شیلات

اگه مرام داری نظر یادت نره.

ال کارنیتین چیست

ال كارنيتين چيست و اثرات آن در بدن موجودات زنده كدامند:

       خلاصه مقاله: بعنوان يك متابوليت طبيعي ال كارنيتين به عنوان يك شبه ويتامين و تغيير يافته آمينو اسيد نقش مهمي را در حمايت از فعاليتهاي متابوليسمي بدن بازي مي نمايد. اين ماده بعنوان يك تسهيل كننده در بتا اكسيداسيون چربي ها  وا رد مي شود. بعنوان يك حامل به انتقال چربي ها از غشاي ميتوكندريال كمك كرده و از سوي ديگر در احياي استيل كوآنزيم آ و ايجاد كوآنزيم جهت چرخه توليد انرژي درون ميتو كندري نقش دارد .همچنين اين ماده در كاهش توليد لاكتات در عضلات كه نقش مهمي را در پايين آوردن بازده عضلاني دارد موثر است .به طور كلي حجم زيادي از ال كارنيتين در عضله قلب و عضلات اسكلتي وجود دارد .عضله كاردياك نقش مهمي را در سيستم گردش خون دارد كه از قضا كارنيتين هم بوسيله همين جريان در سراسر بدن منتقل  مي شود.حيوانات بالغ قادر هستند تا كارنيتين را به صورت اندروژن توليد نمايند.در زمانهاي خاصي بدن حيوان بالغ مجبور مي شود كارنيتين بالاتري راتهيه نمايد. از آنجمله چنانچه سطح كارنيتين جنيني در بدن پايين باشد و يا اينكه بعلت رژيم چرب و نيز استرس هاي متابوليك و يا تغيير الگوي فعاليتي حيوان نياز به اكسيداسيون چربي بالاتري حس شود نياز به كارنيتين هم افزايش خواهد يافت. در اين مقاله به ساختمان فعاليت متابوليكي و مكانيسم جذب ال كارنيتين در بدن موجودات زنده اشاره مي شود.   ال كارنيتين و چگونگي ساختار و توليد اندروژنيك آن: آمينواسيد تغيير شكل يافته ال كارنيتين تقريبا در همه گونه هاي حيوانات و حتي در برخي از گونه هاي عالي گياهي به صورت اندروژن توليد مي شود. اين ماده به دو فرم دي و ال كارنيتين وجود دارد فرم دي كارنيتين سنتتيك بوده و در سطح بيولوژيك توليد نمي شود.كارنيتين يك تركيب بتايين مي باشد از يك سو به عنوان يك نمك داخلي در آب محلول مي شود و از سوي ديگر به عنوان يك بتايين از خود خواص قوي هيگروسكوپيك را نشان مي دهد.ملكول كارنيتين از لحاظ ساختار ملكولي مانند لسيتين يك ملكول چند شاخي زايترونيك مي باشد كه از هر طرف اينتروال يكساني بين دو قطب مثبت و منفي در آن وجود دارد.  ماهيت گروه مثبت زنجيره ال كارنيتين در اين است كه اين ماده با گرفتن پيوند استيل از استيل كوآنزيم آ قادر مي باشد به استيل كارنيتين تبديل شده و به اين وسيله در غشاي چربي ها ترانسلوكاسيون فعال  داشته باشد همچنين  اين ماده مي تواند با زنجيره هاي بلند اسيد هاي چرب پيوند برقرار كرده و  در انتقال آنها بدرون ماتريكس ميتوكندريال موثر باشد.در سطح بدن كارنيتين با غلظت بالا در بافتهاي عضلاني يافت مي شود . ميزان اين ماده در عضله كاردياك 48 ميكرو مول در ميلي ليتر مي باشد و اين ميزان در ساير عضلات بدن در حدود 4 ميكرو  مول در ميلي ليتر ميباشد. غلظت قابل توجهي از اين ماده علاوه بر اين در كبد (2.9 ميكرو مول در ميلي ليتر )و در كليه (1.2 ميكرو مول در ميلي ليتر) يافت مي شود .بافت عضلاني تقريبا ميزان 96 % از مجموع ال كارنيتين بدن را در خود دارد.در اندازه گيري كه در سال  1987 توسط شولت و جانگ انجام پذيرفت مشخص  گرديد كه بافت عضلاني بيشترين مصرف كننده ال كارنيتين در بدن انسان مي باشد.حيوانات بالغ قادر هستند تا ال كارنيتين را به صورت اندوژن توليد كنند . بر طبق مطالعاتي كه برمر به سال 1961 و ويتلز و وسلر به سال 1964 انجام دادند مشخص گرديد كه گروه متيل مورد نياز ال كارنيتين توسط متيونين تامين مي گردد.همچنين تارپانچيتر و همكاران در مطالعه اي كه به سال 1971 انجام دادند مشخص كردند كه زنجيره كربني و نيتروژن مورد  نياز براي توليد كارنيتين توسط ال ليزين تامين مي گردد. با تحقيقاتي كه به سال 1966توسط نيومان و همكارانش  انجام پذيرفت مشخص گرديد كه علاوه بر وجود ليزين و متيونين حضور مواد ديگري از جمله نياسين، اسيد آسكوربيك و ويتامين  B6 و همچنين آهن  براي ساخته شدن كارنيتين ضروري مي باشد و معلوم شد سطح توليد اين ماده در نوزادان به نحو قابل توجهي پايينتر ازبالغين است و اين موجودات ال كارنيتين مورد نياز خود را بوسيله تركيب شير مادر دريافت مي دارند. مرحله نهايي ساخت كارنيتين از ليزين و متيونين اضافه شدن زنجيره بتاييني اين ماده مي باشد در حيوانات مختلف مكان توليد نهايي اين ماده متفاوت مي باشد. براي اينكار وجود آنزيم گاما بوتيرو بتايين هيدروكسيلاز ضروري مي باشد. در موشها كبد و تا حدودي بيضه ها مسؤول ساخت كارنيتين در بدن مي باشند و هيچگونه نشاني از ايجاد اين ماده در كليه ها وجود ندارد. وضعيتي مشابه با موشها در موش خرما خوكچه هندي و سگها نيز ديده مي شود. در انسانها به طور غالب ميزان فعاليت آنزيم هيدروكسيلاز در كليه ها 2 تا 3 برابر اين ميزان در كبد مي باشد. همچنين ريبوچ و انجل به سال 1980 نشان دادند كه كارنيتين مي تواند در مغز انسان نيز سنتز گردد. تحقيقاتي كه برروي خرگوشها وگربه ها وميمونهاي رسوس در سال 1978 انجام گرفت نشان داد كه كليه اين حيوانات نيز قادر به توليد آنزيم گاما بوتيرو بتايين هيدروكسيلاز مي باشد. سايم به سال 1996 نشان داد كه غلظت ال كارنيتين در عضلاتي كه سالم كار مي كنند به ميزان صد برابر از ميزان اين ماده در سرم و مايع بين سلولي بيشتر مي باشد. در همه گونه هاي عالي جانوري گردش خون مسؤول مستقيم رساندن ال كارنيتين به عضله قلب و همچنين ساير عضلات اسكلتي بدن مي باشد. انتقال فعال ال كارنيتين در مطالعاتي كه توسط گورتلر و لوستر در سال 1996 انجام شد به عنوان مهمترين راه انتشار اين ماده در عضلات انسان و ساير پستانداران عالي شناخته شد. كارنيتين در تاريخچه علم : هنگاميكه به تاريخ علوم طبيعي رجوع مي كنيم ال كارنيتين موضوعي جديد به حساب مي آيد. در واقع سابقه شناخت آن به سال 1905 و هنگامي باز مي گردد كه گولويش و كريمبرگ در مسكو اين ماده را از گوشت جدا نمودند. چندي بعد كوتشر در ماربورگ نيز موفق به شناسايي اين ماده شد. ساختمان شيميايي و كاركرد فيزيولوژيك كارنيتين براي سالها بعنوان يك مجهول به حساب مي آمد تا اينكه در سال 1927 توميتا و سنجو نقش گرو ه بتا و عامل هيدروكسيد اين ماده را كشف نمودند. در سال 1957 در آزمايشاتي كه فرانكل و فريد من برروي فاكتورهاي رشد در كرم تنبريو موليتور انجام دادند مشخص گرديد كه علاوه بر نقش ويتامين هاي گروه ب در تسريع فعاليت فاكتور رشد در اين كرم كارنيتين هم به عنوان يك ماده تسهيل كننده رشد فعال مي باشد .آنها اين ماده را بعنوان يك ويتامين ضروري در متامورفيسم اين كرم بيان كردند و  آن را ويتامين  BT  نامگذاري كردند .پيش از اين گروه، كارفق و همكاران به سال 1952 مشخص ساختند كه اين ماده به دو صورت ال و دي كارنيتين وجود دارد كه فرم بيولوژيك آن ال كارنيتين مي باشد. در سال 1962 با شتاب گيري حجم تحقيقاتي كه در باره اين ماده صورت مي گرفت كانكو و يوشيدا توانستند نقش بيولوژيك ال كارنيتين را توضيح دهند. در بين دهه پنجاه تا هشتاد ميلادي تحقيقات زيادي برروي آثار متابوليك   ال كارنيتين در بدن انجام گرفت كه مي توان به فريدمن و فرانكل به سال 1955 فريدز به سال 1955و برمر به سال 1963،پاند به سال 1975 ،رمسي و تابس به سال 1975 و گاندور و همكاران به سال 1985 اشاره نمود.كاركرد. متابوليك ال كارنيتين: ال كارنيتين در بدن كارايي هاي متعدد و متنوعي دارد وليكن مهمترين كارايي اين ماده به صورت مشخص اثرات ارگوژنيك آن در متابوليسم چربي ها و انتقال چربي هاي با زنجيره بلند به درون لايه داخلي غشاي ميتوكندري  مي باشد.جهت شناخت مكانيسم كاركرد اين ماده در اين انتقال، پالميتات به عنوان يك چربي با  زنجيره بلند انتخاب شده است . هنگاميكه اين ماده به ساركولما مي رسد استيل كوآنزيم آ شاخه استيل خود را با پالميتات پيوند زده و اين ماده را به صورت پالميتويل كوانزيم آ در مي آيد. در اين زمان پالميتات وارد سيستول شده است و ال كارنيتين موجود در سيستول پيوند قوي تري ايجاد كرده و پالميتات را از كو آنزيم آ گرفته و به صورت پالميتويل كارنيتين در مي آورد. در اين زمان پالميتات جهت ورود به چرخه توليد انرژي آماده ورود به غشاي داخلي ميتوكندري مي باشد. در اين زمان آنزيم استيل كارنيتين ترانسلوكاز با اين ماده تركيب شده و كارنيتين پالميتويل ترانسفراز ايجاد مي شود. اين ماده قادر است تا از غشاي داخلي ميتوكندري عبور نمايد.در ماتريكس ميتوكندريال آنزيم ترانسلوكاز با استيل موجود در ميتو كندري تركيب شده و پالميتويل كارنيتين را آزاد مي نمايد. در اين زمان سير معكوس آنچه كه در سيستول به هنگام عبور پالميتات از ساركولمااتفاق افتاده بود صورت مي پذيرد. به اين ترتيب كه در اثر حجم بالاي استيل كوآنزيم آ،    ال كارنيتين از پالميتويل جداشده و با باند استيل تركيب مي شود و محصول آن استيل ال كارنيتين و پالميتويل كوآنزيم آ مي باشد. اين ماده به طور مستقيم وارد چرخه بتا هيدروكسيداسيون اسيد هاي چرب مي شود.بنابراين مي توان نتيجه گرفت كه توليد انرژي از زنجيره هاي بلند اسيدهاي چرب به طور مستقيم با وجود ال كارنيتين بستگي دارد.در سطح اينترا ميتوكندريال استيل كوآنزيم آ در نتيجه شكسته شدن كربو هيدراتها در طي پروسه گليكوليز و همچنين شكسته شدن اسيد هاي چرب وآمينو اسيدها ايجاد مي شود. در صورتي كه حجم استيل  كو آنزيم آ در ميتو كندري بالا برود و اين ماده فضاي داخل ميتوكندريال را پر نمايد گليكوليز با مشكل برخورد كرده و در زمانيكه حجم اين ماده خيلي زياد شود اثرات تخريبي و توكسيك خواهد داشت.نقش مهم ال كارنيتين در اين موقع عمل دتوكسيفيكاسيون اينتراميتوكندريال   مي باشد كه به اين صورت انجام مي شود كه ال كارنيتين، گروه استيل را از استيل كوآنزيم آ جدا نموده و باعث توليد كوآنزيم آ مي شود. اين ماده فعال بوده و مي تواند به چرخه توليد انرژي باز گردد.بانداستيل -كارنيتين در كليه جدا شده و از بدن دفع مي گردد.بنا براين نسبت استيل كوآنزيم به كوآنزيم به نفع كوآنزيم باز مي گردد و متابوليسم كربوهيدراتها سرعت بالاتري مي يابد. در اين زمان توليد پيرواتها افزايش پيدا مي كند و در اين موقع ال كارنيتين با پيرواتها باند شده و آنها را وارد در چرخه سيترات مي كند. استيل ال كارنيتين ايجاد شده همچنين مي تواند ميزان فعاليت آدنين نوكلئوتيد اسيد ترانسلوكاز را افزايش داده و باعث خروج ATP ساخته شده در ميتوكندري و مصرف آن شود.در يك جمله چنانچه بخواهيم نقش ال كارنيتين را بيان كنيم بايد گفت اين ماده چربي هاي فعال را از توده هاي ذخيره چربي به درون ميتوكندري انتقال مي دهد . به عنوان يك كوفاكتور در توليد انرژي  عمل نموده و روند توليد چربي هاي با زنجيره متوسط و،پيرواتها و همچنين اجسام كتوني را تحت كنترل دارد.همچنين اين ماده سلامت محيط داخلي سلول را حفظ نموده و آنرا سم زدايي مي كند.تحقيقات اخير نشان داده است كه سواي بر اثرات ارگوژنيك  مهمي كه براي ال كارنيتين ذكر گرديد اين ماده مي تواند در پروسه دفاعي بدن و ساخت سلولهاي دفاعي اختصاصي مانند تي لنفوسيتها و بي لنفوسيتها و همچنين سلولهاي فاگوسيتوز كننده غير اختصاصي مانند ماكروفاژها و نتروفيل ها موثر باشد.اولن بروك در تحقيقات سال 1996 خود نشان داد كه نقش ال كارنيتين در ايجاد سلولهاي سد دفاعي بدن و همچنينن ايمني سلولي مهم و قابل توجه مي باشد.  چگونگي فراهم شدن ال كارنيتين آندوژن : گونه هاي بالغ جانوران قادر هستند تا ال كارنيتين مورد نياز بدن خود را به صورت سنتز اندوژنيك توليد نمايند همچنين اين حيوانات مي توانند ال كارنيتين موجود در مواد غذايي را هم از جيره و از راه گوارش جذب نمايند. سواي از اينكه ميزان ال كارنيتين موجود در جيره غذايي اين حيوانات چقدر باشد قدرت جذب  لوله گوارشي حيوانات مختلف نيز با يكديگر تفاوت مي كند. بيشتر ال كارنيتين موجود در غذا از طريق انتقال فعال از روده ها جذب مي گردد و بوسيله خون منتقل مي شود درباره ترتيب ساخت ال كارنيتين اندوژن در بدن نيز پيشتر از اين توضيح داده شد.در نوزادان و جنين حيوانت به علت پايين بودن سطح بتايين و ميزان نياسن و همچنين محدود بودن ميزان ليزين و متيونين دريافتي از مادر ال كارنيتين به صورت ساخته شده از درون خون مادري وبوسيله جفت به جنين منتقل مي شود .همچنين در نوزادان نيز مرحله ششم ساخت ال كارنيتين تكامل نيافته است و نوزاد مجبور است بخش اعظم ال كارنيتين مورد نياز خود را از راه مصرف شير مادر بدست آورد. با تحقيقاتي كه درباره نوزاد انسان صورنت گرفته است مشخص شده كه اين نوزاد تا حدود 21 ماهگي نياز به در يافت ال كارنيتين مادري دارد كه اين تاييدي بر روي مصرف شير مادر تا سن دوسالگي كودك مي باشد. ميزان ال كارنيتين موجود در مواد اوليه جيره غذايي : ال كار نيتين در گونه هاي مختلف گياهان عالي و همچنين مواد اوليه غذايي با منشا  دامي وجود دارد.بخش اعظم ال كارنيتين مو جود در جيره انسان و حيوانات گوشتخوار از فراورده هاي با منشا حيواني توليد مي شود. در بين اين فراورده ها پودر گوشت بين 300 تا 1000 ميليگرم در كيلو گرم  ال كارنيتين دارد و به طور متوسط در هر كيلو گرم ماده غذايي با منشا گوشت و يا استخوان بين 70 تا 150 ميلي گرم ال كارنيتين وجود دارد .دانه هاي روغني و كنجاله هاي آنها منبع تامين ال كارنيتين خوراكي براي دامها و طيور به شمار مي آيند.بعلاوه اين مواد از ليزين و متيونين كه مواد اوليه مورد نياز براي ساخت ال كارنيتين هستند غني مي باشند. تخم پنبه به طور متوسط در هر كيلو گرم 20-25 ميليگرم ال كارنيتين دارد .سويا، غلات راف و پوسته آنها، ذرت ،جو و گندم از ديگر مواد داراي ال كارنيتين در خانواده گياهان مي باشند. در دامها منشا اصلي تامين ال كارنيتين براي نوزادان شير مادران آنها به شمار مي آيد كه بعد از گوشت بيشترين ميزان ال كارنيتين در آن وجود دارد .همچنين در طيور زرده تخم مرغ حاوي ال كارنيتين مي باشد كه توسط جنين مصرف مي گردد . قابليت جذب ال كارنيتين:  بر پايه آخرين تحقيقاتي كه صورت گرفته است ال كارنيتيني كه از راه خوراكي دريافت مي گردد به روش انتقال فعال در قسمت بالايي ژژنوم روده باريك جذب مي گردد.مطالعاتي كه لي و همكارانش به سال 1983 و در محيط آزمايشگاهي بر روي چگونگي انتقال فعال     ال كارنيتين توسط روده باريك در خرگوشها انجام دادند مشخص ساخت كه يون سديم و انتشار فعال آن در بالانس با يون پتاسيم در انتقال فعال اين ماده نقش به سزايي دارد. همچنين در همين سال شاو و همكارانش نشان دادند كه سيستم  جذب ال كارنيتين در موشها نيز به مشابه خرگوشها و از همان مكانيسم مي باشد. تحقيق ديگري كه لي و همكارانش در سال 1992 انجام   دادند نشان داده شد كه انتشار غير فعال ال كارنيتين بين محيط روده اي و گردش خون مي تواند در اين انتقال نقش داشته باشد. همچنين شاو و همكارانش به سال 1983 مطالعه ديگري را بر روي كل دستگاه روده اي انجام دادند و مشخص كردند كه ال كارنيتين به دو صورت انتشار غير فعال از محيط زيادتر به محيط كمتر و همچنين از راه انتقال فعال در روده باريك جذب مي گردد. در دودنوم  و ژژنوم اين انتقال به هر دو روش صورت مي پذيرد وليكن در ايلئوم  ال كارنيتين تنهار از راه انتشار جذب مي گردد.همچنين اين دو آزمايش نشان دادند كه  جذب ال كارنيتين به شدت در اثر وجود غلظت بالاي دي كارنيتين ،استيل ال كارنيتين و گاما بوتيرو بتايين دستخوش تغيير قرار مي گيرد.در سال 1988 فوستر و همكارانش مطالعه اي را بر روي جذب غلظت هاي متنوع ال كارنيتين در روده باريك اسب انجام دادند .در اين آزمايشها ال كارنيتين در حجم 0.10،20،40و 60 گرم در روز به اسب خورانده شد و پس از 24 ساعت نمونه گيري هاي ادراري اندازه گيري شدند. مشخص گرديد كه تنها در حدود3.5 تا 7.5  در صد ال كارنيتيني كه در اين حيوان خورده شده بود توسط روده ها جذب شده بودند.بر طبق اين آزمايش اعلام گرديد كه ميزان جذب روده هاي ال كارنيتين خوراكي در اسبان پايين مي باشد.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم آذر 1385ساعت 10:33  توسط بهنام  | 

آبزی064

آبزی

با وجود رشد كنوني جمعيت دنيا,توليد هر چه بيشتر پروتئين حيواني از اهميت زيادي برخوردار است. كشت آبزيان بدلايل زيادي به عنوان عمومي ترين و موثرترين راهكار جهت توليد پروتئين درآينده دنيا شناخته شده است.با مقايسه حيوانات پرورشي مهم دنيا مثل مرغ , خوك , ماهي وگاو با توجه به موارد ذيل اهميت پرورش ماهي روشن مي گردد.

 

 :: صرف انرژي كمتر:

ماهي وساير آبزيان جزو حيوانات خونسرد هستند وبراي تنظيم وثابت نگهداشتن حرارت بدن خود هيچ گونه انرژي صرف نمي كنند ودر مقايسه با حيوانات ديگر استعداد رشد بيشتري دارند(بجزبعضي از گونه ها).

وزن مخصوص بدن ماهي وديگر آبزيان شناور تقريباً نزديك به وزن مخصوص آب بوده از اين رو انرژي زيادي براي شناور كردن خود نياز نداشته وانرژي به دست آمده از طريق غذا را صرف رشد       مي كنند.

 

 :: استفاده از زمين براي رشد :

ماهي نسبت به ساير موجودات پرورشي زمين كمتري براي رشد استفاده مي كند.

ماهي      هر ماهي كمتر از 2/0 متر مربع

جوجه      حدود 4/0 متر مربع

خوك        حدود 20 متر مربع

گاو          حدود 4000 متر مربع

ضمن اینکه پرورش ماهي اغلب در اراضي درجه 3 و 4 غير قابل استفاده در امر كشاورزي صورت مي گيرد ويا اينكه از آب هاي داخلی مثل درياچه هاي طبيعي ومصنوعي , رودخانه ها , آبگيرها و آب بندان ها براي پرورش ماهي استفاده مي شود كه اختلالي در امر كشاورزي ايجاد نخواهد كرد.

 

 :: قابليت توليد مثل:

هر ماهي ماده تيلاپيا (از مهمترين ماهيان آب شيرين پرورشي در دنيا) در يك سال در طول 3 ماه دوره زاد آوري تعداد 2000 بچه ماهي توليد مي كند.هر ماهي سوف قرمز (ماهي رودخانه اي پرورشي) در طول يك سال در مدت سه هفته دوره زادآوري تعداد 3 ميليون بچه ماهي توليد مي كند. در حاليكه هرمرغ مادر در طول سال در يك دوره زادآوري 100 جوجه توليد مي كند, هر خوك ماده حدوداً سالي 12 بچه و هر گاو يك بچه توليد مي كند.

 

 :: ضريب تبديل غذايي  و صرفه اقتصادی آبزي پروري :

ضريب تبديل غذایی انواع ماهيان پرورش به طور متوسط 1 به 3 است ,جوجه 3 به 6 , خوك 5 به 12 و گاو 12 به 45 است و اين در حالي است كه با انتخاب روشهاي مختلف پرورش ماهي وبا توجه به رژيمهاي غذايي متفاوت درماهيان مي توان در پرورش هاي توام از تمامي توليدات آب استفاده كرد كه موجب بالا رفتن توليد در واحد سطح خواهد شد.

هزينه توليد ماهي خيلي ارزان تر از هزينه توليد گوشت هاي ديگر خواهد بود.

هزينه پرورش ميزان معيني ماهي به مراتب كمتر از هزينه صيد آن از منابع آبي است.

 ماهيان پرورشي بايد سريع الرشد بوده ودر دوران پرورش به وزن متعارف مورد انتظار برسند.

  • متناسب با ذائقه مردم منطقه بوده وبازارپسند باشند.

  • علاوه بر مصرف غذاي طبيعي از اقلام غذايي ارزان قيمت ومصنوعي نيز تغذيه كنند.

  • نسبت به شرايط نامناسب رژيم فيزيكوشيميايي آب وتغييرات حاصله از آن مقاوم بوده وسازگاري نشان دهد.

  • در مقابل توركشي ودستكاري وبيماري ها مقاوم باشد.

  • زندگي در شرايط متراكم وفوق متراكم را به خوبي بتوانند تحمل نمايند.

  • امكان تكثير انبوه آنها وجود داشته باشد.

  • امكان تهيه غذا وديگر احتياجات پرورش در منطقه وجود داشته باشد.

پرورش آبزيان به عملياتي كه منجر به رشد آبزيان مي گردد اتلاق مي شود. اين فعاليت عبارتست از ايجاد محيط مناسب و شرايط لازم براي توليد مثل آبزيان در محيطي از استخرها و كانالهاي آبرسان خروجي و ورودي زهكشي و تأسيسات آبزي پرورشي كه براي پرورش ماهي بوجود آمده است. آبزيان به موجودات گياهي و جانوري كه در آب زيست مي نمايند گفته مي شود و در اينجا منظور از آبزيان ماهيان مي باشند كه در آبهاي دريايي ، رودخانه ، آبگيرهاي طبيعي ومصنوعي زندگي مي كنند منابع آبي عمدتاً شامل درياچه ، تالاب ، درياچه پشت سد خاكي ، درياچه پشت سد بتوني ، زهكشي و رودخانه ها مي باشد.

كليه ماهياني كه در آبهاي بالاي 14 درجه سانتيگراد رشد و نمو مي نمايند و درمحيط هاي مصنوعي:

( آببندان سدهاي ساخته شده استخر و مزرعه ) به منظور توليد گوشت پرورش داده مي شوند ماهيان گرمابي ناميده مي شوند . ( مانند ماهي كپور معمولي ،فيتوفاگ ، ماهي آمور و ماهي سرگنده ) كليه ماهياني كه در آبهاي بالاي 6 درجه سانتيگراد الي 19 درجه سانتيگراد رشد و نمو مي نمايند و در محيط هاي مصنوعي پرورش مي يابند به عنوان ماهيان سردآبي تعريف مي شوند از جمله اين ماهيان ماهي قزل  آلاي رنگين كمان را مي توان نام برد جامعه آبزي پروري استان خراسان شامل كل صيادان و بهره برداران از منابع آبهاي طبيعي و نيمه طبيعي پرورش دهندگان ماهيان گرمابي وسردآبي مي باشند .

 

:: ماهيان پرورشي از نظر دماي مورد نياز جهت پرورش در ايران به دو گروه عمده گرمابي و سردابي تقسيم مي شود.

 

اين گروه از ماهيان بطور عمده از چهارگونه تشكيل شده كه هر گونه داراي رژيم غذايي خاص مي باشد. اين گروه از ماهيان بيشترين استعداد رشد را در دماي 22 تا 30 درجه سانتي گراد دارند و بصورت توام و معمولا استخرهاي خاكي با وسعت بيش از نيم تا يك هكتار پرورش مي يابند . زمان مناسب براي پرورش اين نوع ماهيان نيمه اول سال مي باشد.

 

:: مشخصات ظاهري :

بدن فشرده ، پشت كماني شكل ، باله پشتي بلند ، فلس ها درشت در قسمت پشت خاكستري تيره يا قهوه اي متمايل به زرد ، جوانب زرد طلايي مي باشد . بخش پاييني باله دمي قرمز رنگ مي باشد .

:: عادات غذايي :

همه چيز خوار است و عمدتاً از لارو حشرات ، تغذيه مي كند . غذاي دستي اين ماهي بيشتر شامل سبوس ، غلات و انواع كنجاله ها مي باشد . به طور كلي اين ماهي كفزي خوار است .

:: پرورش :

ميزان كشت آن در استخرهاي پرورش ماهي 20-15 درصد كل ماهيان است . و طي يك دوره 6 ماهه مي تواند به وزن 5/1 تا 2 كيلوگرم برسد .

 

:: مشخصات ظاهري :

شكل بدن تقريباً دوكي شكل ، فلس ها درشت ، رنگ بدن پشت خاكستري ، شكم خاكستري روشن مي باشد .

:: عادات غذايي :

در مراحل لاروي از پلانكتونهاي جانوري و به مرور با افزايش وزن از گياهان آبزي نرم و سپس از همه نوع گياه آبزي ، جلبك هاي ريسه اي و گياهان عالي تغذيه مي كند .

:: پرورش :

ميزان كشت آن در استخرهاي پرورشي 5-10 درصد از جمعيت كل ماهيان مي باشد .

 

:: مشخصات ظاهري :

فلس ها كوچك ، بدن فشرده ، رنگ بدن سفيد نقره اي مي باشد .

:: عادات غذايي :

بطور كلي از پلانكتونهاي گياهي تغذيه مي كند و جزء فيلتر كنندگان مي باشد .

:: پرورش :

ميزان كشت در استخرهاي پرورشي ماهيان گرمابي 60-70 درصد مي باشد .

 

:: مشخصات ظاهري :

سربسيار بزرگ ، بدن از طرفين فشرده ، در پشت و قسمت فوقاني سياه و روشن طرفين و سطح شكمي سفيد نقره اي مي باشد .

:: عادات غذايي :

بچه ماهي از زئوپلانكتونها و به مرور از پلانكتونهاي جانوري و پلانكتونها گياهي بزرگ تغذيه مي نمايد . همچنين قابليت استفاده از بقاياي گياهي پوسيده را دارد .

:: پرورش :

ميزان كشت آن در استخرهاي ماهيان گرمابي 7-3 درصد مي باشد .

 

اين ماهيان را مي توان در محدوده حرارتي 10-18 درجه سانتيگراد پرورش داد . استخرهاي بتني براي پرورش آنها مناسب تر است ، و براي توليد يك تن نياز به 10 ليتر در ثانيه آب با دماي 10-18 درجه سانتي گراد مي باشد .

گونه پرورشي رايج در ايران قزل آلاي رنگين كمان است كه مشخصات آن به شرح ذيل مي باشد:

 

:: مشخصات ظاهري :

بدن پوشيده از فلس هاي ريز ، وجود يك نوار پهن به صورت رنگين كمان در دو طرف بدن ، وجود باله چربي ، خالهاي تيره رنگ روي باله دمي .

:: عادات غذايي :

در محيط هاي طبيعي از لارو حشرات و شكارساير موجودات آبزي استفاده مي كند و در استخرهاي پرورشي بطور كلي جهت تغذيه آن از غذاي كنسانتره استفاده مي شود .

 

1) تنوع آب و هوايي:

وجود منابع آبزي پروري در استان خراسان كه حدود 40% آنها بالاي 10 ليتر در ثانيه آبدهي دارند از پتانسيل ها و توانمنديهاي استان جهت توسعه شيلات و پرورش آبزيان مي باشد . استان خراسان داراي 35851 منبع  ابي با ميزان استحصال ساليانه بيش از 14 ميليارد مترمكعب مي باشد . كه از اين مجموع به ميزان 12 ميلياردمتر مكعب در بخش كشاورزي به مصرف مي رسد . استان خراسان داراي 6 حوزه آبخيز بنام هاي كوير نمك ، كويرلوت ،كوير مركزي ، اترك ، آبخيز شرق وآبخيز قره قوم مي باشد . كه مطالعات شناسايي منابع آب زيرزميني شامل چاه ، قنات و چشمه با دبي بالاي 5 ليتر در ثانيه و بيشتر صورت گرفته است . در 6 حوزه فوق الذكر تعداد 1950 حلقه چاه و 4612 رشته قنات 1609 دهنه چشمه وجود دارد . استعدادهاي آبزي پروري در حوزه هاي مذكور شامل مجتمع ها ، منابع منفرد خرد مخازن آبي دردو رشته پرورش گرمايي و  سردآبي نيز شناسايي گرديده است كه درصورت بهره برداري صحيح از اين منابع توان توليد 41000 تن ماهي پرورشي با اشتغال 10000 نفر به صورت مستقيم و 30000 نفر به صورت غير مستقيم را خواهيم داشت.

 

2) همسويي سياستهاي ‌آب و خاك در بخش كشاورزي با شيلات در زمينه احداث استخرهاي ذخيره ‌آب كشاورزي به منظور بهبود راندمان آبياري و نتيجتاً مهيا شدن و توسعه يافتن بسترهاي مناسب جهت پرورش آبزيان در اين استخر و عملا بهره وري مضاعف از منابع آب و امكانات موجود .

 

3) وجود منابع آب شور فراوان در استان و نيز وجود چاههاي كشاورزي با شوري بالا كه در بخش كشاورزي از راندمان مناسب برخوردار نبوده كه پس از انجام مطالعات لازم مي توان در جهت بهره برداري از آن اقدام نمود .

 

4) زود بازده بودن و نياز به سرمايه گذاري پايين به ازاي سرانه هر نفر اشتغال در مقايسه با ساير بخشهاي توليدي .

 

5) وجود بازار مناسب مصرف ماهي در استان بخصوص در شهر مشهد به لحاظ وجود ساليانه بيش از 12 ميليون زاير .

 

6) منابع انساني مستعد و مناسب در سطح استان به لحاظ اجرايي ، فني وكارشناسي.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم آذر 1385ساعت 10:29  توسط بهنام  | 

قاعدگی

نقش تغذیه در درمان قاعدگی دردناک

 

ديسمنوره يا قاعدگي دردناك به دو دسته تقسيم مي شود در نوع اوليه اين بيماري كه در شروع دوران قاعدگي در خانمهايي كه به سن بلوغ مي رسند ديده مي شود معمولاٌ پس از گذشت چند سال از سنين بلوغ و بالاخص پس از زايمان از شدت آن كاسته مي شود. در نوع ثانويه اين بيماري بعلت بيماريهاي لگن از جمله اندومتريوز ايجاد مي شود.

 

ترشح نوعي اسيدهاي چرب شبه هورموني بنام پروستاگلاندين باعث انقباض عضلات رحم مي شود و باعث بروز ديسمنوره مي گردد.

اندومتريوز بيماري است كه در آن سلولهاي رحم در خارج از رحم رشد مي كنند. اين سلولها معمولاٌ تحت تاثير هورمونهاي زنانه قرار مي گيرند. با اين حال بعلت خونرساني بيشتر در اين ناحيه التهاب و درد بوجود مي آيد.

 

نيبروئيد رحمي‘ تومورهاي عضلاني هستند كه در صورت افزايش فعاليت هورمونها بالاخص استروژن بهنگام بلوغ ديده مي شوند اين تومورها در خانمهايي كه در سنين باروري هستند ديده مي شوند. تومورهاي مذكور بدخيم نيستند.

 

قرص هاي ضد بارداري با افزايش سطح استروژن خون مي توانند از علل اين بيماري باشند علايم اين بيماري شامل احساس پري مثانه‘ تكرر ادرار و قاعدگي بسيار دردناك است.

 

منورلژي حالتي از قاعدگي بسيار دردناك است كه لازم است علت آن سريعاٌ تشخيص داده شده و درمان شود چراكه در غير اين صورت بعلت شدت خونريزي كمبود آهن ايجاد شده و براي جبران و پيشگيري از عوارض آن بايستي از داروهاي مكمل آهن استفاده كرد از علل مهم اين بيماري كمبود ويتامين A ‘ استفاده از IUD و كم كاري غده تيروئيد است.

 

آمنوره به حالتي گفته مي شود كه در آن قاعدگي بسيار نامنطم بوده و ياحتي قطع مي شود. علت اصلي اين بيماري مصرف كم چربي و يا استفاده از رژيم هاي غذايي بسيار كم چرب مي باشد.

 

استروژن هورموني است كه دوره هاي قاعدگي را تنظيم مي كند ساختمان اين هورمون از چربي و كلسترول تشكيل شده است و بنابراين مقدار چربي كافي براي ساخت و تثبيت اين هورمون در بدن لازم است روغن زيتون منبع بسيار مناسبي براي اين نوع چربي است.

 

در اثر فعاليت هورمونهاي جنسي در دوران قاعدگي احتباس مايعات در بدن ايجاد مي شود كه توصيه مي گردد با مصرف محدود مواد شور و نمك و همچنين انجام ورزشهاي مناسب از اين مسئله پيشگيري شود.

 

چربي هاي اشباع شده كه در تخم مرغ و گوشت به فراواني موجود است سبب افزايش مشكلات مربوط به قاعدگي دردناك مي شود بنابراين توصيه مي شود در اين دوره از مصرف اينگونه مواد پرچرب پرهيز گردد. روغن هسته انگور سبب جلوگيري از انقباضات دردناك رحمي مي شود.

 

مواد مغذي مفيد براي قاعدگي دردناك:

 

- ويتامين A       - ويتامين C              - بيوفلاونئوئيد            - ويتامين E

- نياسين           - كلسيم                 - منيزيوم                  - روغن هسته انگور

 

مواد غذايي مفيد براي قاعدگي دردناك:

 

- ماهي پرچرب           - ماهي قزل آلا           - ماهي سارديني           - ميوهاي تازه

- تن ماهي جنوب (ماهي اقيانوس)                  - آناناس                    - حبوبات

- سبزي تازه              - مارچوبه                  - هويج                     - جو

- آجيل                    - لوبيا و باقلا              - روغن زيتون             - زنجبيل و دارچين

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم آذر 1385ساعت 10:23  توسط بهنام  | 

ماهیان زینتی4

سوسن چلچراغ - داماش رودبارمقدمه :بهنام ظرافت/شیراز /داراب/جنت شهر/۰۹۱۷۳۳۱۲۴۸۶
امروزه ديگراغلب مردم با ماهيهاي رنگارنگ و زينتي آكواريومي آشنا هستند. بايد دانست كه اين شاخه از علم شيلات به يك صنعت بسيار بزرگ و سود آور تبديل شده است. فناوري تكثير و پرورش بيش از صدها گونه ازاين آبزيان و صنايع جانبي وابسته و پيوسته تا تكنيكهاي جابه جايي اين آبزيان و خطوط هوايي مستقل و ساير دستاوردها امروزه تجارت آبزيان زينتي را به عنوان يك صنعت مهم سود آور و اشتغال زا در دنيا مطرح نموده است.
تجارت اين ماهيان زيبا كه روزگاري در برخي از كشورها منجمله كشور ما تجملي وجنبه تفنني داشت و واردات آن ممنوع بود، امروزه به يك كار درآمد زا و يك شاخه از آبزي پروري كه جنبه هاي اشتغال بسياري از فارغ التحصيلان شيلاتي را مي تواند فراهم آورد بدل شده است .
توجه به ماهيان زينتي در ايران از ديرباز به عنوان ميهمان سفره هاي هفت سين و ايام نوروز مطرح بوده است. اما ورود به تجارت اين ماهيان ازدهه 1340 خورشيدي با ورود اين ماهيان از شرق آسيا صورت گرفت و تا امروز با فراز و نشيبهاي زيادي همراه بوده است . در اين نوشتار، تحليلي بر وضعيت تجارت جهاني ماهيان زينتي و روند رو به رشد آن و بررسي وضعيت ايران در چند سال اخير خواهيم داشت .
لغات كليدي : آبزيان زينتي ، ماهيهاي زينتي آب شيرين، ماهيهاي زينتي آب شور . آكواريوم ، صنايع وابسته و پيوسته، صادرات و واردات ، صادرات مجدد.
ماهيهاي زينتي
( ornamental fishes ) ماهيهاي زينتي به ماهيهاي زيبا و رنگارنگي گفته مي شوند كه ارزش آنها به دليل زيبايي شكلها و رنگهاي خيره كننده آنها است.
اين ماهيان به دو دسته اصلي ماهيان زينتي آب شيرين و ماهيان زينتي آب شور دريايي تقسيم مي شوند. %98 ماهيان زينتي آب شيرين توليد شده در جهان حاصل تكثير و پرورش در هچريها و پرورشگاههاي اين ماهيان است و تنها %2 از اين ماهيان از محيط طبيعي صيد مي شوند.
با اين حال توليد ماهيهاي زينتي آب شور دريايي امروزه متكي به صيد از آبسنگهاي مرجاني تحت يك پروتكل واحد و با برداشت از ذخيره گاههاي طبيعي به صورت 90 درصد از زيستگاههاي طبيعي مي باشد. اما متخصصين توانسته اند با كار و تلاش فراوان 10 درصد از سهم توليد جهاني اين آبزيان دريايي را با تكثير مصنوعي و در محيطهاي پرورشي تامين نمايند و با دستيابي به بيولوژي و رفتارشناسي توليد مثل اين ماهيان موفقيتهاي چشم گيري در تكثير اين ماهيان بدست آورند. هرچند كه پرورش بچه ماهيان دريايي با توجه به نو بودن كار تكثير و ژنتيك آنها هنوز با مشكلات و فراز و نشيبهايي همراه است، اما نويد بخش آينده اي روشن در اين صنعت است كه نه تنها باعث تكثير و بقاي بسياري از ماهيان زينتي و كمياب مي شود بلكه باعث حفظ نسل ماهيان دريايي و كنترل برداشت از زيستگاههاي طبيعي نيز مي گردد.
تصويرشماره 1 (نمونه هايي از آبزيان زينتي)/ به گالری مراجعه شود
بر اساس تعريف جديد:
امروزه آبزيان زينتي به گونه هايي از انواع آبزيان كه ارزشمند بوده و داراي ارزش و عيار زينتي باشند اتلاق مي گردند و تنها ماهيها را در بر نمي گيرند .
بنابراين تجارت آبزيان زينتي آب شيرين به تكثير و توليد وتجارت ماهيهاي آب شيرين و ساير آبزيان آب شيرين مانند:
ميگو، خرچنگ ، قورباغه، لاكپشت، گياهان آبزي و... گفته ميشود. بر همين اساس آبزيان زينتي دريايي آب شور نيز به انواع ماهيهاي زينتي دريايي و ساير آبزيان دريايي مانند :
ميگوها ، خرچنگها، نرمتنان ، صدفها، ستاره هاي دريايي، خيار دريايي ، توتياها ، شقايقهاي دريايي ، مرجانها و...حتي غذاي زنده مورد مصرف انواع اين آبزيان نظير آرتميا ، كوپه پودا ، كرمها و جلبكها را در بر مي گيرد و همه آنها جزء تجارت ماهيان زينتي دسته بندي مي گردند.
وضعيت كشورهاي توليد كننده
اين تجارت همه ساله ميلياردها دلار در آمد نصيب كشورهاي توليد كننده اين صنعت مي نمايد و كشورهاي مستعد سعي بر آن دارند كه از گردونه تجارت و توليد اين آبزيان عقب نيفتند و پيوسته سهمي در توليد و بازار جهاني اين آبزيان داشته باشند . با اين حال بسياري از كشورها در صادرات و واردات اين آبزيان نقش موثر دارند و ديگركشورها يا صادر كننده مي باشند و يا وارد كننده . در جداول زير كشورهايي را كه بر اساس آمار هاي فائو در تجارت ماهيهاي زينتي درگير هستند را مشاهده مي نماييد:
(جدول شماره 1 ) كشورهاي صادركننده آبزيان زينتي آب شيرين/ به گالری مراجعه شود
در جدول بالا در حدود 64 كشور تنها به امر توليد و صادرات ماهييهاي زينتي و صادرات مجدد آبزيان زينتي آب شيرين مي پردازند كه به رغم اين موضوع نام كشور ما با اين همه امكانات و پتانسيلها در آن ديده نميشود. بسياري از اين كشورها داراي صادرات محدود به كشورهاي همجوار و يا به كشورهاي اصلي و مطرح صادركننده ماهيهاي زينتي مي باشند. حال در ادامه كشورهايي را كه تنها به امر صادرات آبزيان زينتي آب شور دريايي مي پردازند را مرور مي كنيم:
(جدول شماره 2) كشورهاي صادركننده آبزيان زينتي دريايي/ به گالری مراجعه شود
اكثر اين كشورها به صيد آبزيان زينتي دريايي ازآبسنگهاي مرجاني سواحل خود مي پردازند. نام كشور ما نيز در ميان اين كشورها ديده مي شود، آن هم بدليل فعاليت موفق تنها يك شركت كه توانسته ماهيهاي زينتي خليج فارس را به اروپا صادر نمايد.

(جدول شماره 3) كشورهاي صادر كننده آبزيان زينتي آب شيرين و آب شور دريايي/ به گالری مراجعه شود
جدول بالا كشورهايي هستند كه هم آبزيان زينتي آب شيرين و هم آبزيان زينتي آب شور را توليد و صادر مي كنند. مي توان گفت مهمترين كشورهائيكه در امر صادرات و واردات ماهيهاي زينتي فعال هستند در واقع عمده ترين كشورهاي توليدكننده و پيشرفته در اين صنعت مي باشند. اين كشورها داراي علم و تكنولوژي آكواريوم در جهان هستند. اين كشورها در زمينه تكثير و توليد انواع آبزيان زينتي آب شيرين و آب شور فعالند و دراين ضمينه پيشرو هستند. سهم عمده بازار تجارت آبزيان زينتي به اين كشورها اختصاص دارد.



درحال حاضر حدود 175 كشور در امر صادرات و توليد آبزيان زينتي در جهان فعال هستند. البته كشورهاي كوچكتري كه نام آنها از قلم افتاده است جزء صادر كنندگان جديدي هستند كه خودشان ماهيهاي زينتي را به كشورهاي اطراف خود صادرمي نمايند و در آمارها نام آنها نيامده بود.
بر طبق آخرين آمارهاي ارائه شده توسط سازمان خواربار وكشاورزي ملل متحد (فائو) كه تا سال 2004 مي باشد تعداد 188 كشور در جهان به امر واردات و صادرات آبزيان زينتي اشتغال دارند. البته آمارها و اطلاعات سالهاي 2005 و 2006 هنوز انتشار نيافته است.
كه قطعا آمارهاي بعدي رشد بيشتري را نشان مي دهند.
بر اساس اين اطلاعات قطب توليد آبزيان زينتي در جنوب شرقي آسيا ميباشد. كشورهاي اين منطقه با توجه به شرايط اقليمي استوايي و داشتن ماهيهاي بومي فراوان و تكنولوژي تكثير و شرايط محياي آبزي پروري به توليد و تكثير گونه هاي خارجي و غير بومي نيز اقدام نموده اند. اگرچه كشورهاي آفريقايي و آمريكاي جنوبي نيز چند سالي است به اين بازار راه پيدا كرده اند اما هنوز با ظرفيتهاي توليد كشورهاي جنوب شرقي آسيا فاصله دارند.
كشورهاي صاحب صنعت
ساخت تجهيزات و لوازم آكواريوم نيز يكي ديگر از شاخه هاي مهم اين صنعت به حساب مي آيد. ساخت فيلترها و دستگاهاي تصفيه آب با مكانيزم بسيار علمي توانايي پرورش دهندگان خانگي را در نگهداري كيفيت مناسب آب اكواريوم و ماهيها بالا برده است .
جهش چشمگير اين صنعت در دهه هاي گذشته با توليد و ساخت پمپهاي هوا آغاز گرديد و ظهور واتر پمپها و به دنبال آن فيلترهاي بيولوژيكي انقلابي نوين در اين صنعت را پايه گذاري نمود . امروزه شاهد ساخت جديدترين دستگاهاي استرليزه كردن آب آكواريوم و سيستمهاي مداربسته و آكواپونيك هستيم. به نحوي كه امروزه به لطف همين دستگاهها مي توان مرجانها و آبزيان بسيار حساس را در آكواريومها نگهداري نمود.
(تصوير شماره 4 ) يك فيلتر بزرگ مداربسته/ به گالری مراجعه شود
در سالهاي اخير مهمترين كشورهاي توليد كننده صنايع و لوازم جانبي و تجهيزات آكواريومي كشورهاي پيشرو در اين صنعت هستند كه مهمترين آنها آمريكا - آلمان- ژاپن- فرانسه- چين- ايتاليا- تايوان- سنگاپور و... را مي توان نام برد.
اين كشورها توليد كننده بيشترين لوازم و امكانات آكواريومها درجهان هستند. بعلاوه در امر صادرات و واردات آبزيان زينتي نيز به طور گسترده و فعال حضور دارند ، به طور مثال سنگاپور بزرگترين توليد كننده و صادر كننده آبزيان زينتي به اتحاديه اروپا و آمريكا است و خود نيز وارد كننده مهم ماهيهاي زينتي است. اين كشور در سال 2004 رقمي بالغ بر 14 ميليون دلار را به واردات ماهيهاي زينتي اختصاص داده است و در مقابل صادرات اين كشور در همان سال در حدود 50 ميليون دلار بوده است .
بنابراين مي بينيم كه واردات نيز به معني رونق تجارت دراين صنعت مي باشد . چرا كه سنگاپور براي تكميل ليست صادرات خود و صادرات مجدد جهت حضور پررنگ دربازار جهاني اقدام به واردات نيزمي نماييد. امروزه صادرات مجدد براي كشورهايي كه به دنبال ورود به بازارهاي جهاني هستند يك امر تاثير گذار در تجارت آنها است.
اين امر در ديگر كشورهاي بزرگ وارد كننده نيز مصداق دارد اين كشورها علاوه بر تامين ماهي مورد نياز بازار خود از كشورهاي مختلف، به صادرات مجدد نيز مي پردازند. در سال 2004 كشور ايالات متحده امريكا كه بزرگترين وارد كننده آبزيان زينتي مي باشد رقمي به ارزش 69 ميليون دلار آبزيان زينتي وارد نموده است و در مقابل رقمي به ارزش 9 ميليون دلار را از صادرات مجدد خود بدست آورده است. با اين حال صادرات مجدد نيز همه ساله رقمهاي كلاني را در تجارت اين آبزيان به خود اختصاص داده است.
سالهاي 96-1995 سالهاي اوج تجارت آبزيان زينتي بوده است. چرا كه در همين سالها تنها واردات كشور آمريكا از مرز 90 ميليون دلار گذشته و روند صادرات آنها نيز افزايش يافته و به 21 ميليون دلار رسيده بود. اما رفته رفته با پيشرفت اين صنعت كشورهاي ديگر نيز به اين بازار رقابت راه پيدا كرده اند و توانسته اند سهمي براي خود در اين بازار بدست آورند و روند بازار با رشدي نسبي و پايدار رو به رو گرديده است.
اماهنوز هم كشور سنگاپور به عنوان ترمينال آبزيان زينتي در جهان مطرح است و همچنان بزرگترين توليد كننده ماهيهاي زينتي مي باشد. از آنجائيكه اين كشور به علت داشتن موقعيت اقليمي مناسب و تسهيلات ويژه سرمايه گذاري منطقه اي بسيار مستعد براي توليد اين آبزيان است اين صنعت به يكي از مهمترين صنايع درآمد زاي اين كشوربدل شده است.
(تصوير شماره 5 ) يكي از شركتهاي بزرگ توليد آبزيان زينتي در سنگاپور/ به گالری مراجعه شود
آخرين وضعيت بازار جهاني آبزيان زينتي
همانطوريكه قبلا اشاره شد بر اساس آخرين آمار موجود فائو تا سال 2004 ارزش سهم تجارت جهاني آبزيان زينتي آب شيرين در حدود 73 درصد و سهم آبزيان زينتي دريايي آب شور در حدود 27 درصد بوده است.
در سال 2004 رقمي معادل 190 ميليون دلار ارزش تجارت آبزيان زينتي آب شيرين بوده است و رقمي معادل 64.152 ميليون دلار ارزش تجارت آبزيان زينتي آب شور بوده است.
يعني هم صادرات و هم واردات ، از كل اين مقدار 53.334 ميليون دلار ارزش كل صادرات آبزيان زينتي آب شيرين بوده و در مقابل ارزش كل واردات آبزيان زينتي آب شيرين 126.925 ميليون دلار بوده است. اما ارزش كل صادرات آبزيان زينتي آب شور در سال 2004 رقمي معادل 31.396 ميليون دلار بوده است. وارزش كل واردات آبزيان زينتي آب شور نيزدر همين سال 32.756 ميليون دلاربوده است ، كه در مجموع رقمي معادل 244.411 ميليون دلار ارزش كل مبادلات و تجارت جهاني آبزيان زينتي بوده است .
بر اساس همين آمار حجم كل مبادلات در حدود 18 ميليون تن انواع آبزيان زينتي زنده در جهان جابه جا شده است، كه اين مقدار منهاي رقم صادرات مجدد مي باشد. براساس آمار فائو در سال 2004 مقدار كل حجم صادرات و واردات و صادرات مجدد آبزيان زينتي به وزن درحدود 34 ميليون تن بوده است.
اين در حالي است كه بعضي از كشورها منجمله آمريكا ارزش وزني حجم مبادلات خود را تا كنون به فائو گزارش نكرده اند؟ بعلاوه ارزش اين معاملات در سال 2004 مبلغ 560 ميليون دلار بوده است كه آمارها نشانگرثبات نسبي در چند سال اخير پس از حركت سريع جهاني و روند رو به رشد اين صنعت در جهان مي باشد. بر همين اساس نمودار زير روند رو به رشد تجارت و توليد آبزيان زينتي را در 10 ساله اخير به ما نشان مي دهد.
سنگاپور مهمترين توليد كننده و صادر كننده آبزيان زينتي در جهان است. مهمترين بازار صادرات سنگاپور بازارهاي اتحاديه اروپا و آمريكا و سپس ژاپن است . اين كشور يكي از مهمترين صادر كنندگان آبزيان زينتي به آمريكا است.
سنگاپور از سال 1976 با برنامه ريزي بر روي بازار آمريكا و اتحاديه اروپا صادرات خود را از رقمي معادل 6.760 ميليون دلار با يك روند صعودي و اجراي تسهيلات ويژه پس از سالها كار و تلاش و رقابت با كشورهايي نظير ژاپن- هنگ كنگ و تايلند توانست در سال 1995 به اوج شكوفايي اقتصادي در اين صنعت برساند و رقمي بالغ بر 59.411 ميليون دلار را ازمحل صادرات آبزيان زينتي خود بدست آورد.


با اين حال براي صادرات مجدد در همين سال وارداتي به ارزش 15.51 ميليون دلار انجام داده بود و از سال 1996 تا امروز با ورود ديگر كشورها به اين بازار با يك تعادل نسبي رو برو شده و هرساله با مبادلات به ارزش بين متوسط 41.427 ميليون دلار تا 49.528 ميليون دلار كماكان سنگاپور مقام اول در توليد وصادرات آبزيان زينتي را در بين كشورهاي توليد كننده دارا مي باشد.
با جمع بندي آمار واردات آبزيان زينتي به اتحاديه اروپا در مي يابيم كه مهمترين و بزرگترين بازار ماهيان زينتي اتحاديه اروپا مي باشد. اما بزرگترين كشور وارد كننده ماهيان زينتي ايالا ت متحده آمريكا است.
تصوير شماره (6) وضعيت صادرات سنگاپور به اتحاديه اروپا و ديگر نقاط جهان/ به گالری مراجعه شود
همانطوريكه گفته شد اتحاديه اروپا بزرگترين بازار آبزيان زينتي در جهان است. اين منطقه به علت اقليم معتدل و سرد و بالا بودن هزينه هاي توليد و وجود بيشترين علاقه مندان آكواريوم در كشورهاي اين منطقه هميشه به عنوان بازاري مناسب براي آبزيان مطرح بوده است.
از طرفي دانش و تكنولوژي اين كشورها در زمينه نگهداري آبزيان هميشه به عنوان پيشرو ترين كشورها مطرح بوده است.
كشورهايي مانند:
سنگاپور – تايلند – هنگ گنگ – مالزي – اندونزي – فيليپين – سريلانكا و.... از آسيا و كشورهاي آفريقايي مانند :
مصر – آفريقاي جنوبي – الجزاير – غنا – موزابيك – تانزانيا و..... از آمريكاي جنوبي و حوزه رود آمازون كشورهايي مانند: برزيل – پرو – كلمبيا – ونزوئلا- اروگوئه و... كشورهايي نظير مكزيك – هندوراس – و حتي آمريكا از مهمترين كشورهاي صادر كننده آبزيان زينتي به اتحاديه اروپا هستند .
آمريكا از طريق ميامي در فلوريدا كه بزرگترين منطقه توليد ماهيهاي زينتي در آمريكا است به اتحاديه اروپا انواع آبزيان زينتي را صادر مي نمايد. هنگ كنگ بعلت فعاليت تعداد زيادي از صادر كنندگان ماهيهاي زينتي و ارتباط با بازار ژاپن خط ارتباطي ميان ژاپن و اروپا است .
آلمان – هلند – بلژيك و چك نيز ماهياي پرورشي زينتي خود را در اروپا پخش ميكنند و يا در فستيوالهاي ماهيان زينتي در سنگاپور - هنگ كنگ و ژاپن مي فروشند.
هم اكنون با افزايش روند رقابت در بازار ماهيان زينتي اكثر كشورهاي جهان در حال نزديك كردن فاصله ها مي باشند تا هزينه هاي ترانسپورت و حمل و نقل را كاهش دهند و بسياري از توليدكنندگان با پيوستن به شركتهاي زنجيره اي تحت يك پروتكل واحد و با استاندارد تعيين شده و تحت يك نام در كشورهاي مختلف فعاليت نموده و به كارهاي توليد وصادرات مجدد ميپردازند.
اما مهمترين مصرف كنندگان در دنيا پرورش دهندگان و آكواريوميستهاي خانگي هستند بيش از 90 درصد توليد آبزيان زينتي در جهان روانه منازل مي شود و تنها 10 درصد از اين آبزيان به آكواريومهاي عمومي و يا باغ وحشها مي روند. با اين حال وارد كننده گان نقش مهمي در زنجيره توليد به مصرف را ايفا مي نمايند.
ارزش ماهيهاي زينتي بر اساس كيفيت و سلامت و شادابي آنها تخمين زده مي شود. و تنها ماهيهاي سالم و ماندگار داراي ارزش خوبي مي باشند.
هزينه هاي كنترل كيفيت و قرنطينه در هنگام صادرات و واردات باعث افزايش قيمت تك فروشي مي شود. وهميشه سود بيشتر را دلالان و خرده فروشان مي برند بد نيست بدانيد كه به طور متوسط قيمت ماهيهاي خوراكي كيلويي 3 دلار است و قيمت يك كيلو ماهي زينتي آب شيرين كيلويي 300 دلار است.
رشد بازارآبزيان زينتي آب شور
تاسال 2000 وضعيت بازار تجارت جهاني آبزيان زينتي هم آب شيرين و هم آب شور با تمام موجودات و صنايع وابسته و پيوسته به طور غير رسمي مقدار 900 ميليون دلار برآورد مي شد. با اين برآورد ارزش خرده فروشي 3 ميليارد دلار ارزيابي شد.
در اين بين آسيا بيش از 50 درصد توليد جهاني را دارا بود. بطورتقريبي برآورد ارزش تجارت آبزيان دريايي بين 200 تا 330 ميليون دلار در سال است و اين رقم يعني چيزي در حدود 20 درصد تجارت جهاني آبزيان زينتي.
روند روبه رشد توليدات لوازم و امكانات نگهداري آبزيان زينتي آب شور باعث گرديد تقاضا براي اين آبزيان و اقبال عمومي از سالهاي 1985به بعد نسبت به اين آبزيان بيشتر شود و فرايندي صعودي داشته باشد و با نرخ متوسط 14 درصدي يك رشد صعودي را هرساله طي نمايد.
در سال 1996 ارزش صادرات اين آبزيان به 200 ميليون دلار رسيد و يك رشد جهشي را از سالهاي 1994 به بعد طي كرد.
اگرچه اين روند به شكل كندتري همچنان ادامه دارد.اما زيبايي وراي تصور اين موجودات هر كسي را وسوسه مي كند كه يك آكواريوم دريايي داشته باشد.
تصوير شماره (7) مرجانهاي تكثير شده براي استفاده در آكواريوم/ به گالری مراجعه شود
گونه هاي مختلف آبزيان دريايي (انواع بيمهرگان، مرجانها، سخت پوستان ، خارتنان ، صخره زنده و ماهيها) هستند و از مناطق مرجاني پس از جمع آوري به بازارهاي اتحاديه اروپا و آمريكا ارسال مي شوند. كه اغلب از مناطق مرجاني اقيانوس هند وآرام جمع آوري مي شوند. براي اين كار مرجانهاي دريايي را طي يك فرايند علمي مورد تكثيرو پرورش قرار مي دهند، در حدود 25 گونه مرجان سخت و 65 گونه مرجان نرم كه بيشتر مورد تقاضاي مردم وبازار است به روش جوانه زدن مورد تكثير و پرورش قرار مي دهند.
از سال 1998 پرورش مرجانها به صورت عمده صورت مي گيرد و چيزي در حدود 400 هزار تكه مرجان بطور زنده سالانه به تمام نقاط دنيا وبازارهاي اين آبزيان ارسال ميگردد.
با مقايسه روند صادرات و واردات اين آبزيان از سال 1986 آبزيان آب شور مورد تقاضاي بازار آبزيان زينتي قرار گرفت و از همان موقع رويكرد علمي به دانش نگهداري اين موجودات باعث گرديد تا امروزه بسياري از سئوالات در خصوص نحوه نگهداري اين آبزيان پاسخ داده شود با اين حال هنوز بسياري از معماها هنوز حل نشده باقي مانده است.
روند رو به رشد توليد و تجارت اين آبزيان چه صادرات و چه واردات روز به روز در حال افزايش است، كه اين روند را در نمودار زير مي توانيد ملاحظه نماييد.
وضعيت بازار خاور ميانه
با توجه به رشد اقتصادي كشورهاي منطقه خاور ميانه به نظر مي رسد بازار جديدي در اين منطقه در حال شكل گرفتن است . باتوجه به شرايط اقليمي خوب اين منطقه و نزديكي به بازار شرق آسيا و بازار اروپا چند سالي است كشورهايي نظير بحرين – قطر – كويت – عمان- عربستان – امارات عربي متحده– تركيه – ايران– سوريه – اردن بازراهاي جديدي هستند كه در سالهاي اخير روند واردات آنها در حال افزايش است.
براساس آمار فائو در سال 2004 تمامي اين كشورها رقمهاي واردات ماهيان زينتي آنها افزايش يافته است . براساس آخرين اطلاعات مهمترين كشورهاي فعال در صادرات و واردات در منطقه خاورميانه كشورهاي فلسطين اشغالي(اسرائيل) – مصر- تركيه و عربستان مي باشند.


