kg)

300

300

300

300

320

300

300

300

350

ويژگيهاي فيزيكي غذاي ماهيان سردابي (قزل آلا )ودفعات غذادهي

 

نوع خوراك

SFT-00

SFT-01

SFT-1

SFT-2

SFT-3

FFT

GFT-1

GFT-2

BFT-1

BFT-2

شكل خوراك

گرانول

گرانول

گرانول

گرانول

گرانول

پلت

پلت

پلت

پلت

پلت

دانه بندي خوراك (mm)

4/0-2/0

6/0-4/0

1-6/0

5/1-1

2-5/1

5/2

5/3

8/4

8

8

وزن ماهي(گرم)

25/0-5/0

4/0-25/0

1-4/0

2-1

5-2

30-5

80-30

80‹

4000-1000

4000-1000

طول ماهي(cm)

2›

5/3-2

5/4-5/3

6-5/4

5/7-6

5/13-5/7

5/18-5/13

33-5/18

72-40

72-40

دفعات خوراك دهي(روزانه)

30

30

10

10

10

5

4

3

1

1

·    جهت ارتقاء كمي وكيفي تخم هادرزمان تشكيل،باروري وتخم ريزي ماهيان مولد يك تا چندماه قبل ازمرحله تكثيرازخوراكBFT-1استفاده نمائيد.

نحوه و ميزان غذادهي:

در صورتی که غذادهی به صورت دستی انجام ميشود ميزان  غذاي ماهي قزل آلا  پس از محاسبه ، داخل سطل ريخته واز روي ديواره استخر توسط كارگر به داخل استخر پخش مي گردد.

 طريقه محاسبه غذا بدين صورت است.

درصدغذادهي× بيوماس ماهي= ميزان كل غذا

· بيوماس ماهي از ضرب تعداد ماهي بر متوسط وزن ماهيان بدست مي آيد.

·    درصد غذادهي با توجه به سايز ماهي ودماي آب وبراساس جدول غذادهي بدست مي آيد.

جدول زير بيانگر ميزان غذاي روزانه قزل آلاي رنگين كمان (به درصد وزن ماهيان موجود) در تابعيت درجه حرارت آب وبزرگي ماهيان (به هنگاميكه از غذاي خشك براي تغذيه ماهيان استفاده مي شود) مي باشد حال اگر در يك مزرعه پرورش ماهي قزل آلا تعداد ده هزار قطعه بچه ماهي با وزن متوسط 5 گرم موجود باشد ودرجه حرارت آب نيز 15 درجه سانتيگراد باشد ميزان غذاي مورد نياز روزانه براساس جدول غذايي ارائه شده محاسبه مي شود