جی آی اس
جی آی اس
سيستم های اطلاعات جغرافيايی (Geographic Information Systems) که از این پس GIS نامیده می شوند سیستم های کامپيوتری هستند که جهت ذخیره و بکارگیری اطلاعات جغرافیایی از آنها استفاده می شود. مدیران سازمانهای دولتی و خصوصی، مسئول تصمیم گیری لازم برای معرفی GIS در سازمان مربوطه و تعیین موارد استفاده و کاربردهای مختلف آن می باشند. سیاست گزاران و مسئولان دولتی برای رقومی نمودن نقشه های خطی موجود و تبدیل آنها به شکل رقومی قابل استفاده در GIS ، متحمل هزینه های هنگفتی می شوند. امروزه داشتن درک بهتری از GIS به منظور استفاده بهینه از آن، برای مدیران و تصمیم گیران و کاربران این سیستمها ضروری می باشد.
به طور کلی یک سیستم اطلاعات جغرافيايی برای جمع آوری، ذخیره، تجزیه و تحلیل داده هایی استفاده می شود که موقعیت جغرافیایی آنها یک مشخصه اصلی و مهم محسوب می شود به عبارت دیگر این سیستم ها برای جمع آوری و تجزیه و تحلیل کلیه اطلاعاتی که به نحوی با موقعیت جغرافیایی در ارتباط هستند بکار برده می شوند.
این اطلاعات ممکن است به صورت نقشه، جداولی از داده ها و یا فهرست هايی از اسامی یا آدرسها باشند و کار کردن با این حجم زیاد داده ها با روشهای معمولی و غیرکامپیوتری بسیار مشکل و وقت گیـر و در بعضـی مـوارد حتـی غیـر ممکـن است. هنگامـی که همین داده هـا وارد یک GIS می شوند می توان براحتی انواع پردازش ها و تجزیه و تحلیلها را با صرفه جوئی در هزینه و زمان انجام داد.
به طور کلی در یک سیستم اطلاعات جغرافیایی، اطلاعات به دو شکل اساسی ارائه خواهد شد:
- نقشه ها
- جداول
اولین نمونه از یک GIS ملی، GIS کانادا یا CGIS بوده، که از سالهای آخر دهه 60 به این طرف به طور پیوسته استفاده شده است. همچنین در اروپا سیستم CORINE که یک GIS است توسط جامعه اروپا در حال شکل گیری است و به طور گسترده ای برای آنالیزهای کشاورزی و سایر موارد کاربری اراضی توسط کشورهای عضو بکار گرفته خواهد شد.
GIS یک سیستم کامپیوتری است که چهار قابلیت اساسی را در رابطه با داده های مکانی فراهم می آورد:
- ورودی داده ها (Input)
- مدیریت داده ها که عبارت است از ذخیره و بازیابی داده ها (Data Storage And Retrieval)
- پردازش و تجزیه و تحلیل داده ها (Manipulation And Analysis)
- خروجی داده ها (Output)
یک GIS نباید با یک سیستم کارتوگرافی که نقشه ها را به طور اتوماتیک ذخیره می کند، اشتباه گرفته شود و چیزی که GIS را از سیستم های تهیه نقشه مجزا می سازد، همان توانایی ترکیب کردن داده هاست. قابلیت اصلی سیستم های کارتوگرافی ایجاد نقشه هایی است که به صورت رقومی در کامپیوتر ذخیره می شوند امـا اطلاعـاتـی که از ترکیـب لایه های مختلفـی از داده ها به روشهای مختلف و با دیدگاههای مختلف بدست می آیند عملکرد اساسی یک GIS می باشد.