برهمين اساس كشور هايي نظير لبنان ؛ ايران ، كويت و سوريه در چند سال اخير روند رو به رشدي در بازار منطقه داشته و افزايش واردات آنها اقبال عمومي را در اين كشورها به وضوح نشان مي دهد با اين حال براي مقايسه روند وضعيت بازار خاورميانه به جدول زير توجه فرماييد:
(جدول شماره 4) بررسي روند آخرين تحولات بازار آبزيان زينتي در خاورميانه و كشورهاي همجوار در سال 2004 بر اساس آمار فائو
(ارزش صادرات يا واردات ارقام به هزار دلار)/ به گالری مراجعه شود

باتوجه به سرمايه گذاري 35 سال اخير در اسرائيل و روند رو به رشد اين صنعت در اين كشور مي توان گفت كه يكي ازمهمترين كشورهاي صادر كننده خاور ميانه به اتحاديه اروپا اين كشور است، كه توانسته علاوه بر آبزيان زينتي پرورشي آب شيرين ماهيهاي زينتي دريايي نيز به اروپا صادر نمايد.
درحال حاضر كشور عربستان در حال رشد بسيار خوبي در اين صنعت در چند سال اخير بوده است و اين به دليل سرمايه گذاري چند شركت آمريكايي در اين كشور مي باشد. عربستان و مصر از مهمترين صادر كنندگان آبزيان زينتي درياي سرخ به اتحاديه اروپا و جهان هستند. در سالهاي 2002 تا 1995 كشورما توانسته بود با ورود در اين بازار به رقابت با اين كشورها در بازار تجارت اين آبزيان بپردازد و عليرغم دشواريهاي توليد و صادرات اين آبزيان به يكي ازمهمترين كشورهاي صادر كننده آبزيان زينتي در خليج فارس بدل شويم ؛ اما متاسفانه با هزينه هاي بالاي توليد و صيد و ارسال اين آبزيان صادرات ما متوقف ماند.
با اين حال كشورهاي منطقه خليج فارس و درياي سرخ به سمت صادرات آبزيان دريايي پيش رفته اند و به نظر مي رسد مي توان با برنامه ريزي بهتر علاوه بر موفقيت در بازار خاورميانه بازار جديدي نيز در كشورهاي آسياي ميانه ايجاد نمود. با اين حال از آنجائيكه منطقه خاور ميانه هميشه كانون جنگ و التهاب در منطقه بوده بازار آبزيان زينتي در اين منطقه نيز متاثر از اين حوادث مي باشد.
وضعيت بازار ايران
تجارت ماهيهاي زينتي از دهه 1340 با ورود ماهيهاي آكواريومي آب شيرين از جنوب شرق آسيا آغاز گرديد. اوج رونق بازار ايران در سالهاي 1358-1359 بود و با آغاز جنگ تحميلي واردات ممنوع گرديد. ممنوعيت واردات افت شديد اين صنعت را تا سالهاي 1374 همراه داشت. و بازار داخلي تنها متكي به توليدات داخلي بود. كه به رغم توليد از كيفيت و تنوع لازم برخوردار نبود.
از سال 1375 روند رو به رشد بازاربه كندي آغاز گرديد. ورود گونه هاي جديد شور و شوق و رونق دوباره اي در بازار بوجود آورد. ورود دستگاهها و لوازوات جديد اميدواري را در دل مصرف كنندگان بيشتركرد و خلاصه جنب وجوشي جديد در بازار آبزيان زينتي در ايران بوجود آورد. اين تحرك را ميتوان با اضافه شدن فروشگاههاي عرضه و افزايش صدور موافقتهاي اصولي در اوايل دهه 1380 به خوبي مشاهده نمود. روند واردات اين آبزيان چه از لحاظ وزني و چه از لحاظ ارزش مالي حاكي از رونق دوباره اين صنعت در ايران دارد.
براساس آمار فائو طي 10 سال گذشته روند واردات ايران رو به رشد بوده واز سال 1994 يعني(سال 1374) واردات ما از سالي 4 تن در سال 74 به سالي 49 تن درسال 83 رسيده است.
با توجه به همين آمار ارزش واردات ما از سال 1994 كه به ارزش 10 هزار دلار بوده به وارداتي به ارزش 683 هزار دلار در سال 2004 رسيده است.(نمودارهاي 3 و 4 ارزش صادرات و واردات ايران را طي 10 سال گذشته نشان مي دهد.)
به خصوص واردات لوازمات و تجهيزات آكواريومهاي دريايي و ورود آبزيان دريايي آب شور در دو سال اخير حركت اين بخش را كه در سالهاي قبل با ترديد و عدم استقبال بازار به اين گونه ها رو به رو بود، ورود به فضايي جديد از تجارت آبزيان زينتي كه قطعاٌ تخصصي تر است را نويد مي دهد.
اگرچه توقع مصرف كنندگان بسيار بالا رفته اما متاسفانه توليد داخلي با توجه به مشكلات هميشگي توليد درايران همچنان در حد انتظار نيست و متاسفانه بايد گفت با روند كنوني بازار متكي به واردات خواهد شد و اين اصلا به نفع رشد اين صنعت در كشورنمي باشد.
با توجه به اينكه ماهيان زينتي آب شيرين اساساٌ وارداتي ميباشند و توليد آنها در داخل كشور نيازمند دانش تكثير و تجربه در پرورش اين ماهيان مي باشد لذا باتوجه به توقع بازار، توليد كنندگان داخلي بايد با اصلاح سيستمهاي سنتي تكثير و توليد اين آبزيان با رويكردي نوين و با فناوري ودانش روز، توليد اين آبزيان را با اتكا به نيروهاي متخصص و دانش آموختگان و فارغ التحصيلان رشته شيلات و البته كم تجربه كه نيازمند اعتماد و كسب تجربه ميباشند ادامه دهند.
نمودارشماره (3) ارزش صادرات ایران طي 10 سال گذشته/ به گالری مراجعه شود

وضعيت توليد درايران
درحال حاضر فرسودگي توليد كنندگان سنتي راه را براي توليدكنندگان جوان باز نموه كه با اتكا به دانش روز و دستيابي به اطلاعات روز دنيا پا به عرصه توليد آبزيان زينتي گذاشته و با بالا بردن كيفيت توليد، تنوع را در بازارايجاد نمايند. اكثر كساني كه وارد اين رشته شده اند و يا به ارائه خدمات در اين صنعت مي پردازند به صورت تجربي و علاقه شخصي وارد اين صنعت شده اند، حال آنكه در اكثر كشورهاي پيشرفته با گذراندن دوره هاي تخصصي در شاخه هاي اين صنعت طبق استانداردي علمي و عملي به اين كار مشغولند.
بر همين اساس تعداد واحدهاي داراي پروانه توليدي آبزيان زينتي كه درسال 1373 تعداد 15 واحد بود در سال 1383 به 175 واحد رسيده است، و تقريباٌ 835 نفرتا پايان سال 1383 در بخش توليد اشتغال دارند. بطوريكه توليد ماهيان زينتي آب شيرين از سالي 2.8 ميليون قطعه در سال 1372 به حدود 29 ميليون قطعه درسال 1383 رسيده است.
اين در حالي است كه بسياري از توليد كنندگان خانگي در منازل و يا در واحد هاي كوچك بدون پروانه اقدام به توليد ماهيان زينتي به طور دائم يا به طور فصلي مي نمايند، كه توليد آنها در آمارها لحاظ نمي گردد.
هم اكنون استانهاي اصفهان – تهران – مركزي مهمترين استانهاي توليد كننده در كشور ميباشند.
به طور متوسط هرساله پنج گونه جديداز آبزيان زينتي آب شيرين در كشور تكثير مي شوند. درحال حاضر كشور ما نياز به افزايش توليد داخلي دارد. هم اكنون چيزي در حدود 30 ميليون قطعه ماهي درسال جهت بازار داخلي نياز داريم. كه پيش بيني مي شود با افزايش كيفيت و كميت توليد اين آبزيان ميتوان اميد به صادرات اين آبزيان به بازارهاي منطقه را در آينده داشت.
بر همين اساس پيش بيني مي شود كه توليد ماهيان زينتي از 31 ميليون قطعه در سال 1384 به 53 ميليون قطعه در سال 1388 و پايان برنامه پنجساله چهارم برسد. با حركت صحيح و رويكرد علمي در اين بخش پيش بيني مي شود اشتغال از سال 1384 در شروع برنامه از 1033 نفر در بخش توليد به تعداد 1767 نفر در پايان برنامه پنجساله چهارم خواهد رسيد.
كه البته با توجه به شاخه هاي متنوع اين صنعت زنجيره هاي اشتغال در بخشهاي ديگر نظير فروش و عرضه و خدمات ... شاهد رشد اشتغال در بخشهاي ديگر نيز خواهيم بود. با اين حال روند توليد و واردات و اقبال عمومي و واردات لوازم وابسته و پيوسته آكواريوم همه نشان از بازار روبه رشد ايران دارد.
در بازديدهايي كه از اغلب مراكز توليد ماهيان زينتي صورت گرفت، مشاهده گرديد كه بچه ماهيان زينتي هنوز به سايز بازاري نرسيده توسط تك فروشان خريداري مي شوند. از آنجائيكه اغلب روند رو به رشد خريد و فروش بازاراين ماهيان درايران معمولاً در ماههاي پاياني سال است با اين حال يك روند نسبي را نيزدر طول سال در بازارخريد و فروش اين آبزيان شاهد هستيم.


(جدول شماره 5) ميزان توليد واشتغال واحد هاي داراي پروانه را در بخش ماهيان زينتي طي 10سال گذشته نشان مي دهد./ به گالری مراجعه شود
در جدول بالا روند صعودي كه از سالهاي 79 به بعد مشاهده مي شود به دو دليل بوده : اول به دليل اقبال توليد كنندگان قديمي به گرفتن پروانه بهره برداري و دوم به دليل استقبال توليدكنندگان جديد از رشد بازار و اقبال به سرمايه گذاري و توليد در اين بخش .
اين روند با افزايش اختصاص تسهيلات بانكي روند رو به رشدي پيدا نموده است. بر همين اساس پيش بيني ميشود تا پايان برنامه پنجساله چهارم ميزان توليد در اين بخش به بيش از55 ميليون قطعه برسد.
در رويكرد جديد بازار از حالت انحصاري به در آمده ، توليد و عرضه با توجه به كيفيت و توقع بازار رشد خواهد نمود و رقابت سالم همراه با ارائه باكيفيت محصولات و ارتقاء خدمات علمي خواهد بود. اين تحول در بازار عرضه آبزيان زينتي اجتناب ناپذير مي باشد.
در آينده با توجه به افزايش سطح اطلاعات از روشهاي نگهداري و پرورش آبزيان زينتي به طبع با تعاملات بازار تقاضا و عرضه نويد بخش اصلاح سيستمهاي فرسوده خواهيم بود و تفكر بسته ماندن در مراكز توليد ماهيان زينتي بمنظور جلوگيري از انتقال دانش و تجربه راه به جايي نخواهد داشت.
مزيتها
درحال حاضر توليد آبزيان زينتي در ايران از جمله كارهاي زود بازده مي باشد . اين كار بر خلاف ساير فعاليتهاي آبزي پروري داراي مزيتهاي زير است :
1-براي احداث يك مركز تكثير و توليد ماهيهاي زينتي نيازي به موافقت سازمان آب ، محيط زيست ، منابع طبيعي ، شهرداري نمي باشد.
2-اين كار در تمامي نقاط شهري ، غيرشهري ، و حتي در زير زمين و يا يك مكان مسقف و فضا هاي بلا استفاده به راحتي قابل انجام است و با حداقل سرمايه مي توان اين كار را شروع كرد. درصورتيكه براي احداث يك مزرعه پرورش ماهيان سردابي يا گرمابي نياز به سرمايه زياد مي باشد. درحاليكه در پرورش ماهيان زينتي هر آكواريوم يك واحد توليدي محسوب شده و براي كار در يك مكان كمتر از 100 متر نيازي به مجوز نيست.
3-حداقل يك مكان توليدي اقتصادي كه به آن موافقت اصولي داده مي شود مكاني به مساحت 100 متر مي باشد كه ظرفيت توليد حداقل 50 هزار قطعه را دارا باشد.
4-احداث يك سالن تكثير و پرورش ماهيان زينتي با ظرفيت توليد 50 هزار قطعه با سرمايه اي معادل 150 ميليون ريال به بهره برداري مي رسد و در صورت داشتن فضاي سرپوشيده با حدود 60 ميليون ريال به بهره برداري مي رسد. كه نسبت به پرورش ماهيان خوراكي بسيار كمتر و بازدهي آن در صورت توليد 50 هزار قطعه در سال 100 ميليون ريال مي باشد.
5-ميزان اشتغال در اين كار به ازاي هر 30 هزار قطعه يك نفر مي باشد و به ازاي هر 85 ميليون ريال يك نفر است كه با كمترين هزينه امكان اشتغال را براي فارغ التحصيلان و نيروي جوان بيكار فراهم مي آورد و هزينه توليد اقتصادي هنوز پايين تر از واردات است.
6-از آنجائيكه كشور ما از لحاظ اقليم و موقعيت جغرافيايي در خاورميانه داراي موقعيت بسيار مناسب مي باشد امكان توليد و صادرات مجدد به كشورهاي منطقه و اروپا فراهم است.
مشكلات و تنگناها
در اين بررسي و با ديدن روند رو به توسعه تجارت ماهيان زينتي در جهان و درايران مي توان آينده اي روشن را در اين صنعت پيش بيني كرد.
با اين حال روند توسعه پايدار در بخش توليد و تجارت آبزيان زينتي بسيار ضروري به نظر مي رسد. چرا كه با روندي پايدار مي توانيم انتظار داشته باشيم كه در آينده اي نه چندان دور با صادرات و حضور موثر در بازارهاي جهاني علاوه بر توسعه در اين بخش و ارز آوري قابل توجه ضمينه شكوفايي اقتصاد ملي و صادرات غير نفتي را فراهم آوريم. كشور ما با توجه به پتانسيل خوب منطقه و اقليم مناسب و با توجه به نيروي جوان فارغ التحصيلان رشته شيلات و بيولوژي آبزيان ميتواند آينده اي روشن براي حضور علاقه مندان و متخصصين اين رشته بيش از پيش باشد.
با اين حال هنوز مشكلاتي كهنه دست بر گريبان اين صنعت نوپا مي باشد، كه با درايت خود توليد كنندگان و نگاهي ملي قابل حل و فصل است. البته اين مهم همياري و همدلي تمامي دست اندركاران اين صنعت را مي طلبد تا سسله مسايل و مشكلات اين بخش به دور از نظرهاي شخصي حل شود. مهمترين مشكلات اين صنعت را مي توان تيتر وار اين گونه عنوان كرد :
الف ) بالا بودن هزينه هاي توليد در ايران
1) با لا بودن هزينه گرمايش : اكثر مراكز توليد آبزيان زينتي به دليل حضور در نيمه شمالي كشور يك فصل از سال را به عنوان فصل سرما بايد نسبت به گرم كردن سالنهاي خود اقدام كنند.
2) هزينه برق مصرفي :
برق مراكز توليدي ماهيان زينتي با نرخ كشاورزي محاسبه نمي شود و پرورش دهندگان و توليد كنندگان برق مصرفي خود را بايد با هزينه تجاري يا شهري بپردازند.
3) بالا بودن درصد بهره بانكي براي اين بخش: بالا بودن و گاهاً عدم تخصيص مورد نياز وام بانكي براي اين كار در ترغيب و تشويق توليد كنندگان اين بخش را كاهش مي دهد.
4) بالا بودن هزينه جابه جايي و ارسال :
اكثر توليد كنندگان بايد محصول خود را در كمترين زمان و با بهترين وسيله به بازار عرضه برسانند كه هواپيما بهترين وسيله، اما با هزينه حمل بسيار بالا و نامنظم بودن پروازها مي باشد.
ب )پايين بودن دانش و آگاهي توليد كنندگان و مردم
1 ) چون اكثر توليد كنندگان به صورت تجربي به اين كار روي آوردند به رغم اين موضوع سطح دانش آنها در حد زير ديپلم و يا نا آگاه به علم آبزيان است.
بنابراین در مسائلي مانند:
ژنتيك، تغذيه ، تكثير،پرورش، بهداشت ، بيماري و....اطلاعاتشان تجربي و محدود است.
2 ) عدم گرايش فارغ التحصيلان شيلات به كار در اين رشته: كه دليل آن عدم آگاهي و اطلاعات ناچيز آنان در زمينه آبزيان زينتي است. چرا كه حتي يك كتاب و يا يك واحد در اين خصوص در دانشگاه به آنها تدريس نمي شود.
3) بسته بودن در مراكز توليد ماهيان زينتي به روي علاقه مندان و دانشجويان
4) عدم ارتباط مستمر توليد كنندگان با يكديگر و تعامل و همفكري و استفاده از روشهاي علمي و تجربي جديد يكديگر.
5) كمبود كتابها و منابع علمي قوي در اين زمينه به زبان فارسي.
6)‌عدم آگاهي و اطلاعات مردم در خصوص شيوه هاي نگهداري آبزيان زينتي .
7)عدم اطلاع رساني و خدمات رساني توسط فروشندگان و مراكز خدماتي به مردم .
ج ) فعال نبودن بخش جنوب كشور
عليرغم پتانسيلهاي بالا و اقليم مناسب و گرماي خوب و شرايط آب و هوايي مناسب كه هزينه هاي توليد را در اين مناطق پايين تر مي نمايد، بخش جنوبي كشور به دليل دور بودن از بازار بزرگ مصرف تهران داراي رشد چنداني نبوده بويژه اينكه در جنوب كشور به دليل عرضه كم بازار از پتانسيل خوبي براي توليد وعرضه برخوردار است .


د) واردات بي رويه گونه هايي كه دركشورتوليد مي شود.
متاسفانه برخي از فروشندگان سعي بر به انحصار در آوردن بازار اين آبزيان را دارند و براي از پا در آوردن توليد كنندگان داخلي كه با زحمت فراوان به توليد اقدام مي نمايند، اقدام به واردات گونه هاي توليد شده در داخل كشور را مي نمايند. البته واردات به منظور تجديد نسل مولدين داخلي كاري ضروري به نظر مي رسد. اما واردات مداوم گونه هايي كه در كشور توليد مي شوند باعث روكود بازار توليد كنندگان داخلي مي شود.
ي) توهم واردات ارزان و توليد گرانقیمت
بسياري از توليد كنندگان واردات را كاري كم دردسر و راحتر از توليد مي پندارند. درحاليكه توليد با روش اقتصادي بسيار ارزان و بدون هزينه هايي نظير: ترانسپورت – گمركي – بيمه – حمل ونقل – استرس تلفات و بيماري و... است.
نصوير شماره (8) يكي از فروشگاههاي آبزيان زينتي در تهران/به گالری مراجعه شود
پيشنهادات
موارد بالا عمده ترين مشكلات اين صنعت در كشور است. البته نبود امنيت سرمايه گذاري در اين بخش به علت اقتصاد بيمار كشور مهمترين عامل عدم سرمايه گذاريهاي كلان در زير ساختهاي اين صنعت است. بطور مثال هنوز در كشور يك آكواريوم عمومي بزرگ و متناسب نداريم در حالي كه در اكثر شهرهاي بزرگ و توريست پذيرمان نظير تهران ، اصفهان ، مشهد ، بندرعباس ، كيش و... اين پتانسيل را دارند كه يك آكواريوم عمومي عالي داشته باشند.
علاوه بر آن فروشگاهها و مراكز فروش در شهرهاي كشور بايد توسط افراد متخصص و داراي توان خدمات رساني اداره شوند. با اين حال اكثرفروشندگان اطلاعات كافي در اين زمينه ندارند و حداقل خدمات رساني را انجام مي دهند واين گونه مي توان عنوان كرد كه بيشتر فروشنده هستند. اما به رغم اين موضوع مشكلات موجود در اين صنعت قابل حل و پيگيري اما زمان بر هستند.
الف ) درخصوص پايين آوردن هزينه هاي توليد پيشنهادات زير به نظر مي رسند:
1- درخصوص بالا بودن هزينه هاي گرمايش پيشنهاد مي گردد براي گرم كردن سالنها به جاي استفاده از بخاريهاي برقي اكواريومي با كم كردن ارتفاع سالنها و بستن پنجرها و درها از بخاري گازي جهت گرم نمودن سالنها استفاده گردد.
2- درخصوص هزينه برق مصرفي باتوجه به ابلاغيه شوراي محترم اقتصاد درخصوص قانون بودجه سال 1385 مبني بر محاسبه برق واحدهاي توليد و پرورش ماهي با بهاء كشاورزي هرچه سريعتر موضوع پيگيري و راه كار عملياتي و اجرايي آن با شركت برق حل و فصل شود.
3- احتمالا موضوع اقتصادي بودن اين فعاليت در كشور با بانكهاي عامل جا نيفتاده است. لازم است براي اين بخش شيلات به عنوان صنعت نوپا و اشتغال زا براي فارغ التحصيلان رشته شيلات تسهيلات ويژه با سود كم در نظر گرفته شود.
4- البته هزينه بار هواپيمايي در اكثر كشورها بالا مي باشد اما لازم است به منظور توان رقابت در بخش صادرات علاوه بر بالا بردن توان ترانسپورت هوايي نرخ بار نيز از تخفيفهاي خوبي برخوردار شود. در قسمت بار داخلي نيز بايد اين امكان فراهم گردد و محموله ها با حداقل تاخير حمل شوند.
ب) در مورد افزايش سطح علمي و آگاهي مردم پيشنهاد مي شود:
1- براي توليد كنندگان كلاسهاي آموزشي علمي و كاربردي تشكيل شود كه علاوه بر سطح بندي دراين كلاسها به توليد كنندگان روشهاي نوين تكثيرو پرورش با استفاده از اساتيد مجرب و يا اساتيد خارجي معتبر جديدترين اطلاعات ارائه گردد.
2- گذاشتن يك واحد آشنايي با تكثيرو پرورش ماهيان زينتي در رشته شيلات يا دوره هاي آموزشي مي تواند به بالا بردن سطح آگاهي دانشجويان رشته شيلات كمك نمايد. البته اين دوره ها توسط شيلات و انجمنهاي علمي و پژوهشي دانشگاهها به صورت كارگاه هاي آموزشي دوره اي برگزار مي گردد كه كافي به نظر نمي رسد.
3- امروزه تكنيكهاي تكثير و پرورش ماهيان زينتي بسيار متداول شده است. در اكثر كشورها شما مي توانيد از يك سالن توليد ماهيان زينتي بازديد نماييد.
به نظر مي رسد در حال حاضر بسته نگه داشتن در سالنهاي توليد به روي علاقمندان تنها جنبه تجاري داشته باشد. چون اكثر توليد كنندگان از جويندگان علم و دانشجويان استقبال مي كنند. البته بازديدها بايد در زمان فراقت كار توليد كننده باشد تا جنبه مزاحمت نداشته باشد.
4- اگرچه درحال حاضر تعداد واحدهاي توليدي كم مي باشد و به 1000واحد نمي رسد ، اما در آينده ضرورت تشكيل يك اتحاديه سراسري منسجم و كار آمد و نه اتحاديه اي كه منافع افراد يا گروهي خاص را دنبال كند ضروري به نظر مي رسد با اين حال تعامل و ارتباط و همفكري به دور از مسايل حاشيه اي تجاري مي تواند در پيشبرد اهداف توليدي و صنفي بسيار موثر باشد.
5- اگرچه كتابهاي خوبي تاكنون به چاپ رسيده است اما ضرورت تدوين كتاب و جزوات آموزشي بيش از پيش احساس مي شود. افزايش سايتهاي اينترنتي و تدوين برنامه هاي تلوزيوني آموزشي و يا فيلمهاي آموزشي درخصوص توليد مثل و نگهداري اين آبزيان بسيار مفيد مي باشد. دامنه اين اطلاع رساني هرچه وسيع تر و همه گير تر با شد در افزايش سطح آگاهيهاي عمومي موثرتر است.
6- بايد فروشندگان داراي مهارتهاي تجربي و يا علمي و يا داراي گواهينامه معتبر درخصوص اين حرفه باشند. اطلاع رساني و خدمات رساني مناسب علاوه بر جلب مشتري و رضايت مندي آنها باعث فروش بيشتر و اشاعه بيشتر اين كار مي شود.
ج) براي فعال شدن بخش جنوبي كشور
1- اگرچه بخش جنوبي كشورمان داراي پتانسيل بسيار بالا در زمينه توليد مي باشد، اما هنوز از لحاظ توليد و اشتغال فاصله زيادي با استانهاي ديگر دارد. آكواريومهاي عمومي بزرگ براي شهرهايي كه در مجاورت با دريا قرار دارند مي تواند علاوه بر جلب توريست و گردشگر موجب رونق اين فعاليت در اين استانها و شهرها گردد.
2- به علت گرم بودن اين استانها بسياري از هزينه هاي توليد در اين مناطق كم ميشود.
بنابراين از مناطق توجيه پذير براي توليد مي باشند با توجه به اينكه اغلب فروشندگان در اين استانها ماهيهاي خود را از استانهاي تهران – مركزي – اصفهان- شيراز تهيه مي نمايند.
3- افتتاح فروشگاههاي معتبر مي تواند موجب جذب علاقه مندان و اميدواري خدمات رساني براي مصرف كنندگان باشد.
د) دربخش واردات بايد با برنامه ريزي بهتر و نظارت شديد و كنترلهاي بهداشتي علاوه بر جلوگيري از ورود ماهيهاي بيمار و كنترل بيماري از ورود بي رويه گونه هايي كه در كشور توليد مي شوند نيز جلوگيري نمود. بلكه به منظور تنوع بخشي در توليد داخلي به دنبال گونه هاي اقتصادي و قابل تكثير در شرايط ايران بايد بود.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم آذر 1385ساعت 10:20  توسط بهنام  | 

تحقیقات شیلات آبزیان

بخش تحقيقات شيلات و آبزيان

                     

     استان اصفهان با دارا بودن منابع آبی فراوان به عنوان يكی از مهمترين استانهای غير ساحلی به منظور فعاليت آبزی پروری در آبهای داخلی شناخته شده است . بر همين اساس بخش تحقيقات شيلات برای اجرای طرحهای تحقيقاتی علمی - كاربردی و بر طرف نمودن مشكلات اجرايی پرورش دهندگان به منظور توسعه پرورش آبزيان از سال 1374 آغاز به كار نموده است ، حسب نياز اين بخش دارای سه واحد تحقيقاتی می باشد:

 

1 - واحد تحقيقات تغذيه آبزيان:

وظايف عمده اين واحد عبارت است از شناسائی منابع خوراكی و تعيين ارزش غذايی آنها به منظور كاربرد در جيره های آبزيان ، تعيين احتياجات غذايی آبزيان ،‌ بررسی نقش مواد مغذی در رشد و پرورش ماهيان و افزايش بهره وری خوراك با استفاده از مواد افزودنی

 

2 - واحد تحقيقات تكثير و پرورش آبزيان:

اين واحد مسئوليت ارائه و اجرای طرحهای تحقيقاتی در زمينه روشهای تكثير ، افزايش درصد لقاح و ماندگاری لاروها و بچه ماهی ، انتخاب ماهيان مولد برتر به منظور توليد بچه ماهيان با سرعت رشد بيشتر ، دستيابی به بهترين روشهای پرورشی و ارزيابی روشهای مختلف افزايش توليد در واحد سطح و همچنين تاثير مديريت صحيح بر توليد را به عهده دارد.

 

3 - واحد تحقيقات هيدرولوژی و هيدروبيولوژی:

شناسايی منابع آبی استان و تعيين قابليت آبزی پروری آنها و نيز تعيين گونه مناسب ماهی  جهت پرورش در منابع آبی ، زيست شناسی انواع گونه های مختلف آبزيان ،‌ شناسايی ارگانيسمهای آبزيان در منابع آبی و نقش آنها در زنجيره غذايی ، شناخت محيط زيست جانوران آبزی،  روابط متقابل  بين آنها و محيط و شناسايی گياهان آبزی غالب در منابع آبی وظايف اين واحد است.

 

طرحهای تحقيقاتی بخش شيلات:

 

1- عنوان طرح: 

 بررسی اثرات استرس تراكم نگهداری بر شاخصهای هماتولوژيك ماهی قزل آلای رنگين كمان

نتايج:

 در اين آزمايش استرس تراكم نگهداری باعث كاهش تعداد گلبولهای سفيد، درصد لنفوسيتها و ترومبوسيتها و افزايش درصد نوتروفيلها گرديد. ساير شاخصهای خونی تفاوت معنی داری نسبت به استرس تراكم نگهداری نشان نداد.

 

2-عنوان طرح: 

 مطالعات هيدرولوژی و هيدروبيولوژی به منظور امكان تكثير و پرورش آبزيان آب شور

اهداف:

تعيين پتانسيل بالقوه مناطق شرق اصفهان در نواحی سگزی — جرقويه و ورزنه در رابطه با تكثير و پرورش آبزيان آب شور و تعيين استعدادهای نواحی مختلف بطور مجزا برای سرمايه گذاری بخش خصوصی در اين فعاليت و توليد پروتئين.

 

3-عنوان طرح:

بررسی راندمان توليد در كشت توام كپور ماهيان با استفاده از كوددهی

نتايج:

متوسط كل توليد ناخالص در استخرهای آزمايشی 1963 و دراستخرهای پرورشی 1701 كيلوگرم در هكتار بوده است. متوسط كل توليد خالص در استخرهای آزمايشی 510 كيلوگرم در هكتار بيش از استخرهای پرورشی بود. متوسط ضريب تبديل كود آلی پوسيده در استخرهای آزمايشی 1 : 16 به دست آمد.

 

4-عنوان طرح:

بررسی اثرات استرس تراكم نگهداری بر شاخصهای سرمی ماهی قزل آلای رنگين كمان

نتايج:

درماهيهای كه در تراكم بالاتر از تيمار شاهد نگهداری شدند نوعی پاسخ به استرس مزمن ايجاد شد و كورتيزول سرم خون اين ماهيها بطور محسوسی افزايش يافت. اين امر باعث افزايش جذب اكسيژن و جريان خون شده و روند تجزيه ذخاير قندی و غيرقندی را در ماهی تسريع می كند. همچنين باعث اختلالات آب و الكتروليت بدن ماهی شده و در نهايت ميزان مرگ و مير با افزايش تراكم جمعيت بالا می رود.

 

5- عنوان طرح:

تعيين مدت زمان و روش نگهداری مناسب برای پوسيدگی كود آلی مورد استفاده در آبزی پروری

اهداف:

1 - تعيين بهترين شرايط و زمان نگهداری كود برای دستيابی به حداكثر بهره برداری از آن در شرايط كارگاهها.

2 - بررسی روند تجزيه مواد سلولزی در طي مراحل تخمير كود آلی.

3 - تعيين مناسبترين زمان ماندگاری كود آلی.

4 - تعيين مناسبترين روش نگهداری كود آلی.

 

6- عنوان طرح :

 پرورش ماهی قزل آلا در استخرهای سيمانی با استفاده از آب چاه و دستگاه هوا دهی

نتايج:

 با توجه به آناليزهای آماری و نتايج حاصله تراكم 62 قطعه در متر مربع برای ماهی دار كردن اين گونه در استخرها با وجود دستگاه هواده توصيه می شود.

 

7- عنوان طرح:

 برآورد توان توليد آبزيان در سد حنا

نتايج:

1 - با توجه به دمای آب و تجارب موجود، پرورش ماهی در قفس در درياچه سد حنا مناسبترين سيستم توليد ماهی می باشد.

2 - با خارج سازی ماكروفيتها از 100-50  هكتار اراضی خشك شده سواحل شمالی ،‌ شمال شرقی و شمال غربی درياچه در هنگام پسروی آب می توان نسبت به توليد 3/133 - 6/66 تن قزل‌آلای رنگين كمان به روش پرورش در قفس اقدام نمود.

 

8- عنوان طرح: 

 اثرات جايگزينی جو به جای ذرت در جيره بر خصوصيات كمی و كيفی ماهی كپور معمولی

نتايج:

 نتايج حاصل از اجرای اين آزمايش نشان داد كه جيره های حاوی جو در كليه سطوح جايگزين از نظر افزايش وزن و ضريب تبديل خوراك تفاوت معنی داری با جيره شاهد (حاوی ذرت ) نشان ندادند وليكن از لحاظ عددی ارقام بهتری را ارائه نمودند.  100 درصد جايگزينی جو به جای ذرت در جيره شاهد بهترين راندمان تبديل خوراك را به خود اختصاص داد و همچنين چون جيره حاوی جو با 100 درصد جايگزينی به جای ذرت در جيره شاهد اختلاف معنی داری از نظر تاثير بر تركيبات شيميايی لاشه و ماهيچه نشان نداد می توان گفت كه حذف ذرت از جيره اين ماهی و جايگزينی كامل جو به جای ذرت امكان پذير خواهد بود.

 

9- عنوان طرح: 

 اندازه گيری انرژی قابل هضم (DE)  و انرژی قابل سوخت و ساز (ME) مواد پروتئينی در ماهی قزل آلای رنگين كمان (در شرايط ايران )

اهداف:

1 - بدست آوردن ارقام مربوط به DE  و ME  مواد خوراكی جهت فرموله كردن جيره خوراكی ماهی قزل آلا.

2 - تعيين ارزش غذايی مواد پروتئينی و اهميت آنها در تغذيه ماهی قزل آلا و تهيه جداول مربوطه .

3 - ارزيابی مواد خوراكی پروتئينی از نظر قابليت هضم و جذب

4 -  بدست آوردن ارتباط منطقی بين DE   و  ME

5 - افزايش توانايی در قابليت  استفاده از مواد خوراكی مختلف در شرايط اقتصادی مختلف

6 - افزايش قدرت جايگزينی مواد مختلف و تهيه جيره بالانس شده

7 - كاهش هزينه خوراك ماهی قزل آلا با كاربرد اطلاعات حاصله در جيره نويسی

 

10- عنوان طرح: 

اثر چربی جيره بر خصوصيات كمی و كيفی ماهی قزل آلای رنگين كمان

نتايج:

نتايج حاصله نشان داد كه اثر تيمار چربی (روغن ماهی ) بر افزايش وزن، بازده نسبی پروتئين، ضريب تبديل غذايی و ميزان رشد ويژه معنی دار است . بهترين نتيجه در رشد با تيمار 15 درصد چربی بدست آمد. همچنين بين جيره های حاوی روغن ماهی و جيره شاهد (جيره تجاری ) اختلاف معنی داری مشاهده نشد. اين تحقيق همچنين نشان داد كه انرژی مكمل ناشی از چربی  باعث  استفاده  مناسب از پروتئين  در رشد می گردد.

 

11- عنوان طرح:  

كاربرد ضايعات چربی( اسيد چرب) كارخانجات روغن كشی در جيرة  ماهی قزل آلای رنگين كمان

نتايج:

 نتايج حاصله نشان داد كه در سطح 10 درصد اين ماده خوراكی اثرات مطلوبی بر صفات كمی و كيفی اين ماهی خواهد داشت.

 

12- عنوان طرح:

بررسی ليمنولوژيك درياچه سد خميران 

نتايج:

 نتايج حاصله نشان داد كه باتوجه به خواص فيزيكوشيميايی آب درياچه و حضور 16 خانوادة بنتوز، 16 تيره گياه آبزی و شنايايی ماهيان موجود در درياچه، اين محيط به منظور پرورش و رهاسازی ماهيانی چون قزل آلا مناسب می باشد.

 

13- عنوان طرح:

 تكثير و پرورش كرم‌خاكی و كاربرد در تغذيه ماهی قزل آلای رنگين‌كمان

نتايج:

 نتايج حاصله نشان داد كه تيمار كود گاوی، خاك اره و سبوس گندم نسبت به ساير تيمارها محيط و بستر مناسبتری را برای رشد و تكثير كرم خاكی فراهم می كند.

 

14- عنوان طرح:

اثرتغذيه چربی بر ليپيدها و ليپوپروتئنهای سرم خون ماهی قزل‌آلای رنگين‌كمان

نتايج:

 يافته های اين طرح نشان داد كه مقدار تری گليسريد و VLDL در گروههای دارای 5، 10، 15 و 20 درصد چربی تدريجاً كاهش می ‌يابد. تغييرات HDL در گروههای 5 و 15 درصد و تغييرات LDL  در گروههای 15 و 20 درصد چربی مشاهده گرديد. همچنين ميزان رشد در گروههای 5 و 15 درصد چربی بيش از دو گروه ديگر است.

 

15- عنوان طرح:

 اثر گرسنگی بر پارامترهای مورفولوژيكی و هماتولوژيكی ماهی قزل آلای رنگين كمان

نتايج :

در اين طرح مشخص گرديد كه گرسنگی و فقر غذايی باعث كاهش معنی دار ضريب چاقی، وزن كبد، شاخص كبدی، وزن جربی احشايی، وزن خشك و ميزان قند خون در ماهی می گردد. اما ميزان كلسترول خون وابستگی چندانی با وضعيت تغذيه ای ماهی نداشت.

 

16- عنوان طرح:

 جايگزينی كنجاله كانولا بجای پودر ماهی در جيره ماهی قزل آلای رنگين كمان

نتايج :

 بخش اجرايی طرح مذكور خاتمه يافته و داده های حاصله در حال آناليز است اما هنوز نتايج آن ارائه نگرديده است.

 
 
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم آذر 1385ساعت 10:0  توسط بهنام  | 

مصرف ال کارنیتین

اثرات مصرف ال کارنيتين درجيره غذايی  ماهيان:

         ال کارنيتين را بعنوان يک شبه ويتامين با قابليت های بالای متابوليکی و فيزيولوژيک می شناسنداين ماده بر روی اسيد های چرب داراي زنجيره بلند موثر بوده و باعث می شود تاآنها با سرعت بيشتری وارد چرخه توليد انرژی درون سلولی شده و کمتر در بافتهای بدن تجمع يابند. همچنين اين ماده بر روی اندامهای توليد مثل در بسياری از موجودات زنده تاثيرگذاشته و باعث بالاتر رفتن قدرت باروری درآنها ميگردد.  مصرف اين ماده درگروههای مختلف آبزيان چندی است که مورد توجه قرار گرفته است،اما آنچه که دراين مقاله بعنوان آبزيان مورد بررسی قرارمی گيرد صرفاخانوادههای ماهيان می باشد.هرچند كه اين روزها مطالعات در زمينه کارايی ال کارنيتين از جانوران آبزی فراتر رفته و حتی بر روی جلبکها و سايرگياهان دريايی نيزپژوهشهايي صورت گرفته است. اصولاماهيان ازلحاظ  فرم تغذيه،شرايط زيست محيطي و همچنين زمان و نحوه توليد مثل شامل گونه هاي متفاوتی می باشند به مقدار متفاوتي از ال كارنيتين جهت انجام فعاليتهاي توليد مثلي خود نياز مند هستند.اين موجودات از نظر شرايط  زيست محيطي در سه گروه مختلف طبقه بندي مي شوند:اول آنهايي كه صرفا درآبهاي آزاد ،اقيانوسها و اصطلاحا درياهاي شور زندگي مي كنند وكليه فعاليتهاي زيستي خود را نيز در آنجا انجام مي دهند،دوم دسته اي كه در رودخانه ها،بركه هاو درياچه هاو يا اصطلاحا در آبهاي شيرين زندگي مي كنند وبالاخره گروه سوم آن دسته از آبزيان هستند كه در مقاطعي از زمان حيات خود در هردو گروه آبهاي شيرين و شور درحال تردد هستند به طور مثال ماهياني كه در فصل توليد مثل از اقيانوسها به درون رودخانه ها مي آيند و سپس به زادگاه اصلي خود باز مي گردنددر اين گروه قرار مي گيرند. بر طبق مطالعاتي كه كوهن در سال 1970 انجام داده است مشخص گرديد كه 2/41 درصد ماهيان  درآبهاي شيرين ،2/ 58 در صد در اقيانوسها و آبهاي شور و تنها 6/. در صد از آنها به صورت مهاجر بين آبهاي شور و شيرين زندگي مي كنند  از سوي ديگر به لحاظ تغذيه نيزمي توان ماهيان را به چهار گروه متفاوت تقسيم نمود دسته اول ريزه خواران و ديتريت خواران هستند كه از ديتريتوسها، موجودات ميكروسكپي ، پلانكتونها وجلبكهاي ريز و تغذيه مي كنند و معمولا غذاي مورد نيازخود را با ترانسفر آب محيط زندگي خود به درون دستگاه گوارش فراهم مي سازند.كپور هاي لجن زي و نيز انواع موگيل ها (خانواده كفال ها ) را مي توان از جمله اين گروه از ماهيان ناميد. دسته دوم گروه ماهيان  علف خوار كه صرفا تغذيه گياهي داشته و تامين غذاي آنها از طريق گياهان وجلبك صورت مي گيرد ، انواع كپور ماهيان علفخوار،كپور ماهي نقره اي و خامه ماهيان و بعضي از انواع ماهيان تيلا پيلا در اين رده بندي قرار مي گيرند. گروه ماهيان گوشتخوار كه ماهيان شكارچي بوده و با صيد سايرماهيان نيازهاي خود را فراهم مي سازند مانند قزل آلا ،ماهيان آزاد ،ماهي اطلس و همچنين ماهيان دم زرد. و بالاخره ماهيان همه چيز خوار كه تغذيه موردي دارند مانند انواع كپور معمولي ،گربه ماهي كانالي وبرخي از انواع تيلا پيا . ميتوان ماهيان را ازلحاظ نوع پرورش نيز به سه گروه تقسيم بندي نمود ماهياني كه به صورت طبيعي بدنيا آمده توليد مثل نموده و از مكانهاي طبيعي صيد مي شوند .ماهياني كه در كل دوره زندگي به صورت دستي و توسط انسان پرورش داده مي شوند و در كل دوران زندگي نيز تا زمان صيد در بستر گاه هاي كنترل شده به سر مي برند و گروه سوم آن دسته از ماهياني هستند كه تا بخشي از زمان زندگي توسط انسان پرورش داده مي شوند و سپس به آبهاي آزاد رها مي شوند تا بقيه عمر خود را به صورت آزاد زندگي كنند. در ماهيانی که به صورت پرورشی نگهداری می شوند ميزان ال كارنيتين موجود در غذای ماهی بدون اضافه نمودن ال كارنيتين به جيره  بين 10 تا 120 ميلی گرم به ازای هر کيلوگرم غذا متغير می باشد. با توجه به بررسي هاي صورت گرفته مشخص گرديده است كه الزاما همه    گونه هاي ماهيان بوسيله تغذيه طبيعي خود ال كارنيتين لازم براي فعاليتهاي فيزيولوژيك خود را به دست نمي آورند و هرچه ماهي در رده پايين تري از طبقه بندي آبزيان قرار بگيرد ميزان دريافت ال كارنيتين با ميزان واقعي نياز آنها متفاوت خواهد بود به طوريكه بسياري از نقيصه هايي كه در ماهيان پست تر در گر دش خون و توليد مثل و هضم و جذب مواد غذايي به وجود مي آيد و همچنين مقاومت آنها در برابر بيماريها رامي توان با اضافه نمودن مقدار بيشتري از ال كارنيتين به جيره غذايي بر طرف نمود كه به آن اشاره خواهد شد.  ماهياني كه تغذيه آنها بوسيله ريزه خواري صورت ميگيرد بخشي از موادي را كه براي ساخت كارنيتين در بدن  نياز دارند از چرخه هاي توليد انرژي در بدن ميكرو ارگانيسمها بدست مي آورند. زنجيره هاي كوتاه بتائين ، كولين ،اسيد فوليك و اسيد گاما بوتيريك را مي توان از جمله اين مواد ناميد. حتي در ماهيان پست تري كه در رديف هاي پايين تر خانواده آبزيان قرار ميگيرند مقدار قابل توجهي از اسيدآمينه هاي متيونين، ليزين و ترئونين در جهت ساخت اين ماده مصرف مي شود. آنچه كه درباره ال كارنيتين در ماهيان ريزه خوار گفته شد تا اندازه زيادي در ماهيان گياه خوار نيز صدق مي كند اين دسته از ماهيان بخش اعظم پروتئين هاي مورد نياز بدن خود را از پروتئين هاي گياهي بدست مي آورند. بافتهاي گياهي بر خلاف جانوران از ميزان كمتري از ال كارنيتين برخوردار هستند و به همين خاطر ميزان دريافت ال كارنيتين اين حيوانات نيز به اندازه كافي نخواهد بود و به همين خاطربا اضافه نمودن ال كارنيتين به صورت دستي به جيره غذايي اين حيوانات نيز مي توان اثرات محسوسي را پيش بيني نمود. بر خلاف آنچه كه در باره اين دو گروه گفته شد ماهيان گوشتخوار و ماهيان همه چيز خوار بعلت اينكه بخش اعظم غذايشان را از پروتئين هاي حيواني بدست مي آورند كه از گوشت شكار آنها تامين مي شود از لحاظ نسبت دريافت ال كارنيتين با ميزان احتياج خود مشكلي نخواهند داشت چرا كه بافت عضلاني سر شار از ال كارنيتين مي باشند در اين گروه از ماهيان مي توان اثرات مورفولوژيك محسوس تري را در ميزان حجم توده عضلاني و يا كيفيت اسپرم با اضافه نمودن ال كارنيتين پيش بيني نمود. همچنين مطالعات نشان داده  ماهياني كه به صورت پرورشي و دستي غذا داده   مي شوند نسبت به ماهياني كه به صورت آزاد زندگي مي كنند ميزان ال كارنيتين كمتري از غذايشان دريافت مي دارند كه قسمت اعظم اين مسئله به خاطر كيفيت موادي است كه در مراكز پرورش ماهيان به كار مي رود كه بعضا قسمت عمده آنها باقيمانده هاي محصولات مصرف شده ميباشد. از اين رو اضافه نمودن ال كارنيتين به صورت دستي به جيره غذايي ماهيان پرورشي ضروري به نظر مي رسد. اصولا وجود ال كارنيتين در ماهيان براي انجام فعاليتهاي متابوليكي و همچنين انتقال زنجيره هاي اسيدچرب سنگين به درون ميتوكندريها ضروري مي باشد اثر اصلي اين ماده در اين رابطه با شركت در ساخت آنزيم كارنيتين استيل ترانسفراز مشخص مي گردد كه در داستيله كردن استيل كوآنزيم آ و آزاد سازي كوانزيم  نقش دارد.مطالعاتي كه بر روي آبزيان و ساير حيوانات صورت گرفته نشان داده است كه اگر در جيره غذايي اسيد هاي چربي با زنجيره هايي سنگين تر از 8 كربن وجود داشته باشد، كارنيتين بر روي آنها اثر گذار خواهد بود. همچنين اين ماده بر مواد داراي اسيد پالميتيك موثرتر بوده و آنها را به داخل ميتوكندري انتقال مي دهد.كارنيتين تنها تركيب شبيه ويتامين   مي باشد كه فرم ال آن فعال مي باشد در برخي از گونه هاي ماهيان پست وجود اسيد اسكربيك و نياسين به عنوان مواد اصلي ساخت اين ماده ضروري مي باشد بخش اعظمي از اين نياسن در حضور تريپتوفان فعال   مي شود.بر پايه مطالعاتي كه در سال 1970 توسط جونز و بلينسكي بر روي ماهيان قزل آلا صورت پذيرفت نشان داده شد كه اضافه نمودن ال كارنيتين به ميزان 350 تا 500 ميلي گرم به ازاي هر كيلو گرم از غذامي تواند ميزان اكسيداسيون چربي ها را بالاتر برده و باعث بالاتر رفتن راندمان مواد غذايي موجود در جيره اين حيوانات شود. سانتولي و همكاران در سالهاي 1986 و90 مطالعاتي را بر روي باس دريايي (ديسنتراكوس لابراكس) انجام دادند كه نشان داد اضافه نمودن 400 ميلي گرم به ازاي هر كيلوگرم از غذا ماهي ال كارنيتين مي تواند حجم پروتئين موجود در بدن اين حيوان را به نحو قابل ملاحطه اي افزايش داده و به افزايش وزن و كيفيت بهتر گوشت اين حيوان كمك  نمايد.در سال 1993 توريلي و همكاران  و همچنين ويل بورتل وگروهش اين مطالعات را بر روي گربه ماهيان (كلاريس گاريپينوس )انجام دادندو به اين نتيجه رسيدند كه تا30 ميلي گرم ال كارنيتين به ازاي هر كيلو گرم از جيره گربه ماهيان مي توان ميزان چربي هاي ناخواسته   بافت عضلاني را تا ميزان 23 درصد كاهش دهد.در سال 1993 علاوه بر مطالعات توريلي در يك تحقيق جداگانه كه بر روي ماهيان كپور(سيپرينوس كارپيو) توسط بكر صورت گرفت نشان داده شد كه مصرف بين 300 تا 450 ميلي گرم ال كار نيتين ميتواندكارايي پروتيين هاي جيره را تا مرز قابل قبولي بالا برد.اين مطالعات همچنين نشان داد كه در تغذيه كپور ماهيان در فصل زمستان ميزان بالاتر ال كارنيتين موثرتر مي باشد.در سال 1993 مك كيني و همكاران مطالعاتي را بر روي ماهي سالمون انجام دادند و مشخص گرديدكه مصرف ال كارنيتين مي تواند در بهبود ضريب تبديل موثر بوده و آنرا تا 9.1درصد كاهش دهد همچنين ميتوان اضافه وزني در حدود 10.7 درصد را انتطار داشت.در سال 1991 تحقيقاتي در دانشگاه كينگستون ايالات متحده توسط ترمبلي و بردلايت صورت پذيرفت و مشخص گرديد كه اضافه نمودن ال كارنيتين به جيره مي تواند ميزان ابتلا به مسموميت آمونياك در انواع ماهيان را به نحو قابل ملاحظه اي كاهش دهد. همچنين مطالعاتي كه توسط بورتل و همكارانش به سال 1994در ايالت متحده برروي قدرت باروري وكيفيت اسپرم ماهيان مولد نوعي گربه ماهي (ايكتالوروس پونكتاتوس ) صورت گرفت نشان داد كه مصرف 500 ميلي گرم  ال كارنيتين در هركيلوگرم از غذاي ماهي مي تواند قدرت توليد مثل را تا 14 درصد بالاتر برد. بنا بر آنچه كه گفته شد ال كارنيتين مي تواند نقش موثري در بهبود و افزايش راندمان فعاليت مراكزپرورش ماهي داشته باشد با مطالعات تكميل تري كه در اين زمينه صورت مي گيرد در آينده اي نه چندان دور استفاده از اين ماده در جيره غذايي آبزيان جايگاه ويژه اي خواهد يافت .تحقيقات جديد تر نشان داده است كه اين ماده علاوه بر خواص گفته شده در بالاتر بردن قدرت سيستم  ايمني و افزايش كارايي گلبولهاي سفيد نيز موثر مي باشدو مي تواندمقاومت بدن در برابر بيماريها را بالاتر برد. همچنين مشخص شده كه ميزان مورد نياز و كارايي اين ماده در ماهيان در سنين مختلف و نژادهاي گوناگون متفاوت مي باشد.ميزان  مصرف ال كارنيتين پيشنهادي براي بچه ماهيان نوزاد، بچه ماهيان انگشتي و ماهيان جوان پرورشي به ازاي هر كيلوگرم از جيره به شرح ذيل است:

ماهي كپور 100-400 ميليگرم در تغذيه زمستاني

انواع گربه ماهي  300 ميليگرم

مارماهي   100 ميليگرم

ماهي مولد گوپي  500 ميليگرم

ماهي آزاد   100-500 ميليگرم

ماهي قزل آلا در تغذيه زمستاني 500  ميليگرم

تيلا پيا   100-400 ميليگرم

  دردوره لاروي معمولا ال كارنيتين بوسيله تغذيه مستقيم لارو از  زئو پلانكتونها (مانند آرتميا) تامين مي شود .پيشنهاد ما مصرف 250 ميليگرم ال كارنيتين به ازاي هركيلو گرم از آرتمياي مصرفي مي باشد.بهتر است آرتمياها را با اسيد هاي چرب و ويتامين نيز غني سازي نمود تا بازده بالاتري داشته باشند.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم آذر 1385ساعت 9:55  توسط بهنام  | 

شیلات ایران2

 پايگاه اطلاع رساني شيلات ايران
پيرو امضاي سند پروژه توسعه آبزي پروري در سيستان و بلوچستان فيمابين شيلات ايران، دولت ايتاليا و دفتر برنامه عمران ملل متحد، اين پروژه وارد مراحل اجرايي گرديد.
براساس اين گزارش بودجه پروژه فوق به ميزان 3 ميليون يورو است كه از سوي دولت ايتاليا به جمهوري اسلامي ايران اعطا گرديده و در طول 3 سال در استان سيستان و بلوچستان با همكاري مؤسسه تحقيقات شيلات ايتاليا و كارشناسان متخصص شيلات ايران در زمينه هاي توسعه آبزي پروري ميگو در منطقه چابهار و همچنين ماهي در منطقه زابل اجرا مي شود.

با توجه به اينكه كشور ايتاليا از پتانسيل فني قابل ملاحظه اي در زمينه آبزي پروري ميگو برخوردار نمي باشد لذا توافق شد كه با صلا حديد شيلات ايران از وجود متخصصان بين المللي از ساير كشورهاي متقدم در اين امر طي اجراي پروژه استفاده شود.

يادآور مي شودهدف از اجراي پروژه توسعه آبزي پروري در استان سيستان و بلوچستان، تقويت و توسعه فعاليتهاي آبزي پروري در راستاي توليد آبزيان و انتقال فن آوري، توسعه اقتصادي منطقه، بهبود سطح اقتصادي ـ اجتماعي، اشتغالزايي و ايجاد امنيت غذايي جامعه مي باشد.
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم آذر 1385ساعت 9:52  توسط بهنام  | 

پرورش میگو

پرورش ميگو در جنوب كشور دوباره احياء مي‌شود
تهران- خبرگزاري كار ايران

با اجراي پرورش موفقيت‌آميز ميگو در چوئيبده آبادان با رعايت اصول بهداشتي در پيشگيري از بيماري لكه‌سفيد توسط محققان موسسه تحقيقات شيلات ايران، بار ديگر پرورش ميگو در خوزستان احيا مي‌شود.
به گزارش ايلنا، در مراسم نخستين برداشت ميگوي وانامي در چوئيبده آبادان دكتر طلبي، رييس موسسه تحقيقات شيلات ايران، درخصوص تحقيقات انجام گرفته و نتايج خوب به دست آمده از پروژه تحقيقاتي معرفي ميگوي وانامي به صنعت تكثير و پرورش ميگوي كشور، گفت: با توجه به سابقه بروز بيماري لكه‌سفيد در منطقه چوئيبده آبادان، پرورش‌دهندگان ميگو دچار نگراني از آينده پرورش ميگو در اين منطقه شده بودند، لذا موسسه تحقيقات شيلات با معرفي و وارد كردن ميگوي غيربومي وانامي اقدام به اجراي پايلوت پرورش ميگو با رعايت اصول بهداشتي در پيشگيري از بيماري لكه ‌سفيد كرد كه با موفقيت روبه‌‏رو شد؛ لذا در صورتي كه پرورش‌دهندگان با رعايت اصول بهداشتي اقدام به پرورش ميگوي وانامي كنند، قطعاً موفق خواهند بود.
در ادامه، مهندس اسكندري، وزير جهاد كشاورزي، تاكيد كرد: كار بايد با تعقل و علم و براساس مستندات موجود و نتايج حاصل از تحقيقات باشد، در غير اين صورت با شكست مواجه خواهد شد.
وي، در ادامه تصريح‌‏كرد: خودكفايي گندم چون بر اصول و مباني علمي بنا نهاده شده بود، علي‌رغم خشكسالي 11 استان نه تنها نيازي به واردات گندم نداشتيم؛ بلكه بيش از نياز هم توليد شد. بايد پرورش‌دهنده سايت را راه‌اندازي كند و سپس به رفع مشكلات بپردازيم. موسسه تحقيقات موظف است گونه‌هاي مختلف را به جامعه پرورش‌دهنده معرفي كند.
وزير جهاد كشاورزي، با اشاره به اين كه بايد پرورش‌دهندگان به ما اعتماد كنند، گفت: پرورش‌دهندگان ميگو بدانند كه حمايت ما در گرو آغاز به كار آنها است. در غير اين صورت بايد اين كار را رها كنند.
وي، ادامه داد: اگر پرورش ميگو در بوشهر راه‌اندازي شد، به اين دليل بود كه اعتماد كردند و كار را شروع كردند و ما هم اعتبار داديم و حمايت كرديم. تحقيقات بايد تقاضا محور باشد. يعني مشكلات منطقه را ببيند و سپس براساس مشكلات موجود تحقيق كند. نبايد مقاله محور باشد. بايد در رفع مشكلات كوشا باشد. اگر تحقيقات كاربردي باشد، تمام مشكلات رفع خواهد شد. اگر قولي را مي‌دهيم بر قول خود پابرجا هستيم و در صورتي كه مشكلي ايجاد شود حمايت خواهيم كرد؛ ولي اگر كسي پاي‌كار نيايد، بنده نمي‌توانم كاري كنم.
وي، با بيان اين كه مجموعه بايد سعي كند از پتانسيل‌‏هاي استان به نحو مطلوب استفاده كند، تصريح‌‏كرد: در حال حاضر تحقيقات در خصوص تكثير و پرورش ماهيان شانك، هامور وصبيتي موفق بوده است.
اسكندري، قول مساعد داد كه در رفع تمامي مشكلات موجود بر سر راه آبزي‌پروري كوشا باشد و گفت: ما تمامي مزارع پرورشي را بيمه خواهيم كرد، خسارات آنها را پرداخت مي‌كنيم. پرورش ميگو تكنولوژي جديد در كشور است.
وي، افزود: استان خوزستان نخستين استاني بود كه در زمينه پرورش ميگو فعال شد و اولين استاني هم بود كه دچار مشكل شد. از سال 81 تا 85 خيلي به مشكلات پرورش‌دهندگان اهميت داده نشد؛ ولي موسسه تحقيقات شيلات از سال گذشته درخصوص معرفي گونه جديدي به نام وانامي به تكثير و پرورش ميگوي ايران اقدام كرد و خوشبختانه موفق بوده است.
اسكندري، با بيان اين كه بيش از 3 هزار هكتار در منطقه خوزستان آماده پرورش ميگو است، گفت: اين ظرفيت در 5 سال گذشته بدون استفاده بوده است و ما تاكيد داريم كه پرورش‌دهندگان مجدداً كار را شروع كنند؛ ولي آنها به حرف‌‏هاي ما توجه نكردند؛ ولي ما در حد آزمايشي در اين سايت نشان داديم كه امكان پرورش در اين منطقه وجود دارد. در گذشته به 9 هزار تن پرورش ميگو در سال رسيده بوديم؛ ولي بعد از بيماري به 3 هزار تن كاهش يافت كه اميدواريم در آينده به 6 هزار تن در سال برسد.
براساس اين گزارش، محققان موسسه تحقيقات شيلات ايران در اين طرح آزمايشي موفق شدند درمدت 100 روز به ميزان 2600 كيلوگرم ميگو در هكتار را با وزن ميانگين 5/16 گرم با ضريب تبديل غذايي كمتر از 1/1 به دست آورند.
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم آذر 1385ساعت 8:20  توسط بهنام  | 

ابزى شناسی

آبزی‌شناسی شاخه‌ای از جانورشناسی است که به پژوهش بر روی آبزیان میپردازد. منظور از آبزیان موجودات زنده‌ای است که در آب زیسته و حرکت می‌کنند مانند ماهیان و میگوها و خرچنگ‌های دریایی و جز اینها. دانشی که در کنار پژوهش بر روی آبزیان به بررسی گیاهان دریایی هم میپردازد زیست‌شناسی دریایی نام دارد. گوناگونی زیست در آبها فراوانی شگفت انگیزی دارد. شمار زیادی از گونه‌ها تا به امروز شناخته و نامگذاری شده‌اند ولی هنوز بررسی کاملی بر روی زیست و رفتار بسیاری از آنها انجام نگرفته است.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم آذر 1385ساعت 8:13  توسط بهنام  | 

عشق یعنی...

1.jpg
+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 15:52  توسط بهنام  | 

غذا دهی ماهیان

غذا دهی ماهيان پرورشی در قفس

زمانی که ماهیان در درون فقس رها سازی می شوند نیاز به رژیم غذایی کامل و مقوی دارند. در بسیاری از موارد ماهیان قفس غذای طبیعی و کافی را بدست نمی آورند. یک رژیم غذایی کامل شامل پروتئین بوده و با انواع ویتامین ها و مواد معدنی تکمیل می شود. کارخانه های سازنده آرد ماهی (غذای ماهی بصورت تجارتی) برای طیف گسترده ای از ماهیان غذا تهیه می کنند. گونه های مختلف نیازمند رژیم های غذایی متفاوتی هستند. گونه های گرم آبی (گربه ماهی، تیلاپیا، کپور و ... ) به 32 درصد پروتئین و گونه های سردآبی مثل قزل آلا به 40 تا 42 درصد پروتئین در رژیم غذایی خود نیاز دارند.

ماهیان قفس باید با غذاهای شناور که توانایی ایستادن در ستون آب را داشته باشند، غذا دهی شوند. غذاهای شناور امکان این را بوجود می آورند که ماهیان هنگام تغذیه از آنها دیده شوند. غذا خوردن می تواند نشانه ای بر کیفیت خوب یا بد آب و نیز سلامتی ماهیان باشد. غذاهایی که در آب ته نشین می شوند؛ درون قفس سقوط کرده و توسط ماهیان خورده نمی شوند. پلتهای غذایی در سایزهای مختلف (8/1، 16/3، 8/1 اینچی) قابل دسترسی هستند.
ماهیان انگشت قد درشت تر قادر هستند پلتهای 4/1 اینچی را بخورند. انگشت قدهای کوچکتر و گونه هایی که دهان کوچک دارند با پلتهای 8/1 اینچی، تغذیه را آغاز می کنند. همیشه بایدبه خاطر داشته باشیم که اندازه پلت باید متناسب با دهان ماهی باشد.

ماهیان همیشه در طيف دمایی مطلوبشان یا در دمایی نزدیک به آن و زمانیکه سطح اکسیژن بالا است بطور فعال تغذیه می کنند. اکسیژن در فاصله زمانی صبح بسیار زود تا ساعات آخر بعد از ظهر در سطوح بالا قرار دارد و اینکه این فاصله زمانی با جدول زمانبندی غذادهی همزمان شود، بسیار مهم و پر اهمیت است. مطالعات نشان داده است زمانیکه غذادهی روزانه به 2 بار در هر 6 ساعت تقسیم شود، ماهیان سریعتر رشد کرده و بهترین ضریب تبدیل غذایی را خواهند داشت. این مطلب بخصوص در مورد ماهیان کوچک صادق است.
مطلب کلی که باید به آن اشاره کرد این است که ماهیان معمولا زمانیکه در رنج دمایی مطلوبشان واقع هستند، در طی 10 تا 30 دقیقه غذایشان را خواهند خورد. لذا از غذادهی بیش از حد باید اجتناب کرد. زیرا باعث هدر رفتن غذا و سرمایه و نیز پائین آمدن کیفیت آب که در نهایت منجر به بروز استرس و بیماری در ماهیان می شود، می انجامد. غذادهی کمتر از حد لازم نیز باعث کاهش سرعت رشد می گردد.
در ابتدا ماهیان در غذا خوردن بسیار محطاط عمل می کنند و معمولا خود را به آهستگی با آن تطبیق می دهند به همین دلیل توصیه شده است که زمانی که استرس ناشی از جابجایی و آداپته شدن با محیط جدید بر ماهیان وارد شده است به مدت 2 روز به آنها غذا ندهید.
فعالیت تغذیه می تواند برای شما بهترین نشانه از سلامتی و رشد ماهیان باشد. تغذیه می تواند به مدت یک یا دو روز به دلایلی چون تغییر شرایط آب و هوایی و یا سایر اختلالات کاهش یابد. چنانچه سیر نزولی را ادامه دهد قطعا بعضی فاکتورها تغییر می نماید.
غذاها باید کمتر از 3 ماه در انبارها ذخیره سازی شوند. زیرا در غیر این صورت ترکیبات اصلی رژیم غذایی بخصوص ویتامین C بشدت از نظر کیفیت تنزل می یابند. آنها باید در یک محیط خشک و خنک نگهداری شوند. هرگز از غذاهای قارچی و کفک زده در تغذیه استفاده نگردد. ثبت و یادداشت دفعات و خصوصیات غذادهی نیز مانند کیفیت آب و سایر فاکتورهای موثر در تولید بسیار پراهمیت و سودمند است. با یک ثبت دقیق شما می توانی به راحتی به میزان غذایی که بطور روزانه استفاده نموده ای رجوع نمایی و نرخ آن را تخمین بزنی. همچنین این امر زمانیکه پرورش دهنده ای بیش از حد غذادهی می کند می تواند در یادآوری اطلاعات بسیار کمک نماید. غذادهی یکی از مهم ترین فاکتورهای هزینه ساز در تولید ماهی است. غذادهی خردمندانه برای پرورش دهنده می تواند فعالیتی سودمند و دلچسب باشد.

ضریب تبدیل غذایی
وزن ماهی / وزن غذای مصرف شده = ضریب تبدیل غذایی (FCR)
ضریب تبدیل غذا یا میزان غذای مصرف شده برای تولید ماهی را تخمین می زند. FCR می تواند بین 5/1 تا 2 تغییر نماید. کمترین FCR بهترین تبدیل غذا به گوشت ماهی را باعث می شود.
در طی فصل رشد نباید ماهیان دچار آشفتگی شوند. آشفتگی می تواند باعث استرس شده که خود باث کاهش مصرف غذا و افزایش بیماریهای احتمالی می شود.

راهنماییهای کلی در زمینه غذا و غذا دهی:
• مشاهده ماهیان در زمان غذا خوردن.
رفتار غذا خوردن بهترین علامت در تشخیص سلامتی ماهیان است. غذا خوردن ماهیان بصورت فعال به این معنی است که همه کارها به خوبی صورت گرفته است. غذا خوردن با بی میلی و ضعیف می تواند شک برانگیز باشد.
• کاهش غذادهی در زمانیکه دمای آب از حد مطلوب گونه پرورشی خارج شود.
• کاهش یا توقف غذادهی در روزهای ابری (شرایط ابری باعث کاهش اکسیژن محلول در آب می شود).
• نگهداری غذاها در مکانهای سرد و خشک (غذاها در طی 90 روز بعد از تولید از کارخانه باید مصرف شوند).
• هرگز غذاهای قارچ زده و رنگ پریده مصرف نشوند.
• میزان غذاهای مصرف شده بطور دقیق ثبت شود
.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 15:50  توسط بهنام  | 

میگوها

مقدمه:

میگوها از خانواده سخت پوستان هستند و اصولا در دریا زندگی می کنند و فقط برخی از گونه ها در آب شیرین یافت می شود. در ایران میگوهای خوراکی آب شور در دریای عمان و خلیج فارس زندگی می کنند. این حیوان کفزی است و به همین دلیل در نواحی کم عمق یافت می شود.
این نوع میگو را اصطلاحاً دریایی می نامند که به وسیله لنج ها و کشتی ها صید شده و پس از طی مراحل صید به ساحل حمل می شوند. در ساحل برحسب اینکه عمل آوری شود و یا به صورت تازه به بازار مصرف انتقال یابد مسیر جداگانه ای را می پیماید.
نوع دیگر میگو، میگوی پرورشی است که در سواحل خلیج فارس و دریای عمان با استفاده از آب دریا که توسط کانال به سمت مزارع هدایت شده مستقیماً در محیط طبیعی دریا پرورش داده می شود. تفاوت میگوی پرورشی و دریایی علاوه بر تفاوت گونه و نژاد در صید و روش عرضه میگو می باشد.
موقع برداشت میگوی پرورشی از قبل با سردخانه هماهنگی شده تا یخ، کامیون یخچالدار ، مواد نگهدارنده و کارشناس متخصص عمل آوری قبل از صید در سر استخر آماده باشد. از آنجایی که صید میگوی پرورشی تدریجی است در این روش به هیچ وجه تراکم وانباشتگی میگو به وجود نیامده و بدن میگو کاملاً سالم می باشد و این مهم، یکی از ملاک های سلامت میگو است که در امر صادرات بسیار به آن توجه می شود.

روش تشخیص میگوی سالم وغیر سالم

میگو به دلیل اسیدهای چرب غیر اشباع زیادی که دارد خیلی سریع خراب می شود و از آنجائیکه تمام اندام های گوارشی میگو در ناحیه سر قرار دارد شروع مرحله فساد از ناحیه اتصال سر با قسمت بدن می باشد، که با شروع مرحله فساد سر میگو را جدا کرده و بدون سر به فروش می رسانند و در مرحله بعدی پوست میگو را جدا کرده و عضله تنها می ماند.
البته این بدان معنا نیست که هر میگوی بسته بندی شده بودن سر دارای مشکل است، چون ممکن است بر اثر بازار مصرف میگو را سرکنی کرده و یا آن را پوست کنی کرده و به فروش برسانند. پس میگو باید با سر بوده و سر آن، سفت و محکم به سر چسبیده باشدو به راحتی سر آن جدا نگردد مگر اینکه بر حسب سفارش خریداری شده و در روی بسته قید شده باشد و یا حتی کد بهداشتی داخلی یا مجوز صادراتی وتاریخ تولید و انقضا داشته باشد.
نکته دیگر این که از شهر غیر ساحلی به هیچ وجه نباید میگوی تازه خرید چون از زمان صید تا رسیدن به دست شما در یک شهر غیر ساحلی، زمان زیادی میگذرد و دراین حالت قطعاً میگو غیر بهداشتی می باشد و نشانه آن شل بودن سر، بوی بد به خصوص بوی آمونیاک و شل بودن عضلات است که در بیشتر این مواقع میگو را بدون سر و یا پوست کنده می فروشند. در ارزیابی چشمی میگو باید به نکات زیر توجه کرد:

1. رنگ میگو:
رنگ میگو بسته به گونه، نژاد و محیط زندگی میگو متفاوت است ولی پس از پخت تقریباً تمامی میگوها صورتی مایل به قرمز می شوند که شدت این رنگ نشانه سلامت میگو است و هر چقدر میگو پس از پخت کمتر صورتی رنگ شود کیفیت پائین تری دارد. رنگ میگو باید یکنواخت بوده و لکه های سیاه درشت به صورت خال های درشت نداشته باشد. خال های ریز پراکنده در سطح بدن طبیعی است. گونه های معمول در ایران عبارتند از :
گونه موزی که صورتی رنگ است ، گونه ببری سبز که تقریباً سبز تیره است، گونه سرتیز که ارزش اقتصادی کمتری هم دارد و صورتی رنگ است.
گونه سفید هندی که معمولا نوع پرورشی از این نوع است و به دلیل محیط پرورش رنگ سبز زیتونی دارد و چون بلافاصله بعد از صید، برداشت می شود رنگ خود را حفظ می کند.

2. بو:
اگر میگو تازه باشد بود بد ندارد و فقط بوی خاص میگو را دارد که اصلاً تند نیست ولی در صورت خراب شدن بوی شدید و تند آمونیاک از آن استشمام می شود.
از این نظر نوع پرورشی و دریایی هیچ فرقی ندارند یعنی میگوی دریایی تازه که از لب ساحل بلافاصله بعد از صید به فروش می رسد بدون بو باشد.

3. استحکام سر و پوسته:
مهمترین و آسانترین روش شناخت میگوی سالم، استحکام سر آن می باشد و در صورتی که میگو خراب باشد سر آن به راحتی و بدون نیاز به نیروی زیاد جدا می گردد و در صورتی که غلاف سر آن را به سمت بالا بکشند لیز شدن بافت ها را به راحتی می توان دید.
همچنین باید به اجزای دهان و آبشش میگو دقت نمود که هیچ گونه مواد اضافی و لجن کف دریا را به خود نگرفته باشد زیرا در این صورت سرعت خراب شدن خیلی زیادتر می شود.
در صورتی که اجزای بدن میگو سالم باشد نشانه سلامت میگو است و به همین دلیل باید به آنتن و شاخک آن توجه کرد که سالم باشد.
 

روش نگهداری میگو

اگر میگو را به صورت تازه از شهرهای جنوبی خریده اید در همان محل فقط سر را جدا کرده و با پوست فریز نمود. و اگر به صورت بسته بندی شده منجمد می خرید پس از دقت به تاریخ تولید و انتقضا و کد بهداشتی جعبه ، آن را در فریزر خانگی و حدود -18 درجه سانتیگراد نگهداری کنید.
بسته بندی باید طوری باشد که مجبور به دوباره فریز کردن میگو نشوید. برای این کار می توان وقتی میگو را خریدید قبل از اینکه کاملاً از حالت انجماد خارج شود سر میگو را جدا کرده و در پلاستیک به اندازه مصرف هر وعده گذاشت و بلافاصله داخل جعبه و داخل فریز گذاشت.
میگویی که پوست آن کنده شده به مدت زیاد نمی تواند در فریزر بماند. مگر در شرایط خاص و بسته بندی خاص که حتی در آن صورت هم مدت نگهداری طولانی نیست.

ارزش غذایی میگو

جدول مقایسه ترکیبات در 100 گرم گوشت گاو و گوسفند کم چرب و میگو

ئیدرات کربن(گرم) چربی(گرم) پروتئین(گرم) کالری  
1.5
0.8
18.1
91
میگو
-
2.5
19
104
ماهی
-
12.6
20.2
200
مرغ
-
18.2
18.7
239
گوشت گوساله
-
27
15.6
217
گوشت گوسفند

گوشت گوسفند ، گوساله، مرغ، ماهی و میگو جزو غذاهای با پروتئین بالا محسوب می شوند که معمولا نیاز پروتئینی بایستی توسط آن نامین گردد.
در مرحله بعد اساس انتخاب باید بر مبنای چربی کنترل میزان کالری در واحد وزن و این مطلب که چقدر از این کالری را از سوزاندن چربی ایجاد می کند می باشد همچنین میزان ویتامین و املاح موجود در وزن مساوی از اهمیت خاصی برخوردار است.
اگر به جدول فوق دقت نمائید چنانچه شما 100 گرم از هر کدام از غذاهای فوق میل بفرمائید حدود 20 گرم پروتئین دریافت می نمائید به استثنای گوشت گوسفند که نزدیک 15 گرم پروتئین دریافت می نمائید. ولی تفاوت در میزان چربی بسیار مشهود است به طوری که با خوردن 100 گرم گوشت 27 گرم، ماهی 2.5 گرم چربی مصرف کرده اید ولی این مقدار در میگو فقط 0.8 می باشد.
تنها نکته قابل تامل در مورد میگو میزان کلسترول آن است که به نسبت بالا به نظر می رسد.

-1 تا 3
اسیدچرب غیر اشباع چند ظرفیتی
اسید چرب غیر اشباع چند ظرفیتی
اسید چرب اشباع
کلسترول
0.3 gr
0.17
2.17gr
0
160mg
100 گرم میگو
0.6
0.2 gr
1.16
235mg
1 عدد تخم مرغ حدود 50 گرم

در جدول فوق میزان کلسترول در 100 گرم میگو با یک عدد تخم مرغ حدود 50 گرم مقایسه شده است.
همان طور که ملاحظه می فرمائید میزان کلسترول در 100 گرم میگو حدود دو سوم میزان کلسترول در یک تخم مرغ 50 گرمی است. یعنی در وزن مساوی میزان کلسترول میگو یک سوم کلسترول تخم مرغ است.
با این تفاوت که در میگو میزان اسید چرب اشباع که برای سلامتی مضر است صفر و اسید چرب غیر اشباع1 و امگا3 زیادی دارد که می تواند به کاهش کلسترول خون کمک زیادی بکند. امروز طی تحقیقاتی که در دانشگاه راکفلر آمریکا به عمل آمده و به تایید انجمن متخصصین قلب آمریکا رسیده و در مجله پزشکی ایران نیز ثبت شده است کلسترول موجود در میگو باعث افزایش کلسترول خون نمی شود و اصولاً آنچه که علت اصلی افزایش کلسترول خون است اسیدهای چرب اشباع می باشد.

میزان املاح و ویتامینها در 100گرم میگو

Fe
P
Na
K
Ca
B2
B6
B12
2.6mg
166mg
140mg
220mg
63mg
3.2mg
0.1mg
Ra Migr

چنانچه دقت فرمائید میگو مقدار قابل توجهی املاح ضروری به خصوص فسفر و آهن دارد که به ویژه برای کودکان در حال رشد و زنان باردار بسیار مفید است.
نکته قابل توجه دیگر اینکه در غذاهای دریایی به دلیل کمتر بودن بافت پیوندی به نسبت سایر غذاها گوشت آنها نرمتر بوده و این واقعیت به خصوص پس از پخت مشخص می شود. به همین دلیل غذاهای دریایی واز جمله میگو برای افراد مسن که به دلیل وضعیت دهان و دندان کمتر قادر به جویدن و هضم غذا هستند بسیار مفید است. 

اقتصادی بودن میگو

علی رغم تصور عامه مردم در صورتی که میگو در سبد خانواده قرار بگیرد بسیار اقتصادی می باشد. برای اقتصادی بودن یک ماده خوراکی تنها نباید به قیمت واحد وزنی آن کالا توجه نمود بلکه با توجه به نوع آماده سازی و طبخ، مقدار پولی که به ازای یک پرس غذا پرداخته می شود را باید در نظر گرفت. اگر مقایسه کنید در صورتی که از غذاهای لوکس استفاده شود با یک کیلوگرم میگو به راحتی از 6 تا 7 نفر می توان پذیرائی کرد.
در صورتی که در غذاهایی که میگو به صورت همراه با مواد دیگر استفاده شود برای تعداد بیشتری می توان غذا تهیه نمود ولی اگر حتی همان میانگین 6 تا 7 نفر را در نظر بگیریم در مقایسه با غذایی که برای 6 یا 7 نفر با گوشت مرغ و ماهی می توان تهیه کرد مطمئنا اگر میگو ارزان تر نباشد گران تر نیست که با توجه به ارزش غذایی بسیار بالای میگو هزینه بالایی نیست. البته نکته ای که باید ذکر شود انتخاب نوع میگویی که خریداری می شود نیز در این امر دخیل است.
بر خلاف تصور عامه میگوهای درشت یا به اصطلاح شاه میگو به دلیل مسن بودن میگو و سفت شدن عضلات آنها و به زبان دیگر پیر شدن آنها در مقایسه با میگوهای کوچکتر خوشمزه نیست و میگو نیز مانند سایر جانوران مثل مرغ، گاو، گوسفند، نوع کوچکتر آن خوشمزه تر است.
دلیل اصلی تفاوت قیمت در میگوهای ریز و درشت درصید ضایعات آن است در میگوهای بزرگ حدود 30% کل بدن ضایعات (سر و دم و پوست) است و در میگوهای متوسط این عدد به 35% تا 40% می رسد در صورتی که در میگوهای خیلی ریز این عدد نهایتاً به 50% می رسد که با توجه به تفاوت درصد ضایعات تفاوت قیمت خیلی زیاد میگوهای درشت اندازه با کوچک اندازه کمی غیرمنطقی به نظر می رسد.  

تمیز کردن میگو

برای تمیز کردن میگو مقدار میگویی را که مورد نیاز است را برداشته و اجازه بدهید به تدریج از حالت انجماد خارج شود و یا با جریان ملایم آب سرد این کار را انجام دهید. از آنجایی که میگوی پرورشی 48 ساعت قبل از برداشت تغذیه نمی شود معمولا روده آن خالی است، به همین دلیل طول عمر نگهداری آن بیشتر است. برای تمیز کردن میگو وقتی از حالت انجماد خارج شد میگو را طوری در دست بگیرید که کمر آن به طرف بالا باشد و اگر راست دست هستید سر سمت راست باشد. پس سر میگو را با یک حرکت چرخشی رو به سمت بالا همراه با کشش جدا کنید در این صورت بخش عمده ای از روده نیز همراه با سر خارج می شود. دقت کنید در این حالت باید انگشت دست راست محکم به آخرین محل اتصال سر به بدن فشار بدهید و بعد آن را بچرخانید .
بعد از جدا شدن سر میگو، آن را در جهت قطر 90 درجه بچرخانید طوری که پاهای آن به طرف خودتان و کمر به سمت رو به رو باشد بعد انگشت شست خود را محکم بین محل اتصال پا به بدن فشار دهید تا پاها جدا شود در مرحله بعد انگشت شست را بین پوست و بدن قرار داده و با یک حرکت چرخشی مانند جلد کتاب که باز می شد پوست میگو را جدا کنید. برای درآوردن روده یک شکاف طولی در سمت کمر بدهید و با نوک یک چاقو روده را خارج کنید.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 15:48  توسط بهنام  | 

خواص میگو

خواص ميگو

با میگو انواع غذاها را می توان پخت که در این بخش با چند شیوه از آن آشنا می شوید. یک نکته اساسی در مورد پخت میگو این است که باید میگوی سالم را تهیه کرد تا بو ندهد و در مورد پخت در هر نوع غذا باید توجه داشت که پخت میگو بین 5 دقیقه تا حداکثر 10 دقیقه طول می کشد وبه هیچ وجه نباید میگو را به مدت زیاد پخت.

در این بخش علاوه بر آن با روش تشخیص میگوی سالم از ناسالم را نیز فرا خواهید گرفت و اطلاعات را نیز در مورد ارزش غذایی میگو و نیز روش تمیز کردن آن بدست می آورید.

 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 15:46  توسط بهنام  | 

تاریخچه شیلات

تاريخچه شيلات

پرورش‌ انواع‌ آبزيان‌ (انواع‌ ماهي‌ و ميگو)، صيد آبزيان‌ در آب‌هاي‌ شمال‌ وجنوب‌ كشور، فرآوري‌ محصولات‌ دريايي‌ و توزيع‌ و فروش‌ آن‌ در بازارهاي‌داخلي‌ و بين‌المللي‌، مجموعه‌ فعاليت‌ اقتصادي‌ سودآوري‌ را تشكيل‌ مي‌دهدكه‌ ضمن‌ ايجاد اشتغال‌ براي‌ مهارت‌هاي‌ گوناگون‌ نيروي‌ انساني‌، درآمد ارزي‌مناسبي‌ را نيز براي‌ اقتصاد كشور به‌ ارمغان‌ مي‌آورد.

صيد و صيادي‌ در آب‌هاي‌ شمال‌ و جنوب‌ كشور، سابقه‌اي‌ طولاني‌ دارد. اماپرورش‌ آبزيان‌ (انواع‌ ماهي‌ و ميگو) بيش‌ از يك‌ دهه‌ در ايران‌ قدمت‌ ندارد.در حالي‌ كه‌ زمينه‌هاي‌ بسيار مستعدي‌ براي‌ سرمايه‌گذاري‌ و شكوفايي‌ اين‌بخش‌ موجود است‌. در خصوص‌ صنايع‌ فرآوري‌ توليدات‌ دريايي‌ (انجماد،بسته‌بندي‌، تبديل‌ و توليد انواع‌ غذاهاي‌ دريايي‌ و...) نيز مي‌توان‌ گفت‌، تقريباكار مهمي‌ در اقتصاد كشور صورت‌ نگرفته‌، در حالي‌ كه‌ فعاليت‌هاي‌ اين‌ بخش‌از صنعت‌ شيلات‌، ارزش‌ افزوده‌ بسيار بالا، زمينه‌ گسترده‌ براي‌ صدورفرآورده‌ها به‌ بازارهاي‌ جهاني‌ و ايجاد اشتغال‌ مولد و پايدار در كشوردربردارد و ضرورت‌ دارد در اين‌ زمينه‌ فعاليت‌هاي‌ عمده‌اي‌ صورت‌ پذيرد.

در خصوص‌ زمينه‌هاي‌ آبزي‌پروري‌ و صيد و صيادي‌ در ايران‌، زمينه‌هاي‌مستعد براي‌ سرمايه‌گذاري‌ صادرات‌گرا در زيربخش‌ شيلات‌، مسايل‌ مربوطبه‌ آموزش‌، مطالعات‌ و تحقيقات‌ و...، خبرنگار نشريه‌ ,بررسي‌هاي‌ بازرگاني‌, بادكتر مهران‌ ياسمي‌ مدير گروه‌ شيلات‌ مؤسسه‌ آموزش‌ عالي‌ علمي‌ -كاربردي‌ وزارت‌ جهاد سازندگي‌ و دبير هسته‌ برنامه‌ريزي‌ آموزشي‌ شيلات‌ايران‌، گفت‌وگوي‌ جذابي‌ دارد كه‌ با هم‌ مي‌خوانيم‌.

 

 

 

ريشه‌ لغوي‌ شيلات‌ و سابقه‌ آن‌در ايران‌ را به‌طور اختصار بيان‌فرماييد.

ريشه‌ لغوي‌ شيلات‌ از كلمه‌,شيل‌, است‌. ,شيل‌, ابزار صيدي‌ بود كه‌جهت‌ صيد ماهيان‌ سفيد در شمال‌ كشوراستفاده‌ مي‌شد و جمع‌ آن‌ شيلات‌ است‌.

در زمان‌ محمدشاه‌ قاجار، دولت‌ نيازمبرمي‌ به‌ پول‌ داشت‌، در نتيجه‌ امتيازبهره‌برداري‌ از ذخاير درياي‌ خزر درمقابل‌ 65 هزار ريال‌ در سال‌ به‌ شخصي‌به‌ نام‌ ,عبدل‌, از اتباع‌ روسيه‌ واگذار شد.

در سال‌ 1255 شخصي‌ به‌ نام‌,ليانازوف‌, در قبال‌ پرداخت‌ سالانه‌ 500هزار ريال‌ تا 27 سال‌ بهره‌برداري‌ ازآب‌هاي‌ درياي‌ خزر را به‌عهده‌ گرفت‌.پس‌ از وي‌ اين‌ قرارداد به‌ پسرش‌ منتقل‌شد.

پس‌ از وي‌ مدتي‌ نيز شخصي‌ به‌ نام‌,وانتسف‌, از حوزه‌ جنوبي‌ درياي‌ خزربهره‌برداري‌ كرد.

از سال‌ 1306 شركت‌ مختلط ماهي‌ايران‌ و شوروي‌ براي‌ مدت‌ 25 سال‌ ازذخاير آبزي‌ درياي‌ خزر بهره‌برداري‌كرد.

از سال‌ 1331 تا 1346 شركت‌سهامي‌ شيلات‌ ايران‌ زيرنظر وزارت‌كشاورزي‌ و منابع‌ طبيعي‌ كار بهره‌برداري‌از درياي‌ خزر را عهده‌دار شد. قبلا اين‌شركت‌ تحت‌ پوشش‌ وزارت‌ دارايي‌ بود.با انحلال‌ اين‌ وزارتخانه‌، شركت‌ سهامي‌شيلات‌ ايران‌ زير نظر وزارت‌ كشاورزي‌قرار گرفت‌، اما در سال‌ 1366 با پيام‌حضرت‌ امام‌ خميني‌ (ره‌) اين‌ شركت‌ به‌وزارت‌ جهاد سازندگي‌ الحاق‌ گرديد و تاامروز نيز زيرنظر اين‌ وزارتخانه‌ انجام‌وظيفه‌ مي‌كند.

 

محصولات‌ صادراتي‌ دريايي‌ايران‌ كدامند؟

صادرات‌ آبزيان‌ دريايي‌ ايران‌ دردو بخش‌ محوريت‌ پيدا مي‌كند. اول‌،آبزيان‌ درياي‌ خزر كه‌ به‌طور عمده‌ شامل‌خاويار و گوشت‌ ماهيان‌ خاوياري‌ است‌.

دوم‌، آبزيان‌ آب‌هاي‌ جنوبي‌ ايران‌ كه‌به‌طور عمده‌ ميگو است‌. از درياي‌ عمان‌و منطقه‌ چابهار نيز ,لابستر, و برخي‌ماهيان‌ دريايي‌ چون‌ ,حلواسفيد, صيد وصادر مي‌شود. گوشت‌ ماهي‌ حلوا سفيددر كشورهاي‌ عربي‌ خواستاران‌ زيادي‌دارد.

 

دوره‌هاي‌ آموزش‌ در بدنه‌شيلات‌ را اعلام‌ فرماييد.

آموزش‌ها در دو بخش‌ خلاصه‌مي‌شود:

1- آموزش‌هاي‌ كوتاه‌مدت‌ كه‌شاغلين‌ زير بخش‌ شيلات‌ طي‌ آن‌آموزش‌ مي‌بينند.

2- آموزش‌هاي‌ بلندمدت‌ كه‌دانشجويان‌ در مقاطع‌ كارداني‌ وكارشناسي‌ در سه‌ گرايش‌ به‌ اين‌ شرح‌آموزش‌ مي‌بينند.

الف‌) تكثير و پرورش‌ آبزيان‌ دررشته‌هاي‌ ميگو و ماهي‌

ب‌) عمل‌آوري‌ فرآورده‌هاي‌ شيلاتي‌

ج‌) فناوري‌ صيد و بهره‌برداري‌

در بحث‌ كارشناسي‌ ارشد نيز تدوين‌و تصويب‌ دوره‌هاي‌ ارزيابي‌ وبهره‌برداري‌ از ذخاير آبزيان‌، مديريت‌شيلاتي‌ با گرايش‌ توسعه‌ آبزي‌پروري‌ وتوسعه‌ ماهي‌گيري‌ در دستور كار هسته‌برنامه‌ريزي‌ آموزشي‌ شركت‌ شيلات‌ايران‌ قرار دارند.

 

آيا آموزش‌هاي‌ انجام‌ شده‌ درارتقاء سطح‌ توليد و صادرات‌ آبزيان‌اثرات‌ ملموس‌ داشته‌ است‌؟

به‌ دليل‌ آنكه‌ دانشجويان‌ هنگام‌آموزش‌ در مزارع‌ پرورش‌ ماهي‌ و ميگوفعاليت‌ مي‌كنند و آموزش‌ عملي‌ نيزمي‌بينند، رقم‌ توليد ميگو كه‌ قبل‌ ازآموزش‌ 500 كيلوگرم‌ در هكتار بود،اينك‌ به‌ 2 تا 2,5 تن‌ در هكتار افزايش‌يافته‌ است‌.

وارد شدن‌ اين‌ افراد به‌ عرصه‌ كارحتي‌ در زمينه‌ پرورش‌ ماهي‌ نيز توليد راافزايش‌ داده‌ است‌. در ضمن‌ دانشجوياني‌كه‌ در زمينه‌ كنترل‌ كيفي‌ اشتغال‌ به‌ كاردارند، سيستمهاي‌ روز جهاني‌ را در كنترل‌كيفيت‌ به‌كار مي‌برند.

امروزه‌ سيستم‌هاي‌ تحليلي‌ كنترل‌بهداشتي‌ (HACCP) و توليدات‌ خوب‌كارخانه‌اي‌ (GMP) در بسياري‌ ازشركت‌ها و صيدگاه‌هاي‌ پرورش‌ ماهي‌ وميگو رعايت‌ مي‌شوند.

اين‌ سيستم‌هاي‌ كنترل‌كننده‌ مدت‌ دوسال‌ است‌ كه‌ در صيدگاه‌هاي‌ درياي‌ خزربه‌كار رفته‌ و بهبود مرغوبيت‌ و افزايش‌قيمت‌ خاويار ايران‌ را به‌ دنبال‌ داشته‌است‌.

در زمينه‌ ارتقاء سطح‌ صادرات‌ نيزفناوري‌ صيد در زمينه‌ ميگو و ماهي‌ به‌كساني‌ كه‌ در امر صادرات‌ اشتغال‌ دارند،آموزش‌ داده‌ مي‌شود. براي‌ آموزش‌هاي‌فناوري‌ صيد، از اساتيد خارجي‌ نيزاستفاده‌ مي‌شود.

براي‌ مثال‌ در زمينه‌ پرورش‌ ماهيان‌سردابي‌، اساتيدي‌ از انگليس‌ به‌ ايران‌آمدند و در يك‌ دوره‌ 15 روزه‌ فراگيران‌را آموزش‌ دادند و نقاط كور توليد وصادرات‌ را براي‌ اين‌ گروه‌ روشن‌ كردند.

در زمينه‌ بيماري‌هاي‌ ميگو نيزدوره‌هاي‌ آموزشي‌ متعدد كوتاه‌مدت‌برگزار شد تا مبناي‌ افزايش‌ توان‌ توليد دراستخرهاي‌ پرورشي‌ باشد. در اين‌ زمينه‌نيز از اساتيد خارجي‌ استفاده‌ شد.

به‌تازگي‌ نيز يك‌ استاد روسي‌ درزمينه‌ شيوه‌هاي‌ جديد صيد و صيادي‌ درشمال‌ و جنوب‌ كشور و اصلاح‌ ساختارصيد و صيادي‌ آموزش‌ داد. در اين‌ دوره‌آموزشي‌ راه‌هاي‌ ارتقاء ارزش‌ افزوده‌ اين‌بخش‌ با تأكيد بر توسعه‌ پايدار وبه‌كارگيري‌ بهترين‌ روش‌ صيد كه‌ با محيطدريايي‌ ايران‌ سازگار باشد، آموزش‌ داده‌شد.

به‌ عبارتي‌ در اين‌ دوره‌ به‌ فراگيران‌آموزش‌ داده‌ شد كه‌ چگونه‌ مي‌توان‌ صيدبيشتر، ارزش‌ افزوده‌ بيشتر و كيفيت‌بالاتري‌ را از محصولات‌ آبزي‌ به‌دست‌آورد.

در حال‌ حاضر نيز در كليه‌ دوره‌هاي‌شيلاتي‌ دروس‌ اقتصاد و بازاريابي‌ آبزيان‌گنجانده‌ شده‌ است‌ كه‌ در آنها اصول‌ وروش‌هاي‌ اقتصادي‌ و توجه‌ به‌ امربازاريابي‌ آموزش‌ داده‌ مي‌شود.

در آينده‌ درنظر است‌ در دوره‌هاي‌علمي‌ - كاربردي‌، دوره‌ بازاريابي‌ آبزيان‌داير شود.

 

در كشورهاي‌ صاحب‌نام‌ درصنعت‌ شيلات‌ چند نوع‌ غذا و فرآورده‌دريايي‌ قابل‌ توليد وجود دارد؟

در كشورهاي‌ پيشرفته‌ در امرشيلات‌ بيش‌ از 150 نوع‌ غذا و فرآورده‌دريايي‌ توليد مي‌شود. در ايران‌ به‌ دليل‌نوپا بودن‌ صنعت‌ شيلات‌ و سوق‌ نيافتن‌نيروهاي‌ تخصصي‌ به‌ سمت‌ صنايع‌فرآوري‌ محصولات‌ شيلاتي‌، از توليدبسياري‌ از فرآورده‌هاي‌ شيلاتي‌ محروم‌هستيم‌. در ايران‌ فقط ماهي‌ سرخ‌ كرده‌ وكنسرو شده‌ جزو فرآورده‌هاي‌ دريايي‌شناخته‌ شده‌ است‌ و مورد مصرف‌ قرارمي‌گيرد. اما در كشورهاي‌ صاحب‌ صنعت‌شيلات‌، انواع‌ كالباس‌، سوسيس‌،ژامبون‌، سالامي‌ و سورومي‌ از ماهي‌،انواع‌ كتلت‌ و گوشت‌هاي‌ چرخ‌ شده‌ ماهي‌و... توليد و عرضه‌ مي‌شود.

اگر صنعتگران‌ ايراني‌ به‌ بخش‌فرآوري‌ محصولات‌ دريايي‌ وارد شوند،به‌راحتي‌ مي‌توان‌ سالانه‌ رقمي‌ حدود يك‌ميليارد دلار از صادرات‌ فرآورده‌هاي‌شيلات‌ به‌دست‌ آورد.

شايان‌ ذكر است‌ كه‌ چون‌ فاصله‌ بين‌ايستگاه‌هاي‌ صيد تا ايستگاه‌هاي‌ فرآوري‌در ايران‌ طولاني‌ است‌ و روش‌هاي‌نگهداري‌ و عمل‌آوري‌ مناسب‌ وجودندارد، بسياري‌ از محصولات‌ دريايي‌ايران‌ وقتي‌ به‌ ساحل‌ مي‌رسند، از لحاظاستاندارد جهاني‌ فاسد شده‌ محسوب‌مي‌شوند و نمي‌توان‌ از آنها براي‌ فرآوري‌استفاده‌ كرد. اين‌ گونه‌ محصولات‌ به‌اجبار به‌ آرد ماهي‌ و يا روغن‌ ماهي‌ تبديل‌مي‌شوند.

به‌ نظر مي‌رسد بايد با سرمايه‌گذاري‌روي‌ اين‌ زيربخش‌ و به‌كارگيري‌متخصصان‌ آموزش‌ ديده‌، از اين‌ معضل‌جلوگيري‌ كرد تا به‌ يك‌ ارزآوري‌ وسودآوري‌ عظيم‌ دست‌ يافت‌.

براي‌ مثال‌، تخم‌ ماهي‌هاي‌ خاوياري‌ايران‌ در دنيا خواهان‌ زيادي‌ دارد و تا هركيلو 1200 دلار صادر مي‌شود. اما اگربتوان‌ گوشت‌ اين‌ نوع‌ ماهي‌ را در برودت‌زير 70 درجه‌ سانتيگراد نگهداري‌ كرد،كشور ژاپن‌ آن‌ را هر كيلو تا 50 دلارخريداري‌ مي‌كند.

بايد دقت‌ داشت‌ كه‌ انجماد جزوصنايع‌ فرآوري‌ محسوب‌ مي‌شود ومي‌تواند صادرات‌ محصولات‌ غذايي‌دريايي‌ را گسترده‌تر سازد و ايران‌ از اين‌صنعت‌ محروم‌ است‌.

اگر سيستم‌هاي‌ سنتي‌ عمل‌آوري‌فرآورده‌هاي‌ غذايي‌ دريايي‌ كه‌ فعلا درايران‌ مرسوم‌ است‌ را با فن‌آوري‌ روزهماهنگ‌ كنيم‌، زمينه‌ سودآوري‌ وارزآوري‌ زيادي‌ براي‌ صادركنندگان‌محصولات‌ دريايي‌ فراهم‌ خواهد شد.

 

ارزآوري‌ حاصل‌ از فرآوري‌محصولات‌ دريايي‌ براي‌ صادركنندگان‌ايراني‌ چه‌ ميزان‌ خواهد بود؟

همان‌طور كه‌ اشاره‌ شد، بيش‌ از150 نوع‌ غذاي‌ دريايي‌ مي‌توان‌ توليدكرد كه‌ توليد و صدور انواع‌ غذاهاي‌دريايي‌ براي‌ ايران‌ ارزش‌ بالايي‌ رادربرخواهد داشت‌.

براي‌ مثال‌، ايران‌ سالانه‌ حدود 60تن‌ خاويار صادر مي‌كند. هر ماهي‌خاوياري‌ لااقل‌ بايد 35 كيلو وزن‌ داشته‌باشد كه‌ بتوان‌ از آن‌ يك‌ كيلو خاوياراستحصال‌ كرد. در نتيجه‌ در كناراستحصال‌ اين‌ ميزان‌ خاويار، 2 ميليون‌ ويكصدهزار كيلو گوشت‌ ماهي‌ خاوياربه‌دست‌ مي‌آيد. اگر ميزان‌ گوشت‌ ماهي‌خاوياري‌ با انجماد زير 70 درجه‌سانتي‌گراد به‌ ژاپن‌ صادر شود، و هركيلوي‌ آن‌ 50 دلار ارزآوري‌ داشته‌ باشد،از صدور گوشت‌ ماهي‌ خاوياري‌ 105ميليون‌ دلار عايد كشور مي‌شود. اين‌مربوط به‌ يك‌ قلم‌ صادرات‌ گوشت‌آبزيان‌ فرآوري‌ شده‌ است‌. مردم‌ ژاپن‌گوشت‌ ماهي‌هاي‌ خاوياري‌ در انجماد-70 درجه‌ را به‌ صورت‌ خام‌ مصرف‌مي‌كنند.

در ايران‌ مي‌توان‌ ده‌ها نوع‌ غذا ازانواع‌ ماهي‌هايي‌ چون‌ كيلكا، تن‌ و... توليدو صادر كرد.

صادرات‌ آبزيان‌ زنده‌ دريايي‌ مانندلابستر، 20 برابر قيمت‌ آن‌ به‌ صورت‌منجمد شده‌ است‌. از جلبك‌هاي‌ دريايي‌كه‌ در منطقه‌ چابهار به‌وفور يافت‌مي‌شود، انواع‌ سوپ‌ها و مواد دارويي‌ رامي‌توان‌ توليد كرد.

كشورهاي‌ چين‌ و ژاپن‌ از خواستاران‌جدي‌ انواع‌ جلبك‌ها هستند و ژاپني‌ها درامتحانات‌ آزمايشگاهي‌ خود از نوعي‌ ازاين‌ جلبك‌ها كه‌ در آب‌هاي‌ جنوبي‌ ايران‌است‌، به‌طور فراوان‌ استفاده‌ مي‌كنند.

در كشور فرانسه‌ از اندام‌ زايد لابستركه‌ همان‌ شاه‌ميگو است‌، براي‌ توليدوسايل‌ آرايشي‌ استفاده‌ مي‌كنند.

در ايران‌ چنين‌ محصولات‌ دريايي‌به‌وفور يافت‌ مي‌شود، در نتيجه‌ فن‌آوري‌آن‌ را مي‌توان‌ به‌راحتي‌ وارد كرد.

البته‌ در اين‌ زمينه‌ها ضعف‌ نيروي‌انساني‌ متخصص‌ وجود دارد كه‌ چنانچه‌نيروي‌ انساني‌ متخصص‌ ايراني‌ به‌ اين‌صنايع‌ پيوند بخورد، سود كلان‌ ارزي‌ به‌دنبال‌ خواهد داشت‌.

 

آيا گياهان‌ آبزي‌ در ايران‌ درموقعيت‌ صادرات‌ قرار دارند؟

از آب‌هاي‌ درياي‌ عمان‌ مي‌توان‌ درسطح‌ گسترده‌اي‌ گياهان‌ آبزي‌ برداشت‌كرد. در سال‌ 1374 يك‌ تيم‌ ژاپني‌ درچابهار از نزديك‌ با گياهان‌ آبزي‌ اين‌منطقه‌ آشنا شد و سرپرست‌ اين‌ تيم‌ آرزوداشت‌ كه‌ چابهار دست‌ آنها باشد تابتوانند از اين‌ گياهان‌ آبزي‌ استفاده‌صنعتي‌ كنند.

در ايران‌ علاوه‌ بر انواع‌ ماهي‌ها وخاويار كه‌ جاي‌ خود را در بازارهاي‌جهاني‌ باز كرده‌ است‌، در مباحث‌تخصصي‌ مانند گياهان‌ آبزي‌ مي‌توان‌فعاليت‌ بين‌المللي‌ كرد و وارد بازارهاي‌جهاني‌ شد.

آمار به‌دست‌ آمده‌ نشان‌ مي‌دهد درسال‌ بيش‌ از 4 ميليون‌ تن‌ از انواع‌ گياهان‌آبزي‌ در سراسر جهان‌ كشت‌ و پرورش‌داده‌ مي‌شود. در اين‌ راستا جلبك‌هاي‌دريايي‌ ايران‌ كه‌ به‌طور طبيعي‌ در چابهاريافت‌ مي‌شود، جايگاه‌ ويژه‌اي‌ در صنايع‌پزشكي‌ و غذايي‌ در بازارهاي‌ جهاني‌دارند.

يك‌ شاخه‌ كوچك‌ از يك‌ گياه‌دريايي‌ در داخل‌ يك‌ آكواريوم‌ زينتي‌ درايران‌ بيش‌ از 35 هزار تومان‌ خريد وفروش‌ مي‌شود.

 

آب‌هاي‌ ايران‌ از نظر ذخايرماهيان‌ زينتي‌ در چه‌ وضعيتي‌ قراردارد؟ اين‌ نوع‌ ماهيان‌ صادر مي‌شونديا خير؟

آب‌هاي‌ جنوبي‌ ايران‌ داراي‌ ذخايرغني‌ ماهيان‌ زينتي‌ است‌، به‌طوري‌ كه‌سواحل‌ جزيره‌ كيش‌ يك‌ آكواريوم‌طبيعي‌ ناميده‌ مي‌شود.

در سواحل‌ زيباي‌ جزيره‌ كيش‌،نوعي‌ ماهي‌ سمي‌ به‌ نام‌ ,خروس‌ماهي‌,وجود دارد كه‌ تا 140 هزار تومان‌ خريدو فروش‌ مي‌شود. تمام‌ صيد اين‌ ماهي‌صادر مي‌شود.

در ايران‌ براي‌ نخستين‌ بار در زمينه‌پرورش‌ و صيد زنده‌ ماهي‌هاي‌ زينتي‌برنامه‌ريزي‌ شده‌ است‌. برخي‌ از ماهيان‌زينتي‌ ايران‌ به‌ صورت‌ زنده‌ از جزيره‌كيش‌ به‌ ايتاليا صادر مي‌شود.

اين‌ ماهيان‌ در دوسوم‌ آب‌ و يك‌ سوم‌خلاء در كيسه‌هاي‌ پلاستيكي‌ به‌ صورت‌زنده‌ به‌ ايتاليا ارسال‌ مي‌شود و در اين‌كشور بورس‌ بسيار مطلوب‌ و قيمت‌بالايي‌ دارد.

سود ارزي‌ خوبي‌ كه‌ از صدورماهي‌هاي‌ زينتي‌ عايد مي‌شود،زيستگاه‌هاي‌ آموزشي‌ وزارت‌ جهادسازندگي‌ را تشويق‌ به‌ تربيت‌ دانشجو درزمينه‌ اين‌ نوع‌ ماهي‌ها كرده‌ است‌.

اصولا 25 درصد كل‌ ماهي‌هاي‌ جهان‌در صخره‌هاي‌ مرجاني‌ زندگي‌ مي‌كنند وجزيره‌ كيش‌ نيز از صخره‌هاي‌ مرجاني‌تشكيل‌ شده‌ است‌.

براي‌ ماهي‌هاي‌ زينتي‌ سواحل‌جزيره‌ كيش‌ مأواي‌ بسيار خوبي‌ است‌.تمام‌ ماهي‌هاي‌ زينتي‌ اين‌ ناحيه‌ صادرمي‌شوند و هر ماهي‌ حداقل‌ 30 دلارارزش‌ دارد.

اسفنج‌ نيز نوعي‌ آبزي‌ است‌ كه‌ درآب‌هاي‌ جنوبي‌ ايران‌ يافت‌ مي‌شود.براي‌ توليد يك‌ تكه‌ اسفنج‌ چند صد سال‌وقت‌ لازم‌ است‌. اين‌ آبزي‌ دريايي‌ درچهره‌آرايي‌ (گريم‌) كاربرد زيادي‌ دارد وصادرات‌ آن‌ ارزآوري‌ چشمگيري‌ را به‌همراه‌ دارد.

صخره‌هاي‌ مرجاني‌ نيز از ديگرزمينه‌هاي‌ محصولات‌ دريايي‌ است‌.ثروتمندان‌ جهان‌ براي‌ زينت‌ منازل‌ خودو دكور مغازه‌هاي‌ بزرگ‌ در سراسر جهان‌از صخره‌هاي‌ مرجاني‌ استفاده‌ مي‌كنند.هر تكه‌ صخره‌ مرجان‌ بستگي‌ به‌ بزرگي‌ وكوچكي‌ آن‌ تا 350 دلار ارزش‌ صادراتي‌دارد.

هر تكه‌ كوچك‌ اسفنج‌ نيز 10 دلاردر بازارهاي‌ جهاني‌ خريد و فروش‌مي‌شود.

جزيره‌ كيش‌ مسكن‌ اصلي‌ صخره‌هاي‌مرجاني‌، اسفنج‌ و انواع‌ و اقسام‌ ماهي‌هاي‌زينتي‌ به‌خاطر وجود صخره‌هاي‌ مرجاني‌است‌.

بخش‌ خصوصي‌ به‌راحتي‌ مي‌تواند باسرمايه‌گذاري‌ در اين‌ منطقه‌ سالانه‌ميليون‌ها دلار آبزي‌ و گياهان‌ دريايي‌زينتي‌ به‌ بازارهاي‌ جهاني‌ صادر كند.

در بندر لنگه‌ صدف‌هاي‌ مرواريدسازوجود دارد كه‌ اگر بخش‌ خصوصي‌ روي‌كشت‌ و پرورش‌ آن‌ به‌فعاليت‌ بپردازد،صادرات‌ چشمگيري‌ ايجاد خواهد شد.

گونه‌ مرواريد ايران‌ از نظر كيفيت‌ واندازه‌ مرغوب‌ترين‌ مرواريد جهان‌ است‌.در بندر لنگه‌ به‌ دليل‌ آنكه‌ محيط براي‌پرورش‌ مرواريد مهيا بوده‌ و مرواريدحاصل‌ شده‌ از بزرگترين‌ مرواريدهاي‌مصنوعي‌ جهان‌ مي‌باشد، قيمت‌ صادراتي‌آن‌ بسيار بالاتر از مرواريدهاي‌ پرورش‌يافته‌ در كشورهايي‌ چون‌ چين‌ و ژاپن‌است‌. در سال‌ گذشته‌ 150 كيلو مرواريددر بندر لنگه‌ كشت‌ و پرورش‌ داده‌ شد.

جهاد سازندگي‌ درصدد است‌ درمقاطع‌ كارشناسي‌ روي‌ زمينه‌هاي‌ زينتي‌،سخت‌پوستان‌، نرم‌تنان‌ و انواع‌ و اقسام‌صدف‌ها برنامه‌ريزي‌ آموزشي‌ كند تاتوليد را افزايش‌ دهد.

در شمال‌ كشور نيز مي‌توان‌ تكثير وپرورش‌ انواع‌ و اقسام‌ ماهيان‌ زينتي‌آب‌شيرين‌ را انجام‌ داد، چرا كه‌ بيش‌ از85 درصد گونه‌هاي‌ پرورشي‌ و تكثيري‌ماهيان‌ زينتي‌ در آب‌هاي‌ شيرين‌ انجام‌مي‌شود.

جهاد سازندگي‌ در برنامه‌هاي‌آموزشي‌ آتي‌ خود آموزش‌ها را به‌ سمت‌پرورش‌ و تكثير ماهيان‌ زينتي‌ سوق‌مي‌دهد و دانشجويان‌ را در دوره‌هاي‌تخصصي‌ علمي‌، كاربردي‌ در مقاطع‌بالاتر از كارداني‌ تعليم‌ خواهد داد.

در جنگل‌هاي‌ حرا در جزيره‌ قشم‌ نيزماهيان‌ دريايي‌ و ميگو زيست‌ مي‌كنند.در اين‌ جزيره‌ مي‌توان‌ صنايع‌ جانبي‌مانند كارخانه‌هاي‌ تن‌، كنسرو، فيله‌ كردن‌ماهي‌ و آرد ماهي‌ ايجاد كرد. اين‌ جزيره‌آمادگي‌ ايجاد كارخانه‌هاي‌ پفكي‌ كردن‌ميگو را دارد. اين‌ گونه‌ سرمايه‌گذاري‌هاصادرات‌ كلاني‌ را به‌دنبال‌ دارد.

 

آيا آلودگي‌ آب‌هاي‌ ايران‌ به‌توليد و صادرات‌ آبزيان‌ زيان‌ واردنمي‌كند؟

طبق‌ اصل‌ 50 قانون‌ اساسي‌،حفاظت‌ از محيط زيست‌ يك‌ وظيفه‌عمومي‌ تلقي‌ مي‌شود، لذا فعاليت‌هاي‌اقتصادي‌ و غيره‌ كه‌ با آلودگي‌ محيطزيست‌ و يا تخريب‌ غيرقابل‌ جبران‌همراه‌ باشد، ممنوع‌ است‌. بنابراين‌ توجه‌به‌ آلوده‌ نساختن‌ محيط زيست‌ مدنظراست‌. با اين‌ وجود آلودگي‌ها و پساب‌هاي‌كشاورزي‌، صنعتي‌ شهري‌ و نيز برداشت‌شن‌ و ماسه‌ از رودخانه‌ها، ساخت‌ پل‌ وسدها در مسير مهاجرت‌ ماهيان‌ دررودخانه‌ها، آلودگي‌هاي‌ نفتي‌، تخليه‌نفتكش‌ها و ساير موارد، از معضلات‌بزرگ‌ در روند كاهش‌ ذخاير آبزيان‌محسوب‌ مي‌شود.

در حال‌ حاضر سالانه‌ حدود يك‌ميليارد تن‌ انواع‌ آلاينده‌ها وارد درياي‌خزر مي‌شود كه‌ 680 ميليون‌ تن‌ آن‌ ازرود ولگا سرازير مي‌شود. رود ولگا 85درصد آب‌ درياي‌ خزر را تأمين‌ مي‌كند و60 شهر بزرگ‌ در كنار آن‌ قرار دارند.

اين‌ رودخانه‌ مهمترين‌ رودخانه‌ محل‌تخم‌ريزي‌ ماهيان‌ به‌ويژه‌ ماهيان‌خاوياري‌ است‌. ميزان‌ صيد ماهيان‌خاوياري‌ در حدود 40 سال‌ قبل‌ 27هزار و 400 تن‌ در سال‌ بود كه‌ اين‌ رقم‌ به‌2000 تن‌ در حال‌ حاضر كاهش‌ يافته‌است‌.

با احداث‌ سد ولگا حدود 99 درصدمناطق‌ تخم‌ريزي‌ فيل‌ماهي‌ها از بين‌ رفته‌است‌. صيد بي‌رويه‌ و قاچاق‌ نيز لطمات‌زيادي‌ به‌ استحصال‌ خاويار زده‌ است‌.

سهم‌ ايران‌ در آلودگي‌ خزر حدود 3ميليون‌ تن‌ در سال‌ است‌ كه‌ در مقايسه‌ باديگر كشورهاي‌ حاشيه‌ اين‌ دريا، رقم‌پاييني‌ است‌.

هر قدر ايران‌ رعايت‌ اين‌ مسأله‌ رابكند، سايرين‌ نيز بايد به‌ اين‌ امر توجه‌داشته‌ باشند كه‌ آلوده‌ كردن‌ آب‌ها،گريبانگير خودشان‌ نيز خواهد شد.

بنابراين‌ فعاليت‌هاي‌ مشترك‌ بين‌كشورهاي‌ حاشيه‌ خزر، خليج‌فارس‌ ودرياي‌ عمان‌ بايد بيش‌ از پيش‌ درنظرگرفته‌ شود و رژيم‌ حقوقي‌ مناسبي‌ تدوين‌گردد.

پس‌ از فروپاشي‌ شوروي‌ سابق‌،ميزان‌ خاويار استحصالي‌ در آن‌ مناطق‌چندقطبي‌ شد و به‌ دليل‌ اختلافات‌كشورهاي‌ تازه‌ استقلال‌يافته‌ در آن‌ ناحيه‌،امروز ايران‌ خاويار بيشتري‌ نسبت‌ به‌تمامي‌ كشورهاي‌ حاشيه‌ درياي‌ خزرصادر مي‌كند.

آلودگي‌ آبزيان‌ به‌ انسان‌ نيز سرايت‌مي‌كند. در نتيجه‌ بايد از ورود هر گونه‌مواد آلاينده‌ به‌ آب‌هاي‌ خليج‌ فارس‌ ودرياي‌ خزر جلوگيري‌ شود، چرا كه‌ موادآلوده‌ توليد و صادرات‌ آبزيان‌ را فلج‌مي‌كند.

كيفيت‌ آب‌ در امر پرورش‌ ماهيان‌ وميگو نيز تأثير مستقيم‌ دارد و آب‌ بدون‌آلودگي‌، توليد را بهبود مي‌بخشد.

اگر در رژيم‌ غذايي‌ ماهيان‌ و ميگواختلال‌ ايجاد شود، پوكي‌ مغز آنان‌ را به‌همراه‌ خواهد داشت‌.

 

مصرف‌ سرانه‌ آبزيان‌ در ايران‌طي‌ برنامه‌ بلندمدت‌ تا سال‌ 1400 چه‌ميزان‌ درنظر گرفته‌ شده‌ است‌؟

هم‌اينك‌ مصرف‌ سرانه‌ آبزيان‌ درايران‌ 5 كيلوگرم‌ است‌ كه‌ در مقايسه‌ باكشورهايي‌ چون‌ ژاپن‌ كه‌ 70 كيلوگرم‌است‌، رقم‌ ناچيزي‌ محسوب‌ مي‌شود.

با ورود به‌ صنعت‌ نوپاي‌ تكثير وپرورش‌ آبزيان‌ مي‌توان‌ رقم‌ سرانه‌ را تا دوبرابر افزايش‌ داد. هم‌اينك‌ سالانه‌ 70هزار تن‌ آبزي‌ پرورش‌ داده‌ مي‌شود. بافعاليت‌ روي‌ پرورش‌ انواع‌ و اقسام‌نرم‌تنان‌، سخت‌پوستان‌ و حتي‌ انواع‌ماهيان‌ اين‌ رقم‌ را تا سال‌ 1400 به‌ دوبرابر مي‌توان‌ افزايش‌ داد.

مصرف‌ سرانه‌ گوشت‌ مرغ‌ و گوشت‌قرمز در ايران‌ با دنيا برابري‌ مي‌كند. امادر زمينه‌ ماهي‌ و ديگر آبزيان‌ به‌ دليل‌صنعت‌ ضعيف‌ فرآوري‌ و نبود نيروي‌متخصص‌، توليد پايين‌ است‌ و در نتيجه‌مصرف‌ سرانه‌ نيز با ديگر كشورهاهمخواني‌ ندارد.

 

چرا نقاط كور صنعت‌ فرآوري‌آبزيان‌ سنجيده‌ نمي‌شود و در رفع‌معضلات‌ آن‌ اقدامي‌ صورت‌ نمي‌گيرد؟

هدف‌ وزارت‌ جهاد سازندگي‌ دربرگزاري‌ دوره‌هاي‌ كارشناسي‌، پيدا كردن‌نقاط كور صنعت‌ فرآوري‌ است‌.

در اين‌ زمينه‌ دوره‌هايي‌ چون‌ اقتصادو بازاريابي‌ محصولات‌ شيلاتي‌ و مبحث‌بازار جزو دروس‌ اين‌ رشته‌ است‌ تا توليدو صادرات‌ گسترده‌تر شود. در سطح‌جهان‌ تلفن‌ بانك‌هايي‌ وجود دارد كه‌ ازطريق‌ اينترنت‌ مي‌توان‌ به‌ آنها دسترسي‌پيدا كرد. اين‌ تلفن‌بانك‌ها هر لحظه‌قيمت‌ انواع‌ آبزيان‌ را به‌ مشتري‌ اعلام‌مي‌كند.

 

پرورش‌ ميگو با نگرش‌ صادراتي‌از چه‌ زماني‌ در ايران‌ آغاز شد؟

در ده‌ سال‌ اخير پرورش‌ ميگو درايران‌ به‌طور جدي‌ آغاز شده‌ است‌. دراين‌ زمينه‌ اراضي‌ ساحلي‌ كه‌ غيرقابل‌كشت‌ است‌، مورد توجه‌ قرار مي‌گيرد.

در ايران‌ پرورش‌ ميگو با روش‌نيمه‌متراكم‌ انجام‌ مي‌گيرد. در اين‌ روش‌استخرهاي‌ پرورش‌ ميگو شكل‌ و اندازه‌منظمي‌ دارند و لاروهاي‌ ميگو از مراكزتكثير خريداري‌ مي‌شوند و به‌ استخروارد مي‌شوند.

تراكم‌ لارو در اين‌ استخرها بين‌ 10 تا20 هزار لارو در هر هكتار است‌ و ازغذاي‌ دستي‌ خشك‌ يا تر فرموله‌ شده‌علاوه‌ بر غذاي‌ طبيعي‌ حاصل‌ از كوددهي‌استفاده‌ مي‌گردد. ميزان‌ توليد متوسط دراين‌ روش‌ 2 تا 3,5 تن‌ در هكتار است‌.

در اين‌ روش‌ ميگوي‌ بزرگ‌آب‌شيرين‌ كه‌ از جنوب‌ شرقي‌ آسيا واردشده‌ است‌، پرورش‌ داده‌ مي‌شود و وزن‌آن‌ حداكثر 500 گرم‌ است‌.

اين‌ نوع‌ ميگو در بازارهاي‌ جهاني‌خواستاران‌ زيادي‌ دارد. البته‌ محصولات‌بومي‌ ميگوي‌ ايران‌ نيز به‌ بازارهاي‌جهاني‌ صادر مي‌شود. اين‌ نوع‌ ميگو بهتراست‌ همراه‌ با ماهيان‌ كپور در شمال‌ ايران‌پرورش‌ داده‌ شود.

اگر برنامه‌ريزي‌ پرورش‌ كپورماهيان‌به‌ نحو مطلوب‌ باشد، در هر هكتارمي‌توان‌ تا 8 تن‌ ماهي‌ كپور توليد كرد. امادر سال‌ جاري‌ به‌ دليل‌ وجود مشكلات‌فني‌ برداشت‌ اين‌ نوع‌ ماهي‌ به‌ 3 تن‌ درهكتار كاهش‌ يافت‌.

در سال‌ گذشته‌ در يك‌ استخرپرورش‌ ماهي‌ كپور، نوعي‌ ماهي‌ كپور به‌نام‌ كپور نقره‌اي‌ پرورش‌ داده‌ شد كه‌اندازه‌هاي‌ 900 گرمي‌ آن‌ به‌ آلمان‌ صادرشد.

ماهي‌ كپور در ايران‌ هر كيلو 5000ريال‌ است‌، اما اين‌ ماهي‌ در اندازه‌ 900گرمي‌ به‌ بهاي‌ 12 مارك‌ صادر شد.

در ايران‌ پرورش‌ ماهيان‌ سردابي‌هنوز به‌ نحو مطلوب‌ انجام‌ نمي‌گيرد، درصورتي‌ كه‌ اين‌ ماهي‌ها كه‌ مهمترينشان‌قزل‌آلا است‌، در بازارهاي‌ جهاني‌ جايگاه‌بسيار مطلوبي‌ دارند.

چشمه‌هاي‌ آب‌ ايران‌ به‌ دليل‌ سردي‌آن‌، محيط مناسبي‌ براي‌ پرورش‌ ماهيان‌سردابي‌ است‌.

ميگوي‌ آب‌ شور در آب‌هاي‌ جنوب‌نيز مي‌تواند پرورش‌ يابد. انواع‌ اين‌ ميگوكه‌ بهترين‌ آن‌ ميگوي‌ سفيد هندي‌ نام‌دارد، در نواحي‌ خوزستان‌، بوشهر،هرمزگان‌ و سيستان‌ و بلوچستان‌ پرورش‌مي‌يابد و تمامي‌ توليدات‌ آن‌ به‌ خارج‌صادر مي‌شود. زيستگاه‌ عمده‌ ميگوي‌سفيد هندي‌ در آب‌هاي‌ حوالي‌ بندرجاسك‌ است‌. در پرورش‌ ميگو بخش‌خصوصي‌ به‌طور عمده‌ از كارشناسان‌كشورهاي‌ هند، تايلند، فيليپين‌ و مالزي‌استفاده‌ مي‌كنند.

 

غذاي‌ ميگوهاي‌ پرورشي‌ درداخل‌ توليد مي‌شود يا وارداتي‌ است‌؟

 مهمترين‌ غذاي‌ ميگو در دوران‌لارو ,ارتميا, است‌. اين‌ موجود تنهاموجود زنده‌اي‌ است‌ كه‌ در شورترين‌آب‌هاي‌ جهان‌ مانند درياچه‌ اروميه‌مي‌تواند زندگي‌ كند.

بلژيكي‌ها خشك‌ شده‌ ,ارتميا, كه‌يك‌ نوع‌ سخت‌پوست‌ است‌ را از ايران‌هر كيلو يك‌ دلار خريداري‌ و فرآوري‌شده‌ آن‌ را به‌ قيمت‌ هر كيلو 60 دلار به‌ايران‌ صادر مي‌كردند.

در سال‌هاي‌ قبل‌ تكنيك‌ خشك‌ كردن‌و فرآوري‌ آن‌ در ايران‌ وجود نداشت‌. اماامروز كارشناسان‌ ايراني‌ ,ارتميا, را درايران‌ خشك‌ و فرآوري‌ مي‌كنند و از ورودآن‌ بي‌نياز هستيم‌.

بخش‌ عمده‌ غذاي‌ ميگو به‌ صورت‌خشك‌ است‌ و در پرورش‌ ميگو هزينه‌غذاي‌ نيمي‌ از قيمت‌ تمام‌ شده‌ آن‌ راتشكيل‌ مي‌دهد.

 

ميگوي‌ پرورشي‌ ايران‌ به‌ كدام‌كشورها صادر مي‌شود؟

قسمت‌ اعظم‌ ميگوي‌ پرورشي‌ايران‌ به‌ كشورهاي‌ عربي‌ حاشيه‌ جنوبي‌خليج‌ فارس‌، اتحاديه‌ اروپا و ژاپن‌ صادرمي‌شود.

مشتريان‌ ميگوي‌ ايران‌ دقت‌نظرخاصي‌ از نظر بهداشتي‌ بودن‌ ميگو ورعايت‌ استاندارد در بسته‌بندي‌ و انجمادميگو از خود نشان‌ مي‌دهند.

برخي‌ كشورها مانند ژاپن‌ در موقع‌واردات‌ ميگو، آنها را از نظر مصرف‌ مواددارويي‌ و آنتي‌بيوتيك‌ در دوران‌ پرورش‌مورد آزمايش‌ دقيق‌ قرار مي‌دهند، چرا كه‌ميگوهاي‌ پرورش‌ يافته‌ با داروهاي‌غيرمجاز مي‌تواند روي‌ انسان‌ اثرات‌ سوءبگذارد.

هر چه‌ زمان‌ صيد ميگو تا عمل‌آوري‌آن‌ كوتاه‌تر باشد، كيفيت‌ آن‌ بالاتر است‌ وصادرات‌ مطلوب‌تري‌ دارد.

شركت‌هاي‌ فرانسوي‌ و اسپانيايي‌ميگوهاي‌ پرورشي‌ ايران‌ را پيش‌خريدمي‌كنند.

متأسفانه‌ صنعت‌ بسته‌بندي‌ در ايران‌ضعيف‌ است‌. اين‌ ضعف‌ روي‌ بسته‌بندي‌آبزيان‌ نيز اثر گذاشته‌ است‌

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 15:45  توسط بهنام  | 

خاویار

خاويار

خاویار یا تخم ماهیان خاویاری گرانترین غذای جهان است. دریای خزر به عنوان بزرگترین منبع ماهیان خاویاری در جهان حدود 95 درصد خاویار جهان را تأمین می‌کند. فیل‌ماهی، تاس‌ماهی روسی یا چالباش، تاس‌ماهی ایرانی یا قره برون، ماهی شیب و ماهی ازون برون یا سوروگا، گونه‌های اصلی ماهیان خاویاری دریای خزر هستند. همانگونه که خاویار سیاه در ایران و جنوب روسیه شناخته شده تر است، خاویار سرخ در سیبری و خاور دور طرفداران بیشتری دارد .گرچه خاویار سرخ از خاویار سیاه ارزانتر است اما طعم و ارزش غذایی آن دست کمی از خاویار سیاه ندارد. خاویار سرخ یا سیاه را می‌توان در تمامی فروشگاههای مواد غذایی روسیه خریداری کرد. در اغذیه فروشیها چند دانه خاویار سرخ بر روی برشی از نان با یک برگ جعفری سرو می‌شود. البته علاقمندان واقعی خاویار، آن را سرد و با یک قاشق کوچک و بدون نان میل می‌کنند .طعم خاویار که ترکیبی از بوی تند ماهی و شوری نمک است، ممکن است برای بسیاری اصلا خوشایند نباشد.

واژه خاویار واژه‌ای فارسی و دگرگون‌شده‌ی واژه‌ی خاگ‌آور (به معنی تخم‌آور) است.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 15:39  توسط بهنام  | 

ماهیها 0000

ماهی




 

img/daneshnameh_up/2/2b/fishtropic.jpg



ماهی یک پویکیلوترمیکPoikilothermicمهره دار و آبشش دار است که در آب زندگی می کند. ماهیها (با بیش از 27315 گونه) یک گروه پارافیلتیک‍ Parophyletic هستند و به سه گروه ماهیهای استخوانی (رده استیکتیس Osteichthyes) ، با (22000 گونه)، ماهیهای غضروفی (رده کندریکتیس Chondrichthyes با بیش از 800 گونه) و گروههای مختلف ماهیهای بدون آرواره (75 گونه) از جمله ماهی های مکنده و hagfish تقسیم می شوند. ماهیها در اندازه های مختلف به چشم می خورند و طول آنها از 45 فوت مثل کوسه نهنگی تا 8 میلی متر مثل دوارف گوبی dwarf goby متغییر می باشد. جانوران آبزی دیگر همانند عروس دریایی و ماهی مرکب ماهیهای حقیقی نیستند.

برای نمونه برخی از ماهیان چون صخره های ناهنجار و برخی مانند کرمهای لولنده هستند. بعضی تخت و مسطح چون کلوچه آردی و پاره ای مانند توپ میباشند. ماهیان همه گونه رنگی دارند. یعنی همه رنگ های رنگین کمان. بسیاری از ماهیان رنگهای روشن همچون رنگهای درخشان و روشن
پرندگان. سرخ تند زرد آبی و ارغوانی و صدها نمونه و گونه رنگ زیبا و دلربا و طرح های راه راه و خطوط شبیه توری یا نقطه چین دارند.

کوچکترین ماهی پیگمی گابی فیلیپینی است که کمتر از 13 میلیمتر در کمال رشد طول دارد. بزرگترین ماهی شارک وال می باشد که در رشد کامل 18 متر طول و 14 تن
وزن دارد. این ماهی جانوران کوچک دریایی و گیاهان را می خورد و به طور کلی بی آزارتر از ماهیان دیگر نسبت به انسان است. خطرناکترین ماهی تنها چند کیلوگرم وزن دارد. سنگ ماهی که برآمدگی زهرداری دارد که می تواند با زهرش آدمی را در چند دقیقه بکشد.
ماهی ها تقریباٌ در همه آبها زندگی می کنند: در آبهای در نقطه یخ زدن
قطب شمال و در رودها و جویبارهای بخارآلود جنگلهای استوایی و در جویبارهای خروشان کوهستانها و در آبهای رودهای آرام زیرزمینی. برخی از ماهیان سفرها و مهاجرتهایی سرتاسری اقیانوسی می کنند. ماهیان دیگر بیشتر زندگی خود را درون شنها و کف اقیانوسها می گذرانند. بیشتر ماهیان هرگز اب را ترک نمی گویند. اما برخی از ماهیان ممکن است ماهها در بستر خشک رودخانه زنده بمانند.

یک نوع ماهی به نام آناباس در سواحل
فیلیپین ، مالزی و مشرق هند وجود دارد که پس از این که بر اثر طغیان آب از آب دریا بدور و در برکه ای خشک شد از میان گل و لای خزان خزان همچون خزندگان راه می روند تا خود را به دریا برساند.
ماهیان برای آدمی اهیمت بسیار دارند، خوراک میلیون ها نفر از مردم از ماهی فراهم می شود عده ای برای تفریح به شکار ماهی می روند و بسیاری آنها را همچون جانوران دست آموز در آکواریوم و غیره نگه می دارند. ماهیان در تعادل طبیعت نقش مهمی دارند. ماهیان گیاهان و جانوران آبزی را می خورند و باز خوراک گیاهان و
جانوران می گردند و ماهیان تعادل مجموع کلی گیاهان و جانوران کرده زمین برقرار می سازند.

همه ماهیان مهره دار و دارای آلت تنفسی مخصوصی برای
دم و بازدم در آب و خونسرد هستند. ماهیان نمی توانند حرارت بدن خود را با حرارت محیط اطراف خود میزان کنند. بعلاوه تقریباٌ همه ماهیان باله ها و پره هایی دارند که در شنا کردن به کار می روند.
جانوران آبی دیگر مانند دلفین ها و وال ها شبیه ماهی به نظر می رسند گرچه مهره دار و باله دار می باشند ولی بر خلاف ماهیان بچه زا هستند و بچه های خود را شیر می دهند به علاوه بر خلاف ماهیان با شش دم و بازدم می کنند همچنین خونگرمند.


img/daneshnameh_up/9/90/whalshark25.jpg
کوسه نهنگ بزرگترین ماهی در اقیانوس



 

نخستین ماهی ها:


در 500 میلیون سال پیش بر زمین پدید آمدند. ماهیان نخستین جانوران مهره داران گیتی بودند بیشتر دانشمندان عقیده دارند که این ماهیان نخستین اجداد همه جانوران مهره دار بوده اند. ماهیان برای آدمی سودهای فراوانی داشته اند خوراک عمده بسیاری از مردمان است. از جمله ژاپن و نروژ را تشکیل می دهد.در کشورهای دیگر مردم ماهی را ضمن خوراکهای دیگر می خورند.


انواع ماهی:


دانشمندان در حدود 21000 نوع ماهی را نامگذاری و وصف کرده اند هر ساله انواع جدیدی از ماهیان کشف و در مجموع بطور دائمی بر تعداد شناخته شده ماهی ها افزوده می شود، ماهیان بیش از نصف همه گونه ها و انواع شناخته شده را تشکیل می دهند.


انواع ماهی به 3 دسته تقسیم میشوند 1- ماهی های بدون آرواره 2- ماهیهای غضروفی که شامل کوسه ها و ماهیهای چهار گوش عمق زی که از حلزونها تغذیه می کنند می باشند3- ماهیهای استخوانی که بزرگترین گروه را تشکیل می دهند و شامل مارماهی ها شمشیر ماهی ها و ماهی های قزل آلا و آزاد می شوند.
پوزه ای که در جلو بدن ماهی قرار گرفته، چشمها در آن جا گرفته یک جفت سوراخ بینی در دو سوی پوزه و ساختمان خاصی برای دیدن در زیر آب دارد.

گوشهای ماهی در جایی واقع شده که به آسانی دیده نمی شود. و در درون سر قرار دارد. دستگاه حقیقی شنوایی در میان
گوش و دستگاههایی که تعادل ماهی را حفظ می کنند در داخل گوش قرار دارد. گوش ماهی در زیراب نیز صداها را می شنود. اگر لاله گوش در بیرون بدن و بر سر ماهی قرار داشت مانع سریع پیش روی ماهی در آب میشد. بدن ماهیان دوکی شکل می باشد و آدمی از بدن ماهی در ساختن زیردریایی و اژدرها تقلید نموده است.

چشمان ماهی روی سطح سرش به طور مسطح قرار دارد و پوزه اش به خوبی می تواند آب را بشکاقد با باله ها آب را جابجا و به سوی جلو حرکت می کند.
ماهی از دم پارویی شکل خود در شناکردن سود می جوید باله هایی که در بالا و پشت و وسط تنه ماهی همچنین زیر دم قرار دارد مانع از غرق شدن ماهی می گردد و به هر سو که بخواهد شنا می کند. ماهی هنگام دم و بازدم آب را به دهان فرو می برد و از دستگاه مخصوص خود عبور می دهد و از چاک ها و سوراخهای دستگاه تنفسی و آب را درست در عقب سر بیرون می دهد و خون درست زیر پوست نازک قارار دارد.

همانطور که آب از دستگاههای تنفسی عبور می کند اکسیژن را از آب می گیرد و داخل
خون می گردد. سطح های دستگاه تنفسی ماهی چینها و تاهای پر مانند پیدا می کند و به این ترتیب می تواند اکسیژن بیشتری بگیرد. ماهی بادکنکی در درون بدنش دارد که در شنا کمک میکند با خالی شدن بادکنک به آسانی به اعماق می رود و با پر کردن بادکنک به سهولت به بالای آب می آید. خوراک ماهیان را بیشتر پلانکتونها و گیاهان تشکیل می دهند. ماهیان بزرگتر ماهیان کوچکتر را می خورند.

بیشتر ماهیان بدنی پوشیده از پولک دارند. گویی که لباس و زره رزم آنها می باشد. برخی از ماهیان چون
مارماهی پولکهای خیلی ریز و پاره ای مانند ماهی استروژن پولکهای بزرگ دارند. از پولکها سن ماهی ها را تشخیص میدهند. پولک در زمستان بواسطه کمی خوراک کندتر رشد می کند و با هم خیلی فاصله دارند و در تابستان بر عکس.

ماهی ها،مانند انسانها،دارای یک اسکلت درونی از جنس استخوان هستند. ماهی های استخوانی در آبهای شیرین زندگی می کنند. همچنین در آب اقیانوسها از قطبهای یخی تا مناطق استوایی میتوان آنها را یافت. آنها دارای یک سرپوش هستند که روی آبشش های آنها را می پوشاند و یک کیسه شنای داخلی دارند که بدن آنها را شناور نگه می دارد این ماهی های استخوانی آبهای سرد معمولا" رنگهای تیره تری نسبت به ماهیهای استوایی دارند.

بیشتر ماهیان به استثناء ماهی های بدون آرواره و کوسه ها دارای اسکلت استخوانی هستند بزرگترین و متنوع ترین گروههای این ماهیهای استخوانی در دریاهای استوایی پیدا شده اند بیشتر ماهیهای استخوانی دارای رنگ روشن و طرحهای روشن روی پوست می باشند که این مسئله برای دفاع از منطقه زیست جذب جفت و یا استتار ماهی در محیط می باشد.


اکولوژی ماهی:


ماهیها را می توان تقریباً در همه نوع آب، چه شیرین چه شور، چه کم عمق درست زیر سطح آب و چه با عمق هزاران متر یافت. ولیکن دریاچه های بسیار شور همانند دریاچه های گریت سالت Great salt lake زیستگاه خوبی برای زندگی ماهیها نمی باشد. بعضی از گونه های ماهی فقط جهت نگهداری و نمایش در اکواریوم پرورش داده می شوند.
ماهی ها بعنوان یک منبع مهم مواد غذایی بشمار می آیند. دیگر جانوران آبزی نظیر نرم تنان و سخت پوستان که معمولاً ماهی صدف نامیده می شوند.) اغلب زمانی بعنوان ماهی در نظر گرفته می شوند که بعنوان غذا مورد استفاد قرار گیرند. گرفتن ماهی بعنوان غذا و یا به منظور ورزش ، ماهی گیری نامیده می شود. برداشت سالانه از تمام حوزه های ماهیگیری جهان در حدود 100 میلیون تن می باشد.

صید بی رویه ماهی نسل گونه های مختلف ماهی را به خطر انداخته است. گزارشی که در 15 می سال 2003 در مجله Nature منتشر شده، حاکی از این بود که صید بی رویه سازمان یافته گونه های مختلف ماهی در اقیانوس های بزرگ به حدی زیاد بوده است که تنها کمتر از 10 در صد از تعداد ماهیهایی که در سال 1950 وجود داشتند، باقی مانده اند.
مخصوصاً کوسه ها، ماهی های کاد مروی اقیانوس اطلس و ماهیهای ساردین اقیانوس آرام در خطر می باشند. نویسندگان بر کاهش، جدی، سریع و فوری صید ماهی و محافظت از زیستگاههای اقیانوسی در سرتاسر جهان توصیه اکید دارند.
این قسمت را نیز مطالعه کنید.

چگونگی حرکت ماهیها:


ماهی بوسیله حرکت دادن قسمت عقبی بدن خود به سمت جلو حرکت می کند. ماهیچه های که دو طرف ستون فقرات (اسخوانهای پشتی) او را پوشانده اند حرکت دم او را کنترل می کنند ماهی ابتدا این ماهیچه را به یک طرف می کشاند و بعد به طرف دیگر و همزمان دم خود را از یک طرف به طرف دیگر حرکت می دهد و به این ترتیب به جلو حرکت می کند ماهیها برای حرکت به سمتهای راست و چپ و همچنین بالا و پایین از باله های خود استفاده می کنند.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 15:38  توسط بهنام  | 

اردک ماهی08

اردک ماهی

این ماهی مثل گونه‌های دیگر خانواده اردک ماهیها یک ماهی شکارچی و مهاجم است سر او به شکل پوزه اردک پهن می‌شود و دارای یک دهان با تعداد زیادی دندان تیز می باشد اردک ماهی در میان خزه‌های آبهای تمیز محل زندگیش به دنبال شکار پرسه می زند و آماده حمله به هر موجود قابل خوردن مثل پرندگان در حال شنا در سطح آب می باشد.

»

بيولوژي :

اردك ماهي شمالي ماهي است كه از نظر جثه بزرگ بوده وجزو ماهيان شكارچي است كه متعلق به خانواده Ecosidaeمي باشد . . اردك ماهي شمالي يك ماهي استخواني است كه با خصوصياتي مثل بدن بلند و باريك و پوزه اردكي شكل مسطح كه داراي دندانهاي زيادي است از ديگر ماهيان متمايز ميشود . بدن اژدري شكل آنها مشخصه ماهيان شكارچي كمين كننده است كه به ماهي اجازه ميدهد به صورت سيريع و ناگهاني به طعمه حمله كند. آنها داراي باله هاي عمودي و تيره رنگ در انتهاي بدن و رنگ كل بدن خاكستري متمايل به سبز ميباشد كه نقاط زرد رنگ يا سفيد رنگ در سراسر بدن به صورت نامنظم ديده ميشود .ناحيه شكمي آنها سفيد رنگ است .يكي از راههايي كه اردك ماهيان را متمايز مي كند ترتيب قرار گرفتن فلسها در سرپوش آبششي و فك مي باشد .نيمه بالايي سرپوش آبششي و تمام فك آن توسط فلس پوشيده شده است پراكندگي آنها در بسياري از درياچه هاي آب شيرين ، نهرها و استخرهاي پوشيده از علف مي باشد.پراكنش اردك ماهي شمالي شامل شمالي ترين ناحيه آمريكاي شمالي ، آسيا و اروپا است .زيستگاه آنها با تغيير فصل و درجه حرارت آب تغيير مي كند.اردك ماهي شمالي عمومابه هنگام تخم ريزي بهاره و اوايل تابستان در آبهاي سطحي كم عمق ومناطقي كه از علف پوشيده شده ديده ميشود . در اواخر تابستان اردك ماهي شروع به مهاجرت به آبهاي عميق تر مي كند و آنجا را براي ماندن در طي مدتي كه پاييز و زمستان سپري شود انتخاب مي كند . بر خلاف بيشتر ماهيان در راسته Salmoniformes پنج گونه از خانواده اردك ماهيان فاقد باله چربي هستند. اعضاي خانواده اردك ماهيان داراي باله پشتي ومخرجي تقريبا هم اندازه هستند كه در يك خط قرار گرفته است و مكان آن در نزديكي انتهاي بدن است .اردك ماهيان توسط دم چنگالي شكل و پوزه بلندشان از ديگر ماهيان تشخيص داده ميشوند .بيشتر ماهيان استخواني داراي كيسه شنايي هستند كه از لحاظ طول زياد با لوله گوارش در ارتباط نيست اگرچه در اعضاي راسته Salmoniformes كيسه شناي انباشته از گاز با لوله گوارش از طريق يك مجراي جانبي در ارتباط است اين ماهي.با بلعيدن حجم زيادي از هوااز سطح آب ، هوا به داخل كيسه شناي خود هدايت كرده كه با اينكار ميزان شناوري خود در آب را تنظيم مي كند . در ماهيان شكارچي كمين كننده مثل اردك ماهي كيسه شنا به ماهي اجازه ميدهد كه خيلي آرام و بي حركت در آب باقي بماند.اردك ماهي شمالي معمولا به هنگاميكه طول آن به حدود2/1 متر ميرسد و وزن آن حدود 18 كيلوگرم ميشود به بلوغ ميرسند گرچه عموما وزن آنها بين 9/0 تا 5/4 كيلوگرم است . تعيين سن اردك ماهي مشكل بوده و با شمارش حلقه هاي موجود در فلس سن آنها تعين ميشود . بعضي از اردك ماهيان به سن 24 سالگي هم ميرسند ولي سن بلوغ آنها بين 2 تا 5 سال است .

تغذيه :

.اردك ماهي يك ماهي شكارچي است كه داراي اشتهاي فوق العاده اي             مي باشد .در ماههاي اوليه زندگي رژيم غذايي اردك ماهي جوان شامل سخت پوستان كوچك و حشرات ريز است و هنگاميكه به بلوغ مي رسد از بيشتر ماهيان ، قورباغه ها ، حشرات و خرچنگ ها ، بعضي پستانداران كوچك مثل موش و مرغان آبزي جوان تغذيه مي كند .اردك ماهي به هنگام شكار در لابه لاي علفها كمين كرده و به طور ناگهاني و غافلگير كننده به طعمه حمله مي كند . و با دندانهاي تيز خود طعمه را نگه داشته و ابتدا از سمت سر شروع به قورت دادن مي كند .

توليد مثل :

بيشتر نرها و ماده ها در 2 تا 5 سال ابتدايي زندگي به بلوغ ميرسند .دوره توليد مثل اردك ماهي معمولا از ماه مارس تا ماه مي ادامه دارد .كه بستگي به درجه حرارت آب و زمان آب شدن يخها دارد .در بهار زماني كه ماهيها در مناطق مردابهاي كم عمق تجمع پيدا مي كنند اردك ماهيان در دهانه خليجهاي كوچكي كه از نهرها بوجود آمده وداراي بستر سنگي است ديده ميشوند .اردك ماهيان ماده تخمهاي خود را در طول مدت روز روي گياهاني كه بين اين سنگها وجود دارد ريخته ،كه تعداد آنها در حدود 100000 عدد است.به همراه آنها اردك ماهيان نر هم تخمكها را بارور مي كنند . تخمهاي محافظت نشده حدود 2 هفته بعد تبديل به لارو ميشوند و لاروها براي تغذيه بهتر به مناطقي كه آب داراي عمق بيشري است مهاجرت مي كنند .

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 15:35  توسط بهنام  | 

بیولوژی

biology


What makes a fish a fish? Individual fish may look very different. Consider the flat, pan-shaped bluegill, the slender eel, and the huge sturgeon. Nevertheless, all fish share some body forms, functions and habits.

Most fish are ectothermic (cold-blooded) animals that live underwater. “Ectothermic” means they tend to assume the temperature of their surroundings, instead of generating their own body heat. Most fishes have a bony backbone and skeleton. They are grouped together under the scientific class Osteichthyes. A few fish, like the lamprey, skates, sharks and rays, have a skeleton of rubbery, gristly tissue called cartilage. Instead of legs, fish have fins to help them get around in their liquid habitat. They breathe by taking up oxygen that is dissolved in the water through their gills. The gills also allow the release of waste gases, like carbon dioxide and ammonia.

What else do most fish have in common? Their skin is protected and lubricated by mucous glands. The skin is also generally covered by scales, or in a few fish, bony plates. Catfish and bullheads also have only skin and no plates or scales. Fish have a two-chambered heart and a blood circulatory system. Fish don’t have eyelids, so they can’t close their eyes. Their ears are all internal, with nothing showing on the outside. Most fish reproduce by laying small, round, jellylike eggs in the water. They are all adapted to living in water, a medium that is very different from the air in which we move about. Water is denser and generally colder than air, and fish must also withstand the forces of water pressure.

With water covering so much of the Earth, it’s no surprise that fishes are found worldwide, both in the salt water of oceans and the fresh water of lakes and rivers on the continents. With so many different places in which to live, it’s no wonder that so many different types of fish developed. Worldwide there are about 29,000 species of fish, grouped in 445 families. Here in North America there are over 800 species, which biologists have assigned, because of their similarities and differences, to nearly 40 freshwater families and about 10 marine families.

In Pennsylvania, with some 83,000 miles of streams and rivers and hundreds of lakes, there are currently over 160 species of fish in about 24 different families. The numbers are approximate because non-native fish species may be stocked or accidentally released. In addition, fish that were once present may have disappeared from the state (extirpated), or they may have become extinct. Fish species that were thought gone are also occasionally rediscovered in the state.

Fish are very old forms of life, with some species seeming to be unchanged in body form from their fossilized ancestors found in rocks hundreds of millions of years old. Other fish have changed dramatically over time, in body shape, function and probably behavior, to survive or prosper in habitats that have been altered or to take advantage of new habitat opportunities. The science of the origin of fishes, paleoichthyology, investigates the fossilized remnants of these ancient fishes to learn how this evolution happened.

dunkleosteus

Dunkleosteus, 400-million-year-old prehistoric fish

The oldest fish fossils that scientists have identified date from 425 million years ago. These fish were jawless underwater creatures, with armorlike plates covering the body. Sharks, like the prehistoric Dunkleosteus, appeared about 400 million years ago. Fossils show that this prehistoric fish was as big as a school bus. Bony fish are more recent in the time scale than cartilage-skeleton fish such as sharks. About 200 million years ago, the Ichthyosaur, a fishlike reptile, swam in ancient seas. By 10 million years ago, fish had developed into such forms as the sabertooth salmon, which grew to eight feet long. Fish like bass and walleyes are more modern than trout or bowfins, which retain some body characteristics that were typical of “primitive” fishes.

Fish in Pennsylvania
Pennsylvania has many different types of fish because it offers many types of aquatic conditions. Its water habitats range from deep, cold lakes to shallow, swampy lakes, to chilly, clear mountain streams, to slow-moving, warm, silty rivers. There are lots of places that fall between these habitat descriptions, plus some tidally changing waters. Some of the state’s fish are similar to fish, or are also found, in Eurasia, like the northern pike and brown trout. Others are native only to North America, like the sunfishes and the catfishes.

Even if appropriate habitat exists, a fish species may not be in a lake or stream simply because it doesn’t live in that watershed. When rain falls to the ground in Pennsylvania, it drains into one of six major watershed systems. In the northwest, it might flow toward Lake Erie. In most of the rest of western Pennsylvania, water flows into a tributary of the Ohio River, which feeds the Mississippi River. Most of central Pennsylvania’s water empties into the Susquehanna River and its branches, which flow to the Chesapeake Bay. The smallest Pennsylvania watershed is the Genesee River, which collects water along the central part of Pennsylvania’s boundary with New York state and sends it north to Lake Ontario. Along the central section of Pennsylvania’s southern boundary, streams flow to the Potomac River, which eventually meets the Chesapeake Bay. Eastern Pennsylvania is in the Delaware River watershed, which opens into the Atlantic Ocean.

These watersheds flow to different destinations. Even though fish can’t cross mountain tops, they can spread upstream and downstream in a watershed simply by swimming. Although Pennsylvania’s watersheds share many fish, like smallmouth bass and white suckers, other fish are found only in one or two watersheds, like the johnny darter and flathead catfish. Some fish species entered new watersheds when glaciers advanced and retreated, over about a half-million years, ending about 15,000 years ago. Across northern Pennsylvania, the huge ice masses blocked and rerouted north-flowing streams and sometimes added their flow to already south-going rivers, mixing the fish life. The Allegheny River and its tributaries in northwestern Pennsylvania have a diverse aquatic community because the glaciers changed the state’s landscape and redirected those streams and the species of fish that lived there.

Life in Water

External fish anatomy
A fish’s outside appearance can reveal a lot about where and how it lives. The shape, color and form of parts of a fish’s body, its external anatomy, suit it to its habitat and its feeding methods. Some fish bodies are laterally compressed. That is, when the fish is viewed head on, it’s narrow side to side. Others are dorsally compressed, which means they’re more flat top to bottom. Others may be roundish in shape, viewed from the front, or somewhere between these extremes. When viewed from the side, some fish are long and slender. Others appear blocky or circular-shaped in the body, like the pan-shaped sunfish.

Most fish have the same basic parts. Except in the eels and lampreys, which are slender their whole length, fish have a definite head portion and a longer, wider body section, and they narrow to a tail. They have a mouth, which may range in size and shape from large-jawed with strong teeth, as in the walleye; toothless and capable of being extended for “vacuuming” small food items from the bottom, like suckers; or even a round, jawless disk for attaching to a host fish, like some lampreys. The snout has nasal openings, or nares, to let them sample the chemical “odors” in the water. The eye is usually on the upper portion of the side of the head.

Most fish have a flat cheek area behind the eye and jaw, and a flap behind that, which covers the gills, called the operculum. The presence or absence of scales on the cheek and/or the gill cover is also often used in determining the difference among Esocid (pike family) species.

Along the back, at the end of the tail, on the undersides and just behind the lower portion of the gill cover, most fish have fins. How many there are, their length, location and shape, vary greatly among fish families and species. Some fish, like the perch, have distinct, well-developed, separated fins. Other fish, like the eel, have a long, continuous fin curving around their length from top to bottom.

The fin or fins along a fish’s back are called the dorsal fin. This may start just behind the head, as in the darters, or it might be positioned far back on the body, as in the pikes. There may be one or two dorsal fins, the second either widely separately or close against the first, along the back toward the tail. Some fish, like trout, have a small, fleshy or fatty lobe that grows from the back behind the dorsal fin, which is called the adipose fin. The fish’s tail is finished off by the tail fin, or caudal fin. Fish show many different forms of caudal fins, from small and roundish to large with long, pointy lobes, and many shapes in between.

On the underside of the fish’s body, in front of the tail, is a rudderlike fin called the anal fin. Farther forward along the belly is generally a pair of small fins called the pelvic fins. And on each side of the fish, usually just behind the lower part of the gill cover, is a fin called the pectoral fin.

Fins are supported by filaments called rays. Rays can also spread out, saillike, or draw in a fish’s fins. In some fish, like trout and pickerel, all of the rays on all of the fins are soft, so these are called soft-rayed fish. Rays can also be hard, spiny and sharp, as in the bullheads and sunfish, which are called spiny-rayed fish. Counting the number of spiny rays and noting their position can be helpful in identifying which fish is which. When present, spiny rays are usually in the first dorsal and/or the front edge of the pectoral, pelvic and anal fins, and can inflict pain if the fish is handled carelessly.

A fish’s skin may be naked, but most often it is covered with thin, fingernaillike, roundish, overlapping scales. Scales may be large and coinlike, as in the carp, or embedded in the skin and easy to overlook, as in the brook trout. The scales of soft-rayed fish are roundish, cycloid and smooth, which give the fish a slick feeling. Spiny-rayed fish have ctenoid scales, which have tiny “teeth,” and give these fish a rough feel. Scales can also be diamond-shaped, called “rhombic,” as in the gars. Instead of scales, primitive fish like sharks and sturgeons have bony plates, especially on the head.

Pigment cells give the fish’s skin its color and pattern. These can be intensified or reduced by the nervous system in response to the fish’s environment or hormonal changes. Salmon, for instance, “color up” in spawning season. Their colors fade and their scales just reflect and refract the light in silver and rainbow tints when they are in deep, open water. Some fish are colored in patterns that hide or camouflage them in their surroundings, like the pickerel in its weed beds. Others have markings that advertise which sex they are, like the male bowfin’s dark spot at the base of the tail.

Many fish have an interrupted line marking, often visible on the skin, that runs along the middle of the side, from head to tail, called the lateral line. This is actually a sense organ that detects vibrations and changes in water pressure. A slimy covering, produced by glands in the skin and called mucous, helps to protect the fish against disease and scrapes. A fish’s skin may also have poison glands, as in the madtoms

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 15:34  توسط بهنام  | 

گوشت ماهی

گوشت ماهی

ترکیبات اصلی گوشت ماهی عبارتند از :

 

پروتئین، کربوهیدرات ها، مواد معدنی، چربیهای اشباع نشده، آب و ویتامین.

تن ماهیان جزو گروه ماهیان دریایی محسوب می شوند که گوشت آنها غنی از پروتئین است، لذا بطور

 اختصار فوائد استفاده از تن ماهیان به شرح زیر ارائه می گردد.

1 یکی از منابع با ارزش ویتامینها ی گروه  ا   D,B,Aست.

2-     دارا بودن منابع معدنی با ارزشی مانند کلسیم، فسفر و آهن.

3-     میزان ماده با ارزش ید که در رشد و حفظ بدن انسان نقشی فوق العاده و چشمگیر دارد.

4-     چربی غیر اشباع ذخیره شده در بافت ماهی با چربی پستانداران متفاوت است و همانطوریکه

 میدانید چربیهای غیر اشباع سرطانزا نیستند و مصرف آن موجب بیماری قلبی نمی شود.

5-     چربی ماهیان دارای نوع خاصی از اسیدهای چرب غیر اشباع است که برای بهبود و التیام

 بیماریهای پوستی مفید است.

6-     وجود اسیدهای چرب غیر اشباع در رشد کودکان نقش برجسته ای دارد.

7-     چربی ماهی با داشتن ترکیبات (امگا – 3) مانع از بروز بیماریهای تصلب شرائن می گردد.

8-     پروتئین موجود در بافت ماهیچه ای تن ماهیان در بردارنده اسیدهای آمینه ضروری برای بدن

 انسان است.

9-     میزان بسیار پایین سدیم در گوشت ماهی برای افرادی که مصرف نمک برای آنها منع شده

 همواره توصیه می شود.

 

 

 

    ماهی تن ساده                       ماهی تن زيتونی

ترکيبات

فيله ماهی تن               80%

روغن                           18%

نمک                             2%

80% تکه ای 20%به صورت خرده

 

 

 

ترکيبات

فيله ماهی تن              80%

روغن                         18%

نمک                           2%

80% تکه ای 20%به صورت خرده

 

ارزش غذايی در هر 100 گرم

انرژی                       315   کيلو کالری

پروتئين                      22           گرم

چربی اشباع شده         3            گرم

چربی اشباع نشده      22            گرم

کربو هيدرات                             ناچيز

 

ارزش غذايی در هر 100 گرم

انرژی         240    کيلو کالری

پروتئين        23             گرم

چربی         19             گرم

کربو هيدرات               نا چيز

 

 بهنام ظرافت فارس. داراب . جنت شهر ۲۵/۹/۸۵

ايجاد چرخه آکواريوم بدون نياز به ماهی

متن زير ترجمه مقاله ايست که توسط Shawna McGregor نوشته شده است:

 

متن مقاله :

 

 وقتی که یک آکواریم جدید را نصب می کنید، مهمترین مرحله ای که قابل بحث است معروف به چرخه و سیکل آکواریم می باشد. اولین دوره ( که حدود 4 الی 6 هفته طول می کشد )، زمانی است که کلونی باکتریهای مفید شروع به رشد می کنند و به پروسه تجزیه مواد زائد تولید شده بوسیله آبزیان، کمک می نمایند. در طول چرخه آکواریم، سموم - بیشتر آمونیاک و نیتریت -  به میزان بالایی افزایش می یابند تا زمانی که کلونی باکترهای مفید به حد کافی برای تجزیه آنها رشد کنند.  از هنگامی که وجود زباله ها و مواد دفعی ماهی ها به عنوان نقطه آغازین چرخه آکواریم به حساب می آمد، بطور سنتی چرخه را به این نحو آغاز می کردند که تعدادی ماهی مقاوم و قوی (مانندZebra Danios) را به آکواریم می افزودند و اجازه می دادند که مواد دفعی آنها چرخه آکواریم را برقرار کنند. این متد براستی مؤثر است، هرچند که این سموم حتی برای ماهی های مقاوم هم بسیار استرس زا هستند. آمونیاک سمی است بسیار قوی و اثر آن بر روی دستگاه تنفس ماهی ها را می توان با اثر شامپویی که به چشم انسان وارد می شود مقایسه کرد - می سوزاند! - حتی بدتر از این، سبب پایداری آسیب بافتهایی می شود که در تنفس ماهی نقش دارند. این آسیب ها بقدری جدی هستند که ممکن است باعث مرگ ماهیها شوند و حتی اگر برخی از آنها بتوانند این وضعیت را تحمل کنند، طول عمر آنها بسیار کاهش خواهد یافت و اغلب بجای اینکه 3 تا 10 سال عمر مفید داشته باشند، ظرف چند ماه می میرند. در بسیاری از موارد، مردم برای شروع کار و در آکواریمی که تازه آنرا به کار انداخته اند برخی از ماهیانی را انتخاب می کنند که اصلاً تمایلی به قرار گرفتن در چنین محیط به اصطلاح صفر کیلومتری را ندارند. آنها این ماهی ها را می خرند فقط به خاطر اینکه کسی به آنها گفته این ماهی ها برای شروع چرخه خوب هستند؛ اگر واقعاً اینطور باشد!!!           

 

در سالهای اخیر، اکنون که اطلاعات  بیشتری در مورد شیمی و بیولوژی ماهی های آکواریمی دریافتیم، به این تشخیص رسیده ایم که تنها عامل لازم برای انجام شدن چرخه ابتدایی، مواد دفعی ماهی ها نیست، بلکه خود آمونیاک است. بنابراین به این نکته می رسیم که از خود درباره ضرورت قرار دادن ماهی های ضعیفمان در معرض عذاب و شکنجه ای که در بالا شرح آن رفت، سؤال کنیم. خوشحالم از این که باید بگویم جواب اینست: واقعاً ضرورتی ندارد.

 

روند رشد در چرخه آکواریم روشی است که به  (Fishless Cycling) یعنی چرخه فاقد ماهی معروف است. این روش بیشتر از روش سنتی، انسانی بنظر می رسد چرا که - همانطور که از نامش پیداست - در آن از ماهی استفاده نمی شود. انجام آن بسیار ساده است و من چرخه آکواریم های بسیاری را به این روش برقرار کردم و از نتایج آن بسیار راضی و خشنودم. چرخه آکواریم در زمان طبیعی خودش  انجام می شود و شما واقعاً نمی توانید آن پروسه را به اجبار بوجود آورید. اگرچه من در تجربیاتم روش برقراری چرخه بدون وجود ماهی را بسیار سریعتر از روش سنتی یافتم. آکواریم 100 لیتری من که چرخه آن با روش سنتی برقرار شده بود شش هفته کامل طول کشید.  در حالی که با این متد به نتایج زیر دست یافتم:

 

آکواریم 40 لیتری (10گالن ) - بدون گیاه            هفت روز

آکواریم 70 لیتری (18گالن )- گیاهدار                2 هفته

آکواریم 23 لیتری ( 6 گالن )- گیاهدار               10 روز

آکواریم 23 لیتری ( 6 گالن ) - بدون گیاه            3 هفته

 

 این متد چطور کار می کند ؟

تنها به دو چیز احتیاج دارید: منبعی از آمونیاک و کیت آزمایش برای ترکیبات نیتروژن.

شما یک کیت برای آزمایش آمونیاک نیاز دارید و یکی برای نیتریت. داشتن یک کیت برای نیترات نیز می تواند بخوبی کمک کننده باشد، اما من دریافتم که همان دو کیت اول برای ایجاد این چرخه مهمتر و کافی است. ( دقت کنید که دو اسم نیتریت و نیترات با وجود شباهت زیادی که به هم دارند، دو فاکتور متفاوت می باشند که نقش آنها در چرخه نیتروژن و آسیبی که به ماهی ها وارد می کنند کاملاً متفاوت است. ) این کیت های آزمایش را در بازار و نیز از فروشگاه های اینترنتی می توان خریداری کرد یا از فروشگاه های ماهی و یا حتی از سوپرمارکت های زنجیره ای تهیه کرد. ( بستگی به محل زندگی شما دارد )

بسیار خوب است که یک پیمانه درجه بندی شده برای اندازه گیری مقدار آمونیاکی که اضافه می کنید داشته باشید و همینطور تمام وسایلی که در نهایت برای تعویض آب به آنها نیاز دارید. برخی از مردم، مانند خود من، ترجیح می دهند برای انجام این چرخه  از محصولات تجاری استفاده کنند و برخی نیز فکر می کنند که این محصولات فقط عامل هدر دادن پول است. اینها همه عقاید شخصی است و شما بطور قطع می توانید چرخه را بدون استفاده از باکتری های بسته بندی شده در بطری های تجاری هم ایجاد کنید چرا که آنها همه جا هستند، حتی بطور معلق در هوا.

اگر شما یک آکواریم دیگر که قبلاً نصب شده باشد در دسترس خود دارید، استفاده از شن های آن می تواند در ایجاد چرخه بسیار کمک کننده باشد.این شن ها را در داخل یک جوراب یا جوراب شلواری قرار دهید و سر آنرا گره بزنید، سپس آنرا ته آکواریم جدیدی که بکار انداختید بگذارید تا اینکه بخوبی با باکتریهای عالی بذرپاشی شود. همچنین مقداری آب تمیز از آکواریم قدیمی به آکوراریم جدید اضافه کنید که به ایجاد چرخه کمک می نماید. حقه دیگری که می توانید بکار ببرید این است که فیلتر آکواریم جدید را برای یک هفته در آکواریم قدیمی قرار دهید و بعد به آکواریم جدید منتقل نمایید. یا اینکه بسادگی لوازم فیلتر جدید را برای یک هفته در آکواریم قدیمی قرار دهید و بعد آنرا در فیلتر مناسب قرار داده و  قبل از شروع چرخه در آکواریم جدید بگذارید.اگر هم که این آکواریم جدید اولین آکواریم شماست و دسترسی به آکواریم قدیمی نیز ندارید، اصلاً نگران نباشید، چرا که باز هم می توانید از روش چرخه بدون ماهی استفاده کنید.

بسیار خوب، دکوراسیون را قرار دادید و آکواریم را پر نمودید، فیلتر هم بخوبی بکار خود مشغول است. دمای آب را به اندازه 30 تا 32 درجه بالا ببرید . این عمل به سرعت چرخه کمک می نماید. اما نیاز نیست که شما صبر کنید تا دما به این حد برسد و بعد آمونیاک را اضافه کنید . این کار را بعد از پر کردن آکواریم ، هر زمان که خواستید می توانید انجام دهید. اگر می خواهید که یک آکواریم محتوی گیاه داشته باشید، حتماً در طول چرخه این گیاهان را اضافه کنید ( برعکس ماهی ها، گیاهان مقادیر کم آمونیاک را دوست دارند) اما در اینصورت دما را به 25 تا 27 درجه کاهش دهید چرا که بیشتر گیاهان آب گرم را دوست ندارند.

کیت آزمایش آمونیاک خود را آماده کنید. مقداری آمونیاک اضافه نمایید. با مقدارکم شروع کنید. فقط دو قاشق چایخوری برای یک آکواریم کوچک ( حدود 40 لیتر آب ) و نصف  فنجان برای آکواریم های بزرگ ( حدود 200 لیتر ). حدود یک ساعت صبر کنید و اجازه بدهید که آمونیاک منتشر شود و بگردش درآید. حال آزمایش کنید. هدف شما باید قرائت رنج آمونیاک در حدود 3 تا 5  میلی گرم بر لیتر(یا ppm) باشد. اگر قرائت آمونیاک صفر بود.مقدار بیشتری به آب اضافه کنید نه خیلی زیاد؛ به هر صورت شما یک ماده شیمیایی سمی را به کار می برید. اجازه بدهید که آکواریم به کار خود ادامه دهد. دوباره آزمایش کنید. به همین روش آنقدر این اضافه کردن آمونیاک و تست کردن را ادامه دهید تا اینکه به هدف تعیین شده برسید. برای اینکار ممکن است بخواهید که از محصولات تجاری استفاده کنید. فراموش نکنید که باکتریهای تجاری در بطری ها و به فرم آمونیاک غیر سمی وجود دارند و اگر از آنها استفاده می کنید قرائت آمونیاک شما بالاتر از حدی خواهد رفت که در هنگام استفاده نکردن از این محصولات شاهد هستید. شما ممکن است رنج آمونیاک را بالاتر از 6 ppm  (parts per million ( مشاهده کنید که برای ماهی ها بسیار سمی است اما تا زمانی که از ماهی در چرخه استفاده نمی کنید نیازی به نگرانی در این زمینه نیست.

بلافاصله پس از اینکه به رنج بالای آمونیاک دست یافتید، اضافه کردن آنرا قطع کنید و حالا زمانی است که باید در انجام آزمایش  و اندازه گیری مقدار آن صبور باشید. اجازه دهید همه چیز روند خود را طی کند و به آزمایش آب ادامه دهید. روزی یکبار مناسب است و یا یک روز در میان. بعد از چند روز می توانید آزمایش مقدار نیتریت را مثل آمونیاک شروع کنید. اگر مقادیری  از نیتریت را مشاهده نکردید،مسئله ای نیست. این مسئله نیاز به زمان دارد. هنوز تعویض آب را انجام ندهید و باز هم اجازه بدهید که همه چیز روال خود را دنبال کند. وقتی میزان آمونیاک  شروع به کاهش کرد باید بتوانید مقادیری از نیتریت را اندازه گیری کنید. وقتی که مقدار آمونیاک به صفر کاهش یافت، دوباره شروع کنید به اضافه کردن روزانه مقدار کمی از آن. فقط حدود یک قاشق چایخوری.

هر وقت دیدید که میزان نیتریت شما به ماکسیسم خود رسیده و شروع به کاهش کرد، بدانید که تقریباً کارتان تمام شده است. در تجربیاتی که من داشتم چرخه آکواریم سه تا چهار روز بعد از این زمان کامل شد. اما این زمان برای افراد مختلف ممکن است متفاوت باشد. زمانی که میزان نیتریت و آمونیاک به صفر رسید چرخه آکواریم شما کامل شده است. حالا زمان آن است که مقدار زیادی از آب آکواریم را تعویض کنید ( در حدود 50 تا 80 درصد ). لوازم فیلتر خود را تعویض نکنید و در حین تعویض آب شن های کف آکواریم را نیز تمیز ننمایید. آکواریم را دوباره با آب مناسب پر کنید و دمای آن را تا حدی که برای ماهی انتخاب شده نیاز است پایین بیاورید. اجازه دهید که چند ساعت یا برای تمام مدت شب، همه چیز روال خود را طی کند .  دوباره میزان آمونیاک و نیتریت را چک کنید و اگرمیزان هر دوی آنها هنوز صفر بود، چرخه آکواریم به خوبی انجام شده و آماده پذیرش ماهی می باشد. 

 

اگرچه در اکثر منابع این طور ذکر شده که بهتر است همه ماهی ها را دریک زمان به آکواریم وارد کنیم، برای آکواریم های با جمعیت های بالا و خصوصاً برای افراد مبتدی ، بهتر است که ماهی ها به آهستگی و با فاصله اضافه شوند- تنها چند عدد در هفته، تا اینکه -  صرفنظر از روش کامل شدن چرخه آکواریم - کلنی باکتریها همزمان با افزایش فضولات ماهی ها، فرصت رشد داشته باشند. اضافه کردن تمام ماهی ها در یک زمان اغلب سبب می شود که میزان آمونیاک و نیتریت حتی در آکواریم هایی که چرخه آن به خوبی انجام شده افزایش یابد که ممکن است باعث تلفات گروهی ماهیان و یا سبب ایجاد بیماری شود که علت آن سست و ضعیف شدن ماهی هاست. درصورتیکه جمعیت آکواریم بالاست، سرعت افزودن تدریجی ماهی ها باید به گونه ای باشد که جمعیت آکواریم، یک ماه بعد از پایان چرخه، کامل شود.          

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 15:32  توسط بهنام  | 

تعیین سن آبزیان

مقدمه:
با عنایت به رشد روز افزون جمعیت و مصرف ناگزیر موادغذایی، بشر در تلاش برای ازدیاد منابع مورد بهره برداری جهت رفع نیازهای غذایی خویش می باشند ، این امر انسانها را متوجه ذخایر آبی موجود و بهره برداری از آنها نموده است. انسانها اقدامات خود را در این زمینه شروع کردند اما باید توجه داشت که جمعیت تحت تأثیر عوامل طبیعی و غیرطبیعی دستخوش تغییر می گردد. عواملی مانند مرگ و میر و یا صیادی باعث کاهش ذخایر می گردند و عواملی نظیر زاد و ولد نقش افزایشی در یک جمعیت ایفا می کند.
به جهت محدود بودن ذخایر و با توجه به رشد افزایشی جمعیت لازم است تدابیری اتخاذ شود گردد تا در سایه این تدابیر بهره برداری مطلوب و مناسبی از ذخایر صورت گیرد به نحوی که اجازه جایگزین شدن ذخایر مورد مصرف به جمعیتهای مورد بهره برداری داده شود. این امر جز با مدیریت مناسب بر روی منابع آبی ممکن نیست و به عبارتی یک مدیریت شیلاتی را می طلبد. برای رسیدن به این مهم باید اطلاعات پایه ای درمورد ذخایر بدست آورد که تعیین سن یکی از این روشهاست.
در تصمیم گیری های مدیریتی آگاهی از چگونگی تأثیر فعالیتهای صید و صیادی بر روی جمعیت ماهیان، چگونگی رشد ماهی و نسبت فراوانی نوزادان و بالغین حائز اهمیت است که در همه آنها تعیین سن ابزاری مهم به شمار می رود (پرافکنده حقیقی،1376).

مطالعات تعیین سن میتواند بیانگر شرایط محیطی، سن بلوغ و دوره تخمریزی باشد. هر گونه آبزی می تواند سن بلوغ و یا سن تخمریزی مشخصی داشته باشد. حتی در جنسهای مختلف یک گونه هم ممکن است تفاوتهایی وجود داشته باشد. با اطلاع از این موارد می توان نسبت به مدیریت بر روی ذخایر اقدام کرد بطوریکه برای مثال از صید آبزیانی که هنوز به رشد و رسیدگی کامل جهت تولید مثل نرسیده اند اجتناب نمود تا آنها مجبور نباشند قبل از رسیدگی جنسی فشار صید را تحمل کنند و تا قبل از آن بتوانند تولید مثل نمایند.

برای تعیین سن آبزیان می توان از اندامهای مختلفی نظیر فلس، اتولیت، خار، شعاع سخت باله و مهره های پشتی در ماهیان، استاتولیت و گلادیوس در اسکوئید و صدف خارجی در دوکفه ای ها استفاده نمود. در تمامی این بخشها که همگی از بخشهای سخت بدن آبزیان به شمار می روند، اساس بررسی تعداد سالعای سن، رسوبهای معدنی می باشد که در طی سالیان ایجاد شده اند و حلقه هایی را ایجاد نموده اند که با شمارش این حلقه های رسوبی، سن هر آبزی تعیین می گردد.

جهت مطالعه فلس و شمارش حلقه های سالیانه آن فلس را مستقیماً زیر میکروسکوپ های نوری و یا الکترونی مورد بررسی قرار می دهند. جهت مطالعه اتولیت پس از استخراج آن با روشهای گوناگون، آنها را بوسیله دستگاههای برش، برش می دهند. برشهای عرضی تهیه شده نازک از اتولیت زیر میکوسکوپ بررسی شده و سن ماهی تعیین می گردد. در این مورد بهترین برش برشی است که از مرکز هسته بگذرد و حاوی تمامی حلقه های رشد باشد.

در این زمینه عمل مشابهی را نیز برای آماده سازی خار ، شعاع سخت باله ها و مهره ها نیز انجام می دهند. در دوکفه ایها نیز حلقه های رشد مذکور پس از تمیز نمودن صدفهای خارجی به وضوح قابل بررسی است. در نهایت در کلیه اندامهای یاد شده با مطالعه حلقه های رشد و با توجه به مواردی نظیر تراکم و رنگ حلقه ها و استفاده از روشهای آماری گوناگون شرایط زیستی این موجودات تعبیر و تفسیر می گردد.

کلیاتی در مورد تعیین سن:
بطور کلی سه روش برای تعیین سن ماهی بکار می رود که می توان آنها بصورت زیر بیان کرد:

1- روش تحربی براساس مشاهدات مستقیم- ماهیانی که در محیطهای بسته تحت کنترل پرورش داده می شوند و سن انها مشخص است، یا اندازه گیری نرخ رشد بعضی از افراد در جمعیت که به عنوان نمونه انتخاب شده، علامتگذاری شده باشند و در محیطهای طبیعی رهاسازی شوند و در فواصل زمانی و رشد (در دوره های طولی و وزنی) مجدداً صید شوند.
2- روش آماری بر اساس توزیع فراواني های طولی در طول دوره رشد. این روش از اواخر قرن 19 مورد استفاده قرارگرفت. در سال 1892 زیست شناس دانمارکی C.G.john Peterson نشان داد زمانی که ماهی در یک نمونه بزرگ از روی اندازه جدا می شود، تعداد ماهیان در هر اندازه، سطوحی را تشکیل میدهد که پیکهای مشخص و واضحی پدیدار می شود. تعداد گروههای سنی مختلف بوسیله پیکها تعیین می گردد.
3- روش آناتومیکی- که برپایه تعیین سن ماهیان از طریق شمارش علائم رشد منظم ایجاد شده در بافتهای سخت بدن نظیر فلس، اتولیت، خارها، سرپوش آبششی، مهره ها و تیغه های پشتی استوار می باشد.
قدیمی ترین و متداولترین روش تعیین سن روش آناتومیکی می باشد که نسبت به روشهای دیگر جهت تعیین سن ارجحیت دارد.


جمع آوری ساختارهای آناتومیکی جهت تعیین سن:

جهت انتخاب بهترین عضو برای تعیین سن باید به گونه ای عمل کرد که انتخاب انجام شده بتواند نیازها و خواسته های محقق را فراهم سازد. دراین زمینه عموماً به مطالعات قبلی رجوع می شود.حال چنانچه در مورد یک گونه خاص بررسی قبلی صورت نگرفته باشد، مجبور خواهیم بود که هر یک از ساختارهای تعیین سن را بطور جداگانه مورد برسی و مطالعه قرار دهیم. از طرفی باید تمام این ساختارها از چند ماهی (5- 10 عدد ماهی) از هر گروه سنی (لارو- سن صفر- یکساله- نوزادان- بالغین جوان و بالغین مسن انتخاب کرد.راجع به اینکه کدامیک از ساختارهای سخت بالاترین کارایی را دارند بایستی به زمان و مقدار تلاش در ارتباط با جمع آوری و تهیه و تدارک این ساختارها توجه داشت.به دنبال بررسیهایی که تا کنون توسط محققین صورت گرفته برای تعدادی از خانواده ها عضو یا اندام مناسب تعیین شده  است.

بطور خلاصه هدف یافتن عضوی است که دو معیار را فراهم سازد:
1- بتواند الگویی قابل تشخیص را بعد از آماده سازی ارائه نماید.
2- بایستی یک مقیاس زمانی منظم به الگویی قابل رؤیت اختصاص داده شود.

جهت اطمینان به مقیاس زمانی که در اوایل زندگی تشکیل می شود باید توجه خاص نمود. از آنجایی که اتولیتها و استخوانها از ابتدای زندگی، حتی 14 روز قبل از بیرون آمدن لارو از تخم شکل می گیرند (herten,MC.ceren and lose.1974) مناسب تر از فلس می باشند. بطور متداول در شروع یک بررسی بایستی بیش از یک روش جهت تعیین سن بکار برده شود چون مشخص شده که همیشه نتیجه دو روش همانند نیستند (Mistche & Tibo,1970) که در این مورد اگر مقدور باشد اختلاف موجود توضیح داده می شود در غیر اینصورت روش سومی مورد آزمایش قرار می گیرد (Bagnal,1978) اگر سنهای تعیین شده از عضو مشابه بودند، عضوی که به راحتی تعیین سن می شود و یا یه راحتی قابل دسترس است بکار برده می شود (Chilton & Richard.1982).
+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 14:47  توسط بهنام  | 

دندان نیش

ماهی دندان‌نیش

Jump to: navigation, search
ماهی دندان‌نیش
بزرگ شود
ماهی دندان‌نیش

ماهیهای دندان نیش که به نام غول ماهی نیز شهرت دارند در اعماق دریاها زندگی می‌کنند و این گونه ماهی‌ها که بسیار وحشی به نظر می‌‌رسند، جزء خانواده Anoplog astridae (که گاه به غلط Anoplog asteridae نوشته می‌شود) به شمار می‌‌آیند.این گونه در آبهای گرمسیری و سرد ـ معتدل پراکنده هستند. این خانواده تنها شامل دو گونه بسیار مشابه می‌‌باشد:

  • .ماهی دندان نیش معمولی، Anoplogastr cornuta)۱۸۳۳ و valenciennes) که در سراسر جهان پراکنده هستند.
  • .ماهی دندان نیش تیغ دار،(brachycera Anoplogastr kotlyar۱۹۸۶) که در آبهای گرمسیری اقیانوس آرام و اطلس پراکنده هستند.
+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 14:35  توسط بهنام  | 

اطلاعات عمومی

نخستین ماهی ها

در 500 میلیون سال پیش بر زمین پدید آمدند. ماهیان نخستین جانوران مهره داران گیتی بودند بیشتر دانشمندان عقیده دارند که این ماهیان نخستین اجداد همه جانوران مهره دار بوده اند. ماهیان برای آدمی سودهای فراوانی داشته‌اند خوراک عمده بسیاری از مردمان است. از جمله ژاپن و نروژ را تشکیل می‌‌دهد.در کشورهای دیگر مردم ماهی را ضمن خوراکهای دیگر می‌‌خورند.


نخستین ماهی ها

در 500 میلیون سال پیش بر زمین پدید آمدند. ماهیان نخستین جانوران مهره داران گیتی بودند بیشتر دانشمندان عقیده دارند که این ماهیان نخستین اجداد همه جانوران مهره دار بوده اند. ماهیان برای آدمی سودهای فراوانی داشته‌اند خوراک عمده بسیاری از مردمان است. از جمله ژاپن و نروژ را تشکیل می‌‌دهد.در کشورهای دیگر مردم ماهی را ضمن خوراکهای دیگر می‌‌خورند.


چگونگی حرکت ماهی ها

ماهی به‌وسیله حرکت دادن قسمت عقبی بدن خود به سمت جلو حرکت می‌کند. ماهیچه‌های که دو طرف ستون فقرات (اسخوانهای پشتی) او را پوشانده‌اند حرکت دم او را کنترل می‌کنند ماهی ابتدا این ماهیچه را به یک طرف می‌‌کشاند و بعد به طرف دیگر و هم‌زمان دم خود را از یک طرف به طرف دیگر حرکت می‌‌دهد و به این ترتیب به جلو حرکت می‌کند ماهیها برای حرکت به سمتهای راست و چپ و همچنین بالا و پایین از باله‌های خود استفاده می‌کنند.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 14:26  توسط بهنام  | 

ماهی00

ماهی یک مهره‌دار خونسرد و آبشش‌دار است که در آب زندگی می‌کند. ماهیها (با بیش از 27315 گونه) یک گروه نزدیک‌نیا (پارافیلتیک Paraphyletic) هستند و به سه گروه ماهیهای استخوانی (استیکتیس Osteichthyes)، با (22000 گونه)، ماهیهای غضروفی (کندریکتیس Chondrichthyes با بیش از 800 گونه) و گروههای مختلف ماهیهای بدون آرواره (75 گونه) از جمله ماهی‌های مکنده و دهان‌گِرد (hagfish) تقسیم می‌شوند. ماهیها در اندازه‌های مختلف به چشم می‌‌خورند و طول آنها از 45 فوت مثل کوسه نهنگی تا 8 میلی متر مثل گوبی کوتوله (dwarf goby) متغییر می‌‌باشد. جانوران آبزی دیگر همانند عروس دریایی و ماهی مرکب ماهیهای حقیقی نیستند.

برای نمونه برخی از ماهیان چون صخره‌های ناهنجار و برخی مانند کرمهای لولنده هستند. بعضی تخت و مسطح چون کلوچه آردی و پاره‌ای مانند توپ هستند. ماهیان همه گونه رنگی دارند. یعنی همه رنگ‌های رنگین کمان. بسیاری از ماهیان رنگهای روشن همچون رنگهای درخشان و روشن پرندگان. سرخ تند زرد آبی و ارغوانی و صدها نمونه و گونه رنگ زیبا و دلربا و طرح‌های راه راه و خطوط شبیه توری یا نقطه چین دارند.

کوچک‌ترین ماهی پیگمی گابی فیلیپینی است که کمتر از 13 میلیمتر در کمال رشد طول دارد. بزرگ‌ترین ماهی شارک وال می‌‌باشد که در رشد کامل 18 متر طول و 14 تن وزن دارد. این ماهی جانوران کوچک دریایی و گیاهان را می‌‌خورد و به طور کلی بی آزارتر از ماهیان دیگر نسبت به انسان است. خطرناکترین ماهی تنها چند کیلوگرم وزن دارد. سنگ ماهی که برآمدگی زهرداری دارد که می‌تواند با زهرش آدمی را در چند دقیقه بکشد. ماهی‌ها تقریباٌ در همه آبها زندگی می‌کنند: در آبهای در نقطه یخ زدن قطب شمال و در رودها و جویبارهای بخارآلود جنگلهای استوایی و در جویبارهای خروشان کوهستانها و در آبهای رودهای آرام زیرزمینی. برخی از ماهیان سفرها و مهاجرتهایی سرتاسری اقیانوسی می‌کنند. ماهیان دیگر بیشتر زندگی خود را درون شنها و کف اقیانوسها می‌‌گذرانند. بیشتر ماهیان هرگز اب را ترک نمی‌گویند. اما برخی از ماهیان ممکن است ماهها در بستر خشک رودخانه زنده بمانند.

یک نوع ماهی به نام آناباس در سواحل فیلیپین، مالزی و مشرق هند وجود دارد که پس از این که بر اثر طغیان آب از آب دریا بدور و در برکه‌ای خشک شد از میان گل و لای خزان خزان همچون خزندگان راه می‌‌روند تا خود را به دریا برساند. ماهیان برای آدمی اهیمت بسیار دارند، خوراک میلیون‌ها نفر از مردم از ماهی فراهم می‌شود عده‌ای برای تفریح به شکار ماهی می‌‌روند و بسیاری آنها را همچون جانوران دست آموز در آکواریوم و غیره نگه می‌‌دارند. ماهیان در تعادل طبیعت نقش مهمی دارند. ماهیان گیاهان و جانوران آبزی را می‌‌خورند و باز خوراک گیاهان و جانوران می‌‌گردند و ماهیان تعادل مجموع کلی گیاهان و جانوران کرده زمین برقرار می‌‌سازند.

همه ماهیان مهره دار و دارای آلت تنفسی مخصوصی برای دم و بازدم در آب و خونسرد هستند. ماهیان نمی‌توانند حرارت بدن خود را با حرارت محیط اطراف خود میزان کنند. بعلاوه تقریباٌ همه ماهیان باله‌ها و پره‌هایی دارند که در شنا کردن به کار می‌‌روند. جانوران آبی دیگر مانند دلفین‌ها و وال‌ها شبیه ماهی به نظر می‌‌رسند گرچه مهره دار و باله دار می‌‌باشند ولی بر خلاف ماهیان بچه زا هستند و بچه‌های خود را شیر می‌‌دهند به علاوه بر خلاف ماهیان با شش دم و بازدم می‌کنند همچنین خونگرمند.

ماهی یک مهره‌دار خونسرد و آبشش‌دار است که در آب زندگی می‌کند. ماهیها (با بیش از 27315 گونه) یک گروه نزدیک‌نیا (پارافیلتیک Paraphyletic) هستند و به سه گروه ماهیهای استخوانی (استیکتیس Osteichthyes)، با (22000 گونه)، ماهیهای غضروفی (کندریکتیس Chondrichthyes با بیش از 800 گونه) و گروههای مختلف ماهیهای بدون آرواره (75 گونه) از جمله ماهی‌های مکنده و دهان‌گِرد (hagfish) تقسیم می‌شوند. ماهیها در اندازه‌های مختلف به چشم می‌‌خورند و طول آنها از 45 فوت مثل کوسه نهنگی تا 8 میلی متر مثل گوبی کوتوله (dwarf goby) متغییر می‌‌باشد. جانوران آبزی دیگر همانند عروس دریایی و ماهی مرکب ماهیهای حقیقی نیستند.

برای نمونه برخی از ماهیان چون صخره‌های ناهنجار و برخی مانند کرمهای لولنده هستند. بعضی تخت و مسطح چون کلوچه آردی و پاره‌ای مانند توپ هستند. ماهیان همه گونه رنگی دارند. یعنی همه رنگ‌های رنگین کمان. بسیاری از ماهیان رنگهای روشن همچون رنگهای درخشان و روشن پرندگان. سرخ تند زرد آبی و ارغوانی و صدها نمونه و گونه رنگ زیبا و دلربا و طرح‌های راه راه و خطوط شبیه توری یا نقطه چین دارند.

کوچک‌ترین ماهی پیگمی گابی فیلیپینی است که کمتر از 13 میلیمتر در کمال رشد طول دارد. بزرگ‌ترین ماهی شارک وال می‌‌باشد که در رشد کامل 18 متر طول و 14 تن وزن دارد. این ماهی جانوران کوچک دریایی و گیاهان را می‌‌خورد و به طور کلی بی آزارتر از ماهیان دیگر نسبت به انسان است. خطرناکترین ماهی تنها چند کیلوگرم وزن دارد. سنگ ماهی که برآمدگی زهرداری دارد که می‌تواند با زهرش آدمی را در چند دقیقه بکشد. ماهی‌ها تقریباٌ در همه آبها زندگی می‌کنند: در آبهای در نقطه یخ زدن قطب شمال و در رودها و جویبارهای بخارآلود جنگلهای استوایی و در جویبارهای خروشان کوهستانها و در آبهای رودهای آرام زیرزمینی. برخی از ماهیان سفرها و مهاجرتهایی سرتاسری اقیانوسی می‌کنند. ماهیان دیگر بیشتر زندگی خود را درون شنها و کف اقیانوسها می‌‌گذرانند. بیشتر ماهیان هرگز اب را ترک نمی‌گویند. اما برخی از ماهیان ممکن است ماهها در بستر خشک رودخانه زنده بمانند.

یک نوع ماهی به نام آناباس در سواحل فیلیپین، مالزی و مشرق هند وجود دارد که پس از این که بر اثر طغیان آب از آب دریا بدور و در برکه‌ای خشک شد از میان گل و لای خزان خزان همچون خزندگان راه می‌‌روند تا خود را به دریا برساند. ماهیان برای آدمی اهیمت بسیار دارند، خوراک میلیون‌ها نفر از مردم از ماهی فراهم می‌شود عده‌ای برای تفریح به شکار ماهی می‌‌روند و بسیاری آنها را همچون جانوران دست آموز در آکواریوم و غیره نگه می‌‌دارند. ماهیان در تعادل طبیعت نقش مهمی دارند. ماهیان گیاهان و جانوران آبزی را می‌‌خورند و باز خوراک گیاهان و جانوران می‌‌گردند و ماهیان تعادل مجموع کلی گیاهان و جانوران کرده زمین برقرار می‌‌سازند.

همه ماهیان مهره دار و دارای آلت تنفسی مخصوصی برای دم و بازدم در آب و خونسرد هستند. ماهیان نمی‌توانند حرارت بدن خود را با حرارت محیط اطراف خود میزان کنند. بعلاوه تقریباٌ همه ماهیان باله‌ها و پره‌هایی دارند که در شنا کردن به کار می‌‌روند. جانوران آبی دیگر مانند دلفین‌ها و وال‌ها شبیه ماهی به نظر می‌‌رسند گرچه مهره دار و باله دار می‌‌باشند ولی بر خلاف ماهیان بچه زا هستند و بچه‌های خود را شیر می‌‌دهند به علاوه بر خلاف ماهیان با شش دم و بازدم می‌کنند همچنین خونگرمند.

ماهی یک مهره‌دار خونسرد و آبشش‌دار است که در آب زندگی می‌کند. ماهیها (با بیش از 27315 گونه) یک گروه نزدیک‌نیا (پارافیلتیک Paraphyletic) هستند و به سه گروه ماهیهای استخوانی (استیکتیس Osteichthyes)، با (22000 گونه)، ماهیهای غضروفی (کندریکتیس Chondrichthyes با بیش از 800 گونه) و گروههای مختلف ماهیهای بدون آرواره (75 گونه) از جمله ماهی‌های مکنده و دهان‌گِرد (hagfish) تقسیم می‌شوند. ماهیها در اندازه‌های مختلف به چشم می‌‌خورند و طول آنها از 45 فوت مثل کوسه نهنگی تا 8 میلی متر مثل گوبی کوتوله (dwarf goby) متغییر می‌‌باشد. جانوران آبزی دیگر همانند عروس دریایی و ماهی مرکب ماهیهای حقیقی نیستند.

برای نمونه برخی از ماهیان چون صخره‌های ناهنجار و برخی مانند کرمهای لولنده هستند. بعضی تخت و مسطح چون کلوچه آردی و پاره‌ای مانند توپ هستند. ماهیان همه گونه رنگی دارند. یعنی همه رنگ‌های رنگین کمان. بسیاری از ماهیان رنگهای روشن همچون رنگهای درخشان و روشن پرندگان. سرخ تند زرد آبی و ارغوانی و صدها نمونه و گونه رنگ زیبا و دلربا و طرح‌های راه راه و خطوط شبیه توری یا نقطه چین دارند.

کوچک‌ترین ماهی پیگمی گابی فیلیپینی است که کمتر از 13 میلیمتر در کمال رشد طول دارد. بزرگ‌ترین ماهی شارک وال می‌‌باشد که در رشد کامل 18 متر طول و 14 تن وزن دارد. این ماهی جانوران کوچک دریایی و گیاهان را می‌‌خورد و به طور کلی بی آزارتر از ماهیان دیگر نسبت به انسان است. خطرناکترین ماهی تنها چند کیلوگرم وزن دارد. سنگ ماهی که برآمدگی زهرداری دارد که می‌تواند با زهرش آدمی را در چند دقیقه بکشد. ماهی‌ها تقریباٌ در همه آبها زندگی می‌کنند: در آبهای در نقطه یخ زدن قطب شمال و در رودها و جویبارهای بخارآلود جنگلهای استوایی و در جویبارهای خروشان کوهستانها و در آبهای رودهای آرام زیرزمینی. برخی از ماهیان سفرها و مهاجرتهایی سرتاسری اقیانوسی می‌کنند. ماهیان دیگر بیشتر زندگی خود را درون شنها و کف اقیانوسها می‌‌گذرانند. بیشتر ماهیان هرگز اب را ترک نمی‌گویند. اما برخی از ماهیان ممکن است ماهها در بستر خشک رودخانه زنده بمانند.

یک نوع ماهی به نام آناباس در سواحل فیلیپین، مالزی و مشرق هند وجود دارد که پس از این که بر اثر طغیان آب از آب دریا بدور و در برکه‌ای خشک شد از میان گل و لای خزان خزان همچون خزندگان راه می‌‌روند تا خود را به دریا برساند. ماهیان برای آدمی اهیمت بسیار دارند، خوراک میلیون‌ها نفر از مردم از ماهی فراهم می‌شود عده‌ای برای تفریح به شکار ماهی می‌‌روند و بسیاری آنها را همچون جانوران دست آموز در آکواریوم و غیره نگه می‌‌دارند. ماهیان در تعادل طبیعت نقش مهمی دارند. ماهیان گیاهان و جانوران آبزی را می‌‌خورند و باز خوراک گیاهان و جانوران می‌‌گردند و ماهیان تعادل مجموع کلی گیاهان و جانوران کرده زمین برقرار می‌‌سازند.

همه ماهیان مهره دار و دارای آلت تنفسی مخصوصی برای دم و بازدم در آب و خونسرد هستند. ماهیان نمی‌توانند حرارت بدن خود را با حرارت محیط اطراف خود میزان کنند. بعلاوه تقریباٌ همه ماهیان باله‌ها و پره‌هایی دارند که در شنا کردن به کار می‌‌روند. جانوران آبی دیگر مانند دلفین‌ها و وال‌ها شبیه ماهی به نظر می‌‌رسند گرچه مهره دار و باله دار می‌‌باشند ولی بر خلاف ماهیان بچه زا هستند و بچه‌های خود را شیر می‌‌دهند به علاوه بر خلاف ماهیان با شش دم و بازدم می‌کنند همچنین خونگرمند.

ماهی یک مهره‌دار خونسرد و آبشش‌دار است که در آب زندگی می‌کند. ماهیها (با بیش از 27315 گونه) یک گروه نزدیک‌نیا (پارافیلتیک Paraphyletic) هستند و به سه گروه ماهیهای استخوانی (استیکتیس Osteichthyes)، با (22000 گونه)، ماهیهای غضروفی (کندریکتیس Chondrichthyes با بیش از 800 گونه) و گروههای مختلف ماهیهای بدون آرواره (75 گونه) از جمله ماهی‌های مکنده و دهان‌گِرد (hagfish) تقسیم می‌شوند. ماهیها در اندازه‌های مختلف به چشم می‌‌خورند و طول آنها از 45 فوت مثل کوسه نهنگی تا 8 میلی متر مثل گوبی کوتوله (dwarf goby) متغییر می‌‌باشد. جانوران آبزی دیگر همانند عروس دریایی و ماهی مرکب ماهیهای حقیقی نیستند.

برای نمونه برخی از ماهیان چون صخره‌های ناهنجار و برخی مانند کرمهای لولنده هستند. بعضی تخت و مسطح چون کلوچه آردی و پاره‌ای مانند توپ هستند. ماهیان همه گونه رنگی دارند. یعنی همه رنگ‌های رنگین کمان. بسیاری از ماهیان رنگهای روشن همچون رنگهای درخشان و روشن پرندگان. سرخ تند زرد آبی و ارغوانی و صدها نمونه و گونه رنگ زیبا و دلربا و طرح‌های راه راه و خطوط شبیه توری یا نقطه چین دارند.

کوچک‌ترین ماهی پیگمی گابی فیلیپینی است که کمتر از 13 میلیمتر در کمال رشد طول دارد. بزرگ‌ترین ماهی شارک وال می‌‌باشد که در رشد کامل 18 متر طول و 14 تن وزن دارد. این ماهی جانوران کوچک دریایی و گیاهان را می‌‌خورد و به طور کلی بی آزارتر از ماهیان دیگر نسبت به انسان است. خطرناکترین ماهی تنها چند کیلوگرم وزن دارد. سنگ ماهی که برآمدگی زهرداری دارد که می‌تواند با زهرش آدمی را در چند دقیقه بکشد. ماهی‌ها تقریباٌ در همه آبها زندگی می‌کنند: در آبهای در نقطه یخ زدن قطب شمال و در رودها و جویبارهای بخارآلود جنگلهای استوایی و در جویبارهای خروشان کوهستانها و در آبهای رودهای آرام زیرزمینی. برخی از ماهیان سفرها و مهاجرتهایی سرتاسری اقیانوسی می‌کنند. ماهیان دیگر بیشتر زندگی خود را درون شنها و کف اقیانوسها می‌‌گذرانند. بیشتر ماهیان هرگز اب را ترک نمی‌گویند. اما برخی از ماهیان ممکن است ماهها در بستر خشک رودخانه زنده بمانند.

یک نوع ماهی به نام آناباس در سواحل فیلیپین، مالزی و مشرق هند وجود دارد که پس از این که بر اثر طغیان آب از آب دریا بدور و در برکه‌ای خشک شد از میان گل و لای خزان خزان همچون خزندگان راه می‌‌روند تا خود را به دریا برساند. ماهیان برای آدمی اهیمت بسیار دارند، خوراک میلیون‌ها نفر از مردم از ماهی فراهم می‌شود عده‌ای برای تفریح به شکار ماهی می‌‌روند و بسیاری آنها را همچون جانوران دست آموز در آکواریوم و غیره نگه می‌‌دارند. ماهیان در تعادل طبیعت نقش مهمی دارند. ماهیان گیاهان و جانوران آبزی را می‌‌خورند و باز خوراک گیاهان و جانوران می‌‌گردند و ماهیان تعادل مجموع کلی گیاهان و جانوران کرده زمین برقرار می‌‌سازند.

همه ماهیان مهره دار و دارای آلت تنفسی مخصوصی برای دم و بازدم در آب و خونسرد هستند. ماهیان نمی‌توانند حرارت بدن خود را با حرارت محیط اطراف خود میزان کنند. بعلاوه تقریباٌ همه ماهیان باله‌ها و پره‌هایی دارند که در شنا کردن به کار می‌‌روند. جانوران آبی دیگر مانند دلفین‌ها و وال‌ها شبیه ماهی به نظر می‌‌رسند گرچه مهره دار و باله دار می‌‌باشند ولی بر خلاف ماهیان بچه زا هستند و بچه‌های خود را شیر می‌‌دهند به علاوه بر خلاف ماهیان با شش دم و بازدم می‌کنند همچنین خونگرمند.

 

ماهی یک مهره‌دار خونسرد و آبشش‌دار است که در آب زندگی می‌کند. ماهیها (با بیش از 27315 گونه) یک گروه نزدیک‌نیا (پارافیلتیک Paraphyletic) هستند و به سه گروه ماهیهای استخوانی (استیکتیس Osteichthyes)، با (22000 گونه)، ماهیهای غضروفی (کندریکتیس Chondrichthyes با بیش از 800 گونه) و گروههای مختلف ماهیهای بدون آرواره (75 گونه) از جمله ماهی‌های مکنده و دهان‌گِرد (hagfish) تقسیم می‌شوند. ماهیها در اندازه‌های مختلف به چشم می‌‌خورند و طول آنها از 45 فوت مثل کوسه نهنگی تا 8 میلی متر مثل گوبی کوتوله (dwarf goby) متغییر می‌‌باشد. جانوران آبزی دیگر همانند عروس دریایی و ماهی مرکب ماهیهای حقیقی نیستند.

برای نمونه برخی از ماهیان چون صخره‌های ناهنجار و برخی مانند کرمهای لولنده هستند. بعضی تخت و مسطح چون کلوچه آردی و پاره‌ای مانند توپ هستند. ماهیان همه گونه رنگی دارند. یعنی همه رنگ‌های رنگین کمان. بسیاری از ماهیان رنگهای روشن همچون رنگهای درخشان و روشن پرندگان. سرخ تند زرد آبی و ارغوانی و صدها نمونه و گونه رنگ زیبا و دلربا و طرح‌های راه راه و خطوط شبیه توری یا نقطه چین دارند.

کوچک‌ترین ماهی پیگمی گابی فیلیپینی است که کمتر از 13 میلیمتر در کمال رشد طول دارد. بزرگ‌ترین ماهی شارک وال می‌‌باشد که در رشد کامل 18 متر طول و 14 تن وزن دارد. این ماهی جانوران کوچک دریایی و گیاهان را می‌‌خورد و به طور کلی بی آزارتر از ماهیان دیگر نسبت به انسان است. خطرناکترین ماهی تنها چند کیلوگرم وزن دارد. سنگ ماهی که برآمدگی زهرداری دارد که می‌تواند با زهرش آدمی را در چند دقیقه بکشد. ماهی‌ها تقریباٌ در همه آبها زندگی می‌کنند: در آبهای در نقطه یخ زدن قطب شمال و در رودها و جویبارهای بخارآلود جنگلهای استوایی و در جویبارهای خروشان کوهستانها و در آبهای رودهای آرام زیرزمینی. برخی از ماهیان سفرها و مهاجرتهایی سرتاسری اقیانوسی می‌کنند. ماهیان دیگر بیشتر زندگی خود را درون شنها و کف اقیانوسها می‌‌گذرانند. بیشتر ماهیان هرگز اب را ترک نمی‌گویند. اما برخی از ماهیان ممکن است ماهها در بستر خشک رودخانه زنده بمانند.

یک نوع ماهی به نام آناباس در سواحل فیلیپین، مالزی و مشرق هند وجود دارد که پس از این که بر اثر طغیان آب از آب دریا بدور و در برکه‌ای خشک شد از میان گل و لای خزان خزان همچون خزندگان راه می‌‌روند تا خود را به دریا برساند. ماهیان برای آدمی اهیمت بسیار دارند، خوراک میلیون‌ها نفر از مردم از ماهی فراهم می‌شود عده‌ای برای تفریح به شکار ماهی می‌‌روند و بسیاری آنها را همچون جانوران دست آموز در آکواریوم و غیره نگه می‌‌دارند. ماهیان در تعادل طبیعت نقش مهمی دارند. ماهیان گیاهان و جانوران آبزی را می‌‌خورند و باز خوراک گیاهان و جانوران می‌‌گردند و ماهیان تعادل مجموع کلی گیاهان و جانوران کرده زمین برقرار می‌‌سازند.

همه ماهیان مهره دار و دارای آلت تنفسی مخصوصی برای دم و بازدم در آب و خونسرد هستند. ماهیان نمی‌توانند حرارت بدن خود را با حرارت محیط اطراف خود میزان کنند. بعلاوه تقریباٌ همه ماهیان باله‌ها و پره‌هایی دارند که در شنا کردن به کار می‌‌روند. جانوران آبی دیگر مانند دلفین‌ها و وال‌ها شبیه ماهی به نظر می‌‌رسند گرچه مهره دار و باله دار می‌‌باشند ولی بر خلاف ماهیان بچه زا هستند و بچه‌های خود را شیر می‌‌دهند به علاوه بر خلاف ماهیان با شش دم و بازدم می‌کنند همچنین خونگرمند.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 14:23  توسط بهنام  | 

ماهی سیم

ماهی سیم

 

رده : Actinoptrygii
راسته : Cypriniformes
خانواده : Cyprinidae
نام فارسی : ماهی سیم
نام علمی  :
Abramis brama


این ماهی از نظر اندازه تا 82 سانتی متر طول و از نظر وزنی تا 6.010 کیلو گرم گزارش شده است . بیشترین سنی که از این ماهی گزارش شده 17سال است . محل زندگی این ماهی در رودخانه ها در قسمت های انتهایی ستون آب نزدیک کف می باشد .  pH مناسب آن 7 تا 7.5 محدوده dh آن 15 و محدوده عمق زیستی آن زیر 1 متر است . درجه حرارت محیطی مطلوب آن از 10 تا 24 درجه سانتیگراد می باشد .این ماهی از نظر اقتصادی با ارزش بوده و برای پرورش گونه مناسبی می باشد .همچنین از آن می توان به عنوان طعمه نیز استفاده کرد .از نظر جمعیتی حداقل زمان 2 برابر شدن جمعیت آنها از 4.5 تا 14 سال می باشد .از نظر پراکنش در آسیا و اروپا , از غرب کوههای پیرنیس فرانسه , از شمال کوههای آلپ و خاور میانه همچنین در دریای شمال , بالتیک , دریای سیاه و دریای خزر و آرال وجود دارند .


از نظر ریخت شناسی در باله پشتی شعاعهای سخت 3 -3 شعاعهای نرم 10 - 9 شعاعهای سخت در باله مخرجی 3 - 3 و شعاعهای نرم باله مخرجی 30 - 23 تعداد مهره ها 45 - 43 باله دمی با 19 شعاع قرار گرفته است . شکل بدن کشیده که از دو طرف فشرده شده است . باله ها در بالغین تیره تر به نظر می رسند . باله مخرجی دو برابر باله پشتی ارتفاع دارد . محل زندگی این ماهی در آبهای ساکن یا آبهایی که سرعت کمی دارند می باشد که در دسته های بزرگی مهاجرت می کنند . تغذیه آنها از حشرات بویژه شیرونومیده ها , سخت پوستان ریز , نرمتنان و گیاهان می باشد . گونه های درشت تر ممکن است از ماهیان ریز هم تغذیه کنند .تغذیه نوزادان این ماهی از زئو پلانکتونها است . این ماهی می تواند زمان نسبتا طولانی را در خارج از آب با مرگ مقابله کند . بدن این ماهی دارای استخوانهای زیاد و از نظر طعم
تقریبا بی مزه است .

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 14:20  توسط بهنام  | 

خوردن ماهی

همه ما تا به حال مطالبی در مورد نقش خوردن ماهی در تامین سلامتی خوانده‌ایم یا در مورد منافع بهداشتی آن مطالبی شنیده‌ایم یکی از جدیدترین پژوهش‌های انجام شده در امریکا نشان می‌دهد که اسید‌های چرب امگا 3 تاثیری قویتر و گسترده تر برروی سلامتی انسان بخصوص بانوان دارند. متن زیر نتایج یک تحقیق را توسط پژوهشگران دانمارکی در خصوص تاثیر ماهیان سردآبی (قزل آلا)‌در زنان باردار و کودکانی که بدنیا می‌آورند بیان می‌کند .

جدیدترین مطالعات انجام شده در دانمارک بیانگر آن است که ماهیان سردآبی یکی از سالم‌ترین انواع غذاها هستند که می‌توانند بخش بسیار مهمی از برنامه غذایی سالم یک زن باردار را تشکیل دهند .

زنان بارداری که هرگز ماهی مصرف نکردند طی این تحقیق، سه برابر بیشتر از کسانی که دست کم یکبار در هفته ماهی می‌خوردند زایمان زودرس و نوزادان زیر وزن استاندارد داشتند. با در نظر گرفتن تحقیقاتی که پیش از این بر روی زنان جزایر فارو انجام شده بود و بخش عظیمی از برنامه غذایی آنها را ماهی تشکیل می‌داد مشاهده شد که در این جامعه تعداد زایمانهای پیش از موعد و بدنیا آوردن نوزادان بسیار کم وزن بطور غیر عادی کم است این تحقیق در ادامه آن تحقیقات نگاهی دیگر به ارتباط بین مصرف ماهی و کودکان سالم دارد . در مطالعات انجام شده در بیمارستان دانشگاه Skejby دانمارک، 8729 زن باردار تحت کنترل قرار گرفتند وضعیت این مادران در آینده،‌ دو بار در طول دوره مراقبت غذایی بررسی شد و اطلاعات بدست آمده برای ارزیابی ارتباط بین مصرف غذاهای دریایی در این افراد در دوره بارداری و خطر تولد زودرس نوزاد و یا بدنیا آوردن کودک سبک وزن مورد استفاده قرار گرفت.

یافته‌ها بسیار قابل توجه بودند کسانی که اصلاً ماهی مصرف نکردند خطر زایمان زودرس در آنها 6/3 بار بیشتر از گروهی بود که دست کم یک وعده در هفته ماهی خورده بودند . تولد زودرس نوزاد،‌در بین 4 گروه بطور معنی داری متفاوت بود . این گروه بندی براساس میزان مصرف غذاهای دریایی صورت گرفت. درصد زایمان زودرس از 1/7 درصد درگروهی که اصلاً ماهی مصرف نکردند تا 9/1 درصد در مجموعه افرادی که دست کم یکبار در هفته ماهی می‌خوردند کاهش یافت. محققین معتقدند که اسیدهای چرب امگا 3 که بیش از همه در ماهی های سردابی یافت می‌شوند به عدم زایمان زودرس کمک می‌کند و این امر می‌تواند تشویق خوبی برای خانمهای باردار باشد که ماهی بیشتری مصرف کنند .

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 14:5  توسط بهنام  | 

فیش

بهنام ظرافت۰۹۱۷۳۳۱۲۴۸۶

مشخصات ماهی قزل آلا: ماهی قزل آلا که از نوع ماهی‌های سرد آبی است دارای بدنی فشرده و داری باله دمی بزرگتر از ماهی آزاد است. ساقه دمی آن مرتفع ، سر کند و قسمت خارجی باله دمی تقریبا صاف است. تعداد فلس بین باله چربی و خط جانبی ۱۹ - ۱۴ عدد و بطور متوسط حدود ۱۶ عدد می‌باشد. تعداد خارهای اولین کمان آبشش بین ۵ - ۲ عدد است که به شکل شمشیر بوده و در پایین به شکل دکمه درآمده‌اند. حداکثر طول بدن ماهی قزل آلا ۱۴۰ سانتیمتر و وزن آن تقریبا به ۵ کیلوگرم می‌رسد. نحوه زندگی ماهیان قزل آلا به هنگام ورود به رودخانه جهت جفت‌گیری و تخم ریزی لباس عروسی زیبایی به تن می‌کنند. تخم ریزی آنها بین ماههای بهمن و اسفند است. تعداد تخمها حدود ۱۰ هزار عدد است که تقریبا برای هر کیلوگرم و وزن بدن ماهی ماده ۱۵۰۰ عدد تخم برآورد می‌شود. بیشتر ماهیان بالغ نر و ماده بعد از تخم ریزی زنده مانده و در سال بعد برای تخم ریزی مجددا وارد آب رودخانه می‌شوند. لارو این ماهی بوسیله نوارهای تیره رنگ با نقطه‌های قرمز زیاد مشخص می‌شوند. بچه ماهیان ۵ - ۱ سال در آب شیرین زندگی می‌کنند که در شمال اروپا این مدت به ۵ سال می‌رسد. هنگامی که طول آنها به ۲۵ - ۱۵ سانتیمتر رسید وارد آب شده و بیشتر در ساحل دریا بسر می‌برند. قزل آلا رنگین کمان این ماهی دارای یک نوار پهن به صورت رنگین کمان در هر طرف بدن است. دوره تخم ریزی از ماههای آخر زمستان تا اواخر بهار و تعداد تخمها بین ۵ - ۱ هزار عدد است. امروزه ماهی قزل آلای رنگین کمان به صورت ماهی شماره یک اکثر کارگاههای تکثیر و پرورش ماهیان سرد آبی در بیشتر نقاط جهان درآمده‌است. از خصوصیاتی که این ماهی را مورد توجه قرار داده، سازش آن با شرایط پرورش متراکم است. از طرف دیگر این ماهی در انتخاب غذا زیاد سختگیر نیست و از سرعت رشد خوبی نیز برخوردار است.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم آذر 1385ساعت 14:1  توسط بهنام  | 

کرک و خار برگ

leaf,green,close
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 15:20  توسط بهنام  | 

گلای

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 15:19  توسط بهنام  | 

گل6

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 15:19  توسط بهنام  | 

لابستر

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 15:16  توسط بهنام  | 

صدف

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 15:13  توسط بهنام  | 

مار ماهی ایران

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 15:12  توسط بهنام  | 

ماهیان آبهای داخلی

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 15:11  توسط بهنام  | 

ماهیان خاویاری

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 15:6  توسط بهنام  | 

عقاب

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 14:59  توسط بهنام  | 

دلفین3

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 14:57  توسط بهنام  | 

ماهی5

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 14:55  توسط بهنام  | 

منظره4

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 14:48  توسط بهنام  | 

منظره3

  • + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 14:46  توسط بهنام  | 

    حلوا سفید

    تکثير و پرورش مصنوعی ماهی حلوا سفيد

     اين مقاله از نشريات بخش آبزي پروري شيلات و اقيانوس شناسي موسسه تحقيقات علمي كويت به قلم دكتر سليمان المطر و چارلز جيمز ترجمه شده است.

    ماهي حلوا سفيد با نام انگليسي silver pomfret و نام علمی Pampus argenteus

    كه در كويت زبيدي ناميده مي شود ، داراي ارزش غذايي بالايي است كه در سراسر جهان مشتريان فراواني دارد . اين ماهي همچنين داراي پراكندگي وسيعي در مناطق مختلف جهان از درياي شرق چين در آسياي جنوب شرقي و اقيانوس هند تا خليج فارس دارد . در سالهاي اخير به علت بهره برداري بيش از حد ذخاير اين گونه در آبهاي طبيعي ، كاهش شديدي در ذخاير آن در كويت و ساير مناطق جهان ايجاد گرديده است . عليرغم كاهش ايجاد شده در ذخاير طبيعي اين گونه و افزايش قيمت آن تحقيقات اندكي بر روي توسعه تكنولوژي هچري و پرورش اين گونه در سالهاي اخير انجام گرديده است .

    در ژوئن سال 1997 در يك تلاش مقدماتي براي توسعه هچري و تكنيكهاي پرورش لارو بخش آبزي پروري شيلات و اقيانوس شناسي موسسه تحقيقات علمي كويت براي اولين بار در جهان در پرورش لارو و توليد بچه ماهي حلوا سفيد در شرايط كشت در هچري به موفقيت هايي دست يافت كه با استفاده از تخم كشي از مولدين وحشي كه به وسيله تورهاي گوشگير سطحي صيد گرديده بودند ، تعداد 45 قطعه لارو بصورت موفقيت آميزي تا مرحله بچه ماهي نورس پرورش داده شدند0
    متعاقب اين موفقيت كسب شده در مورد پرورش لارو در سال 1997 ، يك پروژه تحقيقاتي 5 ساله با بررسي امكانات فني كشت ماهي حلوا سفيد در كويت از آوريل 1998 آغاز گرديد . ازآن پس تاكنون اين پروژه توانست بطور موفقيت آميزي چندين هزار بچه ماهي انگشت قد ماهي حلوا سفيد را براي پرورش در نرسري و محيطهاي پرورشي توليد نمايد و تكنيك هاي پرورش لارو براي پرورش بازاري توسعه يافت0 در حال حاضر تلاشهاي مستمري براي توسعه مولدين پرورشي براي تكثير در شرايط كنترل شده پرورشي نيز در دست اقدام مي باشد.

    عملكرد هچري :

    منبع كنوني براي پرورش لارو استفاده از تخم هاي گرفته شده از مولدين وحشي است . نرها و ماده هاي كاملا رسيده در مدت ژوئن تا سپتامبر در آبهاي ساحلي كويت در اعماق حدود 5 تا 20 متر يافت مي شوند . آنها با تورهاي گوشگير سطح، در زمان جز ر و مدهاي بلند هنگام ماه نو و كامل در ساعات روز صيد مي گردند . در مدت دوره تخمريزي ، دامنه دماي سطحي آب دريا بينC º 33-28 و شوري بين 39-35 قسمت درهزار مي باشد .
    پيك تخمريزي در ژوئن – جولاي ، هنگامي كه دماي آب در حدودC º 29-28 است ، مي باشد . ماده هاي كاملا رسيده با تخم هاي آزاد سيال و آبدار ، بين ساعت هاي 15 تا 18 در هنگام جزر يافت مي شوند0 در صيد با تور گوشگير ، نرهاي كاملا رسيده از نظر تعداد نسبت به ماده ها، به نسبت 5:1 بيشتر مي باشند0 نرها با يك شاخص گنادوسوماتيك( GSI) خيلي كمتري كه نسبت به ماده ها دارند، زودتر به رسيدگي جنسي مي رسند 0 مطالعات هم آوري و بافت شناسي نشان مي دهد كه مولدين با علائم نامشخصي كه دارند مي توانند حداقل شش بار از ژوئن تا آگوست با يك هم آوري نسبي 6/170 عدد تخم به ازائ هر گرم وزن بدن در هر بار ، تخمريزي نمايند . هم آوري مطلق براي يك ماهي ماده 500 گرمي حدود 350000 تخم مي باشد . بطور متوسط از هر عدد مولد رسيده حدود 40000 تا 60000 تخم سالم بر اساس اندازه و وضعيت تخمدان ها مي توان گرفت . در صد تخم هاي سالم بر اساس فصل / ماه صيد مي باشد بنابراين بالاترين درصد تخم هاي سالم مربوط به تخم هايي است كه در ماه ژوئن گرفته شده اند . تخم هاي لقاح يافته ، كروي، شفاف و شناور و قطري حدود 1/1 ميلي متر دارند . زمان تفريخ تخم ها 15 ساعت در دمايC º30-29 مي باشد و نسبت تفريخ بر اساس زمان و وضعيت جمع آوري تخم ها و معمولا بين 50-28 درصد مي باشد . لاروهاي تازه هچ شده داراي يك كيسه زرده بيضوي بزرگ و اندازه اي حدود 4/2 ميلي متر دارند .

    پرورش لارو :
    بهترين درجه حرارت براي پرورش لاروهاC º 29-27 درجه سانتي گراد و
    شوري PPT 40-39 مي باشد . معمولا لاروهاي تازه تفريخ شده را در تراكم 120-30 قطعه لارو در ليتر ذخيره سازي مي كنند . با وجود اين ميزان ذخيره سازي 40-20 قطعه لارو در ليتر را بدون هيچ اختلاف معني داري در بقائ لارو در اين ميزان ذخيره سازي استفاده مي نمايند .
    ميزان بقا در 12 روز بعد از تفريخ ، براي لاروهاي تغذيه شده با تركيبي از مخلوط چندگونه از ميكروآلگها شامل كلرلا ، ايزوكرسيس و نانوكلروپسيس با تراكم سلولي يك ميليون سلول در ميلي متر در آب محيط پرورش لاروها، به همراه روتيفرهاي غني سازي شده با مواد مغذي ، در مقايسه با استفاده از فقط يك گونه از آلگ ها ، بطور فابل ملاحظه اي بالاتر بوده است .
    ابتدا لاروها را با روتيفر با تراكم 5 عدد روتيفر در ميلي متر تا روز ششم بعد از تفريخ ، تغذيه مي نمايند و سپس تراكم را به 15-10 عدد روتيفر در ميلي ليتر ، تا زمان اوج رفتار تغذيه اي شكارگري لاروها در روز هشتم ، افزايش مي يابد تا اينكه آنها را با ناپلي آرتمياي تازه هچ شده تغذيه نمايند .
    لاروها بطور قابل ملاحظه اي بيشتر از روتيفرهايي كه محيط كشتشان با مخلوطي از چند گونه آلگ باشد در مقايسه با اينكه محيط كشت آنها فقط از يك آلگ باشد ، تغذيه مي كنند . علاوه بر آن چربي هاي امگا سه اساسي كه داراي اسيدهاي چرب غير اشباع با زنجيره بلند هستند در روتيفرهايي كه با مخلوطي از چند گونه آلگ ، همراه با مكمل هاي تجاري مانند Selco Super و
    protein selco DHA تغذيه شده اند بطور قابل ملاحظه اي بيشتر است .
    درخلال يك هفته از تغذيه با ناپلي آرتميا ، لاروها قادر به تغذيه با غذاهاي فرموله خميري مي باشند . لاروها همچنين به راحتي جهت تغذيه با غذاهاي خميري در سيني هاي آويزان شده در ستون آب عادت مي كنند .
    در شرايط آزمايشي، بقاء تا مرحله بچه ماهي جوان 2/4% بوده است . پرورش لارو و توليد بچه ماهي با استفاده از تانك هاي فايبر گلاس گرد با ظرفيت يك تا چهار متر مكعب موجب بقائ بهتر لاروها در مقايسه با تانك هاي بزرگتر بوده است .
    يكي از علل تلفات لاروها در هچري ناشي از رفتار لاروها در بلعيدن حباب هاي كوچك هوا در سطح آب است كه اين ناشي از رفتار ذاتي لاروهاي ماهي حلوا سفيد مبني بر مصرف مدوزها و ژله ماهي هاي كوچك است ، حبابهاي كوچك كه در ظاهر به شكل ژله ماهي هاي غير واقعي است توسط لاروها خورده شده و موجب شناور شدن و از دست دادن تعادل لاروها در ستون آب مي گردد . اين پديده در مرحله دوم پرورش لارو از روز 25 پرورش به بعد افزايش مي يابد. تلفات لاروها بر اثر بلعيدن حباب هاي هوا را با جايگزين كردن تكنيك هاي هوادهي مستقيم در تانك هاي پرورش لارو مي توان كاهش داد . تلفات لاروها بر اثر همجنس خواري در مقايسه با ساير گونه هاي ماهيان دريايي كمتر است . فقدان همجنس خواري و آمادگي پذيرش غذاي فرموله ، تكنيك هاي هچري را توسعه مي دهد و موجب اميدواري جهت توليد تجاري لارو مي باشد . مطالعات تحقيقات آتي براي بهبود پرورش لارو ، بر روي تغذيه و تكنيك هاي مديريت تانك براي افزايش توليد بچه ماهي خواهد بود .

    كشت در محيط هاي پرورش :

    تاريخ كشت ماهي حلوا سفيد در محيط هاي پرورشي در خشكي به سيستم كشت با استفاده از تانك هاي گرد با ظرفيت هاي متفاوت حتي بيش از 65 متر مكعب با جريان مداوم آب دريا بر مي گردد .
    توليد غذاي تجاري مناسب براي استفاده در فاز پرورش نيز هنوز در دست اقدام مي باشد . بطور هم زمان ، بر اساس نتايج بدست آمده از تجربيات گوناگون ، يك غذاي نيمه مرطوب استفاده گرديده است ، غذا را در ظروف پلاستيكي كه در ستون آب آويزان است قرار مي دهند .
    در آزمايشات انجام گرفته بين سالهاي 2003-1998 ، متوسط وزن حاصل شده براي ماهيان زير 50 گرم ، بيش از 34/.0 گرم در هر روز براي هر ماهي و 23/0 گرم در هر روز براي هر ماهي بالاي 50 گرم بوده است كه بدليل بهبود غذاهاي ساخته شده با افزودني هاي غذايي در سال 2004 ، ميزان رشد براي ماهيان زير 50 گرم ، به 62/0 گرم در هر روز براي هر ماهي و در سايزهاي بالاي 50 گرم ، به 32/1 گرم در هر روز براي هر ماهي افزايش يافته است .
    در طول اين دوره نسبت رشد ويژه ( SGR ) برابر با 96/5% در هر روز براي هر ماهي در سايز زير 50 گرم و حدود 13/2% در هر روز براي هر ماهي بالاي سايز 50 گرم بوده است .
    ميزان رشد در طول زمستان از نوامبر تا مارس در كويت هنگامي كه دماي آب به زير 13 درجه سانتي گراد مي رسد ، كاهش مي يابد . عملكرد رشد در اين ماهيان كه در تراكم هاي مختلف 60 ، 80 ، 100 و 120 قطعه در متر مكعب در روش كشت در تانك هاي با سيستم گردشي، ذخيره سازي شده اند نشان داد كه در تراكم ذخيره سازي 60 قطعه در متر مكعب ، بقائ بهتري را مي توان بدست آورد . عملكرد رشد ماهي حلوا سفيد در استخرهاي خاكي و قفس هاي دريايي تاكنون مورد بررسي قرار نگرفته است

    توسعه مولدين پرورشي :

    در طول مدت پرورش ماهياني كه رشد سريع تري داشتند را در تانك هاي جداگانه اي به منظور توسعه مولدين پرورشي نگهداري كردند . مطالعات بافت شناسي نشان مي دهد كه ماهي حلوا سفيد از
    گونه هاي Gonochroistic مي باشد كه جنس هاي نر و ماده از هم جدا مي باشند0 مطالعات همچنين نشان مي دهد كه پروسه تفريق جنسيت براي نرها و ماده ها به ترتيب در سن 115 و 135 روز بعد از تفريخ كامل مي شود . در شرايط پرورش در تانك ، اندازه رشد كامل مولدين از 124 تا 832 گرم است0 ماهياني كه براي توسعه مولد سازي انتخاب شده بود ند رسيدگي گنادها در شرايط اسارت در آنها به سختي صورت مي گرفت ، چنانچه اولين نشانه وجود نرهاي كاملا رسيده براي توليد اسپرم در اندازه هاي 134 گرم وزن بدن و 17 سانتي متر طول چنگالي ( FL) مشاهده مي گرديد و ظهور ماده هاي رسيده در مولد سازي با مرحله 2 گنادها در اندازه 4/222 گرم وزن بدن و 5/19 سانتي متر طول چنگالي( FL) بود .
    در مدت جولاي سال 2004 يك ماهي ماده 408 گرمي با مرحله چهار رسيدگي تخمدان مشاهده گرديد0 سرانجام مولدين نگهداري شده در تانك ها به Criptocarion آلوده شده و روند تخمريزي مولدين را در سال 2004 مختل نمود . بررسي هاي آتي در خصوص توسعه مولدين پرورشي از ماهيان توليد شده در هچري خواهد بود . به منظور دستيابي به تخمريزي مولدين نگهداري شده در كارگاه ، تلاش هايي جهت تزريق ماهيان با هورمون HCG صورت گرفت كه بر اثر تلفات ماهيان هيچ نتيجه اي حاصل نگرديد . پتانسيل مولدين پرورشي تحمل دستكاري و استرس تزريق را در مقايسه با مولدين وحشي ندارد و تكنيك هاي تخمريزي طبيعي مولدين در شرايط اسارت با استفاده از بهبود مديريت تانك پرورش و تغذيه هنوز در حال توسعه مي باشد .

    چشم انداز آينده :
    بطور معمول ، تكنولوژي هاي توسعه كشت تجاري گونه هاي ماهيان دريايي جهت تحقيقات و توسعه چندين سال وقت نياز دارد . در مقايسه با برخي از گونه هاي تجاري مهم دريايي پرورشي ، تحقيقات بر روي ماهي حلوا سفيد نسبتا در مراحل متاخرتري قرار دارد و در مراحل اوليه توسعه به نظر مي رسد كه به هر حال پروسه هاي ارزشمندي به منظور كاربرد تجاري صورت گرفته است . براساس نتايجي كه اخيرا حاصل شده، به نظر مي رسد كه ماهي حلوا سفيد يك كانديد جالب براي آبزي پروري با پتانسيل خيلي بالايي از ارزش بازاري و تقاضا بخصوص در خاور ميانه و آسياي جنوب شرقي باشد.



    ترجمه : علي يوسفي كارشناس ارشد شيلات استان بوشهر

    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 14:42  توسط بهنام  | 

    انتشارات آبزیان

    انتشارات آبزيان
     
    با درود
     
    درباره دكتر حسين عمادى و انتشارات آبزيان
    تنفس زير آب
    كاوه فيض اللهى
    188820.jpg
    اواخر دهه شصت در يك كتابفروشى كه كتاب هاى دست دوم مى فروخت با مجله اى در قطع كوچك و ۶۸ صفحه روبه رو شدم كه عنوان «آبزيان» را برخود داشت. از آن اتفاق هاى عجيب بود؛ شش جلد مجله «طبيعت، دانش و تكنولوژى» با موضوعى نه چندان عمومى و فراگير و آن هم مربوط به سال هاى ۶۳ و ۶۴ . در شماره ششم تهديدى از قطع انتشار به چشم نمى خورد. مطالب مجله فوق العاده جذاب و بى نظير بودند: ماهى طلايى، دزدان دريايى، ماژلان، وايكينگ ها و قايق هاى اژدهاسر، نهنگ هاى قاتل، غواصى، ميگوى آب شيرين، ماهى سفيد، سوف، تون و... با دوازده صفحه گلاسه رنگى. ظاهراً قرار نبود چيزى ادامه داشته باشد تا آنكه در خرداد ۱۳۷۰ بار ديگر مجله آبزيان اين بار در قطع بزرگ و حاشيه سياه اما همان لوگوى سابق روى دكه هاى مطبوعاتى ظاهر شد.
    صاحب امتياز، مديرمسئول و سردبير مجله دكتر حسين عمادى در نخستين شماره مجله در بهمن ماه سال ۱۳۶۳ در سرمقاله مى نويسد: «پانزده سال پيش وقتى در كتابخانه عظيم دانشگاهى كه در آن درس مى خواندم دنبال مطلبى مى گشتم، در كمال تعجب به مجله اى علمى در زمينه ماهى و آبزيان برخورد كردم كه ۴۰ سال از عمر آن مى گذشت و هرماهه در هندوستان چاپ مى شد. در آن موقع مجله را كه امروز ۵۵ساله است [و اكنون ۷۷ساله] ورق زدم و تاسف خوردم كه چرا ما كه بيش از ۲۵۰۰ كيلومتر مرز آبى داريم و اين همه امكانات، هرگز به فكر انتشار مجله اى در زمينه آبزيان نيفتاده ايم.» هدف مجله از همان ابتدا آن بود كه مطالب علمى ساده و درخور استفاده عموم عرضه شود و هر چيزى كه به نوعى ارتباط با آب و آبزيان مى يابد را پوشش دهد.
    دكتر عمادى در شماره هفتم دليل نزديك به شش سال غيبت آبزيان را هزينه هاى زياد و عدم اعتماد به آينده عنوان و اظهار اميدوارى مى كند كه با كمك شيلات اين دفعه انتشار مجله متوقف نشود. در دهه ۱۳۷۰ مجله آبزيان در ميان مخاطبان خود طرفداران بسيارى داشت و بسيارى از مطالب آن هنوز در تحقيقات كلاسى دانشجويان مورد استفاده قرار مى گيرد. اما متاسفانه چند سال پيش مجله پس از هشتاد و چند شماره دوباره متوقف شد.
    بار سوم هم كاملاً به طور اتفاقى در كتابفروشى سپهر در خيابان انقلاب با كتابى تحت عنوان «شگفتى هاى جهان آبزيان» روبه رو شدم در سيصد صفحه و با قيمت سه هزار تومان نوشته دكتر حسين عمادى. عجيب ترين چيز در مورد كتاب آن بود كه توسط انتشارات آبزيان به چاپ رسيده است. انتشار كتاب بهانه اى شد براى گفت وگو با ايشان كه در دفتر انتشارات آبزيان در خيابان خواجه عبدالله انصارى تهران صورت گرفت.
    حسين عمادى در سال ۱۳۲۲ در بروجرد به دنيا آمد. نخستين كتابش را در هفده سالگى و در دوره دبيرستان نوشته است با عنوان «تاثير تربيت خانواده» كه در سال ۱۳۳۹ توسط مطبوعاتى عطايى به چاپ رسيد. با خنده مى گويد كه هيچ ربطى به شيلات و آبزيان ندارد و ابتدا بيشتر به روانشناسى علاقه مند بوده است. در سال ۱۳۴۴ از دانشگاه تهران ليسانس زيست شناسى گرفت، به سربازى رفت و در تحقيقات شيلات شمال در بندرانزلى مشغول به كار شد. «در آن  زمان تعداد پرسنل علمى شيلات در مجموع به تعداد انگشتان يك دست نمى رسيد. غير از مهندس فرهاد فريدپاك كه ماهى شناس بودند يك نفر شيمى خوانده بود و ديگرى دكتراى دامپزشكى داشت.»
    دكتر حسين عمادى نخستين دكتر شيلات در ايران است. وى پس از هفت سال تحصيل در سال ۱۳۵۴ از دانشگاه ايالتى اورگون دكتراى «شيلات و حيات وحش» گرفت. اما كارهايش اختصاص به موضوع شيلات دارد. عنوان تز عمادى در دوره فوق ليسانس «ناهنجارى هاى زرده در ماهى آزاد اقيانوس آرام» و در دوره دكترا «اثرات محيط زيست روى رشد و نمو و مرگ و مير خرچنگ دراز آب شيرين» است.
    دكتر عمادى روش جديدى در عمل آورى خاويار با كمك براكس و اسيد بوريك ابداع كرده و در مورد وضعيت ماهى سفيد درياى خزر مقاله مشهورى دارد كه توسط آكادمى علوم شوروى به روسى و سپس توسط شيلات آمريكا به انگليسى ترجمه شده است. وى پس از بازگشت چند ماهى قائم مقام سازمان تحقيقات شيلات ايران بود و سپس به رياست سازمان تحقيقات منسوب شد. مى گويد «مسئوليت  كلى آب هاى درياى خزر تمامى رودخانه هاى شمال، آب بندان ها و آب هاى داخلى كشور از نظر بررسى با ما بود. در چند سال اول تعدادى از منابع از نظر امكان پرورش ماهيان آب شيرين بررسى و چندين پروژه از جمله پرورش ماهى در استان هايى مانند خوزستان و سيستان و بلوچستان ارائه شد.»
    188823.jpg
    پس از اجراى طرح هاى عمرانى شيلات شمال به رياست بخش هاى تحقيقات و تكثير و پرورش منسوب شد كه در آن زمان درهم ادغام شده بودند. پس از انقلاب به تهران آمد و از طرف دكتر ايزدى وزير وقت كشاورزى مديرعاملى شيلات به وى پيشنهاد شد.
    «به دليل مشكلاتى كه بود نپذيرفتم اما عضو هيات مديره شدم. پس از آن نيز به عنوان معاون توليد و بهره بردارى مشغول به كار شدم.» در سال ۱۳۷۶ دانشكده علوم و فنون دريايى دانشگاه آزاد واحد تهران شمال براى تاسيس نيازمند چند هيات علمى تمام وقت بود. دكتر عمادى پس از ۳۳ سال كار در شيلات بازنشسته شد و به آنجا پيوست. اين در حالى است كه وى از سال ۱۳۵۵ به كار تدريس اشتغال دارد و تاكنون در دانشگاه هاى تهران، شهيد چمران اهواز، تربيت مدرس، آزاد لاهيجان و كيش تدريس كرده و هم اكنون عضو تمام وقت دانشگاه آزاد واحد تهران شمال است.
    دكتر عمادى از ابتدا نسبت به انتشار كتاب هاى مورد نياز اهتمام ويژه اى داشته و هرگز كار ترجمه، تاليف و نشر را رها نكرده است. مى گويد: «در سطح كشور پتانسيل خوبى براى پرورش آبزيان وجود داشت اما اطلاعات لازم در دست نبود. كتاب «راهنماى كشت توام انواع ماهى كپورچينى» در سال ۵۸ انتشار يافت و به سرعت به چاپ چندم رسيد. كتاب «تكثير و پرورش ماهى قزل آلا و آزاد» پس از آن ترجمه شد و اكنون به چاپ هفتم رسيده است. قزل آلا اكنون پرطرفدارترين ماهى پرورشى در ايران است اما «در آن زمان فقط دو كارگاه يكى در جاجرود و ديگرى در ماهى سراى كرج وجود داشت كه در مجموع سالى ۲۰۰ تا ۲۵۰ تن توليد مى كرد اما هيچ كتابى در اين زمينه نبود.»
    با تعطيل شدن دانشگاه توجه دكتر عمادى به آكواريوم و تكثير و پرورش ماهيان زينتى جلب شد. وى در اين زمينه كتاب هاى «بيمارى هاى ماهيان آكواريومى و معالجه آنها در منزل»، «آكواريوم  ماهى هاى آب شيرين»، «طراحى و تزئين آكواريوم»، «راهنماى تشخيص نر و ماده در ماهى هاى آكواريومى» و «آكواريوم ماهى هاى دريايى» را به چاپ رساند. وى يكى از دلايل مصرف ناچيز آبزيان در ايران را عدم آشنايى با شيوه هاى صحيح طبخ و شناخت ماهى  سالم و تشخيص كيفيت آن مى داند. خانواده دكتر عمادى بيش از ۵۰ درصد از گوشت مصرفى خود را از آبزيان تامين مى كنند. وى در زمينه طبخ انواع ماهى و ميگو كتابى نفيس به چاپ رسانده و كتابى همراه تحت عنوان راهنماى خريد زير چاپ دارد كه با كمك پريسا قاسمى تهيه شده است.
    دكتر عمادى اكنون بيش از ده عنوان كتاب در حال آماده سازى براى چاپ دارد. ترديدى نيست كه نگرش ايرانيان ظرف دو دهه گذشته نسبت به آبزيان به كلى تغيير كرده است و گوشت  دريايى جاى واقعى اش را سر سفره هاى ما پيدا مى كند. نقش دكتر عمادى در اين تغيير فرهنگ تا چه اندازه تاثير گذار بوده است؟ واقعاً يك نفر به تنهايى چقدر مى تواند فرهنگ ساز باشد؟ آنچه واضح است اينكه حسين عمادى زير آب جايگاهى اختصاصى براى تنفس خويش و ديگران ساخته است.
    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 14:38  توسط بهنام  | 

    15 منظره ی زیبا

  • + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 14:35  توسط بهنام  | 

    آبشار

    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 14:33  توسط بهنام  | 

    بیوتکنولوژی

    روشهای عملی در بيوتکنولوژی آبزيان

     

     

    مقدمه
    يکی از صنايع مهم فراورده های غذائی در ايران و ساير کشورها فراوردههای حاصل از آبزيان می باشد.
    امروزه استفاده از ساير قسمتهای ماهی وتهيه انواع محصولات آبزی واستخراج مواد مهم و با ارزش از جمله ويتامينها واسيدهای آمينه ضروری از ساير محصولات شيلاتی که بصورت اختصار به ان می پردازيم يکی ازشاخهای مهم علوم شيلاتی است که دارا ی بيشترين ارزش افزوده می باشد. که در اين راستا اميد است با توجه ويژه متخصصين ومديران شيلاتی اين بخش در کشور عزيزمان نيزبه صورت در خوری توسعه يابد.
    كبدماهي Fish Liver
    روغن موجود دركبد ماهي منبع پر ارزشي از ويتامينها به حساب مي آيد كه درگذشته از آن جهت درمان شب كوري ونرمي استخوان استفاده مي گرديد.
    از كبد ماهي مي توان ويتامين D (بصورت كمپلكس ) و ويتامين A را در اشكال زير استخراج نمود.
    A1 [C20H30O] , A2[ C20H28O] ,D1 [C56H88O2] , D2 [C28H44O] , D3 [C27H44O] علاوه بر ويتامينهاي ياد شده روغن كبد ماهي شامل مواردي از قبيل 7- دي هيدروكلسترول فعال C27H28O و كلسترول C40H66O2 ، لسيتين ويا پيگمنتهايي ماننت استاسين قرمز C40H48O4، فوگزانتين زرد C42H56O4 ، كلروفيل (C45-55H70-72O5-6MGN4O5-6) ، منوگلسيريدهاواسترها و ويتامين هاي محلول درآب شامل ويتامين B-Complex مي باشد.
    شايان ذكر است كه با افزودن ماده ALKO8S2 به ميزان 0.25-0.5 درصد به كبد ماهي و انجام عمل سانتريفوژ ماده اي حاصل مي گردد كه اين ماده را پس از صاف شدن تحت خلاء بخار نموده و به كمك ماده جاذب absorbent ويتامين B. Complex را از آن جدا مي نمايند.
    2- ژلاتين ماهي Fish GELATINE
    پوست و استخوان ماهي منبع با ارزشي از ژلاتين محسوب مي شوند. براي تهيه ژلاتين ابتدا ماده اوليه را با آب شستشو داده و درمحل ALKALI در ماكزيمم 5% NaoH و به مدت 8-6 ساعت فرو برده و اين عمل را سه بار با محلول تازه انجام مي دهيم بعد آنرا به مدت 4-3 ساعت با آب شستشو داده و در يك اسيد رقيق مي خيسانيم و اين عمل را سه بار تكرار مي كنيم در اين مرحله ماده اوليه آماده استخراج ژلاتين مي باشد، سپس آنرا در دماي °C80-70 براي دو دوره سي دقيقه اي و با استفاده از مواد عمل آورنده فرآوري نموده و با دو رش خشك كردن و غليظ كردن ژلاتين را استخراج مي نمائيم.
    ژلاتين حاصل از ماهي مي تواندمستقيماً در توليد چسب يا ايجاد سطح هاي حساس به نور در فعاليتهاي عكاسي به كار رود.
    3- چسب ماهي Fish GLUE
    از پوست زائد و سر ماهي مي توان جهت استخراج چسب ماهي استفاده نمود. بعد از شستن مواد اوليه را در محلول 2% NaoH يا Cao قرار داده و سپس با محلول 2% Hcl شسته و در پايان آن را با آب سرد مي شوئيم و سپس درمحلول C2H4O5 حرارت داده و تلغيظ مي نمائيم تا غلظت مناسب چسب مورد نظر پديد آيد. البته پروسه توليد چسب از پوست و سرماهي تا حدودي متفاوت از يكديگر مي باشد كه خارج از بحث مي باشد.

    4- كتين CHITIN
    كتين ماده اي است سخت و سفت كه از پوست آبزيان قابل استخراج مي باشد ومصارف فراواني در صنعت و همچنين علم پزشكي دارد.

    5- انسولين INSULIN
    اين ماده از كيسه صفراي ماهي gall bladder استخراج مي گردد. براي تهيه آن اين اندام را در الكل 95 درصد C2H6O قرار داده و مقار 3% اسيدكلرئيدريك به آن اضافه نموده و بعد از 24 ساعت انسولين را با روش خاص فيلتراسيون الكل از بافت خارج مي نمايند.عمل فيلتراسيون در سه مرحله صورت گرفته و انسولين از ماهي استخراج مي گردد.

    6- مواد بيوشيميايي حاصل ازماهي
    اين مواد داراي تنوع زيادي بوده و شامل موادي از قبيل نوكلوئيك و اسيد نوكلويد وپروتامين ها Protamines شامل C9H11IN2O5 ، 5- Iododeoxyuridine كه در درمان سرطان از آن استفاده مي گردد، مي باشد.
    از اسپرم ماهي و Sterpogenin يا glutathione ماده C15H17N3O6 حاصل مي گردد كه يك كوانزيم مي باشد ماده C21H28O5 , cortisone نيز از كبد، كليه و بيضه ماهي قابل استخراج بوده و مصرف دارويي دارد.

    Polyunsaturated fatty acids such as Arachidonic Acid (CH3(CH2)4(CH=CHCH2)4(CH2)2-COOH), isolated from marine fish oils have antilipemic activity (lower blood cholesterol)


    7- نمك هاي صفراوي
    اين نمك ها موادي همچون CHolic ACID ، deoxycholic , C28H40O5 و استرها و اسيدهاي چرب و PROTEOLYTIC Anzymes مي باشند كه از معده كاذب حاصل گرديده و آنها را مي توان بامحصول 90% استن C3H6O ومحصول 10% اتر C4H10O استخراج نمود.
    8- كنسانتره پروتئين ماهي F.P.C
    كنسانتره پروتئين ماهي تركيب پابرجايي از ماهي است كه به منظور تغذيه انساني درنظر گرفته شده و در آن پروتئين بسيار فشرده تري نسبت به گوشت خودماهي كه حدود 80-65 درصد پروتئين را شامل مي گردد، حاصل مي گردد.
    بدست آوردن پروتئين ماهي شامل عصاره گيري و انجام عمل سانتريفوژ طي سه مرحله متوالي سپس حلال زدايي ونهايتاً آسياب و بسته بندي كردن مي باشد كه نهايتاً موجب توليد پودري بي رنگ و بي مزه گرديده و مي تواند به عنوان افزودني مناسب به سوپ، بيسكويت ، نان و ساير مواد غذايي به كار برده شود.

    9- Surimi ماهي
    محصولي است از ماهي كه براي تهيه آن ابتدا ماهي راسرزده و امحاء و احشاء آن را تخليه نموده و تميز مي كنند. سپس استخوانهاي پشت و پوست ماهي راجدا نموده و با آب 5C°10-5 دقيقه شستشو داده و به آن Nacl 3% درصد اضافه مي نمائيم. سپس تحت عمل فشار آب آنرا خارج نموده و موادي نظير C12H22O11 4 % (Sugar) يا (Sorbitol) C6M14O6 يا Polyphosphates 2% يا Na5O10P3triphosphate به آن اضافه نموده و دردماي -20C° فريزمي نمايند. در واقع سوريمي ازگوشت چرخ شده مفيد عمل آوري شده، تهيه و در ساخت انواع وسيعي از فرآورده هاي آماده مصرف به كارمي رود. انجام فرآيند طي عمليات سرزدن، خالي نمودن امحا و احشاء ، جدانمودن، استخوان، شستشو، آبگيري ، فشرده واضافه نمودن قند و فسفات و فريز نمودن صورت مي پذيرد.
    10- فرآورده هاي تخمير شده ماهي
    اين فرآورده ها براساس تخمير يا فرمانتاسيون و تغيير مواد آلي به تركيبات ساده تر بوسيله آنزيمها و يا ميكروارگانسيم ها صورت مي پذيرد. همچنين در سالهاي اخير استفاده از روشهاي شيميايي نيز درجهت تخمير متداول گشته است. دراين راستا سه فراوره اصلي به نامهاي سس ماهي، خمير ماهي ومحصولات خشك تهيه مي گردد كه بسته به شرايط سياسي، آداب و رسوم و مذهبي هرنوع ماهي در مناطق مختلف متفاوت مي باشد.
    ج- نگاهي اجمالي به فرآورده هاي حاصل از ماهيان خاوياري

    1- خاويار
    با ارزشترين و گرانقيمت ترين فرآورده حاصل از ماهيان خاوياري، خاويار آن مي باشد.خاويار عبارت است از اندامهاي تناسلي جنس ماده يا همان تخمكهاي ماهيان ماده كه از شكم آنها استحصال شده و به روشهاي گوناگون عمل آوري مي گردد.
    از معروفترين خاويارهاي عرضه شده در جهان خاويار ايران مي باشد كه علاوه برشهرت جهاني گرانقيمت ترين آنها محسوب مي گردد. خاويار در اين نوع از ماهيان حدود 20-10 درصد وزن بدن را تشكيل مي دهد كه اين مقدار حداكثر تا 35% هم مي رسد مهمترين مواد تشكيل دهنده تخمك ماهيان خاوياري ويا خاويار عبارتند از :
    5/51 درصد آب، 28 درصد پروتئين، 16 درصدچربي، 5/1 درصد مواد قندي و 3درصد ويتامينها، كه مي تواند 2800 كيلو كالري انرژي را تامين مي نمايد اسيدهاي امينه موجود در خاويار ماهيان استورژن شامل موارد زير مي باشند.
    11.15امروزه خاويار حاصل از ماهيان استورژن آب شيرين درچين و همچنين گونه هاي پرورشي درايتاليا، اسپانيا و فرانسه به عنوان يك كالا به بازار عرضه ميگردد اما مشتريان عمده اين آگاهي را دارند كه آن خاويار واقعي نيست. قدر يقين آن است كه در سالهاي آتي گوشت ماهيان خاوياري و خاويار حاصل ازماهيان پرورشي خواهند توانست قسمت عمده اي ازتجارت و بازار را به خود اختصاص دهند.

    كليه جداول اين مقاله در پيوست 1 قرار داده شده است

    2- گوشت ماهيان خاوياري
    گوشت ماهيان خاوياري بصورت تازه، منجمد، فيله،دودي و كبابي عرضه مي شود كه نوع دودي آن در كشورهاي اروپايي نظير نروژ ، اسكاتلند داراي ارزش والايي مي باشد بطوريكه هر پوند آن حدود 48 دلار در بازارهاي جهاني عرضه مي گردد. از سوي سازمان خواربار جهاني سازمان ملل، درسالهاي آتي بازارخوبي براي اين كالا پيش بيني ميگردد. جدول شماره يك نشانگر قسمتهاي مختلف بدن ماهيان خاوياري و كالاهاي حاصل از آنها مي باشد.

    Fatty Acids derived from macroalgae such as acrylic acid (CH2=CHCOOH) have antibacterial properties, used in preservation of non-food materiales


    3- كبد ماهي
    مهمترين اندام داخلي بعد از تخمدان كبد ماهي مي باشد كه منبع با ارزشي از ويتامينهاي A و D مي باشد .
    حداكثر وزن كبد نسبت به كل بدن ماهي معادل 8-2 درصدمي باشد كه اين ميزان درگونه هاي مختلف وفصول متفاوت فرق مي كند. وزن كبد در ماهيان خاوياري عمدتا 3-2 درصد وزن بدن است و مابقي امعاء و احشاء بطور ميانگين 20-10 درصد وزن بدن را تشكيل مي دهند (بدون محاسبه اندامهاي تناسلي ) جدول شماره دو قسمتهاي مختلف بدن تاس ماهيان و درصدآنرا نسبت به كل وزن بدن نشان مي دهد. همچنين تركيبات شيميايي اندامهاي مختلف در جدول شماره 3 آمده است.
    كليه جداول اين مقاله در پيوست 1 قرار داده شده است
    جدول شماره دو – تناسب وزني قسمتهاي مختلف بدن ماهيان خاوياري بر حسب درصد
    جدول شماره يك – قسمتهاي مختلف بدن ماهيان خاوياري و كالاهاي
    حاصل ازآنها


    3- كيسه شنا
    اين اندام درزير ستون مهره ها و داخل حفره شكمي ماهي قراردارد. كيسه شنا شامل چندين لايه محافظ غشايي مي باشد كه غني از ژلاتين مي باشد. از هرتن ماهي خاوياري حدود 20-8 كيلوگرم سريشم خشك حاصل مي گردد كه از آن 85-50 درصد ژلاتين خشك قابل استخراج مي باشد.
    همچنين ماده Isinglass درصنعت براي شفاف كردن و سفت كردن ژلاتين و مايعات و برخي مصارف ديگر مورد قرارمي گيرد. اين ماده نيزاز كيسه شنا ماهيان خاوياري قابل استخراج است.

    4- تهيه چرم
    علاوه بر امكان تهيه چسب و ژلاتين از پوست ماهيان خاوياري تهيه چرم يكي از مناسب روشهاي فرآوري پوست مي باشد كه شامل مراحل زير مي باشد.
    1- جداسازي پوست از گوشت ،
    2- خيساندن ،
    3- كلسيم گيري
    4- آهك زني
    5- لش زدايي
    6- آهك زدائي
    7- آنزيم دهي
    8- چربي گيري
    9- اسيدي كردن دباغي معدني
    10- دباغي تكميلي وروغني كردن
    11- عمليات تكميلي چرم حاصله را مي توان در مصارف سراجي و صحافي و خياطي و مصارف صنايع دستي ونيمه صنعتي وكفش سازي استفاده نمود. چرم بدست آمده را ميتوان از نظر مقاومت و ظاهر طبيعي آن جزو چرمهاي بسيار مرغوب محسوب نمود.
    د- نتيجه
    با توجه به آنچه كه مختصراً توضيح داده شد به راحتي مي توان نتيجه گرفت كه از انواع آبزيان می توان به صورت بهينه تری استفاده نمود. درشرايط موجودكه دهها متخصص شيلاتي در رشته های مختلف از جمله ارزيابي ذخاير ، ژنتيك ، تكثير وپرورش و فرآورده هاي شيلاتي هم اكنون در قسمتهاي مختلف مشغول به كار مي باشند ولی عمده درآمد شيلات به صورت استعداد بالقوه در اين بحث بصورت نهفته باقي مانده است.
    همانگونه كه مي دانيد آمار و اعداد حاصله از يك بررسي و تحقيق زماني قابل بهره برداري خواهند بود كه توسط يك سيستم آماري مناسب و توسط فرد مطلع پردازش شده و تحليل گردند در همين راستا صيد و بهره برداري از آبزيان نيز همانند اطلاعات خامي مي باشند كه مي بايست توسط عمليات فرآوري پردازش شده وقابل استفاده گردند. آنچه كه مسلم است فرآيند فرآوري موجب ايجاد ارزش افزوده والايي خواهد گرديد كه بعضاً تا صد در صدمي باشد

    شهروز قاسمی
    کارشناس اداره کل صيد


    فهرست منابع
    1- فرآورده هاي ماهي، دانشگاه اوهايو، پروفسور Herbert W.ockerman ، سال 1994
    2- تجارت جهاني خاويار ، Helga Josupeit , FAO ، سال 1994 .
    3- صيد براي كسب طلاي سياه، دانشگاه ميامي آمريكا، dwins Iversen ، سال 1991.
    4- كارتنوئيدهاي حاصل از خاوياري، مركز بيولوژي عمومي دانشكده پزشكي لهستان ، B.CZECZUGA ، سال 1982 .
    5- تكنولوژي گوشت چرخ شده ماهي، مقاله فني شيلاتيFAO شماره 216، ج- گزانتهام، سال 1981.
    6- فرآورده هاي تخمير شده ماهي ، سازمانFAO ، اي – ام- ميكي وآر- هاردي و جي هوبس، سال 1971.
    7- كنسانتره ، پروتئين ماهي، ناشر دفتر طرح و برنامه شيلات، مترجم ، مهندس گلكاري ، سال 1370 .

    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 14:6  توسط بهنام  | 

    مدیریت

    مديريت كيفيت آب در استخرهاي پرورش ميگو

     

    مقدمه:
    مديريت وحفظ كيفيت آب در استخرهاي پرورش ميگو و همچنين مديريت غذا و غذادهي به طور گسترده اي به هم وابسته و داراي اثرات متقابل بوده و در توليد پايدار ميگوي پرورشي و در آمد زايي آن نقش اساسي ايفا مي نمايند.
    حفظ فاكتورهاي كيفي آب مزارع پرورش ميگودر دامنه مناسب و مورد قبول براي رشد مطلوب ميگوهاي در حال پرورش ضروري است و نبايستي ميزان آنها به حد مرگ آور برسند.
    برخي از پارامترهاي كيفي آب پرورش ميگو به همراه دامنه مطلوب آن كه در صنعت پرورشي داراي اهميت مي باشند به شرح جدول ذيل مي باشند.

    براي مشاهده جدول به پيوست مراجعه فرماييد.

    تعدادي از پارامترهاي كيفي آب به صورت روزانه و برخي از آنها نيزبايستي بر اساس ضرورت بصورت هفتگي و... مورد سنجش و اندازه گيري قرار گيرند.
    فاكتورهايي نظير پ هاش، اكسيژن محلول، شفافيت شاخص خوبي براي تعيين سلامت شكوفايي پلانكتوني در استخر پرورش ميگو مي باشند كه اندازه گيري و آناليز نوسانات آنها جهت مديريت عمليات تعويض آب ، كوددهي و مديريت غذا و غذادهي در استخرهاي پرورش كاربرد دارند.
    عواملي نظير پ هاش و اكسيژن محلول بايستي دو بار در روز( يكي صبح و ديگري در عصر )آنهم در قسمت ناحيه خروجي و نزديك كف استخر مورد سنجش قرار گرفته و همگام با آن نيزمي توان به بررسي و ثبت شفافيت ، دما و شوري استخر پرورش اقدام نمود . اندازه گيري روزانه اين عوامل اطلاعات مفيدي در خصوص كيفيت آب استخرهاي پرورش ميگو در اختيار مدير توليد قرار خواهد داد،لذا لازم است اندازه گيري اين عوامل در محل مزرعه صورت گرفته و حتي الامكان از انتقال نمونه هاي آب به آزمايشگاه براي بررسي اين عوامل خود داري شود .
    چنانچه مشكلي درآب استخرهاي پرورش ميگو بروز نمايد ضروري است فاكتورهاي شيمي اب نظير قليائيت، آمونياك كل و نيتريت مورد سنجش قرار گيرند.
    بسياري از پرورش دهندگان ميگو، پارامترهاي كيفي آب استخرهاي پرورش ميگو را مورد اندازه گيري قرار نمي دهند كه اين موضوع ، مي تواند در مديريت موثر استخرهاي پرورشي و همچنين كاهش ميزان توليد دخيل باشد فلذا بررسي و ثبت منظم پارامترهاي كمي( فيزيكي و شيميايي) وكيفي آب پرورش باعث مي شود كه چنانچه مشكلي در روند پرورش ايجاد شود در مراحل اوليه با در اختيار داشتن اطلاعات استخر پرورشي معضلات مورد تشخيص قرار گرفته و در مديريت بهينه توليد مورد استفاده قرار گيرد.
    اكسيژن محلول(DO)
    اكسيژن محلول به عنوان مهمترين پارامتر در آبزي پروري داراي اهميت بوده و سنجش ميزان آن در مديريت صحيح استخرهاي پرورشي نقش حياتي دارد بنابراين اندازه گيري و ثبت منظم آن مي توان ميزان تعويض آب ، كوددهي، غذادهي و هوادهي استخرهاي پرورشي را مديريت نمود.
    همان طوريكه ذكر شد ميزان اكسيژن محلول آب استخرهاي پرورش ميگو بايستي حداقل دو بار در روز يكي در زمان صبح و ديگري در عصر مورد سنجش قرار گرفته و چنانچه ميزان آن در زمان عصر درحد نرمال باشد اندازه گيري مجدد آن در شب ضروري نيست ، چنانچه اين ميزان از حد نرمال خارج شود بايستي در طول شب ( چندين مرتبه) به منظور آگاهي از ميزان افت و جلوگيري ازرسيدن مقدارآن به مرحله خطر(در صبح هنگام) مورد اندازه گيري دقيق قرار گيرد.
    در صورتي كه افت ميزان اكسيژن محلول در استخر اتفاق افتد براي افزايش ميزان اكسيژن و رفع بحران بايستي با انجام تعويض آب، هوادهي و كاهش و يا توقف غذادهي( در وعده هاي شب) اقدام اجرايي نمود.
    به منظور آگاهي و پيشگيري از افت اكسيژن محلول در استخرهاي پرورش ميگو لازم است در زمان عصر در دو زمان مختلف ميزان آن مورد ارزيابي قرار گيرد.
    به عنوان مثال اگر ميزان اكسيژن محلول در عصر( ساعت 18:00) در حدود 10 ميلي گرم در ليتر و 4 ساعت بعد از آن 10 شب( 22:00) ميزان آن 7.2 ميلي گرم در ليتر باشد ميزان آن در 6 صبح به مقدار 1.6 ميلي گرم در ليتر طبق نمودار شكل يك خواهد رسيد.

    شكل 1- مثالي براي ارزيابي نوسانات ميزان اكسيژن محلول دراستخر .

    براي مشاهده شكلها و جداول به پيوست مراجعه كنيد.
    كوددهي استخر:
    دو روش براي كوددهي استخرهاي پرورش ميگو معمول و مورد استفاده مي باشد.روش اول رقيق وحل كردن كود شيميايي با آب به نسبت يك به ده در مخازن پلاستيكي و سپس پخش يكنواخت آن در سرتاسر سطوح استخر و دومي قرار دادن كود در كيسه هاي رطوبت پذير و سپس استقرار آن در مكانهاي مختلف استخر به منظور حل شدن تدريجي آن در درون آب استخرمي باشد.
    بعد از آماده سازي استخرهاي پرورش ميگو ابتدا استخرها را تا عمق 80 سانتي متر آبگيري و سپس اقدام به انجام كوددهي به روش اول مي نمايند در زمان كودهي بايستي دريچه خروجي آب استخرها كاملا" بسته شده و بهتر است كودهي در اوايل صبح بعد از طلوع آفتاب انجام گيرد.قبل از ذخيره سازي بچه ميگو در استخرهاي پرورشي و به منظور ايجاد شكوفايي پلانكتوني كوددهي در اين استخرها در طي چند مرحله انجام مي پذيرد كه شامل ميزان پايه يا تشويقي، ميزان ثانويه ، ميزان سومي و ديگري ميزان حفظ و نگهداري شكوفايي پلانكتوني مي باشد كه براي اطلاع بيشتر از روند كوددهي در استخرهاي پرورش ميگو جدول ذيل كه براي سطح مفيد يك هكتار ( حجم (10.000 ) متر مكعب ) محاسبه شده است آورده شده است.

    مديريت توليد پلانكتوني استخرهاي پرورش ميگو:
    رشد وتوسعه شكوفايي زي شناوران گياهي در استخرهاي پرورش ميگو يك فاكتور بسيار مهم تلقي شده و مزاياي زيادي به شرح ذيل دارد.
    - زي شناوران گياهي به صورت مستقيم و غير مستقيم( از طريق زنجيره غذايي) به مصرف ميگو رسيده و باعث كاهش ميزان ضريب تبديل غذايي( FCR )و همچنين بهبود رشد ميگوهاي در حال پرورش مي شود.
    - شكوفايي پلانكتوني همراه با مواد معدني حاصله از تجزيه مواد آلي نقش مهمي در افزايش فتوسنتز در آب استخرهاي پرورش ميگو دارد.
    - افزايش شكوفايي پلانكتوني موجب كاهش و جلوگيري از نفوذ تشعشات خورشيد به قسمت هاي اعماق استخر(كف استخر) شده و از اين طريق رشد جلبكهاي رشته اي و كف زي كاهش يافته و همچنين اين عامل باعث كاهش استرس به ميگوهاي در حال پرورش مي شود.
    بنا براين ضروري است پارامترهاي كيفي آب استخرهاي پرورش به دقت مورد كنترل قرار گرفته تا از اين طريق بتوانيم درك و فهم بيشتري نسبت به توسعه و شكوفايي پلانكتوني داشته باشيم . علاوه بر آن وضعيت رشد و توسعه زي شناوران گياهي از نظر سرعت و يا كندي رشد،مرگ و مير آن، تراكم سلولي، نوع آن و ...... مورد ارزيابي قرار گيرد زيرا زي شناوران گياهي علاوه بر مزاياي مورد اشاره در تامين اكسيژن مورد نياز اكوسيستم استخرهاي پرورش نيز نقش حياتي دارند.

    فهرست انواع مشكلات كيفي آب استخرهاي پرورش ميگو ، علت و يا مسبب آن و راه حل هاي پيشنهادي براي رفع آنها:

    مشكللات:
    1- ميزان مواد جامد معلق در آب استخر پس از آبگيري بالا است:
    علت:
    نو ساز بودن استخر و سست بودن بافت خاك
    راه حل پيشنهادي:
    شستشوي استخرقبل از آبگيري و آهك پاشي براي كاهش مواد جامد معلق انجام گيرد.
    2- وجود جلبك هاي رشته اي در كف استخر پرورش:
    علت:
    شني بودن بافت استخر، كم بودن شيب استخر به طرف دايك هاوآبگيري زود هنگام استخرها و تاخير در معرفي و ذخيره سازي به موقع بچه ميگوها
    راه حل پيشنهادي:
    افزايش شيب استخر به طرف دايك ها در فصل كار بعدي، توسعه شكوفايي پلانكتوني بلافاصله پس از آبگيري، برداشت و جمع آوري جلبك هاي رشته اي و جلوگيري از رشد مجدد آنها ،افزايش كدورت آب از طريق افزايش تراكم زي شناوران گياهي
    3- وجود گل آلودگي در آب ورودي :
    علت:
    عدم انتخاب محل صحيح احداث استخرها
    راه حل پيشنهادي:
    نگهداري آب در استخرهاي ذخيره به مدت زمان لازم جهت رسوب مواد معلق، آبگيري استخرها در زمان مد، استفاده از مواد انعقادي براي كاهش و رسوب آن

    4- عدم شكوفايي پلانكتوني درآب استخر :
    علت:
    بالا بودن مواد جامد معلق درآب، پايين بودن قليا ئيت آب، كمبود مواد مغذي، كم بودن تراكم سلولي زي شناور گياهي، نفوذ پذيري زياد خاك استخر
    راه حل پيشنهادي:
    كدورت آب ورودي مورد بررسي قرار گيرد، اطمينان از كوددهي كافي و بهره گيري از آهك كربناته، شكوفايي آب در استخر ذخيره و سپس آبگيري آن، در صورت نياز كف و كناره هاي استخر پوشش دار شده و يا در فصل كار بعدي از خاك رس براي پوشش كف استخر استفاده شود

    5- بالا بودن پ هاش آب استخر:
    علت:
    آهك پاشي زياداستخر در فصول قبلي كار
    راه حل پيشنهادي:
    نگهداري آب در استخر ذخيره به مدت لازم و ممكن، افزايش تعويض آب استخر به ميزان لازم و كافي
    6- پ هاش آب استخر داراي نوسان بوده و حد بيشينه آن بالاست:
    علت:
    كوددهي غير اختصاصي، شكوفايي پلانكتوني شديد، قليائيت پايين
    راه حل پيشنهادي:
    تعويض آب، كاهش تراكم پلانكتوني، آهك پاشي با نوع آهك كشاورزي، عدم استفاده از آهك آبدار و سوخته
    7- افت پ هاش آب استخر و كاهش زياد آن:
    علت:
    ترشحات مواد اسيدي از كناره هاي استخر به ويژه پس از بارندگي،سقوط و يا مرگ و مير پلانكتوني
    راه حل پيشنهادي:
    آهك پاشي استخر با آهك كشاورزي و در صورت پايين بودن پ هاش كمتر از 7.5 بهره گيري از آهك هيدراته و همچنين آهك پاشي كناره هاي استخر، جمع آوري كف هاي موجود در كناره هاي استخر، راه اندازي هواده ها، كاهش غذادهي
    8- اكسيژن محلول در آب خيلي پايين است و يا افت نموده است:
    علت:
    مرگ و مير پلانكتوني، هواي ابري، غذادهي استخر بيش از ظرفيت بيولوژيكي آن،
    بعد از استعمال فرمالين و يا تفاله تخم چاي
    راه حل پيشنهادي:
    تعويض آب و سپس آهك پاشي، برداشت كف هاي استخر، راه اندازي مداوم هواده ها و افزايش هوادهي، كاهش غذادهي و عدم استفاده از غذاي تر

    9- كدورت آب افزايش يافته است:
    علت:
    بهم زدن كف استخر پس از تعويض آب، گل آلود بودن آب ورودي، فرسايش كف استخر توسط هواده ها، كم بودن عمق آب استخر
    راه حل پيشنهادي:
    خاموش كردن هواده ها براي رسوب مواد و يا بعد از تعويض آب، استفاده از مواد انعقادي براي كاهش كدورت، تغيير زاويه قرار گيري هواده ها، افزايش عمق آب
    10- تجمع مواد زايد در كف استخر:
    علت :
    وضعيت قرار گيري هواده ها و يا تعداد آنها مناسب نيست، غذادهي زياد استخر بيش از ظرفيت بيولوژيكي آن، بالا بودن كدورت آب ورودي، ناكافي بودن عمق آب استخرها براي جابجايي مواد و رسوبات توسط هواده ها،آماده سازي ضعيف استخر، مرگ و مير پلانكتوني، ناكافي بودن عمق آب استخر براي جابجايي مواد و رسوبات كف توسط هواده ها
    راه حل پيشنهادي:
    افزايش تعداد هواده ها و يا بهبود وضعيت قرار گيري آنها و يا تغيير نوع آن، نگهداري آب در استخر ذخيره و سپس آبگيري آن، بهبود روش غذادهي و نمونه گيري از استخر،افزايش تعويض آب

    The Contact Information for Mr. Benoit Hillion is as follows
    Email: bhillion@hotmail.com
    Interest: Shrimp farming, nutrition, feeding
    Country: France
    Address
    22, rue Georges Camenen
    City: St Philibert
    ZipCode: 56470
    Work Phone Number: + 33 6 19 55 88 52
    Mobile Phone: + 33 6 19 55 88 52
    Fax Number: + 33 2 97 30 0 1 69

    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 14:5  توسط بهنام  | 

    طراحی

    طراحي و ساخت نوع جديدي از انكباتور در تكثير مصنوعي ماهيان خاوياري

    مقدمه :
    يكي از مهمترين بخش هاي هر مركز تكثير بخش انكوباسيون مي باشد .
    واژه انكوباسيون به كل مراحل جنيني تخم هاي بارور شده تا تولد نوزاد ماهي اطلاق مي شود . در تكثير مصنوعي و در شرايط مراكز تكثير اين عمل در دستگاه هاي انكوباتور صورت گرفته و اصطلاح انكوباتور كليه كارهاي مديريتي از توليد نوزاد تا تحويل لارو به مرحله بعدي توليد ( كه در مراكز تكثير خاوياري بخش ونيرو مي باشد) را شامل مي شود .در واقع كنترل مراحل رشد و نمو جنيني و توليد لارو با كيفيت مطلوب موجب افزايش راندمان در مراحل بعدي رشد شده و توليد كمي و كيفي بچه ماهيان را تضمين مي نمايد .
    بديهي است در بحث تكثير مصنوعي ماهيان خاوياري اين بخش از جمله بخش هاي حياتي و مهم در مراكز تكثير مي باشد . تكثير انبوه ماهيان خاوياري در كشورمان با احداث مجتمع تكثير و پرورش ماهيان خاوياري سدسنگر ( مجتمع شهيد بهشتي ) از سال 1351 آغاز گشت . هر چند كه انجام عمل تكثير مصنوعي تاس ماهيان در روخانه سفيد رود در سال 1301 انجام شد . طراحي و ساخت اين مجتمع توسط كارشناسان روسي صورت گرفته و طبيعتا تمامي امكانات و تاسيسات مجتمع بر طبق مدل هاي روسي بوده است .
    در سه دهه پيش ، پيشرفته ترين دستگاه انكوباتور مورد استفاده در مراكز تكثير روسيه انكوباتور نوع ( يوش چنكو ) بوده و از همين نوع انكوباتور در مجتمع شهيد بهشتي استفاده شد . در سال هاي بعد از انقلاب شكوهمند اسلامي كه مراكز تكثير خاوياري گسترش يافت و تعداد آن از يك مركز به5 مركز رسيد ، مجددا از همين نوع انكوباتور كه به شكلي كاملا ماهرانه توسط تكنيسين هاي كشورمان از مدل روسي كپي برداري شده بودند استفاده شد .
    در طي اين مدت همراه با تحولات علمي و فني در تكثير و پرورش تاس ماهيان در كشورهاي صاحب نام ، انكوباتور هاي نوع يوشنكو از رده خارج و از انكوباتورهاي جديدتري استفاده مي شود .
    هم اكنون در تمامي مراكز تكثير حوزه شمالي درياي خزر در كشور روسيه انكوباتورهاي آسيوتر ( فدچنكو ) به كار مي رود .
    بنابراين واضح است كه بايستي اين تحول در مراكز تكثير خاوياري در كشورمان نيز صورت مي گرفت تلفات زياد و نياز به نيروي انساني بيشتر و مصرف آب زياد از معايب ، انكوباتورهاي قديمي است كه در جاي خود به آن خواهيم پرداخت بهمين جهت با توجه به تجربيات به دست آمده در اين مدت و لزوم استفاده از انكوباتورهاي نوع جديد دستگاه انكوباتور آذرخش توسط يكي از كاردان هاي مركز تكثير و پرورش شهيد مرجاني طراحي و ساخته شد .

    انكوباتور هاي نوع سس گرين كه قبلا براي انكوباسيون تخم تاس ماهيان به كار مي رفت ( هم اكنون اين انكوباتور در تكثير مصنوعي ماهي سفيد نيز كاربرد دارد


    اما قبل از هر گونه توضيحي در مورد مشخصات اين دستگاه ، در ابتدا لازم است خلاصه اي از انواع انكوباتور هاي مورد استفاده در تكثيرمصنوعي تاس ماهيان را خدمت خوانندگان محترم ارائه نموده وپس از آن به ذكر مزاياي انكوباتور نوع جديد بپردازيم .

    انواع انكوباتورهاي مورد استفاده در تكثير و پرورش ماهيان خاوياري

    انكوباسيون تخم تاس ماهيان ممكن است به يكي از دو روش صحرائي ( خارج از كارگاه ) و كارگاهي انجام شود .
    در روش اول كليه مراحل توليد لارو در آبگير محل تكثير انجام شده و لاروهاي حاصله در محيط رها مي شوند كه البته اين روش با تلفات زيادي رو به رو است ، در اين روش از انكباتورهاي نوع سس گرين وچالكيوف كه از كلاف چوبي و توري دار تشكيل شده است استفاده مي گردد.
    در اين انكوباتورها تا 25هزار قطعه تخم تاس ماهي و 40 هزار قطعه تخم ماهي ازون برون را قرارمي دهند .
    در حال حاضر از اين نوع انكوباتورها بدليل از بين رفتن تخم ها در اثر شكار ماهيان شكارچي و پرندگان و همچنين حساس بودن به شرايط كمي و كيفي آب رودخانه و درصد بقاي پائين لاروهاي حاصله استفاده نمي گردد .
    در شيلات نيز عمده ترين انكوباتورهايي كه در تكثير و پرورش ماهيان خاوياري بكار برده مي شود به شرح ذيل مي باشد

    1 – انكوباتور نوع يوشنكو
    اين انكوباتور از دو جعبه فلزي كه در داخل يكديگر قرار گرفته اند تشكيل شده است . ابعاد جعبه خارجي 73*65*27 سانتي متر است ، جعبه داخلي كه متحرك بوده داراي ابعاد 66*56*21 سانتي متر مي باشد . كف جعبه داخلي از توري فلزي با چشمه 6/0 – 7/0 ميليمتر تشكيل شده است . در فضاي بين دو جعبه يك صفحه زيگزاك مانند فلزي قرار گرفته و مكانيسم آن طوري است كه در هر دقيقه 3 بار حركت كرده و با عث دوران آب و بهم زدن تخم ها در داخل دستگاه مي شود . حركت صفحه به وسيله اهرمي صورت مي گيردكه با ريزش آب در داخل يك سطلك ايجاد مي گردد .
    معمولا در هر جعبه حدود 5/0 كيلوگرم تخم ريخته مي شود .آب مورد نياز براي هر دستگاه انكوباتور حدود 3/0 ليتر در ثانيه در زمان بيشترين نياز آبي مي باشد . ( نياز آب در مراحل مختلف رشد و نمو جنيني يعني از مرحله اول تا زمان خروج لارو تغيير مي كند .)

    نمايي از سالن انكوباتورهاي نوع يوش چنكو


    از معايب اصلي اين انكوباتور نحوه خروج لارو ها و تخم هاي مرده است كه بايستي توسط دست و ساچوك انجام گيرد و طبيعتا در هنگام خروج لاروها از تخم ، به نيروي كارگري زيادي براي جمع آوري لاروها نياز خواهد بود . از طرفي ديگر وارد آمدن ضربه به لاروها در اثر انتقال دستي موجب افزايش استرس و بالارفتن ميزان مرگ و مير در مراحل بعدي خواهد شد و با توجه به سر و صداي شديد ناشي از حركت دستگاه مذكور و اهرمهاي آن احتمالا تاثيرات سوء آلودگي صوتي نيز بر درصد تبديل تخم به لارو موثر خواهد بود . هرچند تا كنون در اين زمينه هيچ بررسي و تحقيقي صورت نگرفته است .
    2 – انكوباتور نوع آسيوتر ( فدچنكو )
    معايب دستگاه يوشنكوموجب شد كه روسها به فكر استفاده از دستگاه مدرن تري باشند تا دستكاري لاروها به حداقل ممكن برسد در نتيجه پس از 10 سال بررسي و تحقيقات دستگاه انكوباتور نوع آسيوتر ساخته شد و مورد استفاده قرار گرفت و هم اكنون كاملا دستگاه يوشنكو منسوخ شده و درهيچ يك از مراكز تكثير ماهيان خاوياري در روسيه استفاده نمي گردد . دستگاه انكباتور آسيوتر از دو رديف يا تراف تشكيل شده كه هر رديف از اين انكوباتور داراي 16 جعبه است كه ظرفيت هر يك از اين جعبه ها 5/1 تا 5/3 كيلوگرم تخم مي باشد . برخلاف دستگاه يوشنكو كه صفحه زيگزاك با حركت خود باعث بهم خوردن تخم ها و اكسيژن دهي به آن هامي شود . در اين انكوباتور خود جعبه ها در داخل لگن اصلي حركت كرده و بالا و پائين مي رود . اين حركت در اثر ريزش آب از ناودان به سلطك پائين انجام شده و بدين ترتيب تخم هاي مرده و قارچ گرفته با حركت جعبه ها بصورت شناور از جعبه خارج شده و وارد يك ناودان مي شوند.
    به همين علت در اين انكوباتور جمع آوري لاروها نيز بدون دخالت دست صورت گرفته و لاروها پس از خروج از جعبه ها وارد ناوداني شده و در انتها تمامي لاروها كه از انكوباتور ها خارج شده اند ، وارد يك حوضچه ( كه داراي جعبه هاي توري مي باشند ) مي شوند .

    نمايي ديگر از سالن انكوباسيون - انكوباتور نوع يوش چنكو


    دراين انكوباتور علاوه بر مزيت فوق مصرف آب بسيار كمتر از انكوباتور يوشنكو مي باشد به طوري كه ميزان آب مورد نياز به 05/0 ليتر در ثانيه به ازاي هر كيلوگرم تخم كاهش مي يابد . با توجه به ظرفيت بالاي انكوباتور كه حداقل 8 برابر انكوباتور يوشنكو است . مصرف كلي آب در هر دستگاه آب حدود 6/1 ليتر در ثانيه است و اين مزيت موجب شده كه در فضاي يكسان راندمان توليد افزايش يافته و ظرفيت انكوباسيون براي توليد لارو افزايش قابل ملاحظه اي يابد.

    3 - بشكه تغيير يافته ماهي قزل آلا
    اين بشكه شامل يك ظرف فايبر گلاس به ابعاد 51 سانتي متر ارتفاع و 2/20 سانتي متر قطر است . بشكه از طريق يك مجراي تعبيه شده در قسمت پائين از آبي كه اشعه ماوراء بنفش به آن تابانده شده استفاده مي كند . آب از طريق يك سلسله لوله هاي منگنه شده سوراخ دار كه در زير توري فلزي قرار دارد وارد بشكه مي شود و توري فلزي مذكور نگهدارنده ستوني از شن و سنگريزه مي باشد ، نقش سنگريزه ها اين است كه هنگام بالا آمدن درستون ، جريان آب را شكسته و آنرا به آرامي و يكنواخت پخش كنند و يك توري دوم هم در بالاي سنگريزه ها نصب شده كه به منزله محلي براي تخم هاي تاس ماهي است . علاوه بر دو توري فلزي فوق الذكر ، مخزن داراي يك توري سوم نيز هست كه مانند كلاهك روي آن قرار دارد . از اين طريق آب به طرف بالا جريان پيدا كرده و از راه لبه زيرين به شكاف تخليه مي ريزد.

    4 – شيشه هاي ويس تغيير يافته كپور ماهيان
    در كشور فرانسه و ايتاليا از شيشه هاي ويس براي اين منظور استفاده مي كنند ، البته در كشور ايتاليا شيشه هاي مذكور در يك جعبه فلزي قرار دارند و در بعضي مراكز در فرانسه نظير CEMAGREF از تراف هايي شبيه به تراف هاي مورد استفاده در انكوباسيون تخم هاي قزل آلا استفاده مي شود .

    5 – انكوباتور نوع مك دونالد
    اين نوع انكوباتور در مراكز تكثير و پرورش ماهيان خاوياري در كشورآمريكا مورد استفاده قرار مي گيرد . كه شامل يك پايه نگهدارنده زوك هاي تخم كشي ، يك مخزن فوقاني براي تامين آب كه با اشعه ماوراء بنفش ضدعفوني شده است و يك سيني جمع آوري آب است . زوك هاي استوانه اي شكل
    تخم كشي داراي ظرفيت 13 ليتر و از نوع ته گرد مي باشند كه بلندي هر يك50 سانتي متر و قطرشان 20 سانتي متر است جنس آن ها از پلاستيك اكريليك بوده تا امكان مشاهده تخم ها و نحوه جريان آب را فراهم سازد آب از مجراي ضدعفوني كننده اشعه ماوراء بنفش وارد مخزن بالائي مي شود .

    انكوباتور نوع آسيوتر


    مخزن مذكور داراي يك لوله عمودي خم شونده مخصوص است كه سطح آب را ثابت نگه داشته و از طرف ديگر يك فشار بالاسري را براي جريان يافتن آب درزوك هاي تخم كشي تامين مي نمايد . آب از راه لوله هاي توزيع كننده مجهز به شير كنترل وارد محوطه شده و سپس توسط يك لوله پي وي سي از طريق سر پوش وارد تك تك آن ها مي شود ، در داخل هر شيشه 8/0 – 4/0 كيلوگرم تخم ريخته مي شود. جريان آب مورد نياز در اين دستگاه بطور متوسط 2/0 ليتردر ثانيه به ازاي هر كيلوگرم تخم مي باشد ، با فن آوري كه توسط دوروشوف و موناكو(1983 ) ابداع شده رفع چسبندگي تخم ها در خود انكوباتور مك دونالد انجام مي شود .

    جمع بندي :
    بنا بر اين مشاهده مي گردد كه در هر كشور با توجه به شرايط محيطي ، ظرفيت توليد و حجم كاراز انكوباتور هاي متناسب با شرايط موجود بهره گرفته مي شود .
    هر چند كه تكثير و پرورش ماهيان خاوياري در كشورمان توسط كارشناسان روسي آغاز شد و طبعا سيستم هاي بكار رفته از روش هاي روسي اقتباس شده اند ، اما تجربيات چندين ساله در مراكز تكثير خاوياري كشورمان نشان داد كه سيستم روسي علي رغم مزاياي فراوان به دليل آن كه بر گرفته از از شرايط آب وهوايي روسيه بوده و و وجود آب فراوان زمين هاي وسيع در حاشيه رودخانه ولگا موجب شده بود تا اين سيستم پر خرج و از راندمان كمي برخوردار باشد و اين امر پرسنل دلسوز مراكز تكثير و بازسازي ذخاير كشورمان را به فكر اصلاح و بهبود روش هاي تكثير و تغيير سيستم طراحي شده وا داشت .انكوباتور آذرخش كه توسط تكنسين بخش تكثير مركز تكثير وباز سازي ذخاير شهيد مرجاني طراحي گرديده ، نمونه اي از اين تلاش ارزشمند در جهت ساخت انكوباتورهاي پر بازده و كم خرج مي باشد.
    اين دستگاه تلفيقي از سيستم ويس ( در كپورماهيان ) ، دستگاه انكوباتور آسيوتر ( در جمع آوري اتوماتيك لاروها ) بوده و علي رغم اينكه به هيچكدام از انكباتورهاي معمول در سيستم تكثير ماهيان خاوياري در كشورهاي جهان شباهت ندارد ولي از مزاياي همه آن ها برخوردار است .

    بشكه تغيير يافته ماهي قزل آلا


    انكوباتور آذرخش
    انكوباتور آذرخش متشكل از 6 ظرف بنام تراف و به ارتفاع 30 سانتي متر به دو شكل مدور و چهار گوش است كه داراي فعاليت بي صدا هنگام كار و خروج لارو سالم از ظروف مي باشد . اين دستگاه با استفاده از نظرات ارزنده متخصصان شيلاتي و تجارب 15 ساله عملي آقاي حسين ندري در ساخت انكوباتورهاي يوشچنكو و آستر مدل روسي در ايران ، در تابستان و پائيز 1383 طراحي و سپس در زمستان سال 1383 ساخته شد .
    انكوباتور آذرخش در فصل تكثير سالهاي 1384 ، 1385جهت مقايسه
    كارائي آن با انكوباتورهاي موجود به طور آزمايشي مورد بهره برداري قرار گرفت و مقايسه كارائي انكوباتورهاي آذرخش ويوشچنكو بر روي مولدين تاس ماهي ايراني با تاكيد بر ارزيابي پارامتر هاي درصد لقاح در مرحله بلاستولا و گاسترولا درصد تلفات مرحله انكوباسيون ، درصد تلفات لارو قبل و بعد از تغذيه فعال و بازماندگي نهايي آن به طريق علمي صورت گرفت . در اين بررسي ها برتري كارائي انكوباتور آذرخش به دستگاه هاي خارجي با توجه به فاكتورهاي فوق به اثبات رسيد .
    با مشخص شدن برتري دستگاه انكوباتور آذرخش نسبت به يوشچنكو به لحاظ تكوين دوران جنيني و توليد لاروهاي مناسب ، در اينجا لازم است برخي ديگر از محسنات اين دستگاه را نسبت به انكوباتور يوشچنكو و آسيوتر بر شماريم :
    1.طراحي و ساخت در داخل كشور و با هزينه بسيار محدود همراه با كارائي بهينه نسبت به انكباتورهاي موجود
    2.بي صدا بودن دستگاه انكوباتور آذرخش در هنگام فعاليت جهت ايجاد محيطي آرام و بدون آلودگي صوتي در مراحل انكوباسيون
    3.مصرف آب كمتر ، همراه با فراگيري و بهم خوردن مناسبتر تخم
    4.جمع آوري اتوماتيك لارو و جلوگيري از ضربه پذيري آن با جريان آب
    5.امكان كاهش استفاده از نيروي انساني جهت مراقبت هاي لازم در مدت انكوباسيون
    6.عدم ارتباط آب تراف ها ( ظروف انكوباتور ) بمنظور جلوگيري از سرايت آلودگي هاي باكتريائي و قارچي
    7.استفاده دو گانه دستگاه جهت انكوباسيون تخم ماهيان خاوياري و استخواني

    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 14:3  توسط بهنام  | 

    شیلات ایران

    راهکارهای شیلات ایران برای جلوگیری از انقراض نسل ماهیان خاویاری

    راهکارهای شیلات ایران برای جلوگیری از انقراض نسل ماهیان خاویاری

    مقدمه
    ماهیان خاویاری یکی از با ارزش ترین گونه های آبزیان بشمار می روند که از قدمت بسیار طولانی برخوردارند و به علت این سابقه تاریخی فسیل زنده نام گرفته اند در حال حاضر بیشتر از 27 گونه از انواع تاس ماهیان در دنیا وجود دارند که چند گونه از آنها از قبیل تاس ماهی ایرانی (Acipnser persics) ، تاس ماهی روسی (A.guldenstaedtii) ، شیب (A.undiventris) ، فیل ماهی (Huso huso) و ازون برون (A. stellatus) و استرلیاد (A. ruthenus) در دریای خزر و حوزه آبریز آن زندگی می کنند و بیشترین ذخایر ماهیان خاویاری را تشکیل می دهند .
    بیشترین خاویار تولیدی مربوط به سه گونه ازون برون ، تاس ماهی روسی ، تاس ماهی ایرانی است و تعداد خاویار تولیدی از گونه های فیل ماهی ، شیب کمتر از سه گونه دیگر می باشد . میزان صید و استحصال خاویار دریای خزر در دهه گذشته شدید ترین روند نزولی را نسبت به سنوات گذشته داشته است.
    در واقع صید ماهیان خاویاری از 25000 تن در دهه 1980 به 16000تن در سال 1998( یعنی 66 درصد کاهش ) کاهش یافته است و هم اکنون میزان صید ماهیان خاویاری در سواحل کشورمان 381 تن گوشت و 32 تن خاویار می باشد .
    علل کاهش ذخایر
    پژوهشگران و اندیشمندان دلایل مختلفی را برای کاهش ذخایر ماهیان خاویاری در دریای خزر عنوان می کنند که عمده ترین آن به صید غیر قانونی و بی رویه صیادان چهار کشور ساحلی ( روسیه ، آذربایجان ، قزاقستان و ترکمنستان ) در سالهای پس از فروپاشی اتحاد شوروی سابق نسبت داده می شود ، هر چند که فعالیت های روسیه و سابقه طولانی آن در زمینه علوم و فنون مربوط به تکثیر و پرورش ماهیان خاویاری بر کسی پوشیده نیست و اصولاً این کشور به عنوان بنیان گزار تکثیر انبوه ماهیان خاویاری و بازسازی ذخایر آن شناخته می شود ، اما به هر حال بنا به دلایل ذکر شده پس از فروپاشی نظام سوسیالیستی شوروی سابق و تقسیم آن به کشورهای متعدد از یک طرف فعالیت مرکز تکثیر و بازسازی ذخایر در شمال دریای خزر ( بخش روسی ) به دلیل مشکلات اقتصادی با رکود فوق العاده مواجه شده و از طرفی کنترل صید و تلاش کشورهای تازه استقلال یافته برای بهره برداری از دریای خزر و برداشت سهم خود و در واقع شروع صید در دریا ، ذخایر ماهیان خاویاری را با خطر جدی روبرو ساخت .


    مسئله عمده دیگر در کاهش ذخایر این ماهیان باارزش خصوصیات منحصر به فرد این ماهیان از لحاظ اکولوژیکی و فیزیولوژیکی می باشد . این ماهیان رودکوچ ( آنادرم ) می باشند ، بدین معنی که برای تکثیر طبیعی و تخم ریزی ناچاراً بایستی به رودخانه ها مهاجرت نموده در مناطق بالادست رودخانه اقدام به تخم ریزی نمایند بدیهی است که آلودگی های متعدد شهری ، کشاورزی و صنعتی ، احداث سد و پل در رودخانه ها ( که موجب مسدود شدن مسیر مهاجرت این ماهیان می شوند )، برداشت شن و ماسه و تخریب بستر ، برداشت آب در فصول کشاورزی ( بدلیل کاهش دبی آب رودخانه ) تأثیر بسیار مخربی بر تکثیر طبیعی این ماهیان خواهند د اشت .
    علاوه بر موارد مذكور، بالا بودن سن بلوغ جنسی این ماهیان (18-12 سال ) امکان بروز خطرات مختلف را تا زمان بهره برداری از ماهیان بالغ افزایش می دهد .

    راه کارهای شیلات ایران برای حفاظت از نسل ماهیان خاویاری
    سابقه تکثیر انبوه ماهیان خاویاری به منظور بازسازی ذخایر به بیشتر از سه دهه پیش باز می گردد . در سال 1350 با احداث مجتمع تکثیر و پرورش ماهی شهید بهشتی ( سد سنگر) در 25 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان رشت شیلات ایران فعالیت خود را بصورت رسمی در مورد بازسازی ذخایر ماهیان خاویاری آغاز نمود .
    ظرفیت اسمی مجتمع در آن زمان تولید 5/3 میلیون قطعه بچه ماهی خاویاری در سال بود . پس از انقلاب شکوه مند اسلامی روند توسعه مراکز تکثیر ماهیان خاویاری شتاب بیشتری یافت و با احداث مرکز تکثیر و بازسازی ذخایر شادروان دکتر یوسف پور ( سیاهکل)در 5 کیلومتری مجتمع شهید بهشتی وارد مرحله جدیدی شد . درادامه همین روند درسال 1368 مرکز تکثیر و پرورش ماهی شهید مرجانی در 45 کیلومتری شمال شرقی شهرستان گرگان احداث گردید .


    در سال 1373 مرکز تکثیر و بازسازی ذخایر شهید مرجانی ساری ( در استان مازندران ) که قبلاً به امر تکثیر ( تولید )کپور ماهیان اشتغال داشت با اصلاح ساختار و تغییرات انجام شده در تأسیسات آن برای تکثیر و تولید بچه ماهیان خاویاری آماده شده و وارد چرخه تولید گشت .
    در سال 1377 نیز مرکز تکثیر و بازسازی ذخائر خاویاری گرگان ( با سطح مفید 144 هکتار و سطح کل 300 هکتار) احداث شد و سر انجام در منطقه کیاشهر واقع در دهانه رودخانه سفید رود مرکز تکثیر و بازسازی ذخایر دیگری با مساحت مفید78 هکتار در حال احداث می باشد که حدود 80 درصد عملیات عمرانی آن به اتمام رسیده است .
    با این احتساب مساحت مفید وسطح زیر کشت مراکز تکثیر و بازسازی ذخایر ماهیان خاویاری حدود 500 هکتار خواهد بود .
    بر اساس بررسی های انجام گرفته در بخشهای اجرا و تحقیقات سقف تولید بچه ماهیان خاویاری در سقف برنامه پنج ساله چهارم 5/42 میلیون قطعه درنظر گرفته شده است .
    علاوه بر افزایش سطح زیر کشت که در دستور کار شیلات برای روند توسعه تولید ماهیان خاویاری قرار گرفته است . استفاده از روشهای نوین و تولید بیشتر در واحد سطح و نتیجتاً ارتقا راندمان تولید نیز به شدت نیز مدنظر قرار گرفته است .
    جراحی مولدین خاویاری ، روشهای تعیین جنسیت ، غنی سازی غذای زنده و استفاده از روشهای هوادهی و ... از جمله فعالیت های مثبت در این زمینه می باشد . اما به هر حال با وجود تمامی تمهیدات پیش بینی شده ، نیاز به ماده اولیه تولید یعنی مولدین مناسب وجود داشته و این مورد بایستی از طبیعت فراهم گردد در واقع بدون داشتن مولدین کافی و مناسب ، تکثیر مصنوعی و تولید بچه ماهی ، غیر ممکن خواهد بود .


    متأسفانه در سالهای اخیر بنا به دلیل صید بی رویه ، خلاء قانونی و عدم توانایی برخورد قاطع و قضایی با صیادان غیر مجاز ، امنیت رودخانه ها که به منزله رگهای حیاتی دریا بوده و از طرف پذیرش مولدین مهاجر در فصل تخم ریزی و از طرف دیگر بچه ماهیان تولید شده می باشند به شدت به خطر افتاده است .
    در این سالها اکثراً مراکز تکثیر برای تامین مولدین مناسب خود با مشکلات عدیده دست به گریبان بوده اند . به طور مثال آمار صید مولدین از تکثیر مصنوعی از 1621 قطعه در سال 1379 به977 قطعه کاهش یافته است .
    لازم به ذکر است که این آمار مربوط به صید مولدین از همه صیدگاههای نواحی پنج گانه شیلات در حوزه جنوبی دریای خزر می باشد . مسئله مهم این است که با توجه به رود کوچ بودن ماهیان خاویاری مولدین که به رودخانه ها در فصل تخم ریزی مهاجرت می نمایند از کیفیت بهتری نسبت به سایر مولدین صید شده در دریا برخوردارند زیرا این ماهیان در مراحل بالای رسیدگی جنسی بوده و برای تکثیر مصنوعی کاملاً آماده اند .
    این مطلب اهمیت صید مولدین را در رودخانه ها آشکار می سازد ، و بدیهی است برای این منظور ایجاد امنیت لازم برای دستیابی به مولدین مناسب در رودخانه ها بسیار حیاتی می باشد .
    اگر چنانچه نگاهی به آمار صید مولدین از از رودخانه سفید رود را ( که مهمترین رودخانه حوزه آبخیزی دریای خزر بوده و از لحاظ مهاجرت ماهیان خاویاری از جایگاه ویژه ای برخوردار است ) را بررسی نماییم متوجه به این فاجعه خواهیم شد . طی ده سال گذشته تعداد مولد صید شده در این رودخانه از 124 قطعه در سال 1374 به 23 قطعه در سال 1384 کاهش یافته و اکیپ های تکثیر و صید مولدین مراکز تکثیر و بازسازی ذخایر استان گیلان که در این رودخانه مستقر بودند بدلیل صید قاچاق و ناامنی شدیدی که توسط صیادان غیر مجاز ایجاد شده بود با وجود تحمل خطرات جانی نتوانستند مولدین مورد نیاز خود را تأمین نمایند.


    همانطور که قبلاً ذکر شد سازمان شیلات ایران در بحث بازسازی ذخایر تولید 5/42 میلیون قطعه بچه ماهی خاویاری را در افق برنامه پنج ساله چهارم (1388) را در دستور کار خود قرار داده است . برای دستیابی به این تولید علاوه بر افزایش سطح زیر کشت ، امکانات و تاسیسات مراکز تکثیر ، استفاده از فناوری روز دنیا ، مشارکت بخش خصوصی- تأمین مولدین از اهم لوازم مورد نیاز برای این تولید می باشد . برای این منظور بر اساس اطلاعات موجود و حدودا تعداد 6500 قطعه مولد از گونه های مختلف مورد نیاز می باشد و پر واضح است که با شرایط فعلی حاکم بر رودخانه ها ، دریا از لحاظ امنیت و صید غیر قانونی دستیابی به این تعداد مولد بسیار مشکل و حتی ناممکن بنظر می رسد .
    به همین جهت بر اساس پیشنهاد تمامی دانشمندان و دست اندر کاران امر تکثیر و پرورش ماهیان خاویاری در جهان ، شیلات ایران پرورش مصنوعی و مولد سازی ماهیان خاویاری را در دستور کار خود قرار داده است .بدین معنی که کلیه امور تکثیر ، پرورش و تولید مولد و پس از آن تولید لارو و بچه ماهی در مراکز تکثیر و یا مزارع پرورشی صورت می گیرد .
    و چنانچه به هر دلیل امکان صید مولدین مناسب از محیط طبیعی آنها وجود نداشته باشد ، علاوه بر تامین مولدین مورد نیاز برای تکثیر ، بچه ماهی ، لازم برای اهداف بازسازی ذخایر تأمین گشته و از طرفی با گسترش این صنعت در بخش خصوصی ، با تولید این گونه های با ارزش درمزارع پرورشی ، از فشار وارده به ذخایر طبیعی کاسته خواهد شد . بر همین اساس برنامه ریزی های لازم برای ارتقا فن آوری پرورشی ، تغذیه ، تعیین جنسیت و...... ماهیان خاویاری در شرایط مصنوعی انجام گرفته وتعدادی مزارع خاویاری خصوصی در استانهای شمالی ( استان گیلان 4 مزرعه ، استان مازندران دو مزرعه ، استان قم یک مزرعه ) در حال فعالیت می باشند .


    و از نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی درخواست می شود که حمایتهای قانونی و معنوی لازم را از این حرکت که باعث اشتغال و شکوفایی و رشد کشور خواهد گردید بعمل آورند .
    با این تفاصیل مشخص می گردد که با وجود تمامی تلاش سازمان شیلات ایران برای حفظ ذخایر ماهیان خاویاری و تداوم روند پرورش و صید مسئولانه و برداشت از دریای خزر ، بدلیل اینکه اصولاً فعالیت آبزی پروری بسیار تابع محیط طبیعی بوده و با بسیاری از عوامل و فاکتورهای مثبت و منفی دست به گریبان می باشد ، توسعه این صنعت منوط به همکاری و تعامل بسیاری از سازمانها ، وزارتخانه ها و مجامع دولتی و غیر دولتی می باشد .
    بطور مثال برای تأمین شرایط مورد نیاز در رودخانه ها برای مهاجرت مولدین و همچنین رها سازی بچه ماهیان تولید شده علاوه بر تأمین امنیت لازم که همکاری جوامع ساکن در حاشیه دریای خزر و رودخانه ها و نیروهای انتظامی و حراستی را می طلبد .
    تأمین دبی پایه آب از طرف وزارت نیرو ، رعایت استانداردههای زیست محیطی برای تخلیه زباله ها و پساب های صنعتی ، کشاورزی ، شهری از طرف شهرداری ها ، وزارت صنایع و کاهش میزان آلاینده های وارده به رودخانه ها بسیار ضروری بود ه و همکاری این نهادها را طلب می نماید . بهمین دلیل هر چند که سازمان شیلات ایران حراست و حفاظت و بازسازی ذخایر آبزیان را عهده دار می باشد ، اما این امر بدون ایجاد یک عزم ملی و باور در تمامی نهادهای اجرایی و قانون گذاری کشور میسر نيست .
    که امیدواریم با همدلی موجود در بین قوای سه گانه بالاخص نمایندگان خردمند مردم در مجلس شورای اسلامی بتوانیم به این مهم دست یابیم

    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 14:1  توسط بهنام  | 

    تاریخچه و بیولوژی

    تاریخچه و بیولوژی میگوی بزرگ آب شیرین

    تاریخچه و بیولوژی میگوی بزرگ آب شیرین

    این مقاله توسط Louisr .D' Abramoand Martin.W.Brunson از دانشگاه ایالتی می سی سی پی نوشته شده و انتشارات SRAC آن را منتشر نموده است

    تولید تجاری میگوی مالزیایی ماکروبراکیوم روز نبرگی (Macrobrachium rosenbergii ) با انجام فعالیتهای تحقیقاتی مداوم و با اقدامات تجاری در ایالت متحده امریکا صورت گرفته است.
    اگر چه گونه های دیگری از جنس ماکروبراکیوم در نواحی جنوبی آمریکا به صورت بومی وجود دارند ولی این گونه ها به واسطه ی استعداد کم در رسیدن به سایز مناسب و مطلوب و در نتیجه عدم بازارپسندی آن ، به عنوان طعمه برای اهداف صید مورد استفاده قرار می گیرند .
    فن آوری تولید پایه ای میگوی ماکروبراکیوم روزنبرگی از اواخر دهه 1950 میلادی در مالزی توسعه و گسترش یافت و در طی سه دهه اخیر نیز کشورهایی نظیر امریکا (هاوایی) و فلسطین اشغالی به این امرمبادرت ورزیده اند.
    در طول دهه 1970 و اوایل دهه 1980 میلادی ، ایالتهای کارولینای جنوبی ، فلوریدا ، تگزاس ، لویی زیانا هدایت و راهبری پروژه های تحقیقاتی و فن آوری تولید پایه ای این گونه به همراه اقدامات بازاریابی ، عمل آوری و فر آیند تولید بچه میگو در مراکز تکثیر را بر عهده داشته اند.
    در سال 1984 میلادی دانشگاه ایالتی می سی سی پی ،برنامه تحقیقاتی گسترده ای را برای توسعه وهمچنین ارزیابی فر آیند عملیات مدیریتی در تولید این گونه را آغاز نمود که نتایج آن منجر به برقراری فن آوری تولید تجاری در آن کشور شد.
    قبل از سال 1989 میلادی این تفکر حاکم بوده است که پرورش میگوی ماکروبراکیوم روزنبرگی از نظر بیو لوژیکی در نواحی جنوب آمریکاقابل دستیابی و امکان پذیر ولی از نظر اقتصادی عملی و اجرایی نیست ولی با تلاشهای انجام شده در طی 6 سال گذشته و با اجرای عملیات مدیریتی نوین و طراحی پروژه های تحقیقاتی و کاربردی و متدهای ارزیابی پرورش، پتانسیل اقتصادی پرورش تجاری این گونه در نواحی جنوبی آمریکا به اثبات رسیده است.

    شکل 1


    میگوی بزرگ آب شیرین همانند سایر گونه های سخت پوستان دارای اسکلت خارجی سخت می باشد و با انجام پوست اندازی منظم و متناوب موجبات رشد این موجود فراهم می شود.
    زاد و ولد (Breeding)
    رسیدگی و آمادگی جنسی میگوی ماده ماکروبراکیوم روزنبرگی قبل از اتمام شش ماهگی حاصل شده و عملیات جفت گیری در شرایطی که میگوی نر دارای پوسته ی سخت و میگوی ماده دارای پوسته ای نرم می باشد صورت می گیرد.در اثر فرآیند جفت گیری اسپرم توسط میگوی نر به داخل توده ی ژلاتینی که در قسمت تحتانی بدن میگوی ماده و در بین چهارمین جفت پاهای حرکتی وجود دارد منتقل و ذخیره سازی می شود.
    چند ساعت پس از جفت گیری و ذخیره سازی اسپرم ، میگوی ماده اقدام به رها سازی تخمکها از تخمدان از طریق سوراخ تناسلی که در قاعده پایه پای سوم حرکتی وجود دارد نموده و تخمکها در اثر عبور از توده ژلاتینی لقاح و سپس در سطح شکمی و در بین پا های شنا (Brood chamber) حفظ و نگهداری شده و مراحل انکوباسیون خود را در این مکان طی نموده و در اثر حرکات پاهای شنای میگوی ماده کار اکسیژن دهی (هوادهی) و تمیز نمودن تخمها که تا زمان تفریخ در محفظه برود نگهداری می شوند انجام می پذیرد.
    تعداد تخم حاصله از هر قطعه میگوی مولد، به اندازه و سایز آن وابسته بوده و ارتباط مستقیم با وزن آن دارد . یک میگوی مولد می تواند در صورت مساعد بودن شرایط دمایی چندین بار در طی سال تخم ریزی نماید.
    مدت زمان انکوباسیون تخمها در دمای82 درجه فارنهایت (27.7- 28 درجه سانتی گراد ) در حدود 20-21 روز می باشد.تخمهای حاصله از میگوی مادر که در محفظه شکمی نگهداری می شوند در ابتدا دارای رنگ زرد روشن تا نارنجی و سپس بتدریج تغییر رنگ داده و به رنگ قهوه ای و در نهایت 2 الی 3 روز قبل از تفریخ به رنگ خاکستری تبدیل می شوند. تخمها پس از تفریخ وارد مرحله لاروی میگوی آب شیرین می شوند.


    لارو(Larvae):
    پس از تفریخ تخم ، لاروها خارج شده و در درون آب رها می شوند . لاروهای میگوی آب شیرین بصورت وارونه در درون آب و با حرکات جهشی از ناحیه دم شنا می نمایند.
    لاروهای تازه خارج شده از تخم نمی توانند بیش از 48 ساعت در درون آب شیرین مقاومت و یا زنده بمانند بنابراین لازم است آب مورد نیاز برای پرورش آنها از نوع لب شور و دارای شوری بین 9 تا 19 قسمت در هزار باشد.
    وضعیت تغذیه در لاروها با افزایش سن آنها فعالتر شده و ضروری است غذا به طورمرتب و منظم در محیط پرورش در اختیار آنها قرار گیرد.غذاهای مورد استفاده در مراحل لاروی شامل زی شناوران جانوری ریز ، کرمها ، مراحل لاروی بی مهرگان آبزی و ... می باشند.
    میگوی بزرگ آب شیرین دارای 11 مرحله لاروی می باشد که پس از هر بار پوست اندازی یک مرحله جدید لاروی تظاهر می نماید.
    پس ازآخرین پوست اندازی ، دگردیسی مراحل لاروی کامل شده و به پست لارو میگوی آب شیرین تبدیل می شوند.
    طول دوره لاروی میگوی آب شیرین با توجه به کیفیت و کمیت غذا ، دمای آب پرورش و تغییرات پارامترهای کیفی آب از 15 تا 40 روز به طول می انجامد ، بهترین دمای رشد مراحل لاروی و پست لاروی این موجود از 28 تا 31 درجه سانتی گراد می باشد.
    پست لارو (Post Larvae):
    پس از سپری شدن مراحل لاروی ، لارومیگوی آب شیرین به پست لارو تبدیل می شود.
    پست لارو میگوی آب شیرین از نظر ظاهری شبیه میگوی بالغ آب شیرین است با این تفاوت که اندازه آن کوچکتر و ریزتر می باشد . طول بدن پست لارو در حدود 7 تا 10 میلی متر و وزن آن نیز 6 تا 9 میلی گرم می باشد.


    پست لاروها در طی مراحل اولیه زندگی خود به صورت معلق در ستون آب شنا نموده و به تدریج و با افزایش سن آن ها رفتار کف زی از خود نشان می دهند. پست لاروها در هنگام شنا به صورت مستقیم شنا کرده و سطح پشتی آن ها همانند میگوی بالغ در بالاترین سطح قرار می گیرد.پست لاروهای میگوی آب شیرین قدرت تحمل محدوده وسیعی از شوری را داشته و به تدریج و با افزایش سن به آبهای شیرین مهاجرت می نمایند.
    غذای مورد استفاده مراحل پست لاروی میگوی آب شیرین شامل لارو حشرات ، ناپلئوس آرتمیا و غذای گیاهی است بنابراین رژیم غذایی آنها از لارو و بالغ حشرات ، جلبک ها ، نرمتنان ، کرمها و ماهی و ... می باشد.
    تحت شرایط تراکم بالا و کمبود مواد غذایی پست لاروها رفتار هم جنس خواری از خود بروز می دهند بنابراین لازم است در طول دوره پرورش پست لارو به این نکات توجه ویژه ای شود.
    رنگ بدن پست لاروها در ابتدا از حالت نیمه شفاف به حالت صورتی ونا رنجی در ناحیه سر تغییر پیدا می کند و پس از تبدیل شدن آنها به مرحله جوانی رنگ بدن آنها متمایل به آبی و در بلوغ به رنگ قهوه ای متمایل می شوند.بچه میگوهای ماکروبراکیوم روزنبرگی می توانند در مراحل پست لاروی ، جوانی و بلوغ در آب شیرین نگهداری ، ذخیره سازی و زیست نمایند.
    میگوی بالغ (Adult)
    میگوهای جوان و مسن و بالغ ماکروبراکیوم روزنبرگی با رنگ آبی متمایل به سبز قابل تشخیص بوده هر چند برخی مواقع ممکن است آنها را به رنگ قهوه ای نیز مشاهده شوند. رنگ بدن میگوها نتیجه نوع و کیفیت مواد غذایی می باشد که میگوها از جیره غذایی دریافت می کنند .
    میگوی نر بالغ از نظر اندازه از میگوهای ماده بزرگتر و از این طریق تشخیص جنسیت نر از ماده به راحتی امکان پذیر می شود . علاوه بر آن دومین پای حرکتی یا قدم زن میگوی نر و انبرک آن و همچنین سر میگوی نر بزرگتر از میگوی جنس ماده می باشد (شکل 1)



    در پایه پنجم پاهای حرکتی میگوی نر ، به طرف داخل زایدهایی به شکل حباب های شفاف تحت عنوان ترمینال آمپول وجود دارد که محل خروج اسپرم از آنجا می باشد. پاهای حرکتی میگوی نر به شکل یک خط موازی و نزدیک به هم و با کمی فضای خالی و باز بین آنها قرار گرفته اند که می تواند در شناسایی میگوی جنس نر از ماده که دارای یک شکاف و یا بریدگی عریض در جفت پای آخر حرکتی می باشد کمک نماید . علاوه به آن در قاعده پای سوم حرکتی میگوی ماده سوراخ تناسلی باز می شود .
    بر اساس خصوصیات ظاهری و خارجی سه نوع میگوی نر قابل شناسایی می باشد :
    1- میگوی نر بازو آبی : این نوع از میگوهای نر را می توان با بازوی بلند و انبرک های آبی و خاردار مشاهده کرد.
    2- میگوی نر با بازوی نارنجی کم رنگ :
    3- میگوی نر با بازوی نارنجی پر رنگ :
    میگوهای نر با بازوی نارنجی کم رنگ و با وزن کمتر از 10 گرم دارای رشد کند ولی قدرت رسیدگی جنسی و تولید مثل بالاتری نسبت به دیگر همنوعان خود می باشند. میگوهای نر بازو آبی و برخی از نرهای بازونارنجی کم رنگ دارای تولید مثل فعال و در جفت گیری موفق می باشند و همچنین در قلمرو طلبی از سایر میگوها برتری دارند.علاوه بر آن میگوهای نر بازو آبی از میگوهای ماده ای که در حال پوست اندازی می باشند و آسیب پذیر شده اند محافظت می کنند .
    میگوهای نر بازو آبی با افزایش سن در برخی از مواقع یک دوره طولانی را بدون پوست اندازی سپری می کنند و در نهایت پوست اندازی ، تلف و یا اینکه به حالت رشد بر گشته و حالت قبلی خود را که از قدرت تولید مثلی بالایی برخوردار بودند بر می گردند.

    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 13:59  توسط بهنام  | 

    ارزش غذایی ماهی

    ارزش غدايي ماهي

    ماهی

    ماهي ماده غذايي مفيدي است كه در مناطق شمالي و جنوبي كشورمان يعني مناطقي كه در كنار دريا واقع شده‌اند، جزو مواد اصلي و اساسي برنامه غذايي مردم اين مناطق محسوب مي‌شود.


    ماهي داراي ارزش تغذيه اي بسيار بالايي است و اكثر مواد مغذي مفيد و ضروري براي انسان را به تنهايي داراست. ولي ويژگي مخصوص ماهي كه آن را بين ساير مواد غذايي حائز اهميت خاص ساخته است، نوع چربي موجود در آن است.

    ماهي و محصولات دريايي با وجود آن كه جزو مواد غذايي حيواني هستند، ولي از نظر تركيب چربي با ساير مواد حيواني متفاوت‌اند. چربي موجود در مواد غذايي حيواني به طور عمده حاوي تركيباتي به نام اسيدهاي چرب اشباع شده هستند كه اين تركيبات موجب بالا بردن كلسترول و ساير چربي‌هاي نامطلوب خون مي‌شوند.

    بنابراين افراط در مصرف چربي‌هاي حيواني، سلامت قلب و عروق را به خطر انداخته و در نهايت منجر به سكته‌هاي قلبي و مغزي مي‌شود. ولي ماهي و آبزيان با وجود آن كه از دسته مواد غذايي حيواني هستند با اين حال نوع چربي موجود در آنها مشابه مواد گياهي است و از اسيدهاي چرب اشباع نشده به نام امگا 3 در آبزيان وجود دارد كه اثرات بسيار مهمي‌در سلامت انسان به عهده دارد و در پيش‌گيري از بسياري از بيماريها و كنترل و كمك به بهبود اختلالات و عوارض مختلف نقش مهم و سازنده‌اي به عهده دارد.

    جالب است بدانيم كه چربي موجود در بافت‌هاي ماهي و آبزيان تنها موجب افزايش كلسترول و ساير چربي‌هاي نامطلوب خون و عوارض قلبي و عروق كمك مؤثري نيز مي‌كند. ماهي از منابع بسيار خوب پروتئين محسوب مي‌شود. پروتئين موجود در ماهي از نظر كميت و كيفيت قابل توجه است، بدين معني كه پروتئين موجود در ماهي به شكلي است كه به آساني در دستگاه گوارش هضم و جذب مي‌شود و به طور تقريبا كامل در بدن به مصرف مي‌رسد.

    ماهي يكي از منابع خوب آهن است و آهن در خونسازي و همچنين در حفظ مقاومت بدن در برابر ميكروب‌ها نقش مهمي‌به عهده دارد. آهن موجود در ماهي به گونه‌اي است كه جذب آن در دستگاه گوارش آسان بوده و به خوبي در بدن به مصرف مي‌رسد. علاوه بر آن آهن موجود در ماهي، جذب آهن منابع گياهي را هم افزايش مي‌دهد بنابراين نقش مهمي‌در پيشگيري از كم خوني ناشي (لينك)از فقر آهن به عهده دارد.

    ماهي حاوي مقدار قابل توجهي ويتامين‌هاي گروه "B" در تنظيم فعاليت سلول هاي عصبي و در نتيجه در سلامت سيستم عصبي و نيز در سلامت پوست تاثير دارند. همچنين بعضي از انواع ويتامين‌هاي گروه "B"در خون سازي نيز مؤثرند. بنابراين با مصرف ماهي مي‌توانيم به سلامت اعصاب، شادابي، طراوت پوست و پيشگيري از كم خوني كمك كنيم .

    ماده مغذي ديگري كه در ماهي به مقدار كافي وجود دارد روي(لينك) مي‌باشد. روي يك ماده مغذي است كه در رشد كودكان و نوجوانان و نيز در بلوغ جنسي نوجوانان تاثير مهمي‌دارد. كمبود اين ماده مغذي در دوران رشد موجب كوتاهي قد و در صورت كمبود شديد باعث كوتولگي مي‌شود. همچنين در دوران بلوغ منجر به تاخير در بلوغ جنسي مي‌شود. ماهي اين ماده غذايي مفيد با دارا بودن روي به ميزان كافي مي‌تواند به رشد و تنظيم بلوغ جنسي كمك كند.

    ماهي از منابع غني فلوئور در سلامت و استحكام دندان‌ها و در پيشگيري و پوسيدگي دندان تاثير مهمي‌دارد. پس با مصرف ماهي مي‌توانيم به سلامت و استحكام دندان‌هاي خود كمك كنيم فلوئور همچنين در پيشگيري از استئوپروز يا پوكي استخوان(لينك) مؤثر است.

    ماهي دريا از بهترين منابع يد به حساب مي‌آيد. يد يكي از مواد مغذي است كه تاثير مهمي‌در سلامت انسان دارد. يد در رشد اثرات قابل توجهي دارد و كمبود آن موجب اختلال در رشد و كوتاهي قد مي‌شود. بنابراين مصرف ماهي به مقدار كافي در دوران رشد ضروري است. يد همچنين در تكامل سيستم عصبي نقش مهمي‌دارد و چنانچه خانم‌ها در دوران بارداري مبتلا به كمبود شديد يد باشند، كودكانشان علاوه بر اختلال در رشد جسمي‌دچار عقب افتادگي ذهني نيز مي‌شوند و اين مشكل تا آخر عمر گريبان‌گير آنان خواهد شد. همچنين كمبود يد در شير مادر مي‌تواند منجر به اختلال در رشد جسمي‌ و ذهني كودك شيرخوار بشود.
     

    مصرف ماهي "2" تا"3" بار در هفته در برنامه غذايي مادران باردار و شيرده مي‌تواند اثرات مثبتي در رشد جسمي‌و ذهني جنين و نوزاد داشته باشد. نقش ديگري كه يد در سلامت انسان به عهده دارد تاثير آن در متابوليسم مواد انرژي‌زا است. كمبود يد موجب كاهش متابوليسم مواد انرژي‌زا در بدن

    شده و در نتيجه منجر به افزايش وزن و چاقي مي‌شود. يد در توليد مثل نيز مؤثر است و افراد مبتلا به گواتر ناشي از كمبود يد دچار اختلال در توليد مثل خواهند شد. مصرف ماهي و آبزيان مي‌تواند نياز انسان را به يد تامين كرده و از بروز عوارض ناشي از كمبود يد پيش‌گيري كند.

    ماهي از منابع خوب فسفر محسوب مي‌شود. فسفر ماده اي است كه همراه كلسيم در سلامت و استحكام استخوان ها تاثير مهمي‌دارد. ماهي‌هايي كه با استخوان مصرف مي‌شوند مانند ماهي كيلكا و ساردين علاوه بر خواصي كه براي انواع ماهي‌ها ذكر شد حاوي مقدار قابل توجهي كلسيم نيز مي‌باشند. بنابراين در رشد، استحكام و سلامت استخوان‌ها و دندان‌ها مؤثرند.

    ماهي و آبزيان با داشتن خواص تغذيه‌اي بسيار خوب مي‌توانند قسمت اعظم نيازمندي‌هاي تغذيه‌اي ما را تامين كنند. علاوه بر آن به علت داشتن تركيبات خاصي كه در چربي بدن آنها وجود دارد در پيشگيري از بسياري امراض و كنترل و درمان بيماري‌هاي مختلف نقش مهمي‌به عهده دارند.

    ساردين ، ماهي هاي چرب آبهاي عميق:

    فوايد آن شامل تامين اسيدهاي چرب ضروري است که براي تکامل سيستم عصبي و سلامت مغز و اعصاب لازم است و براي زنان حامله و شيرده بسيار توصيه مي شود و تاثير آن در درمان افسردگي به اثبات رسيده و همچنين حاوي اسيدهاي چرب امگا 3 است.

    آيا ماهي منبع خوبي براي چربي هاي امگا-3 است؟

     ماهي ها، بخصوص ماهي هاي آبهاي سرد، ماهي هاي چربي دار (با چربي زياد) نظير سالمون، ساردين، ماهي تن و ماهي قزل آلا بدن انسان را در مقابل بيماري هاي قلبي محافظت مي نمايد. اسيدهاي چرب ضروري موجب جلوگيري از لخته شدن و چسبيدن پلاكتهاي خوني (بفرم پلاكهاي غني از كلسترول) به سطح داخلي عروق ميگردند.

    اكثر حملات قلبي به علت ايجاد لخته هاي خوني در سرخرگها و سياهرگها - و جلوگيري از جريان مناسب خون در رگها-  صورت مي پذيرد. اسيدهاي چرب امگا-3 همچنين مي توانند در كاهش التهاب در بيماريهايي نظير آرتريت روماتوئيد نقش داشته باشند.

     

    بدن تمام ماهي هاي آبهاي عميق حاوي چربي هاي امگا-3 ميباشد. بدن ميگو، خرچنگ دريايي و صدف خوراكي نيزبه اندازه ماهي آبهاي آزاد حاوي اسيدهاي چرب امگا-3 ميباشد. ماهي هاي غير پرورشي اسيد چرب امگا-3 خود را بواسطه خوردن جلبكها و پلانكتونها و ماهي هاي

    ديگر بدست مي‌آورند. اگر رژيم غذايي ماهي هاي پرورشي حاوي اسيدهاي چرب امگا-3 نباشد رشد اين ماهي ها متوقف ميشود به همين علت پرورش دهندگان ماهي اين ماده مغذي را به غذاهاي ماهي مي افزايند. از اين رو ميتوان گفت كه  ماهي هاي پرورشي و دريايي از لحاظ مقدار اسيد هاي چرب امگا-3 تفاوتي با هم ندارند.

    بجز گربه ماهي هاي پرورشي براي بدست آوردن چربي هاي امگا-3 حتما مجبور نيستيد ماهي بخوريد. شما ميتواند اين ماده مغذي را با خوردن مواد غذايي نظير غلات و حبوبات كامل مانند دانه هاي سويا(روغن گيري نشده) و دانه ها و مغزها بدست آوريد. دانه هاي بذر كتان غني ترين منبع غذايي اين ماده هاي مغذي هستند. جيوه حاصل از آلودگي هوا ، بواسطه باران وارد رودخانه ها و اقيانوس ها شده و بوسيله باكتريها به متيل جيوه تبديل ميشود و ماهي ها بواسطه خوردن جلبكها و پلانكتونها اين ماده غذايي را دريافت مي نمايند. تقريبا بدن تمام ماهي ها حاوي متيل جيوه يا Methyl Mercury ميباشد كه اين ماده شيميايي ميتواند منجر به بروز آسيب هاي عصبي بخصوص در كودكان گردد. ماهي هاي بزرگتر حاوي مقادير بيشتري از اين ماده شيميايي مي باشند.

    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 13:53  توسط بهنام  | 

    ناهنجاری

    ناهنجاریهای فک و دهان در ماهیان قزل الای رنگین کمان پرورشی

    َ
     

    ناهنجاریهای مادرزادی (Congenital malformations) در ماهیان وحشی، پرورشی و همچنین اعضاء سایر گروهای مهره دار رخ می دهد. شیوع این ناهنجاریها در یک جمعیت معمولا کم بوده، و ماهیانی که به شدت مبتلا باشند معمولا در ابتدای زندگی تلف می شوند.
    ناهنجاریها ممکن است نتیجه سایر مشکلات و بیماریها باشد که اساسا ریشه ژنتیکی دارند یا اینکه ممکن است نتیجه یک یا چند عامل محیطی از جمله سطوح پایین اکسیژن محلول، عدم تعادل غذایی، سوء مدیریت، اسیدی بودن اب، صدمات محیطی، فلزات سنگین و عوامل عفونی یا مواد شیمیایی تراتوژنیک (Teratogenic) مانند سم مالاشیت گرین (Malachite green) یا ارگانوفسفات ها (Organophosphates) و سایر شرایط تنش زا باشد.با این حال تاثیر بسیاری از این عوامل محیطی هنوز به اثبات نرسیده است.

    شکل 1- تغییر شکل فکین در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش



    ممکن است واکنشها و تاثیرات متقابل بین این عوامل پایه ای موجب این ناهنجاریها شود به گونه ای که این پیچیدگی باعث می شود علت دقیق بسیاری از این ناهنجاریها را نتوان به یک عامل خاص نسبت داد.
    بنابر این در هاله ای از ابهام باقی می ماند.


    ناهنجاریهای فک و دهان عموما باعث تغییر استخوانهای کاسه چشم شده که این تغییرات باعث عیوب چشم (Ophthalmic defects) وایجاد اگزوفتالمی (بیرون زدگی کره چشم) یا کوچکی چشم خواهد شد.

    ماهیانی که دارای چنین وضعیتی هستند به صورت طبیعی تغذیه می کنند اما با مقایسه با سایر ماهیان از رشد کمتری برخودار می باشند، لذا ارزش بازاری کمتری دارند.

    شکل 2- تغییر شکل فکین در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش




    ناهنجاریهای شدید در معاینه ظاهری قابل مشاهده است.
    ناهنجاریهای ذیل در سال 1379 در استانهای مختلف کشور مشاهده شد.


    1- تغییر شکل فکین Jaw deformity
    تغییر شکل فکین در مرکز تکثیر و پرورش استان های لرستان، چهارمحال و بختیاری، اذربایجان غربی و فارس مشاهده شد
    (شکل 2 و1) که احتمالا عوامل وراثتی عامل مولد این گونه تغییرات می باشد.این ناهنجاری ها در ماهیان مولد به شکل شدید دیده می شوند.
    تشخیص این عارضه بر اساس مشاهدات بالینی می باشد.

    شکل 3- دهان دوتایی یا مضاعف در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش




    2- دهان دوتایی یا مضاعف Double – mouth Deformity
    دهان دوتایی یا مضاعف در 80 درصد ماهیان یکی از مزارع پرورشی استان لرستان که تخم چشم زده از مرکز تکثیر واقع در استان اذربایجان غربی وارد کرده بود مشاهده شد (شکل 3 و 4 )
    حالت مشاهده شده احتمالا شامل جابه جا شدن (تغیر مکان) انتهای پائینی قوس لامی به سمت پائین و عقب به داخل شکافی در کف دهان می باشد. شکاف در کف دهان ممکن است به عنوان دهان داخلی عمل کند یا به صورت یک زائده باقی بماند.
    ماهیان مشاهده شده در شرایط مناسبی بودند.

    3- کوتاهی فک یا براکیگناتیا Brachygnathia
    اینگونه ناهنجاریها به شکل نادر در مراکز پرورشی استانهای لرستان و فارس دیده شد.

    شکل4- دهان دوتایی یا مضاعف در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش


    کوتاه شدن ارواره زیرین (Foreshortened maxillara) یا استخوان پیشانی (Frontal) باعث کوتاهی فک خواهد شد.(شکل 5)
    تشخیص بر اساس مشاهدات بالینی می باشد.

    به دلیل کامل نبودن سیستم ایمنی لاروها همچنین به لحاظ اهمیت شکل فیزیکی غذا و مانده گاری عناصر مغذی در داخل خوراک در مراحل پخت، لازم است خوراک لاروها از کارخانجات مخصوص ابزیان تهیه شود.
    این مراقبت ها در مراحل لاروی باعث افزایش ایمنی و مقاومت در برابر ضایعات ایجاد شده از اینگونه تغییرات خواهد شد.
    به نظر می رسد اکثر بد شکلی های مشاهده شده مربوط به نواقص ژنتیکی مولدین باشد.
    لذا برای پیشگیری از خسارت های غیر قابل جبران لازم است مولدین مراکز تکثیر مورد بررسیهای ژنتیکی و مرفولوژیک قرار گیرند و تمامی جوانب پرورش لارو و انتخاب بهترین مولد را مورد برسی قرار دهند.

    شکل 5- کوتاهی فک یا براکیگناتیا در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش


    دکتر علی اسدزاده منجیلی
    کارشناس ارشد تغذیه و بهداشت ابزیان سازمان شیلات ایران


    منابع:
    1-سلطانی، مهدی (1380) بیماریهای ازاد ماهیان – انتشارات دانشگاه تهران. ص 369-368.
    2-Bruno D.W. and Poppe T.T.(1994) – A colour Atlase of Salmonid Disease Academic Press PP.114-115



    3-Noga E J : Fish Disease:diagnosis and treatment. (1996) Mosby-Year Book Inc. PP. 242-243

    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 13:51  توسط بهنام  | 

    ماهیگیری

    ماهيگيري پايدار

    ماهيگيري پايدار

     

    مقدمه
    امروزه، ماهي بيشترين درصد پروتئين مورد مصرف توسط انسان را درجهان تامين مي نمايد. البته ممكن است اين حقيقت بزودي تغيير نمايد،چون عمده صيد جهاني درسطوحي بالاترازحداكثر ميزان مجاز برداشت صورت مي پذيرد و بسياري ازمناطق به شدت دچارصيد بي رويه مي باشند. بيش از 70% از صيد جهاني بطور بي رويه بهره برداري مي گردد كه ابن امر سلامت، اقتصاد ومعيشت جوامع را در سراسر دنيا تهديد مي نمايد. تخمين زده مي شود كه ناوگان صيد جهاني 250% بزرگتر از آن حدي مي باشد كه اقيانوس مي تواند بطور پايدار توليد نمايد.
    موضوعاتي وجود دارد كه به منظور حفظ ذخاير ماهي به عنوان يك منبع طبيعي بايد در اسرع وقت مورد توجه ( نظارت) قرار گيرد.
    .1صيد بي رويه :
    صيد بي رويه، كه بطور رسمي چنين تعريف مي گردد: "موقعيتهايي كه يك يا چند ذخيره ماهي توسط فعاليتهاي ماهيگيري به زير سطوح از پيش تعريف شده قابل قبول كاهش مي يابد.".
    بدين معني است كه ذخايرماهي تا حدي تهي مي گردند كه قادر به بهبود دوباره خود نخواهند بود. در مناطقي نظيرساحل غربي كانادا و ساحل شمال غربي آمريكا گونه هاي خاصي تا حد نابودي صيد شده اند كه پيامد آن سبب گشته است جمعيت هاي صيادي كه به اين ذخاير تكيه دارند نيز متلاشي شوند.
    دربرخي موارد، ذخاير تهي شده ماهي به حال اول برگشته اند، اگرچه، اين مسئله فقط زماني ممكن است كه اكوسيستم گونه ها دست نخورده باقي بماند. اگر تهي شدن گونه ها سبب ايجادعدم تعادل در اكوسيستم گردد، نه تنها برگشت گونه هاي تهي شده به سطوح پايدارمشكل مي گردد، بلكه گونه هاي ديگري كه به ذخاير تهي شده وابسته هستند ممكن است دچار عدم تعادل شده وبدين ترتيب مشكلات بيشتري را سبب گردند.
    راه حل ها :
    دستيابي به توافقات ازطريق دادوستدهاي دولتي، به صيادي در كشورهاي درحال توسعه كمك مي كند تا با كشورهاي ثروتمند به توافقات بهتري برسند كه به حفاظت ازمحيط دريايي و تامين معاش جوامع صيادي كمك خواهد كرد.اين جوامع محلي براي حفظ سلامت و معاش خود به صيد ماهي تكيه دارند.
    ناوگانهاي صيد خارجي عظيم و قدرتمند ازكشورهاي ثروتمند، مي توانند حقوق مردم محلي را پايمال كنند، ذخايرماهي را تهي ساخته و از طريق منقطع كردن زنجيره غذايي سبب خسارت بيشتري به محيط دريايي شوند.هرچقدرذخاير بيشتري ازماهي ها دچارصيد بي رويه گردند، مكان هاي صيد بيشتري بايد درآبهاي پرتوليد كه تا آنوقت به سرعت تهي شده اند جستجو گردد.
    صنعت غذاي دريايي نظيرهمه صنايع، ازبازاربزرگي برخورداراست. مصرف كنندگان غذاي دريايي بطورفزاينده اي درحال آگاه شدن ازتهديدهاي ذخايرجهاني ماهي مي باشند.
    ولي هنوزآگاهي بيشتري مورد نياز مي باشد بنابراين بازارخواستارمحصولات پايدارناشي ازصيدهايي با مديريت خوب مي باشد. مداخله بالقوه نيرومندي توسط سازمان هايي نظيرانستيتو اقيانوس آبي (Blue Ocean Institute ) وآكواريوم خليج مونتري (Monterey Bay Aquarium )جهت كمك به مصرف كنندگان انجام مي شود.
    اين امرازطريق انتشار راهنماهاي غذاي دريايي صورت مي- پذيرد تا مصرف كنندگان در زمان خريد غذاهاي دريايي انتخابي آگاهانه داشته باشند.
    به علاوه، اخيرا" قوانيني تصويب شده است كه از فروشندگان ماهي مي خواهد تا منبع غذاي دريايي را تعيين نمايند. برخي بازارهاي فروش جزيي نظير Whole Foods Marketازطريق افزايش آگاهي و مطلقا" فروش محصولاتي كه صيدي با مديريت خوب داشته اند متعهد شده اند منابع اقيانوسي راحفظ نمايند. سازمان هايي نظير W W F با شركتهايي نظير Unilever كه يكي از بزرگترين كمپاني هاي غذايي مصرف كننده جهان است كار كرده اند تا انجمن دريايي استوارت شيپ Marine Stewardship Council )) ، (MSC) را كه مكانيسمي براي شناسايي و تضمين ماهيگيري پايدار فراهم مي سازد تشكيل دهند.
    MSc به عنوان يك موسسه خيريه جهاني ومستقل كه اداره مركزي آن در لندن است براي ترويج ماهيگيري دريايي پايدار تلاش مي كند و مسئوليت مناسب بودن روش هاي صيد از نظر محيطي، مقدارمنفعت اجتماعي آنها وقابليت دوام اقتصادي اين روش ها را عهده دار است.
    اين امرتوسط گروهي از استانداردها، اصول وضوابطMSC براي ماهيگيري پايدار وبه جهت ارزيابي وتضمين صيد انجام مي گردد.اين استانداردها بر اساس داده هاي علمي بنا شده اند و ازطريق سهامداران وابسته گسترش يافته اند. گواهينامه هاي سه بخشي جهت ارزيابي محصولات تضمين شده MSC مورداستفاده قرار مي گيرد."مهر تاييد" MSC به مصرف كنندگان اجازه مي دهد تا ماهي و ديگرغذاهاي دريايي را ازمنابعي با مديريت خوب خريداري نمايند.
    2. حفاظت و روش هاي مديريتي ناكافي
    از آنجا كه اقيانوس ها بسيار وسيع هستند وهنوز بطور كامل كشف نشده اند بنظر آسيب ناپذير مي آيند، بهرحال دانستن اينكه منابع اقيانوسي محدود است و تهي شدن اين منابع فراتر ازسطوح پايدار، برگشت ناپذير خواهد بود روزبه روز اهميت بيشتري مي يابد.
    صيد بي رويه نه تنها سبب تهي شدن ذخاير انفرادي ماهيان مي گردد، بلكه سبب ازهم گسيختگي زنجيره هاي غذايي و كل اكوسيستم اقيانوس مي گردد. مديريت اين اكوسيستم ها كه با مديريت گونه هاي هدف به تنهايي، متفاوت است موارد ذيل را تامين مي نمايد:
    . حفظ جمعيت هاي گونه هاي هدف تا قادر به انجام نقش طبيعي خود در اكوسيستم ونرخ پايدار توليد مثل باشند.
    . حذف استفاده ازابزارصيدي كه سطح بالايي از صيد ضمني ويا صيد اتفاقي از گونه هاي غير هدف را دارند.
    . محصورساختن محوطه هاي تغذيه ، پرورش و تخمريزي جهت محافظت از اكوسيستم هاي دريايي.
    راه حل ها :
    اتحاديه اروپا، خط مشي صيد مشترك اروپايي ( European Common Fisheries Policy ) ((CFP را بنا نهاده است. اين خط مشي از طريق مديريت بهتر صيد وارتباط با ديگر دولت ها و بازارهاي ملي براي تضمين نمودن پايداري، خواستار جلوگيري از صيد بي رويه مي باشد. راه حل ديگرايجاد مناطق ممنوعه صيد ومناطق حفاظت شده دريايي است كه براي كمك به تجديد ذخاير ماهيان تجارتي جهت حفظ پايداري طولاني مدت ، ماهيگيري در آنها ممنوع شده است.
    200 مايل منطقه انحصاري اقتصاديExclusive Economic Zones) ) در دهه 1970 بنا نهاده شد تا ازمنابع صيد دركشورهاي درحال توسعه حفاظت نمايد. شناورهاي خارجي براي بدست آوردن حق دستيابي به آب هاي داخل محدوده EEZ اقدام به معامله مي نمايند. متاسفانه، در حاليكه اين امربه كشورهاي درحال توسعه و جوامع ماهيگيري آنها كمك مي نمايد، شق ديگر مسئله براي شناورهاي خارجي، صيد در آبهاي دور و تهي ساختن ذخايراين كشورها يا اعمال صيد غير قانوني خواهد بود.
    توافقنامه هاي دستيابي به EEZ ازطريق مذاكرات بيشمار براي صدورمجوز صيد براي قايق هاي خارجي درآب هاي اين كشورها مشكل اخيررا كمرنگ كرده است. با اين وجود، دستيابي به توافقنامه ها سبب تداوم يافتن كمك به صيد بي رويه وتهديد امنيت غذايي كشورهاي درحال توسعه مي گردند.بنابراين در اين راستا مذاكرات منصفانه تروپايدارتري مورد نياز است.
    ماهيگيري پايداردرآمريكا توسط قانون ماهيگيري پايداردستورداده شده است. درسال 1996 سرويس ماهيگيري دريايي ملي به روز شد وبه قانون مديريت و حفاظت ماهيگيريMagnuson اصلاح گرديد.
    3. فقدان زيستگاه ها(به عنوان نتيجه روشهاي زيان آورصيد) كه سبب كاهش برخي از جمعيتهاي ماهيان گشته است
    كاهش يا حذف روش هاي مخرب براي دستيابي به صيد پايدار، اساسي مي باشد. ترال كف، زيستگاه ها را ويران مي كند. بسياري ازعمليات هاي ماهيگيري نظيرتورهاي سرگردان، لانگ
    لاين وصيد با سيانيد، براي زيستگاه ها ويران كننده هستند وفاقد صيد هدف مي باشند. گم شدن يا دور ريختن ابزارصيد نيزسبب تخريب زيستگاه هاي آبي مي گردد.
    ترال درآب هاي عميق بويژه براي اكوسيستم ها زيان آوراست. زيرا كل محيط را از موجودات زنده خالي مي سازد ازجمله مرجان هاي آب هاي عميق اقيانوس را. تداوم برهنه ساختن مناطق دريايي عميق ممكن است سبب گردد تا گونه ها قبل از اينكه شانس شناسايي علمي را پيدا كنند منقرض شوند.
    صيد غيرقانوني نامنظم و گزارش نشده (IUU) نيز، براي محيط دريايي وگونه هاي وابسته به آن مخرب مي باشد.
    استفاده ازسيانيد يك روش معمول براي صيد زنده ماهي هاي آبسنگ ها جهت مراكز فروش غذاهاي دريايي و آكواريوم ها مي باشد. دراين روش، صيادان سيانيد را به درون آبسنگ ها و مكانيكه ماهي بدنبال پناهگاه است مي پاشند، ماهي ها گيج شده و صيد آن ها براحتي صورت مي پذيرد.
    سيانيد سبب سمي شدن آبسنگ ها مي شود وديگر ارگانيسم هاي آبسنگ ها را نيزاز بين مي برد. كمترازنصف ماهياني كه با سيانيد صيد مي گردند به قدر كافي زنده مي مانند تا به آكواريوم ها يا رستوران ها فروخته شوند.
    اين روش بطور گسترده اي در جنوب شرقي آسيا مورد استفاده قرار مي گيرد وبه قسمت هاي ديگر دنيا كه تقاضاي بازار براي ماهي هاي زنده آبسنگ هاي مرجاني سبب ايجاد انگيزه در ماهيگيران محلي شده است، درحال گسترش است. ماهي هاي زنده بسيارسود آورترهستند و به آكواريم هاي تجاري وفروشگاه هاي لوكس ماهي در آسيا فروخته مي شوند.
    راه حل ها:
    يك مهلت قانوني براي متوقف ساختن ترال عمقي كه روشي مخرب مي باشد، لازم است. خسارت وارد آمده به مرجان هاي قسمت عميق دريا و گونه هاي كشف نشده بسياروسيع است.
    دولت هاي ملي وسازمان غذا وكشاورزي ملل متحد، يك طرح بين المللي عملي را بر صيد IUU گسترش داده است، اما با اين حال مانيتورينگ و اجراي بهتري مورد نياز مي باشد.
    روش هاي صيد ديگري كه در آن ماهي ها زنده بمانند وهمچنين تصويب قوانيني كه روش مخرب صيد توسط سيانيد را متوقف سازد مورد نياز است.
    مصرف كنندگان از طريق خريد ماهي هاي آكواريمي از خرده فروشاني كه ماهي هاي صيد شده توسط سيانيد را خريداري نكرده اند مي توانند كمك بزرگي كنند. اين امر به سود مصرف كنندگان نيز مي باشد زيرا اكثريت ماهي هاي آبسنگي كه به اين روش صيد شده اند درخلال چندين هفته از بين خواهند رفت.
    4. كمك هاي مالي دولت ها
    دولت ها براي شيلات كمك هاي مالي فراهم مي كنند تا آنها از طريق تهيه شناورهاي جديد و بهسازي قايق هاي موجود، كمك هزينه هاي سوختي، منافع مالياتي وحمايت هاي شغلي قادربه افزايش ظرفيت صيد ناوگان هايشان گردند.ژاپن بزرگ ترين دولت كمك خرج دهنده به صنعت ماهيگيري اش است و هر ساله 3-2 بيليون دلارآمريكا تهيه مي نمايد.هدف ازاين كمك هزينه ها، حمايت ازصنعت ماهيگيري در اين كشورها مي باشد.اگر چه، شيلات اين كشورها با افزايش ظرفيت صيد كه سبب بهره برداري بيش از اندازه از ذخاير ماهيان تجارتي مي گردد و همچنين افزايش مقدار مواد زائد كه بواسطه افزايش صيد ضمني توليد مي شود، بيش ترخسارت مي بيند تا فايده.
    راه حل ها :
    جهت دهي هاي دوباره به اين سرمايه ها براي استفاده درراه توسعه مديريت ماهيگيري به مقدارزيادي به كاهش فشارصيد برذخاير تهي گرديده كمك مي نمايد وازطريق نگهداري ذخيره براي آينده به اين صنعت كمك مي نمايد. دراروپا، كمك هزينه ها جهت حمايت ازتهيه قايق هاي جديد يا بهسازي قايق هاي موجود، در حال كاهش است و تغييرات دراقدامات اجتماعي، نظير آموزش دوباره ماهيگيران براي بكارگماشتن در شغلي ديگردرحال افزايش مي باشد.
    سازمان هايي نظيرWWF براي پايان دادن به كمك هزينه هاي دولتي كه ازروش هاي ضعيف صيد حمايت مي كنند در حال كار با سازمان تجارت جهاني هستند

    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 13:47  توسط بهنام  | 

    ماهیان1

    ماهيان زينتي; 2 - مارماهيان Spiny ( خاردار )

    ماهيان زينتي; 2 - مارماهيان Spiny ( خاردار )  



    مارماهيان Spiny ( خاردار ) كه به مار ماهيان مرداب نيز مشهورند، از اعضاء خانواده Mastacembelidae هستند. آنها در كشورهاي هند, پاكستان, سري لانكا, بنگلادش, نپال, ميانمار, تايلند, مالزي, ويتنام و اندونزي پراكنش يافته اند. مارماهيان خاردار, مار ماهيان حقيقي نيستند اما به دليل شباهت آنها به مار ماهي به اين نام خوانده مي شوند.

    بدن كشيده شبيه مار با پوزه گوشتي دراز و باله دمي گرد كه از باله هاي پشتي و مخرجي مجزا است. رنگ بدن , قهوه اي متمايل به زرد كه با نوارها يا لكه هاي سياه متمايز شده اند. به دليل زيبايي, ساختار بدني باريك و كشيده, رنگارنگ بودن و رفتار شوخي آميز آنها بيشترين تقاضا را در عرصه تجارت ماهيان زينتي در دنيا دارند. مارماهيان خاردار بسيار مستعد بيماريهاي قارچي و باكتريايي هستند، بنابراين نياز به مراقبت ويژه پس از صدمات وارده خواهند داشت تا از شيوع بيماريها جلوگيري شود. اين ماهيان در آبهاي لب شور و شيرين زندگي مي كنند. از بين 12 گونه شناخته شده 2 گونه Macrognathus aculeatus و Mastacembelus armatus از جايگاه مهمي در بازار ماهيان زينتي برخوردارند.

    گونه Macrognathus aculeatus عموماً مارماهي طاووس يا مار ماهي خال خالي ناميده مي شود. اين ماهي داراي بدني بدون پوشش فلس دار و به رنگ قهواه اي روشن بوده و در قسمت فوقاني و بالاي باله پشتي داراي 4 خال حلقه اي و گرد مي باشد. هر دو باله دمي و پشتي داراي نوارهاي زيبايي هستند.


    حداكثر اندازه آنها زمانيكه كاملاً رشد كرده اند به 30 - 25 سانتيمتر مي رسد. عادات غذايي شبانگاهي دارند يعني با چال كردن خودشان زير لايه هاي پر از سنگ و ماسه يا صخره ها پنهان شده و به هنگام شب يا صبحدم براي خوردن غذا بيرون مي آيند. فاكتورهاي آب شاملPH خنثي تا كمي قليايي( 2/7 = PH )و درجه حرارت بين 24 تا 26 درجه سانتيگراد مي باشد. اين ماهيان گوشتخوار بوده و ماهيان نابالغ از غذاي زنده نظير بچه ميگو و انواع كرمها بخصوص كرمهاي سياه تغذيه مي كنند و پس از رشد كافي مي توانند از ماهيان كوچك تغذيه كنند. در محيط بسته مي توان آنها را تكثير كرد اما مشكل است در جوانترها جنسيت آنها را تشخيص داد. عموماً در ماهيان هم سن و سال ماده ها كمي بزرگتر از نرها هستند.

    به هنگام تكثير شكم ماهي ماده متورم و به رنگ سبز كم رنگ در آمده و بر جستگي مخرجي كاملاً مشخص است. ماده ها بين 800 تا 1000 تخم بزرگ و شفاف مي گذارند. تخم ها در مدت 3 روز هچ مي شوند. بچه ماهيان از ناپلي Cyclops تغذيه مي كنند.

    گونه Mastacembelus armatus , عموماً به زبان تجاري مارماهي tire track يا مار ماهي زيگزاكي و يا مار ماهي خاردار آتشين ناميده مي شود. اغلب در نهرها و رودخانه ها در زير لايه هاي سنگي, ماسه اي و يا زير صخره ها در كشورهاي آسيايي از پاكستان تا ويتنام و اندونزي يافت مي شوند.

    به عنوان يك عضو از خانواده Mastacembilidae يك رديف خار در پشت بدنشان دارند. اين ماهي علاقه مندان زيادي دارد و براي اضافه كردن به داخل آكواريوم بزرگ مناسب است. بدن كشيده با رنگ قهواه اي طلايي و داراي 2 رديف خطوط زيگزاكي طويل به رنگ قهوه اي سير است كه كم و بيش به طرحهاي مشبك شباهت دارد. باله هاي پشتي, مخرجي و دمي به شكل يك واحد يكپارچه عقب بدن را احاطه كرده اند.

    حداكثر اندازه آن 90 سانتي متر است. آنها غالباً در زير لايه هاي سبز يا زير صخره ها پنهان شده و شب و يا صبحدم براي تغذيه بيرون مي آيند. بنابراين محل هاي مخفي در آكواريوم براي نگهداري آنها مناسب است. فاكتورهاي آب شامل: PH بين 5/6 تا 5/7 و درجه حرارت 22 تا 28 درجه سانتيگراد است.اين گونه دهان كوچكي داشته و از كرمها و لاروهاي پشه تغذيه مي كند. ممكن است از بعضي غذاهاي خشك نظير پلت ها و كرمهاي خوني خشك شده و فريز شده نيز استفاده كنند. تكثير آنها در آكواريوم و يا در محيط بسته ممكن نيست و معده ماده ها زمانيكه براي تخم ريزي آماده مي شوند بزرگتر است.

    پيوست 1 : گونه Mastacembelus armatus
    پيوست 2 : گونه Macrognathus aculeatus

    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 13:46  توسط بهنام  | 

    ماهیان زینتی

    آشنايي با ماهيان زينتي: گلاس فيش يا ماهيان شيشه ا

    آشنايي با ماهيان زينتي: گلاس فيش يا ماهيان شيشه اي

     

    مقدمه

    گلاس فيش يا ماهيان شيشه اي متعلق به خانواده Chandidae يا Ambassidae شامل همه ماهياني است كه داراي بدن شفاف مي باشند . آنها بومي آسيا به خصوص پاكستان ، هند ، نپال ، بنگلادش ، ميانمار و تايلند بوده و تا اندازه 9-8 سانتي متري رشد مي كنند . بدن ماهي بسيار كوچك بوده و داراي نقاط سياه و قرمز بر روي فلس ها است . نخاع ماهي از ميان بدن آن قابل مشاهده مي باشد . اين ماهيان به آرامي در آبها ، چشمه هاي تميز ، كانالها ، استخرها و در شاليزارها شنا مي كنند . آنها شناگرهاي ماهري در سطح مياني آكواريم ها بوده و در اسارت در صورت ايجاد شرايط مناسب آب ، در سلامت كامل خواهند بود .
    كيفيت پايدار آب ، درجه حرارت و سطوح PH از شرايط زيستي اين ماهيان مي باشد . دماي آب بين 30 – 26 درجه و PH 8/6 و 7 مناسب است . بعضي از گونه هاي گلاس فيش در آبهاي لب شور نيز زندگي مي كنند . ماهيان اهلي زندگي گروهي را ترجيح مي دهند . تمايل آنها به گاز گرفتن باله هاي ساير ماهيان به خصوص اگر محل زندگي به اندازه كافي بزرگ نباشد ، زياد است . در محيط وحشي آنها گوشتخوار بوده و به همين دليل به غذاي گوشتي تحت شرايط آكواريوم علاقمندند .

    Parambassis_gulliveri


    با وجود اينكه گيلاس فيش هاي وحشي تقريبا شفاف هستند ولي اغلب به منظور تجارت ، مواد رنگي غيرسمي به دليل ايجاد رنگ هاي نئون درخشان به ماهي تزريق مي شود كه دوام رنگ تا 4-3 ماه مي باشد . عمليات رنگ كردن موجب استرس ماهي شده و مستعد بيماري مي شوند و نيز تزريقات منجر به تلفات شديد ماهي مي گردد . بررسي اخير در كشور انگلستان نشان مي دهد كه بالغ بر 40% گلاس فيش هاي رنگي به ويروس لنفوسيت ها معروف به قارچهاي پنبه اي مبتلا مي شوند .
    آنها با تتراها ، بارب ها ، راس بوراس ، ماهي رنگين كمان ، live bearers ، گورامي و كت فيش سازگار هستند . بيماري مرسوم آنها پوسيدگي باله ها و آلودگي پوستي است . 4 گونه از اين ماهيان شامل : Chanda ranga , C lala , C nama & C baculis عموما" براي تجارت در نظر گرفته مي شوند .

    Parambassis_ranga


    گونه Chanda ranga معرف به گلاس فيش هندي يا گلاس perch هندي داراي بدني فشرده از پهلو ، گاهي اوقات داراي اشكال تخم مرغي مي باشد . پيشاني ماهي برجسته ، پشت ماهي كماني شكل داراي 2 باله مجزا به اضافه يك باله بلند مخرجي است . بدن شفاف ماهي در بازتاب نور به رنگ كهربايي مايل به سبز رنگين كماني مشاهده مي شود . باله ها شفاف هستند . رنگ بدن بستگي به محل زندگي ماهي دارد . آنها تحت شرايط نورهاي فرابنقش يا در آكواريوم هاي مدرن داراي لايه هاي تاريك با بهترين رنگ قابل مشاهده اند . حداكثر اندازه قابل دسترسي 9 سانتي متر است . آنها به آب با شرايط PH بين 5/8 – 7 و دماي بين 30- 28 درجه نياز دارند و اضافه كردن 5/1 – 1 % نمك به آب ايده آل است .نرها داراي رنگ زرد بيشتري هستند و در فصل تخم ريزي ، رنگ آبي رنگين كماني در حاشيه باله هاي پشتي ديده مي شود .

    Parambassis_rangaGrpVert


    C lala معروف به گلاس فيش هندي در نواحي خليج دهانه رودخانه ها كشور هند ، تايلند و ميانمار يافت مي شوند . ماده ها برخلاف نرها داراي رنگ آبي در حاشيه باله هاي پشتي و مخرجي نمي باشند . اين ماهيها در دنياي وحش در گروههاي بزرگ ديده مي شوند به همين دليل بهتر است به صورت گروهي در آكواريوم نگهداري شوند . سختي متوسط آب با PH بيش از خنثي ( 5/7 – 2/7 ) و دماي آب بين 26 – 24 درجه ( 25 درجه ايده آل است ) براي اين گونه مناسب است . آنها غذاي زنده را به جاي غذاهاي پولكي و پلت ترجيح مي دهند . اين گونه در آكواريوم حاوي گياهان آبي به دليل شرايط مناسب آب تكثير مي يابد .
    C nama معروف به glass-perchlet دراز يا گلاس فيش هندي بومي خليج دهانه رودخانه ها در شبه قاره هند مي باشند . در تجارت ، بيشتر گونه هاي اين ماهي را با رنگهاي فلورسنت رنگ مي كنند . سختي متوسط آب با PH كمي بيش از خنثي براي آنها مناسب است . دماي آب مي تواند بين 28 – 26 درجه باشد اما در هر صورت آنها در محيط هاي سردتر يا گرم تر بخوبي سازش مي يابند . به دليل لب شور بودن اين ماهي ، آب با شوري پايين براي آنها مناسب است . نرها داراي باله هاي كمي بلندتر و رنگ هاي روشنتري مي باشند . اين نوع ماهي در شرايط اسارت تكثير مي يابد .

    Parambassis_rangaLymph


    C baculis با عنوان گلاس فيش Burmese كوچكترين آنها در بين گلاس فيش ها است . آنها صلح جو اما خجالتي بوده و محل هاي آفتابي را ترجيح مي دهند . كمي شوري آب با PH 7 و دماي 27-24 درجه براي آنها مناسب است . آنها شناگرهاي سطوح مياني آب و گوشتخوارند . تغذيه با غذاهاي پولكي براي آنها مشكل است . حداكثر اندازه آنها 4 سانتي متر است.

    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 13:43  توسط بهنام  | 

    فاکتور

    فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی در پرورش ماهیان دریایی

    فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی در پرورش ماهیان دریایی

    در یک مفهوم کلی ، کیفیت آب ، بوسیله متغیرهای فیزیکی ، شیمیایی و بیولوژیکی که برای هر استفاده خاص روی مطلوبیت آب اثری می گذارند ، تعیین می شود .

    در پرورش ماهی ، کیفیت آب به این صورت تعریف شده است :
    مطلوبیت آب برای بقا و رشد ماهی و معمولاً این مطلوبیت تحت تاثیر چند متغیر است ( 6 ) . حال تامین کیفیت و کمیت مناسب آب یکی از الزامات اولیه برای انتخاب مکان و برای مدیریت تولید آبزی پروری می باشد ( 7 ) . برای کمک به پرورش دهنده ماهی و آگاهی او از ویژگیهای کیفی آب مورد پرورش ماهی هدفهای زیر در این پروژه دنبال می شود :

    1- تعادل ماهی در آب
    2- منابع تامین آب
    3 – مقدار آب
    4 – فاکتورهای فیزیکی آب
    5 – فاکتورهای شیمیایی آب

    بعلت اینکه ماهی بطور کامل وابسته به سطوح بالائی آب برای تنفس ، تغذیه ، رشد ، دفع مواد زائد ، نگهداری تعادل نمک موجود در بدن ، و تولید مثل می باشد پس دانستن ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی آب در موفقیت آبزی پروری نقشی بسیار حیاتی دارد . برای رسیدن به میزان رشد مطلوب ، آب ، موفقیت یا شکست یک پروژه آبزی پروری را تعیین می کند ( 8 ) .



    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 13:41  توسط بهنام  | 

    تیلاپیا

    پرورش تیلاپیا

    شناسایی
    تیلاپیا عضو خانواده cichlidae بوده و دارای مشخصه های زیر می باشد.:
    - باله پشتی بلند دارند.
    - باله ها خارهای تیز داند.
    - باله سینه ای و لگن نزدیک به سر هستند.
    تیلاپیاها بومی آفریقا و خاورمیانه می باشند. آنها اصولا از طریق معرفی برای پرورش مصنوعی در نقاط مختلف پراکنده شده اند و اخیرا در همه قاره های گرمسیری یافت می شوند. امروزه تیلاپیا به یکی از مشهورترین ماهیان برای پرورش در سراسر دنیا تبدیل شده و در آفریقا، اروپا، سراسر اقیانوس آرام، چین، اسرائیل، آمریکا و دریای کرائیب پرورش می یابد.

    رده بندی
    تا اواخر سال 1970 تمامی تیلاپیاها فقط در یک جنس (دسته) به نام Tilapia طبقه بندی می شوند. اما اخیرا بیشتر زیست شناسان بر طبق رفتار تخم ریزی آنها را در سه دسته Tilapia، Saratherodon و Oreochromis طبقه بندی کرده اند.
    گونه های تیلاپیا در کف بستر استخر لانه سازی کرده و از تخم و بچه هایشان در لانه ها مواظبت می کنند. آنها دارای اندامهای درشت و خارهای آبششی کمی بوده و اصولا علفخوار و میکروفیتوپلانکتون خوار هستند. از جمله Tilapia zilli، Tilapia rendalli گونه های Sarotherodon تخم ها و لاروهای خود را در دهان تیلاپیای نر گذاشته و نگهداری می کنند. آنها دندانهای ریز و خارهای زیادی داشته و همه چیز خوار هستند. از جمله sarotherodon galilaeus.
    جنس oreochromis بهترین گونه ها را برای آبزی پروری شامل می شوند. آنها عادات غذایی مشابه به گونه های sarotherodon دارند. تخم ها و بچه ماهیان انگشت قد این جسن در داخل دهان ماده هایشان رشد می کنند. از جمله Oreochromis niloticus و Oreochromis mossambieus البته همه زیست شناسان این طبقه بندی را نپذیرفته اند.

    دلایل انتخاب تیلاپیا برای پرورش
    فاکتورهای زیر دلایل سادگی پرورش تیلاپیا هستند:
    1) مقاومت بالا در برابر بیماریها و در آبهای دارای کیفیت پایین
    2) سازگاری و عادابته شدن با شرایط متنوع زیست محیطی
    3) قابلیت تبدیل ضایعات کشاورزی – دامی و آلی به پروتئین با کیفیت بالا
    4) میزان رشد بالا
    5) رشد آسان و سریع در پرورش متراکم
    چرخه زندگی تیلاپیای نیل به صورت زیر می باشد:
    1. نرها آشیانه سازی کرده (یا یک ناحیه از کف تانک یا سرح دارای روزنه های ریز از تور قفس را تحت قلمرو خود قرار می دهند) و با رفتار عاشقانه ماده های بالغ را به داخل لانه جذب می کنند.
    2. ماده ها تخم را در داخل آشیانه یعنی محلی که می توانند با نرها لقاح یابند رها کرده و بلافاصله آنها را به داخل دهان می کشند.
    3. نرها جذب ماده ها را به درون آشیانه ادامه می دهند تا زمانیکه ماده های تخم ریزی کرده برای گذراندن دوره رشد تخم هایشان از لانه خارج و دور شوند.
    4. تخم ها بعد از پنج روز در دهان ماده ها هچ می شوند (بستگی به دمای هوا دارد) و بچه ماهیان تازه هچ شده تا زمانیکه کیسه زرده شان جذب شود در دهان باقی می مانند.
    5. سرانجام بچه ماهیان نورس برای بدست آوردن غذا به خارج از دهان شنا می کنند. اما به محض روبرو شدن با علائم خطر دوباره به درون دهان برمی گردند.
    6. به محض اینکه بچه ماهیان نورس به حد کافی رشد کردند (به اندازه دهان مادر شدند) همگی مستقل شده و به سمت آبهای گرم و پناهگاهها از جمله لبه های استخر شنا می کنند.
    7. تخم های ماده ها به محض اینکه گروه قبلی نوزادشان رشد یابند دوباره مستعد رویش و لقاح می شوند. یعنی بعد از یک دوره استراحت حدود 4 هفتگی دوباره به تخم می رسند.
    نکات قابل ملاحظه ای در این زمینه وجود دارد.
    • در مورد اغلب گونه های Oreochromis برای رسیدن به قابلیت تخم ریزی لازم است دمای آب به بالای 32 درجه سانتی گراد برسد، چنانچه دما در تمام طول سال بالای 22 درجه سانتی گراد باشد تخم ریزی ادامه می یابد و در صورتیکه به زیر 22 درجه نزول یابد تخم ریزی بصورت فصلی انجام خواهد شد.

    ماهي تيلاپيا


    • نرها نقشی در مسئولیت نگهداری و مراقبت از بچه ها ندارند و می توانند در یک زمان با تعداد متعددی از ماده ها در کار تکثیر شرکت کنند. بنابراین نسبت جنسی در یک تخم ریزی در استخر می تواند حتی بیشتر از 7 ماده به 1 نر باشد.
    • اندازه دهان ماده می تواند تعداد بچه ماهیان نورس حاصل از تخم ریزی را تخمین بزند. ماده های بزرگتر تعداد تخم بیشتری می گذارند. بطور کلی تعداد بچه ماهیان نورس حاصل شده می تواند بین 100 تا 500 قطعه باشد.
    • تخم ها نسبتا بزرگ هستند و بچه ماهیان نورس بزرگتی نیز تولید می شود که در اولین تغذیه نیاز به غذای زنده ندارند.
    • حذف تخم ها یا بچه ماهیانی که زودتر از موقع مورد نظر رسیده اند از میان سایرین، میزان فرآوری را افزایش می دهد.
    • در شرایط نامطلوب گونه هایی چون oreochromis mossambicus می توانند در اندازه کوچک (10 گرمی) حدود 4 تا 6 ماه بعد از هچ شدن به بلوغ جنسی برسند. این مطلب منجر به افزایش بیش از حد جمعیت ماهیان کوچک و غیر قابل فروش در استخر می شود.
    • در یک جمعیت بالغ تیلاپیا، ماده ها مرتبا توانایی تکثیر مجدد را دارند و در طی این دوره توانایی غذاخودن را ندارند. به این معنی که نسبت رشد نرها خیلی بیشتر از ماده ها می باشد.

    روشهای پرورش
    تیلاپیا در سالهای 1950 و 1960 به عنوان یک ماهی شگفت انگیز به بسیاری از کشورها معرفی شد. اما به دلیل حاصل شن تجربیات بد حاصل از تخم ریزی زیاد آن در استخرها و حاصل شدن ماهیان ریز و کم ارزش هنگام صید، بسیاری از پرورش دهندگان از پرورش آن منصرف شده و آن را یک ماهی هرز نامیدند.
    این تصور علی رغم این حقیقت که روشها و تکنیکهای دام پروری در بیش از 20 سال گذشته تحول عظیمی در پرورش تیلاپیا ایجاد کرده اند و آن را به یکی از مهم ترین ماهیان استخوانی قابل پرورش در جهان تبدیل کرده اند، هنوز در بعضی لحاظ باقی است.
    چهار شیوه ذخیره سازی و هچ کردن بیش از سایرین موجب بوجود آمدن این تغییر بودند:
    • ذخیره سازی گونه های خوب مانند oreochromis niloticus به جای orechromis mossambicus
    • دستکاری جنسی بچه ماهیان جوان
    • دورگه گیری یا هیبریداسیون
    • تغییر هورمون جنسی
    شیوه های ذخیره سازی
    آسان ترین راه برای بهبود عملکرد، انتخاب بهترین گونه تیلاپیا است.
    O. mossambicus اولین گونه تیلاپیا است که در سراسر جهان پراکندگی دارد. اما بیشترین خصوصیات نامطلوب را نیز داراست. تخمهایشان دارای اندازه بسیار کوچک هستند، به سختی رشد کرده و سایز قابل فروش بازاری (g 100+) می رسد.
    O.mossambicus به O.niloticus یکی از دلایل اصلی تولید شگفت انگیز در کشورهایی چون تایوان و فیلیپین است.

    دستکاری جنسی جوانها
    تفاوتهای بارز و آشکاری بین جنسهای نر و ماده در گونه های تیلاپیا وجود دارد. از جمله این تفاوتها شکل اندام تناسلی، ریخت شناسی باله ها و رنگ بالغ ها می باشد. تشخیص جنسی ماهیان بزرگ نسبت به ماهیان کوچک راحت تر است. بصورتیکه اندام تناسلی آنها کاملا قابل رویت است. کارگران ماهر و زبردست در هچری ها می توانند بیش از 95 درصد جمعیت نر را به 5 تا 7 سانتی متر برسانند. این مسئله به استفاده از ذره بین و نیز ابزار رنگ کننده (جوهر، مالاشیت گرین و ... ) برای علامت گذاری و مشخص کردن اندام تناسلی کمک می کند.
    دستکاری جنسی نیازمند یک سری تجهیزات پیشرفته نوزادگاهی برای پرورش بچه ماهیان نورس تا مرحله تولید بچه ماهیان انگشت قد پیشرفته که قادر به فعالیت جنسی در وزن حدود 20 گرمی باشند، دارد. ماهیان دارای این سایز قادر به مقاومت در ماقبل استرسها، دستکاریها و شکارچیان هستند. اما به هر حال این روش یک فعالیت نسبتا کم راندمان برای تولید جمعیت تمام نر است. بطوریکه نیمی از ماهیان غیر قابل قبول هستند. ماده های بدرد نخور را می توان فروخت یا به مصرف خوراکی رساند.

    تيلاپياي موزامبيكي



    دورگه گیری (هیبریداسیون)
    ژنتیک تیلاپیا بسیار پیچیده می باشد. دروگه گیری بین گونه ای ممکن است گاهی اوقات به تولید بچه هایی با نسبت جنسی متفاوت (بیشتر نر نسبت به ماده یا بیشتر ماده نسبت به نر) بیانجامد. بیش از 25 ترکیب هیبریدی متفاوت از تیلاپیاها تولید 80% نر را نشان می دهد. (این یک اتفاق دلخواه برای پرورش دهندگان است. زیرا نرها نسبت به ماده ها سریعتر رشد می کنند).
    اصولات از دورگه گیری استفاده تجاری نمی شود. زیرا بجز نسبت جنسی حاصل مطلب زیاد دیگری در مورد خصوصیات دورگه های متولد شده هنوز کشف نشده است.
    O.hornorum تنها گونه شناخته شده ای است که در اثر ترکیب شدن با O.niloticus یاO.mossambicus جمعیت تمام نر تولید می کند.
    ماده O.niloticus و نر O.aureus جمعیت دورگه های 80 تا 90 درصدی نر تولید می کنند که قدرت رشد را از O.niloticus و تحمل در برابر سرما را از O.aureus به ارث برده اند.

    تغییر هورمونهای جنسی

    این روش یک شیوه موثلر گران قیمت برای تولید جمعیت تمام نر (100% نر) است. در این روش به یک تانک یا قفس توری کوچک نیاز است تا بچه ماهیان در مرحله جذب کیسه زرده یا اولین تغذیه در آن جمع شوند.
    (چنانچه یک هفته از این مرحله بگذرد بچه ماهیان نورس بصورت ماهیان ماده منتشر و رها سازی می شوند).
    بچه ماهیان نورس درون تانک باید از غذاهای حاوی هورمونهای تغییر دهنده جنسیت تغذیه شوند. غذا باید بلافاصله توسط بچها ماهیان نورس خورده شود. در این صورت آنها دارای شرایط مناسب خواهند شد.
    در ادامه به روش آماده سازی غذاهای حوی هورمونهای جنسی اشاره شده است.
    1. مخلوط کردن 30 تا 70 میلی گرم هورمون (میتل یا اتی نیل تستسترون در 700 میلی لیتر اتانول 95%)
    2. افزودن 700 میلی لیتر هورمون حلال به هر کیلوگرم از غذای مناسب مورد نظر
    3. به خوبی مخلوط و خشک کردن
    4. افزودن مکمل ها
    5. قرار دادن در فریزر یا جای خنک (در صورتی که غذا بلافاصله مصرف نشود).
    6. خوردن غذا به میزان 10- 30% از وزن بدن در روز، به دفعات حداقل 4 بار در روز و به مدت 21 تا 28 روز این کار ادامه یابد.
    افزایش تولید تخم تیلاپیا
    اگرچه تکثیر (تخم گذاری) تیلاپیا به طور کثیری در استخرهای بدون مدیریت و غیر قابل کنترل انجام می گیرد. اما فرآوری پایین آن به این معناست که پرورش این ماهی برای تبدیل بچه ماهیان نورس به بچه ماهیان انگشت قد نیاز به سرمایه گذاری دارد. سیستم هایی که برای این کار استفاده می شوند شامل استخرها، تانکها و قفسهای توری کوچک هستند. سیستم های تکثیر این ماهی وابسته به رفتار طبیعی آن است. متاسفانه ماده های گربه ماهی یا کپور هر کدام تولید تخم نسبتا کمی می کنند و برای باروری و تکثیر مصنوعی مناسب نیستند.

    سیستم های تکثیر

    1) استخرهای بدون مدیریت و غیر قابل کنترل شایع ترین سیستم های مورد استفاده جهت تفریخ تیلاپیا هستند. این استخرها نیاز به مدیریت اندکی داشته و تولیدات آنها نیز کم است.
    (1تا 2 بچه ماهی نورس در هر مترمربع در ماه یا 5 بچه ماهی نورس به ازاری هر ماده در ماه)
    2) استخرهای قابل کنترل معمولا دارای طراحی و مدیریت پیشرفته هستند. این استخرها به صورتی ساخته می شوند که می توانند از عمیق ترین نقطه به طور کامل تخلیه شوند. در این سیستم ها پررورش دهنده بر کیفیت آب، کود دهی، مدیریت، غذادهی (استفاده از غذاهای مکمل) مؤثر است. ماهیان 100 تا 200 گرمی به میزان 1 تا 3 ماهی در متر مربع و با نسبت جنسی 1 نر به 3 ماده برای تولید گونه های خالص یا 1:1 برای دورگه گیری ذخیره سازی می شوند. آنها باید تا 15 بچه ماهی نورس در هر متر مربع در ماه یا 100- 35 بچه ماهی نورس به ازاری هر ماده در ماه تولید کنند. تولیدات می تواند با افزایش تعداد ماهیان درشت تر در استخرهای بزرگتر، افزایش دفعات صید و استفاده از روشهای متفاوت برای جمع آوری بچه ماهیان نورس افزایش یابد.

    تيلاپياي خالدار


    چنانچه مولدین 1 تا 5/1 کیلوگرمی استفاده شده و بچه ماهیان نورس هر 17 تا 19 روز جمع آوری و برداشت شوند، تولید تا 45 بچه ماهی نورس در هر متر مربع در ماه یا 380 بچه ماهی نورس به ازای هر ماده در ماه افزایش می یابد. همچنین بهتر است بچه ماهیان نورس بطور روزانه توسط یک تور دستی از لبه های استخر (در طول) جمع آوری شوند تا برای مولدین آشفتگی بودجود نیامده و بچه ماهیان نورس آسیب نبینند.
    3) قفسهای توری کوچک (hapa) معمولا از نایلون مناسب، پشه بندهای پلاستیکی یا تورهای کتانی ساخته می شوند. این قفسها به سادگی قابل کنترل هستند. زیرا بچه ماهیان نورس نمی توانند فرار کنند و لذا برداشت آنها به سادگی انجام می شود.اندازه آنها 1 تا 40 متر مربع و عمق آنها 1 تا 2 متر بوده و بر روی میله هایی آویزان هستند. همچنین به شکل مربع یا مستطیل ساخته می شوند.
    این قفسها دارای طرحهای طرحهای پیچیده ای هستند. بعضی ها دارای محیطی جهت جدا کردن مولدها از بچه ماهیان نورس می باشند.
    2 نفر به راحتی می توانند یک قفس 40 متری را صید نمایند. ظرفیت معمول برای ذخیره سازی مولدین 7- 2 ماهی در هر متر مربع است (نسبت جنس نر به ماده 1:2 تا 1:7 می باشد ). میزان تولید بچه ماهی نورس، 150 قطعه در متر مربع در ماه یا 50 قطعه به ازای هر ماده در ماه تا بیش از 880 قطعه در هر متر مربع در ماه یا 400- 300 قطعه به ازای هر ماده در ماه می باشد. اصلی ترین راه برای افزایش تولید، تمیز کردن و صید بچه ماهیان نورس بصورت منسظم و پی در پی است.
    4) تانکهای هچری که به راحتی مدیریت می شوند اما نسبتا هزینه ساخت آنها گران است. این تانکها به چندین قسمت به نام واحدهای تخم ریزی و واحدهای پرورش بچه ماهی نورس تقسیم می شوند. واحدهای تکثیر معمولا تانکهای گردی به قطر 1 تا 6 متر بوده که حاوی 5/0 تا 7/0 متر آب هستند. (در این واحدها به هیچ گونه زیرسازی نیازی نیست). ماهیان مولد 100 تا 200 گرمی در یک تا پنج متر مربع آب به نسبت جنسی 1 نر به 2 تا 7 ماده (از رژیم غذایی شامل 30 تا 40 درصد پروتئین به نسبت 1 تا 2% وزن بدن در روز تغذیه می شوند) ذخیره سازی می شوند.
    تولید بچه ماهی نورس با تکرار صید بچه ماهیان بصورت دستی (توسط تورهای گود) و بررسی وضعیت ماده ها به حداکثر می رسد.
    چنانچه تخم ها هر 5 روز یکبار یا تخمها و بچه ماهی تبدیل می شوند و این مستلزم آن است که تخم های هچ نشده و بچه ماهیان نورس دارای کیسه زرده تا زمانیکه دارای توانایی غذا خوردن شوند درون یک سیستم انکوباتور مصنوعی نگهداری گردند.
    سیستمهای انکوباتور به صورتی طراحی شده اند که تخمها را در یک سری حرکات ملایم نگهداری کنند. زیرا حرکات شدید و آشفتگی ها منجر به بروز آسیبهای مکانیکی در تخمها می شود.
    3 نوع سیستم اصلی انکوباتور در این روش پرورش استفاده می شود.


    سیستم های پرورش تیلاپیا

    استخرها:
    انواع متنوعی از استخرها برای پرورش تیلاپیا استفاده می شوند. رایج ترین اما بی حاصل ترین نوع این استخرها آنهایی هستند که ورودی پایین، تخم گذاری بدون کنترل و صید بی قاعده داشته و محصولات عموما بین 500 تا 2000 کیلوگرم در هکتار در سال از ماهیان غیر هم سایز است.
    قدم فراتر بعدی استخرهای کوددهی شده با تکثیر کنترل نشده و صید با قاعده است، محصول بین 3000- 5000 کیلوگرم در هکتار در سال از ماهیان غیر هم سایز است.

    تيلاپياي شكم قرمز


    برای بدست آمدن محصولات بیشتر نیاز به سرمایه گذاری کلان تر در دوره مدیریت و ذخیره سازی است. چنانچه ماهیان تک جنسی ذخیره سازی شده و کوددهی و غذادهی بصورت منظم انجام شود، می توان محصولات را تا 800 کیلوگرم در هکتار در سال (از نوع ماهیان هم اندازه) افزایش داد.
    افزایش محصول را می توان با استفاده از یک جنس از ماهیانف غذادهی مکمل و تعویض منظم و مرتب آب بدست آورد. این کار باعث تولید kg/ha 15000 در سال (ماهیان هم اندازه) می شود.اکنون پرورش تیلاپیا در استخرهای چند گونه ای همراه با کپور، گربه ماهی یا میگوی آب شیرین (ماکروبراکیوم) نیز رایج شده است. مزیت اصلی استفاده از استخرها رشد سریع و راحت ماهی از طریق کوددهی استخر و حاصل خیزی خاک است. این روش از چندین معایب نیز برخوردار است:
    ساخت استخرها گران تمام می شود. استخرها نیاز به فضا (محیط) زیادی دارند، فقط در مکانهایی که خاک مناسب دارند می توان این استخرها را ساخت و نیاز به آب فراوان جهت جبران آب از دست رفته از طریق تراوش و تبخیر است. ماهیان این استخرها به راحتی شکار و یا دزدیده می شوند و در هنگام صید اندازه های متفاوتی دارند.

    قفسها

    پرورش تیلاپیا در قفس با مشکل تخم ریزی بیش از حد روبرو نیست. زیرا تخم ها از بین شبکه های قفس به بیرون سقوط می کنند. دیگر مزیت اصلی قفس این است که لازم نیست پرورش دهند در مکانی که قفس واقع شده صاحب و مالک آب باشد.
    دو نوع اصلی قفسهای کوچک و کم تراکم که بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند در کانالها یا دریاچه های فقیر از نظر مواد مغذی واقع می شوند. این قفسها را می توان از تور یا گاهی اوقات از بامبو یا سایر مواد و تجهیزات قابل دسترس در محل ساخت. ماهیان در این قفسها از مواد مغذی موجود در آب پیرامونشان استفاده کرده ولی به هر حال با غذاهای مکمل نیز تغذیه می شوند.حداکثر میزانی که می توان برداشت نمود بطور ماکزیمم kg/m3 10 می باشد.
    در حال حاضر پرورش تیلاپیا در قفسهای متراکم نیز بسیار رایج شده است. چندین پروژه بزرگ تجاری اخیرا در آفریقا آغاز گردیده است . ماهیان در نسبتهای بیشتر ذخیره سازی گردیده و از غذاهای مکمل تغذیه می شوند.
    میزان محصول به طور نمونه حدود kg/m3 25 است. حداکثر ظرفیت با توجه به اکسیژن قابل دسترس محدود می شود.
    پرورش در قفس نیازمند سرمایه گذاری کمتری نسبت به پرورش در استخر یا تانک است. همچنین احتیاجی به جریان دادن یا پمپ کردن آب به درون سیستم نیست. عیب اصلی در این روش حساسیت بالا و قرار گرفتن در معرض دزدیده شدن و آسیبهای دشمنان است.

    تانکهای متراکم

    پرورش در تانکهای متراکم با مشکلاتی چون تکثیر و تخم ریزی بیش از حد روبرو نمی باشد. زیرا فضا برای قلمرو طلبی و لانه سازی نرها وجود ندارد. این سیستم نیاز به یک منبع آب ثابت و یا پمپ دارد. بنابراین در مناطقی که منبع جریان آب کافی و غنی یا نیروی تامین کننده فشار برای پمپ کردن آب را نداشته باشند، ساخت این تانکها مشکل است
    مصرف آب بستگی به سیستم مدیریت دارد. اما بطور قابل ملاحظه ای کمتر از میزان مصرف آب برای تولید میزان مشابه محصول در استخرها است. همچنین از مساحت کمتری نیز استفاده می شود. حداکثر میزان ذخیره سازی در تانکها (در جاهائیکه آب هر 2- 1 ساعت یکبار تعویض می شود) حدود 50- 25 kg/m3 است. این میزان با استفاده از سیستمهای هوادهی تا kg/m3 70 و با اکسیژن دهی به بیش از kg/m3 150 افزایش می یابد.
    حفظ امنیت در این تانکها بسیار آسان است. زیرا کل تولیدات در یک محوطه کوچک محاظفت شده تجمع می یابند.


    منبع:www.pathfoot.demon.co.uk/tilapia.htm
    shnoroozi2004@yahoo.com

    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 13:33  توسط بهنام  | 

    دلفین1

    آشنايی با خانواده دلفين ها / تاليف و ترجمه مهندس هانيه همايونی وبهنام ظرافت  ( 27/03/1385 )

     

     

    چكيده:
    مطالب اين مقاله مجموعه اي از اطلاعات در زمينه خانواده دلفين ها مي باشد و در بر گيرنده كلياتي پيرامون رده بندي ، فيزيولوژي ، بيولوژي ، رقتارهاي آنها و معرفي بعضي گونه هاي اين خانواده و بخصوص كونه هايي كه در خليج فارس يافت مي شوند و افسانه ها و اسطوره هاي مربوط به دلفين ها ارائه گرديده است.

    مقدمه:
    در اولين نگاه يك دلفين بسيار شبيه يك ماهي مي‌باشد. اما دلفين‌ها همانند ما پستاندار هستند، خونگرم (homoeothermic) بوده و به بچه‌هاي خود شير مي‌دهند.
    فيلسوف بزرگ يوناني ارسطو 2400 سال قبل وال‌ها را جزء پستانداران معرف كرد، ارسطو حتي دريافته بود كه وال‌ها به بچه‌هاي خود شير مي‌دهند و از هوا تنفس مي‌كنند
    اجداد دلفين ها و بطور كلي والها پستانداراني شبيه كفتار بنام mesonychids ( از دسته زوج ثمان ) بودند ، آنها مصب ها را تحت تسلط خود درآوردند.
    شباهت زيادي بين جمجمه كشف شده از: Prosqualodon dovidi كه 25 ميليون سال پيش زندگي مي‌كرده و با جمجمه يك دلفين امروزي وجود دارد. سوراخ بيني davidi در بالاي سرشان مي باشد وجود دندان (homodont) هستند.
    Order: cetacea
    Sub order: odontoceti
    Family: delphinidae
    مانند؛ نهنگ قاتل (orca)، نهنگ خلبان (pilet whale) و دلفين‌ها.
    Dolphins:
    گروه معيني از cetaceas نام‌شان از لغت يوناني Ketos به معني هيولاهای دريايي گرفته شده شامل دلفين‌ها و يورپويزها مي‌باشند. خانواده دلفين‌ها با 17 جنس و 36 گونه بزرگترين خانواده وال‌ها بوده كه در همه اقيانوس‌ها به جز آبهاي سرد اقيانوس منجمد شمالي و جنوبي زندگي مي‌كنند.
    يك جفت اندام پيشين پارويي (Flipper) داشته اما فاقد اندام‌هاي عقبي‌اند. دلفين‌ها شناگران پر قدرتي هستند، بدن دوكي و دم لنگري قوي كه با حركات رو به بالا و پايين دم خود شنا مي‌كنند.
    اين حركات نيرويي را توليد كرده كه به يك باره شتاب زيادي مي‌يابند و سرعت آنها گاهي به km/h40 مي‌رسد در ميان وال‌ها دلفين‌ها باله پشتي كاملاً مشخصي دارند و در اين ميان دلفين‌هاي رودخانه‌اي به جاي باله پوششي كوژ دارند تفاوت جالب؛ شايد در فاصله دور دلفين‌ها و كوسه‌ها تقريباً مشابه هم باشند اما شكل دم دلفين‌ها و به طوركلي نهنگ‌ها مسطح بوده و حركت دم رو به بالا و پايين است در حالي كه دم كوسه ماهي‌ها عمودي و مانند ساير ماهي‌ها حركت باله دمي آنها به صورت جانبي است.
    در جمجمه دلفين‌ها منقار كاملاً مشخص مي‌باشد و همه دلفين‌ها به استثناي Risso’s منقار دارند. استخوان بيني پيش فكي و فكي تا حدودي نامتقارن هستند و در هر فك تعداد زيادي دندان كوچك و نوك تيز وجود دارد كه تعداد آنها در هر نيمه فك 40 تا 50 عدد مي‌باشد و در فك بالا معمولاً تعداد دندان‌ها بيشتر است و در بعضي گونه‌ها تعداد دندان‌ها به 260 عدد نيز مي‌رسد. فاقد مينا است و به آنها جور دندان يا همودونت می گويند.
    تعداد دندان‌ها و تيزي آنها دلفين‌ها را براي تغذيه از ماهي‌ها سازگار ساخته و دندان‌هاي دلفين‌ها براي جويدن طراحي نشده‌اند و آنها با ضربه زبان خود ماهي را درسته قورت مي‌دهند.
    دلفين‌ها گروهي زندگي مي‌كنند و گله‌هاي بزرگي از آنها براي شكار ماهي دور از ساحل و گاهي در نزديكي ساحل ديده مي‌شود. مراسم شكارشان بسيار ديدني است.
    دلفين‌ها در مسير امواج به دور گله‌هاي ساردين حلقه زده و يكي از آنها ماهي‌ها را به طرف بقيه مي‌فرستند و سپس جاي خود را با ديگري عوض مي‌كند. ماهي‌ها به هوا پريده و درست به دهان دلفين‌ها مي‌افتند مراسم شكار در پايان مد خاتمه مي‌يابد. پوست دلفين‌ها صاف و برهنه است و البته شايد تعداد كمي مورد ناحيه اطراف دهان باشد غدد پوستي ندارند.
    اپيدرمشان چند لايه بود و در زير درم لايه هيپودرم قرار دارد كه blubber يا لايه چربي در همين قسمت است ضخامت اين لايه گاهي تا cm50 هم مي رسد اين لايه به حفظ گرما و شناوري آنها كمك مي‌كند.
    سوراخ بيني (blow hole) دلفين‌ها و وال‌ها در بالاي سرشان قرار گرفته كه وال‌هاي دندان‌دار فقط يك سوراخ بيني دارند اما وال‌هاي فيلتر كننده دو سوراخ بيني دارند.


    هوا از بيني وارده ريه‌هاي آنها مي‌شود و قفسه سينه ارتجاعي آنها امكان تنفس‌هاي عميق را مي‌دهد.
    سوراخ بينی دلفين‌ها به صورت هلالی بوده و تا زماني كه در حال نفس‌گيري است باز و زماني كه به داخل آب شيرجه مي‌روند به وسيله نيروي ماهيچه‌اي بسته مي‌شود در واقع نفس خود را حبس كرده و حدود 2 ساعت نيز مي‌توانند زير آب بمانند و هنگامي كه دوباره براي نفس‌گيري به سطح مي‌آيند به علت برخورد هواي گرم درون شش‌ها و هواي سرد خارج فواره‌هايي ايجاد مي‌شود كه از فاصله دور نيز ديده مي‌شود.
    دلفين‌ها هم مـي رقصند!
    قبل از جفت‌گيري دلفين‌ها مرحله‌اي براي ابراز عشق در بين آنها وجود دارد. آنها ساعت‌ها همديگر را دنبال كرده و به نوازش هم مي‌پردازند به صورتي كه شكم‌هايشان در تماس با هم مي‌باشد در واقع مي‌توان گفت كه دلفين‌ها حيوانات بي‌بند و باري هستند آنها با هم جفت نمي‌شوند و در عوض هر دلفين در دفعات زياد با يكي بعد از ديگري جفت‌گيري مي‌كنند.
    جفت‌گيري معمولاً در تابستان و يا پاييز صورت مي‌گيرد و دوره آبستني تقريباً حدود 10 ماه مي‌باشد.
    بيضه‌ها به صورت كشيده و در محوطه شكمي قرار دارند. آلت تناسلي نر در جيب پوستي مخصوصي قرار دارد كه در هنگام تحريك خارج مي‌شوند.
    توله‌ها از دم متولد مي‌شوند و بلافاصله بعد از قطع بند ناف نوزاد بايد براي اولين نفس كشيدن به سطح‌‌ آب بيايد. توله‌هاي متولد شده نمي‌دانند چه كاري بايد انجام دهند،اما مادران به توله‌هاي خود كمك كرده و آنها را به طرف سطح هل مي‌دهند.
    توله‌ها كه بعد از تولد 95cm طول دارند و مي‌توانند شنا كنند به همراه مادر خود به هر جايي مي‌روند و از شير پرچرب مادر خود كه 10 برابر شير يك گاو ارزش كالريك دارد مي‌نوشند و در عرض 1 هفته دو برابر مي‌شوند. گاهي تا 1 سال و 6 ماه به توله خود شير مي‌دهد. توله‌ها زماني كه مادر شنا مي‌كند شير مي‌خورند البته در اين هنگام مادر آهسته حركت مي‌كند پستان‌هاي مادر 1 جفت بوده و در ناحيه شكمي در نزديكي مهبل در داخل جيب پوستي (pauch) قرار دارد. تنها در زمان شيردهي نوك پستان‌ها خارج مي‌شود و مادر براي اينكه زمان شيردهي كوتاهتر شود به مخزن مخصوص ذخيره شير خود فشار وارد مي‌كند ، تا توله سريعتر براي تنفس به سطح آب باز ‌گردد.
    دلفين‌ها ديگر زماني كه توله‌اي به گله اضافه مي‌شود به دقت از آن محافظت مي‌كنند و زماني كه مادر توله به جستجوي غذا مي‌رود دور بچه ديوار دفاعي تشكيل مي‌دهند تا از گزند حمله كوسه‌ها در امان باشند حتي اين حس فراتر رفته و سعي در نجات توله‌ها از تورهاي ماهيگيري نيز مي ‌كنند.
    سوراخ گوش دلفين‌ها به فاصله كمي در پشت چشمانشان قرار گرفته و اين قسمت در پايين محل اتصال آرواره به جمجمه مي‌باشد. گوش مياني داراي سه استخوانچه چكشي، سنداني و ركابي است. (در دوزيستان خزندگان، پرندگان 1 عدد به نام كلوملا) دلفين‌ها فركانس‌هايي حدود 5 تا 150 كيلوهرتز را توليد كرده و فركانس‌هاي تا 80 كيلوهرتر را مي‌شنوند و در واقع قدرت شنوايي آنها 4 برابر انسان است آنها با ايجاد اصوات و دريافت انعكاس آنها دقيقاً همه چيز را بررسي مي‌كنند به اين عمل Echo- location مي‌گويند.
    صداي آنها همانند وزوز كردن و گاهي غژغژ كردن در مي‌باشد اين صداها در حفره بيني در زير سوراخ بيني و بخشي هم توسط جنجره توليد مي‌شود و در حنجره‌ ماهيچه‌هاي ظريفي براي كنترل امواج عبوري از آن وجود دارد.
    Echo- locati حس فوق‌العاده قوي مي‌باشد به طوري كه دلفين‌ها به راحتي با چشم بسته فرق ميان دو توپ را كمي اندازه آنها با هم فرق داشته باشد تشخيص مي‌دهند و با استفاده از اين حس قوي مكان دقيق ماهي‌ها را تعيين مي‌كنند دلفين‌ها براي دريافت صدا از آرواره تحتاني خود استفاده مي‌كنند و اعتقاد دانشمندان بر اين است كه آرواره تحتاني دلفين‌ها و نهنگهاي دنداندار توخالي و شامل پوسته استخواني بسيار نازك است در اطراف حفره اي پر از روغن قرار دارد كه براي انتقال صوت مناسب است. بخش عقبي آرواره پاييني به گوش مياني خيلي نزديك است.


    وزن مغز دلفين‌ها تقريباً برابر وزن مغز انسان مي‌باشد البته اين تشابه به معني هوش برابر با انسان نيست اما در اين كه دلفين‌ها حيوانات باهوشي هستند شكي وجود ندارد. دلفين‌ها از آموختن لذت مي‌برند و براي آنها آموختن سرگرم كننده و جالب است.
    Propoising پريدن براي بازيگوشي
    قرن‌هاست كه انسان توسط مناظر سحرانگيز و بي‌نظير دلفين‌هاي در حال پريدن و شنا كردن مجذوب گشته. به اين پرش‌ها زمان شنا كردن Porpoising مي‌گويند. دلفين‌ها به صرف شوخي و بازي به هوا مي‌پرند و اغلب كشتي‌ها را تعقيب مي‌كنند و ممكن است تا عمق m70 هم به داخل آب شيرجه بزنند.
    يكي از راه‌هاي تعيين سرعت دلفين‌ها اندازه‌گيري بلندي پرش آنهاست براي مثال: در پرش 5/5 متري سرعتي معادل k/h36 را دارند. آنها براي افزايش سرعت نمي‌پرند آنها به قصد بازي و سرگرمي اين كار را انجام مي‌دهند. جامعه دلفين‌ها بسيار پيچيده است هر كدام از آنها نامي دارند و همديگر را با نام‌هاي خود صدا مي‌زنند. دلفين‌ها به هم احترام ‌گذاشته و با هم تصميم‌گيري مي‌كنند. مانند هر حيوان اجتماعي دلفين‌ها نيز اختلافاتي پيدا مي‌كنند و براي حل آن رو‌به‌روي هم با دهان‌هاي باز به نوبت جيغ مي‌زنند و تصميم مي‌گيرند. اين اختلافات به ندرت به درگيرهاي فيزيكي ختم مي‌شود.
    دلفين‌ها آب نمي‌نوشند!
    پستانداران دريايي از جمله دلفين‌ها آب موردنياز خود را از غذا و از رطوبت هوايي كه تنفس مي‌كنند بدست مي‌آورند آنها كليه‌هاي پر قدرتي براي خلاصي از نمكي كه به‌طور اجتناب‌ناپذير همراه غذا وارد بدنشان مي‌شود دارند.
    دلفين ها هم مي خوابند!
    دلفين ها بطور گروهي و غوطه ور در زمان هاي كوتاه مي خوابند بطوريكه در هر دفعه نيمي از مغز آنها خوابيده ، به عبارت ديگر نيمكره هاي مغز آنها به نوبت استراحت مي كند.
    تعيين سن
    والهاي دندان دار مانند دلفين ها بر روي دندانهاي شان حلقه هاي طولي درست شبيه حلقه هاي تنه درخت وجود دارد ، بطوريكه حلقه هاي جديد در جلوي حلقه هاي قديمي مي باشد. با برش طولي دندان و شمارش دندان سن دلفين ها را تعيين كرده از روي ظاهر حلقه ها به درجه كيفيت غذا و سلامتي وال ها در طول زندگي شان پي مي برند.
    خطر دوستي
    در بخشي از شرق اقيانوس آرام تن ماهيان و دلفين ها با هم شنا مي كنند. براي صيد تن ها صيادان از تورهاي گوش گير استفاده كرده كه در طول 30 سال گذشته حدود شش ميليون دلفين با اين تورها كشته شده اند .
    بطور كلي ميزان صيد جهاني دلفين ها هر ساله پانصد هزار راس مي باشد كه ده درصد آن توسط ژاپني ها صورت مي گيرد. به نظر مي رسد اقدام جهاني بر عليه ژاپن ضروري مي باشد. زيرا ژاپني ها به هر بهانه اي مثل نجات ماهيها و در هر فرصتي مثل به گل نشستن وال ها آنها را مي كشند.
    دلفين تراپي
    دلفين تراپي براي اولين بار در سال 1978 توسط يك روانپزشك به نام nathanson توسعه يافت و در چند سال اخير در ميان مردم جايگاه خاصي باز كرده است. اين روش در ارتباط با تراپي هاي بين المللي مثل فيزيوتراپي و خواب تراپي استفاده مي گردد. دلفين تراپي بهترين روش اصلاح رفتار بوده و براي بهبود بچه هايي با مشكلات معلوليت ، سندرم دان ، عقب ماندگي ذهني و اوتيسم بكار مي رود.
    محققين ادعا مي كنند كه صداهاي دلفين ها مي تواند امواج مغزي انسان را تغيير داده و باعث تقويت سيستم عصبي مي شود.

    معرفي بعضي گونه‌ها:

    دلفين معمولی 1- Common dolphin
    Delphinus delphis( linnaeus 1758)
    دلفين معمولي نهنگي است با جثه كوچك به اندازه آن به ندرت به 5/2 m مي‌رسد.
    اين دلفين‌ها زيبا و بازيگوش بوده و در گله‌هاي بزرگ 100 تايي يا بيشتر با هم مسافرت مي‌كنند و به 2 نوع باله پشتي آنها به طرف عقب خميدگی دارد. اين دلفين‌ها داراي پوزه باريك و منقاري، منقار بلند و منقار كوتاه تقسيم مي‌شوند. دلفين معمولي در خليج فارس وجود دارد. دوره آبستني اين دلفين‌ها 11ـ10 ماه مي‌باشد.



    دلفين پوزه بطري 2- Bottlenose dolphin
    Tursiops truncates صميمي‌ترين دلفين‌ با انسان می باشد
    دلفين پوزه بطري بزرگتر از دلفين معمولي مي‌باشد و طول آن به m5/3 مي‌رسد اين دلفين‌ها رابطه بسيار صميمانه‌اي با انسان داشته و فوق‌العاده باهوش هستند و در اغلب باغ وحش‌ها و پارك‌هاي دريايي نگهداري مي‌شوند. دلفين‌هاي پوزه بطري در دسته‌هاي كوچك سفر مي‌كنند و به 2 نوع ساحلي كوچكتر و دور از ساحل بزرگتر (تا طول m4) يافت مي‌شود اين دلفين در خليج‌فارس وجود دارد. دوره آبستني آنها 13ـ12 ماه است.

    دلفين سربي 3- Dusky dolphin
    Sousa plumbea (cuvier 1829)
    قهرمان پرش در بين دلفين‌ها

    اين دلفين‌هاي كوچك كه اندازه آنها در زمان بلوغ m5/2 مي‌باشد بلندترين پرش‌ها را در بين دلفين‌ها انجام مي‌دهند. رنگ بدن آنها به طور يكنواخت خاكستري سربي است و فقط زير فك پايين سفيد است اين دلفين‌ها گله‌هاي 4 تا 6 راستي تشكيل مي‌دهند و زيستگاه آنها در آبهاي ساحلي مي‌باشند. در خليج‌فارس نيز دلفين‌هاي سربي يافت مي‌شوند و دوره آبستني آنها 9ـ8 ماه است.

    Dolphin Spotted
    Sousa Lentiginosa
    ( owen 1866)

    اين دلفين‌ها شبيه به دلفين‌هاي سربي بوده ولي رنگ آنها خاكستري مايل به آبي است و خالهاي كوچك قهوه‌اي يا سربي دارند البته بعضي خال‌هاي روي پوزه و باله‌ها سفيد مي‌باشند. در خليج‌فارس به وسيله Robaae - A در سال 1970 گزارش شدند.

    دلفين ساعت شني 5-Hour glass dolphin
    Lagenorhynchus cruciger

    علت نام اين دلفين الگوي رنگي سفيد و سياه كناره‌هاي بدنش مي‌باشد با آنكه اين دلفين ها خجالتي نيستند ولي اطلاعات زيادي راجع به آنها بدست نيامده و در آبهاي دور دست اقيانوس‌هاي جنوبي زندگي مي‌كنند.

    دلفين شامي
    6-Risso’s dolphin
    Grampus griseus

    تنها گروه دلفين‌ها كه فاقد منقار هستند. آنها در گله‌هاي بزرگ زندگي مي‌كنند و دائماً توسط ديگران خراشيده و گاز گرفته مي‌شوند. حيوانات مسن‌تر سفيد به‌نظر مي‌آيند كه در واقع هزاران نشانه و خطوط متقاطع مي‌باشند.

    دلفين‌هاي رودخانه‌اي
    7-River dolphins

    اين دلفين‌ها در رودخانه‌هاي بزرگ آسيا و جنوب آمريكا يافت مي‌شوند ، مثل: Boto در اُرينوكو، آمازون و جنوب آمريكا Baiji در يانگ‌تسه و چندگونه كه در ايندوس و گانگ (platanista gangetica ) هستند اين دلفين‌ها همه كوچك‌اند و آهسته شنا كرده و منقار باريك و بلندي دارند ، فاقد باله پشتي بوده و به جاي آن كوژ دارند و تقريباً كور هستند.

    7-1 Amazon river ddphin
    (Boro)
    Inia geoffrensis

    اين دلفين‌ها به‌طور كامل صورتي هستند و آنها يك منقار دراز با تعداد زيادي دندان دارند. ولي چشم‌هاي دلفين‌هاي رودخانه بسيار كوچك و بعضي كاملاً كور هستند. و توسط echo – location ماهي‌ها را رديابي كرده و شكار مي‌كنند. دلفين‌هاي رودخانه فاقد باله پشتي هستند و به جاي آن كوژ دارند. همچنين داراي تعدادي مو روي پوزه و آرواره پاييني هستند.
    7-2 Baiji
    يكي از نادرترين مخلوقات روي زمين دلفين رودخانه‌اي در چين بنام Baiji دومين مورد در ليست گونه‌هاي در معرض خطر انقراض IUCN مي‌باشند. آنها حيوانات بسيار خجالتي بوده و فقط حدود 150 تا 200 رأس از Baiji باقي مانده‌اند و در رودخانه‌ Yangsize زندگي مي‌كنند.

    خويشاوندان نزديك Orca, killer whale
    Orcinus orca

    عليرغم نام و جثه بزرگ با طولي حدود m10ـ7 در نرها (ماده‌ها حدود m6ـ4) و وزن 2 تن و ظاهر درنده نهنگ‌هاي قاتل بسيار باهوش و بازيگوش هستند و در اسارت كاملاً رام مي‌باشند آنها رابطه صميمي با انسان پيدا مي‌كند.


    اما در حيات‌وحش orca تقريباً هر چيزي را كه شنا مي‌كد از ماهي، پنگوئن، فك تا كوسه‌ها حتي وال‌ها بزرگتر مانند bluga را شكار مي‌كنند باله پشتي بسيار بلند و برافراشته آنها در نرها به m8/1 مي‌رسد با وجود اين هيكل بزرگ orcas سرعت بالايي در حدود km/h55 دارند و مي‌توانند به طور كامل از آب بيرون بپرند.
    Orca مهاجرت واقعي انجام نمي‌دهند ولي مسافرت‌هايي را براي جستجوي غذا انجام مي‌دهند.
    سياه كهرباي و سفيد براق آنها را در زمان حركت استتار مي‌كند. orca براي شكار شيرهاي دريايي گاهي تا ساحل نيز مي‌آيند آنها با شكار خود بازي مي‌كنند مانند گربه‌اي كه با موش بازي مي‌كند و شيرهاي دريايي را درحالي كه هنوز زنده‌اند با ضربه دم به هوا پرت مي‌كنند و از اين كار لذت مي‌برند
    واقعاً علت اين رفتار وحشيانه آنها چيست؟ هنوز پاسخ اين سؤالات مشخص نشده است ولي orca از اين كار لذت مي‌برند. دوره بارداري orcas 12 ماه مي‌باشد آنها همديگر را صدا مي‌زنند ولي در زمان شكار صدايي از خود در نمي‌آورند.

    نهنگ خلبان باله بلند
    Long – Finned pilor whale
    Globicephala melas or G. malaena
    زيستگاه اين والها آبهاي دور از ساحل همه اقيانوس‌ها به جز بخش شمالي اقيانوس آرام است . اين والها براي تغذيه به آبهاي ساحلي و كم عمق مي‌آيند.
    وال‌هاي خلبان در واقع شامل گونه‌هاي باله بلند و گونه‌هاي باله كوتاه مي‌باشند هر دوي اين گونه‌ها داراي برآمدگي در پيشاني هستند كه در نرهاي مسن‌ تر بسيار بزرگ مي‌باشد. گونه‌هاي باله بلند ، بلند ترين فواره را وقتي نفس‌ مي‌كشند بوجود آورده كه ارتفاع آن تا m1 هم مي‌رسد و تا اعماق m600 نيز مي‌توانند شيرجه روند.

    افسانه‌ها و اسطوره‌ها
    ـ ناجی انسان
    در افسانه ها دلفين‌هاي تنها در اطراف جهان در جستجوي انسان‌ها هستند در ميان داستان‌هاي تاريخي قصه‌هاي زيادي از نجات انسان‌هاي در حال غرق شدن به وسيله دلفين‌ها گفته شده كه احتمالاً از حقيقت منشاء مي‌گيرند.
    ـ دوست نپتون
    در يك صفالينه باستاني تصوير يك دلفين در حال حمل كردن نيزه سه سر نپتون خداي درياها ديده مي‌شود. در اين صفالينه نپتون به صورت انساني با پاهاي اسب و دم‌ ماهي نشان داده شده است.
    ـ orion
    در يك اسطوره يوناني خداي اريون سوار بر پشت يك دلفين در آسمان حمل مي‌شود و خدايان به او سه ستاره مي‌دهند كه صورت فلكي اريون اينگونه ايجاد مي‌شود.
    ـ لقب Le dauphin
    پسر ارشد لوئي شانزدهم پادشاه فرانسه ملقب به Le dauphin بود. او به‌خاطر تصوير 3 دلفين بر روي بازوی كت اش به dauphin ملقب گشت اين لقب براي كردهاي فرانسه استفاده مي‌شود
    ـ ماهي‌هاي سلطنتی
    در قرن چهاردهم ميلادي همه وال‌هاي به گل نشسته در بريتانيا رسماً به شاه و ملكه تعلق داشتند كه ماهي‌هاي سلطنتي ناميده مي‌شدند.

    توجه : برای شنیدن صدای دلفین ها پیوست 1 را کلیک نمائید یادآور می شود قبل از شنیدن صدای دلفین ها می بایست نرم افزار windows media player را نصب نمائید

    تاليف و ترجمه :
    مهندس هانيه همايونی
    e-mail:homaioni@yahoo.com


    منابع :

    1.Eyewitness Whale Writen by Vassilii papa stavrou/2002
    2.The world of marine life by wigher & et al/2003
    3.www. IDW. Org.
    4.www. wdcs. Org.
    5.www. greenpeace. Org.
    6.www. Csiwhales alive. org
    7.www.core.org.cn
    8.journals.iucr.org
    9.www.oiss.yale.edu
    10.www.pifsc.noaa.gov
    11.www.personal.psu.edu
    12.forum.sweclockers.com
    13.www.blackwell-synergy.com
    14.www.cttransit.com
    15.عمادي ، ح . 1384 . شگفتي‌هاي جهان آبزيان. انتشارات آبزيان.
    16.اسماعيلي ، ا . 1375 . پستانداران ايران.

     

    چهارشنبه،۲۲ آذر ، 1385

    تاثير آلودگيهاي نفتي بر محيط زيست و ذخاير دريايي / تالیف سيده منصوره منصوري و بهنام ظرافت  ( 04/04/1385 )

     

     

     مقدمه
    نفت خام مخلوطي از تركيبات شيميايي هيدروكربن دار است كه زنجيره طويل كربن و هيدروژن دارد و يك ماده با ارزش است كه براي توليد محصولاتي از آن نه فقط سوخت بلكه مواد خامي براي ساخت پلاستيك، فيبرهاي سنتتيكي، لاستيك، كود و توليدات بيشمار ديگر استفاده مي شود.
    خليج فارس و درياي عمان به لحاظ موقعيت استراژيك خود، محل عبور ميزان زيادي از نفت خام مورد نياز جهان محسوب شده و تقريباً نيمي از توليد جهاني نفت از طريق دريا حمل مي‌گردد جابجايي چنين حجم عظيمي از نفت نيازمند سازماندهي ترابري نفتكش‌ها و تانكرهاي بزرگ در اين درياست. متاسفانه اكثر حوادث تانكرها نزديك به ساحل بوده و نفت نشت يافته موجب آلودگي نفتي در ساحل خواهد شد.
    لكه نفتي در يك محل ثابت نمي ماند و با سرعتي معادل 4-3 درصد سرعت باد حركت مي كند.
    منابع نفتي آلوده‌كننده دريا
    نفت يكي ازمنابع آلاينده در اقيانوس است در چند منطقه ساحلي نفت از طريق نشت طبيعي در محيط دريا وارد شده همچنين بعنوان يك ماده آلاينده منتشر شده توسط انسان نيز وارد دريا مي گردد.
    نفت از منابع غير زنده بستر دريا يا فسيلها استخراج و از طريق اقيانوسها منتقل شده و در پالايشگاههاي موجود در ساحل تصفيه مي شود. اين فرآيند باعث پخش بالقوه آلودگي در دريا مي گردد. مقدار زيادي از نفت خام و مشتقات آن مثل سوخت، گرما و روغن از شهرهاي ساحلي و رودخانه ها به صورت روان آب وارد محيط دريا مي شوند. توافقنامه بين المللي جلوگيري از آلودگي دريا بوسيله كشتيها شديداً آلودگي را كنترل مي كند. (MARPOL)
    هنوز تانكرهاي نفتكش بعد از تخليه نفت، تانكهايشان را در دريا به شكل غير قانوني تخليه و آبي را كه آنها بعنوان آب توازن1 در برگشت استفاده مي نمايند در دريا تخليه مي كنند. عمليات اين تانكرهاي نفتي و فاضلابهاي شهرها به عنوان مهمترين منابع آلودگيهاي نفتي محسوب مي شوند.
    از جمله خطرات بالقوه كه گاهگاهي پيش مي آيند سوختن فيوزهاي دكلهاي منطقه ساحلي است كه براي استخراج نفت بكار مي روند. در سال 1979 در خليج مكزيك در اثر سوختن فيوزهاي برق در زير آب يك جاه اكتشافي حداقل نيم ميليون تن نفت(حدود 6/3ميليون بشكه ) در يك دوره نه ماهه وارد آب شد. اهميت ورود اين مواد خيلي بيشتر از سوختن فيوزهاي برق در خليج فارس در سال 1983 نبود.
    - Ballast Water
    همچنين طي جنگ خليج در سال 1991مقدار يك ميليون تن نفت معادل تقريباً هشت ميليون بشكه در آب پخش شد. كه مقدار زيادي نفت به داخل زمينهاي شوره‌زار و مناطق جزر و مدي در طول ساحل راه يافته كه بشدت جانوران دريايي را تحت تاثير قرار داد.
    به هر حال در اثر همه رويدادهاي ناگوار توده عظيمي از نفت پخش مي‌شود كه اغلب در اثر غرق‌شدن يا برخورد تانكرهاي نفتكش بزرگ بوجود مي‌آيد و باعث تخريب محيط دريا مي‌شود.
    در سال 1978 در اثر به گل نشستن يك تانكر خيلي بزرگ به نام آموكو كاديز(Amoco Cadiz) حدود 230000 تن نفت خام در طول سواحل بريتانيا در قسمت شمال غربي فرانسه وارد محيط شد و قسمت قابل ملاحظه آن به سمت سواحل به حركت درآمد و علاوه بر صدمه فوري به فون جانوري و گياهي منطقه، پايداري سميت نيز مانع پروسه بازيافت شده و نفت نفوذي به رسوبات، يك سال بعد سبب تجديد آلودگي گشت.

    اثرات لكه هاي نفتي بر پلانكتونها


    در سال 1989 بيش از 35000 تن نفت خام بوسيله كشتي اكسون والدز(Exxon Valdez) در طول سواحل دست نخورده جنوبي آلاسكا كه محل زندگي والها، سمورهاي آبي، آزاد ماهيان، عقاب ماهي خوارو موجودات وحشي ديگر بود، پخش شد.
    اغلب تركيبات نفتي غير قابل حل در آب بوده و روي سطح آب شناور مي مانند و مي توانند در اغلب زيستگاهها به صورت لايه نازكي از لكه هاي چربي درخشان روي سطح آب يا بصورت رسوبات تيره رنگ روي سواحل شني و صخره اي ديده شوند .
    اين مواد نفتي بيش از چندين سال در آنجا باقي مي مانند. خوشبختانه برخي از تركيبات قابل اشتعال نفتي تبخير شده و بخشي بوسيله باكتريها تجزيه مي گردند. گفته مي شود تقريباً نفت بطور كامل قابليت تجزيه پذيري زيستي1 دارد و به صورت خيلي كند بوسيله باكتريها تجزيه مي شود اگرچه جمعيتهاي گوناگون دريايي حساسيتهاي مختلفي به مواد نفتي دارند. براي مثال نفت در جنگلهاي مانگرو و زمينهاي شوره زار بيشتر دوام دارد و ديرتر تجزيه مي گردد.
    برخي از تركيبات نفتي در دريا پايين رفته و در رسوبات تجمع مي يابند بويژه بعد از اينكه مواد قابل اشتعال آنها تبخير شود.باقيمانده هاي نفتي شناور و يا گلوله هاي قير معمولاً در طول راههاي دريايي كه به شكل متقاطع روي سطح آب اقيانوسها يافت مي شوند. اين مواد نفتي ممكن است براي جندين سال در آب باقي مانده و در مناطق دور افتاده دورتر از محل تردد كشتيها مشاهده شوند حتي برخي بارناكلها روي آنها زندگي مي كنند.
    پخش گسترده مواد نفتي به شكل لايه هاي حجيم در مسير عبورشان هر چيزي را مي پوشانند زيرا اين مواد بوسيله باد و جريانهاي دريايي به هر جايي برده مي شوند.-Biodegradable
    با اين وجود نفت و صنايع كشتيراني باعث پيشرفتهايي در حفاظت از محيط دريا شده اند. تخليه غير قانوني آب توازن هنوز يك مشكل است اما مشكلات مربوط به آن در حال كاهش است كه نشانه اين وضعيت كاهش تعداد گلوله هاي قير روي تعداد زيادي از سواحل است.
    اثرات لكه هاي نفتي بر پلانكتونها
    1- محدود كردن منطقه نورگيري براي عمل فتوسنتز
    2- از بين بردن فيتوپلانكتونها و جلوگيري از رشد آنها به عنوان غذاي اصلي در زنجيره غذايي در درياها
    3- متوقف كردن عمل اكسيژن گيري
    4- به مخاطره انداختن زندگي پلانكتو نهاي گياهي
    5- كاهش مواد غذايي مورد نياز براي تغذيه پلانكتو نها
    6- كاهش فعاليت ، كم شدن و يا تغيير جمعيت گونه هاي پلانكتوني
    پلانكتونها در چند سانتي متري سطح آب بيشتر در معرض خطر هستند، چرا كه در تماس با بالاترين غلظت اجزاء محلول در آب و نفوذ نفت شناور مي باشند. نفت و اجزا آن براي بسياري از موجودات زنده پلانكتوني سمي هستند و تركيبات آروماتيك بيشتر از انواع ديگر تركيبات آن ضرر دارد.


    تاثير مواد نفتي بر جانوران دريايي
    ثابت شده است كه مواد نفتي حتي در مقادير كم باعث انواع تاثيرات بر ارگانيسم هاي دريايي مي شود. ارگانيسم ها تركيبات نفتي را از طريق آب، رسوبات و غذايشان در بدن خود انباشته مي كنند. بعضي از مواد نفتي خام حاوي مواد سمي هستند كه سميت آنها بستگي به نوع ماده نفتي يا عمليات تصفيه اي دارد كه منجر به سمي تر شدن آن ماده نسبت به نفت خام مي گردد.
    براي مثال شواهدي وجود دارد كه مواد نفتي بر توليد مثل، رشد و نمو و ويژگيهاي رفتاري بسياري از جانوران تاثير دارد و بويژه تخمها، لارو و مراحل ديگر موجود نابالغ را تحت تاثير قرار مي دهد. مواد نفتي حساسيت نسبت به بيماريها در ماهي ها را افزايش داده و از رشد فيتوپلانكتونها جلوگيري مي كنند.پخش مواد نفتي به صورت گسترده مي تواند تاثيرات مصيبت باري روي موجودات زنده دريايي بويژه موجودات محيطهاي ساحلي داشته باشد. بويژه پرندگان دريايي و پستانداراني مثل سمور دريايي خيلي حساسند و خيلي از جانوران زمانيكه در معرض مواد نفتي قرار گيرند پرها يا موهايشان با نفت پوشيده شده و مي ميرند. زيرا توانايي نگهداري لايه نازكي از هواي گرم كه براي جلوگيري از سرما لازم است را از دست مي دهند.
    پرندگاني كه براي بدست آوردن غذا وابسته به پرواز هستند قادر به پرواز نبوده و از گرسنگي مي ميرند و مشكل است تعداد پرندگاني را كه كشته شده اند تعيين كرد زيرا تعداد زيادي از آنها قبل از اينكه به ساحل جائيكه لاشه ها قابل شمارش است برسند در آب غرق مي شوند.
    بعد از پخش مواد نفتي بوسيله نفتكش آموكو كاديزحدود 3200 پرنده مرده متعلق به گونه هاي كمياب شمرده شدند و پخش مواد نفتي بوسيله نفتكش اكسون والدز باعث مرگ حدود300000-100000 مرغ دريايي و 3500 تا 5000 سمور آبي شد. در نواحي كه نفت پخش شده، تخمين زده مي شود حدود 70 سال زمان لازم است تا زندگي جانوران دريايي بطور كامل احيا شود. تاثير تخريبي مواد نفتي بر سواحل صخره اي روباز نسبت به مناظري كه در معرض ديد قرار دارند كمتر است.
    در ابتدا مرگ و مير بين تعدادي از ساكنين ثابت در ساحل اتفاق مي افتد اما عمل جزر و مد به تميز كردن مواد نفتي كمك مي نمايد. جانوران سواحل صخره اي دوباره احيا مي شوند اگرچه بازسازي مجدد آنها بستگي به عواملي از قبيل مقدار نفت، عمل امواج و دما دارد. تجزيه مواد نفتي بوسيله باكتريها انجام شده و بويژه در آبهاي سرد روند آن به كندي صورت مي گيرد.درصورتيكه يك كود قابل حل درنفت به آب اضافه شود يا روي صخره ها و رسوبات اسپري گردد مواد نفتي سريعتر تجزيه مي گردند.
    تجربه نشان داده است كه در اين شرايط ظرف چند ماه احيا مجدد جانوران شروع مي شود و در شرايط طبيعي ممكن است يك يا دو سال بعد از پخش مواد نفتي احيا اتفاق بيافتد. اگرچه ديده شده است كه مواد نفتي موجود در رسوبات وحفره هاي تكي بستر حدود 15 سال يا طولاني تر به همان حال باقي مي مانند.

    آثار مخرب نفت بر پرندگان دریایی


    به عبارت ديگر پخش مواد نفتي زياد مي تواند اثرات مصيبت باري داشته باشد بويژه زمانيكه اين مواد وارد زمينهاي شوره زار و جنگلهاي حرا شوند اين اجتماعات مشخصه سواحل پوشيده و خورها هستند جاييكه مواد نفتي نمي توانند بوسيله امواج پخش شوند. مرگ و مير زيادي در بين گياهان غالب در منطقه اتفاق مي افتد كه احياي مجدد آنها خيلي كند صورت مي گيرد. مواد نفتي بوسيله رسوبات نرمي كه مشخصه اين اجتماعات است جذب مي شود و ممكن است براي ده سال در آنجا باقي بماند.
    يكي از زيستگاهاي حياتي در نوار ساحلي پوشش جنگلهاي حرا بوده كه به شدت تحت تاثير آلودگي آبها بوده و موارد اهميت آنها شامل:
    1- منطقه اصلي توليد كننده مواد غذايي در زيستگاهاي ساحلي
    2- منطقه نوزادگاهي لارو ماهي و ميگوها
    3- جلوگيري از فرسايش سواحل
    4- نقش فيلتر زيستي در نواحي ساحلي
    5- وابستگي كامل مراحل نوزادي آبزيان به اين مناطق
    اثرات منفي لكه هاي نفتي بر جنگلهاي حرا
    1- پوشش لكه هاي نفتي بر روي ريشه هاي هوايي و عدم تنفس اين گياهان
    2- نفت موجب صاف و نرم شدن مستقيم اجزايي از ريشه و سرانجام خفه شدن آنها مي‌گردد.
    3- كاهش نفوذ نور و كاهش سرعت فتوسنتز اين گياهان
    4- جذب تشعشعات خورشيد توسط لايه نفتي باعث بالا رفتن غير عادي دماي آب در اين مناطق مي گردد.
    تبعات تاثير لكه‌هاي نفتي بر ذخيره مولدين ميگو
    1- عقب افتادگي تقسيم سلولي
    2- تخم ريزي غير طبيعي مولدين
    3- واكنشهاي بازدارنده جفت گيري
    4- كاهش فعاليتهاي تغذيه اي در مولدين
    5- مسدود شدن اندامهاي تنفسي
    6- تحريك و اختلال دستگاههاي با اهميت در تنفس
    7-كاهش كيفيت مولدين ميگو و كاهش بازدهي آنها در كارگاهاي تكثير و محيط طبيعي
    8- كاهش كف زيان ريزتر در بستر به عنوان غذاي كف زيان مثل ميگو
    آلودگي نفتي ذخيره ماهيهاي موجود در منطقه را تحت تاثير قرار داده و باعث بو گرفتگي و كاهش ارزش تجاري آنها، مسموميت و عدم تنفس در اثر نشست نفت بر روي برانشهاي ماهيها، از بين رفتن مكانهاي تخم ريزي و اختلال در سيستم ايمني آنها خواهد داشت.
    با توجه به تحرك لكه هاي نفتي و انتقال بخشي ازآن توسط جريانهاي دريايي سايتهاي تكثير و پرورش ميگو در اطراف محل حادثه نيز در امان نخواهند بود.
    تاثير آلودگي نفتي بر مجتمع هاي آبزي پروري
    1- آلودگي آب ورودي به اين مزارع و مرگ و مير ناشي از مسموميت
    2- فقير شدن آب ورودي مورد نياز اين مزارع از نظر مواد غذايي
    3- بو گرفتگي و تغيير مزه ميگوهاي پرورشي و كاهش ارزش تجاري و عدم امكان صادرات آنها
    4- اختلال در فعاليتهاي تغذيه اي ميگو هاي پرورشي و نهايتا كاهش توليد
    5- تحريك سيستم ايمني و كاهش توان مقابله ميگو با بيماريهاي شايع
    تاثير آلودگيهاي نفتي تنها در زمان حادثه نمود ندارد. .بطور مثال آلودگي نفتي در سواحل ماساچوست در سال 1969 حتي پس از گذشت 7 سال آلودگي نفتي بر سخت پوستان آن منطقه مشهود بود. طبق گزارشات به سبب وقوع آلودگي نفتي در سال 1969 در سواحل فرانسه فروش ماهي در بازار پاريس به نصف تقليل يافت.

    منابع نفتي آلوده ‌كننده دريا


    تاثير لكه‌هاي نفتي بر صخره‌ها و گياهان دريايي
    صخره هاي مرجاني در مناطق كم عمق و بستر علفهاي دريايي نيز به ميزان زيادي بوسيله مواد نفتي تحت تاثير واقع مي شوند. در اثر مواد نفتي دركلونيهاي مرجاني تورم بافتها، توليد زياد موكوس و نواحي فاقد پوشش بافتي پيش مي آيد.
    تغذيه و توليد مثل پوليپهاي مرجاني به جا مانده نيز بوسيله مواد نفتي تحت تاثير قرار مي گيرد اگرچه مدارك كمي دال بر تاثيرات طولاني مدت اين مواد وجود دارد.
    پخش مواد نفتي و تميز كردن آن دردسر زيادي دارد. مي توان با حصاركشي اطراف مواد نفتي پخش شده بوسيله شناورسازي سدهاي شناور ضد حريق از حركت مواد نفتي به سمت ساحل جلوگيري نمود. قايقهاي چربي گير1 مجهز به تيرهاي شناورU شكل براي گرفتن چربي و مواد نفتي استفاده مي شوند اگرچه اين روشها در درياهاي با چگالي بالا نمي تواند استفاده شود. مواد تجزيه كننده شيميايي به موادنفتي پخش شده اضافه مي شوند تا اين مواد معلق در سطح آب را به قطرات كوچك تبديل كرده و بتوانند آنها را در آب پراكنده سازند. -Skimmer
    متاسفانه مواد تجزيه كننده نيز براي موجودات دريايي مضرند و نفت تجزيه شده در زير آب هنوز به صورت سمي باقي مي ماند.
    بعد از پخش مواد نفتي بوسيله نفتكش اكسون والدز استفاده از جريانهاي قوي آب داغ براي شستشوي مواد نفتي نيز براي جانوران دريايي مضر بود .
    هزينه پخش مواد نفتي در دريا براي اقتصاد منطقه در حد بسياركلان است. يكي از اولين بخشهايي كه تحت تاثير واقع مي شود صيد تجاري است.
    ماهي و نرم تنان فيلتر كننده مانند صدفهاي دوكفه اي خوراكي1 آلوده با مواد نفتي به سادگي قابليت عرضه به بازار را از دست مي‌دهند. ميزان صيد ماهي بويژه گونه هاي ساكن در كف ممكن است به دليل مرگ ومير اوليه بالغين و ماهيان جوانتر يا كاهش در فراواني غذايشان كاهش مي‌يابد.
    بعلاوه سواحل آغشته به مواد نفتي در مناطقي كه مربوط به گردشگري اند به شكل مصيبت باري صدمه مي‌بينند. ميزان خسارتهاي وارد آمده در اثر پخش مواد نفتي بعلاوه هزينه بازسازي محل مي‌تواند به خوبي از مرز بيليون دلار بگذرد.
    به انجمن صنفي كشتي نفتكش اكسون دستور داده شد تا 5 بيليون دلار جريمه بابت صده ايجاد شده بوسيله كشتي اكسون والدز پرداخت شود. اين هزينه علاوه بر 287 ميليون دلاري است كه دستور داده شد به ماهيگيران آلاسكايي بپردازد و حدود 5/3 بيليون دلار هزينه هاي بازسازي را نيز پرداخت كرد.-Oyster &Clam

    سيده منصوره منصوري و بهنام ظرافت

    منابع و ماخذ:
    1-Castro,Peter,2000,Marine Biology
    2- كردواني، پرويز، 1374،اكوسيستمهاي آبي ايران

    بررسي مزيت‌هاي نسبي صادراتي در توليد غذاهاي دريايي آماده ي مصرف- غلامرضا شويك لو  ( 03/04/1385 )

    معرفی سیچلاید ایرانی / تالیف مهندس محسن مرجانی  ( 24/03/1385 )

    ماهيان ترانس ژنيک - گردآوري و ترجمه : نسرين چوبكار ( 21/03/1385 )

    حوزه هاي عملكرد بيوتكنولوژي در كشور / دكتر علي بدرقه مدير پايگاه اطلاع رساني سازمان شيلات ايران ( 10/03/1385 )

    صنعت شناورسازي صيادي ، وضعيت موجود ، چالشها و چشم انداز ها / سيد محمود حسيني ( 01/03/1385 )

    نقش بنادر ماهيگيري در اقتصاد صید، حفظ ذخایر و محیط زیست دریائی / اصغر حيدري  ( 20/12/1384 )

    سازماندهی شناورهای صیادی در بنادر ماهیگیری/ نوشتاري از الیاس واحدی  ( 13/12/1384 )

    بنادر ماهیگیری و اثرات زیست محیطی لایروبی / نوشتاري از مهندس هرمز یوسف نصیری ( 02/12/1384 )

    ميزان توليد آبزيان كشورهاي همسايه در خليج فارس و درياي عمان / كامبوزيا خورشيديان ( 26/11/1384 )

    تکثیر و بازسازی ذخایر صدف مروارید ساز لب سیاه / ابراهیم بیگتن ( 14/10/1384 )

     

    + نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم آذر 1385ساعت 13:30  توسط بهنام  | 

    مطالب جدیدتر